Đề tài Cơ hội và thách thức đối với chủ Doanh nghiệp vừa và nhỏ mới thành lập

Lời nói đầu 1. Tính cấp thiết của đề tài. Từ công cuộc đổi mới do Đảng và Nhà nước khởi xướng và lãnh đạo, đội ngũ các chủ DN xuất hiện và ngày càng tăng, khẳng định được vai trò to lớn của mình đối với sự phát triển của đất nước. Họ được đánh giá là nguyên khí của quốc gia, đội ngũ tiên phong của công cuộc đổi mới. Bác Hồ đã từng viết : “Việc nước, việc nhà bao giờ cũng đi đôi với nhau, nền kinh tế quốc dân thịnh vượng nghĩa là sự kinh doanh của các nhà công nghiệp, thương nghiệp thịnh vượng". Vì thế, Việt Nam muốn phồn vinh, sánh vai với các cường quốc phát triển trên thế giới thì phải tạo dựng được một đội ngũ chủ DN hùng mạnh, trong đó có đội ngũ chủ DNV&N. Trong những năm gần đây các DNV&N đã được hình thành, phát triển và đóng góp một phần đáng kể cho sự tăng trưởng của nền kinh tế ở Việt Nam trong suốt thập kỷ qua. Tuy nhiên, theo nhận định của nhiều nhà kinh tế, các DNV&N hiện nay chưa phát huy được hết tiềm năng của mình, còn gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân một phần do bản thân các DNV&N chưa có nhiều kinh nghiệm nhất định trong nền kinh tế thị trường, chưa đủ năng động và sáng tạo trong kinh doanh; mặt khác quan trọng hơn, là do chưa có một khung khổ chính sách rõ ràng của Nhà nước trong việc đưa ra những biện pháp hữu hiệu tạo điều kiện cho các DNV&N phát huy hết khả năng của mình trong sự nghiệp phát triển kinh tế đất nước. Từ những cấp thiết đó, nhóm chúng tôi xin chọn đề tài “Cơ hội và thách thức đối với chủ DNV&N mới thành lập” 2. Mục đích nghiên cứu. - Làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về chủ DNV&N mới thành lập trong khu vực kinh tế tư nhân ở Việt Nam - Trên cơ sở đó, đề tài hướng tới một cách nhìn đúng đắn hơn về đội ngũ chủ DNV&N hiện nay. Đề tài đưa ra những thành công, đóng góp và cơ hội của họ đối với sự phát triển kinh tế đất nước, đồng thời đưa ra những khó khăn, thách thức và vướng mắc trong kinh doanh. Từ đó đưa ra những giải pháp hỗ trợ, giúp đỡ nhằm phát huy tối đa sức mạnh tiềm năng của đội ngũ chủ DNV&N. 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Đề tài tập trung nghiên cứu chủ DNV&N trong khu vực kinh tế tư nhân ở Việt Nam, vai trò và vị trí của họ trong tất cả các lĩnh vực kinh doanh, làm nổi bật lên hình ảnh người chủ DNV&N mới thành lập, cũng như những cơ hội và thách thức họ phải đương đầu; trên cơ sở đó tìm ra giải pháp giúp họ phát huy được thế mạnh. 4. Phương pháp nghiên cứu. Đề tài sử dụng kết hợp phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp, so sánh và phương pháp thực chứng dựa trên số liệu thống kê từ tài liệu, báo chí, internet Trên cơ sở đó có cái nhìn khái quát hơn về đội ngũ chủ DNV&N hiện nay. 5. Đóng góp của đề tài. Đội ngũ chủ DN đặc biệt là các chủ DNV&N trong điều kiện hiện nay còn gặp rất nhiều khó khăn, rất cần sự hỗ trợ của nhà nước, của xã hội, để phát huy sức mạnh của mình. Qua nghiên cứu đề tài, phần nào đã xác định được vị trí, vai trò và những đóng góp không nhỏ của đội ngũ chủ DNV&N trong khu vực kinh tế tư nhân ở Việt Nam, góp phần xây dựng nên đội ngũ chủ DNV&N ngày càng hoàn thiện hơn trong công cuộc đổi mới. Đề tài cũng phân tích thực trạng của đội ngũ chủ DNV&N trong khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam hiện nay, những cơ hội, thuận lợi cũng như những khó khăn, hạn chế mà họ đang phải đương đầu. Từ đó đưa ra một số giải pháp chủ yếu để hỗ trợ các chủ DNV&N khẳng định vị trí của mình trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh, trong công cuộc đổi mới đất nước. Mục lục Lời nói đầu 1 Phần I : Lý luận chung về DNV&N 3 1.1 DN V&N 3 1.2 Chủ DNV&N 4 1.2.1 Khái niệm chủ DNV&N 4 1.2.2 Đặc điểm của chủ DNV&N 5 1.2.3 Vai trò của chủ DNV&N đối với nền kinh tế 6 1.2.4 Những yêu cầu đặt ra đối với chủ DNV&N mới thành lập 7 PHầN II: Thực trạng của đội ngũ chủ DNV&N mới thành lập, cơ hội và thách thức 9 2.1 Đội ngũ chủ DNV&N đang từng bước khẳng định vị trí của mình trong lĩnh vực kinh doanh 9 2.1.1 Đội ngũ chủ DNV&N ngày càng tăng 9 2.1.2 Ngành nghề kinh doanh của chủ DNV&N 11 2.1.3 Trình độ của chủ DNV&N từng bước được cải thiện 13 2.1.4 Những đóng góp của đội ngũ chủ DNV&N đối với sự phát triển kinh tế Việt Nam 13 2.1.5 Một số DN và chủ DN tiêu biểu 20 2.1.6 Một số thành tựu kinh tế nổi bật năm 2003 22 2.2 Những cơ hội đối với chủ DNV&N mới thành lập 23 2.2.1 Các đặc điểm và lợi thế tiềm năng của các DNV&N 23 2.2.2 Môi trường pháp lý và kinh doanh 25 2.2.3 Cơ hội trong hội nhập kinh tế quốc tế 27 2.2.4 Vai trò của các tổ chức phi chính phủ 28 2.3 Những thách thức đối với chủ DNV&N mới thành lập 29 2.3.1 Trình độ quản lý 29 2.3.2 Khó khăn trong thủ tục đăng ký kinh doanh 30 2.3.3 Khó khăn trong việc huy động vốn 32 2.3.4 Về công nghệ thiết bị 33 2.3.5 Thiếu mặt bằng kinh doanh ổn định lâu dài 35 2.3.6 Về lao động 37 2.3.7 Khó khăn về thị trường và khả năng cạnh tranh 38 2.3.8 Dịch vụ hỗ trợ kinh doanh ở Việt Nam còn hạn chế 39 2.3.9 Trở ngại trong thủ tục chính sách của Nhà nước 41 2.3.10 Khó khăn trong hội nhập kinh tế quốc tế và xu thế toàn cầu hoá 43 2.3.11 Thiếu thông tin và phương tiện xử lý thông tin 45 2.3.12 Việc xây dựng hình ảnh và văn hoá công ty chưa được quan tâm 46 Phần III: Một số khuyến nghị chủ yếu hỗ trợ DNV&N mới thành lập ở Việt Nam 48 3.1 Đối với Nhà nước 48 3.2 Đối với các tổ chức hỗ trợ DNV&N 51 3.3 Đối với chủ DNV&N 52 3.4 Khuyến nghị của cá nhân 53 Kết luận 55

doc62 trang | Chia sẻ: maiphuongtl | Ngày: 05/07/2013 | Lượt xem: 138 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Đề tài Cơ hội và thách thức đối với chủ Doanh nghiệp vừa và nhỏ mới thành lập, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
t, t­ vÊn qu¶n lý‎, ®µo t¹o…H×nh thøc tæ chøc th­êng lµ c¸c trung t©m ë mét sè lÜnh vùc, mét sè vïng. Bªn c¹nh ®ã cßn tån t¹i mét sè tæ chøc phi chÝnh phñ d­íi d¹ng c¸c hiÖp héi, t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c thµnh viªn gióp ®ì, hç trî lÉn nhau vµ b¶o vÖ quyÒn lîi chung cña c¶ nhãm. 2.3. Nh÷ng th¸ch thøc ®èi víi chñ DNV&N míi thµnh lËp. Các DN ở nói chung và các DNV&N nói riêng ở Việt Nam, ngoài những cơ hội trong sản xuất kinh doanh, hiện nay, họ phải đối mặt với biết bao nhiêu khó khăn và thử thách. Điều này đặt ra một yêu cầu là họ phải có một trình độ nhất định để đối mặt với những thách thức đó, từng bước tháo gỡ những khó khăn để tồn tại và phát triển. Đặc biệt là đối với các DNV&N, là một tổ chức thùc hiện hoạt động sản xuất kinh doanh với số vốn không nhiều nên ít được quan tâm so với các DN lớn, nhất là trong những chính sách hỗ trợ của nhà nước. Những khó khăn mà họ phải đối mặt đều là những vấn đề quan trọng có liên quan đến sự tồn tại và phát triển của DN. Những khó khăn đó là: 2.3.1 Trình độ quản lý: Đây có thể nói là một vấn đề nan giải nhất đối với mỗi DN nói chung. Một DN không thể tồn tại và phát triển được nếu có như bộ máy quản lý tồi. Vì vậy để phát triển, DN phải có bộ máy quản lý có đầy đủ trình độ, có khả năng ra các quyết định quan trọng đạt được hiệu quả cao. Tuy nhiên một thực tế đặt ra đối với các DN ở nước ta nói chung là trình độ quản lý còn rất yếu kém. Các nhà quản lý có trình độ cao còn chiếm tỉ lệ rất ít, và chủ yếu tập trung trong các DN có qui mô lớn. Hơn nữa nhìn chung là họ không quen nghĩ về kinh doanh một cách chiến lược và lâu dài. Nhiều DN tư nhân Việt Nam, đặc biệt là những DNV&N đều còn non trẻ và khó có thể nói rằng họ đang suy nghĩ về việc kinh doanh dài hạn và chiến lược. Ngoài ra dường như họ còn chưa quen được với một cách tư duy như vậy. Vì thế, nhiều DN trong số họ chỉ quan tâm đến lợi nhuận trước mắt. Tuy nhiªn, do c¸c DNV&N lu«n biÓu hiÖn sức ì quá lớn, chậm đổi mới, kh«ng chó träng n©ng cao tr×nh ®é....nªn không thúc đẩy hoạt động kinh doanh của DNV&N thậm chí nó còn là yếu tố kìm hãm sự phát triển của DNV&N. Do đó ở mỗi DN được cho là có tiềm năng phát triển, điều cần thiết là họ phải thay đổi tư duy và nhìn nhận hoạt động kinh doanh một cách chiến lược và lâu dài để phát triển DN của mình về trung hạn cũng như dài hạn. Ở nước ta do trình độ quản lý nói chung là còn thiếu và yếu nên đội ngũ các chủ DNV&N chưa được đào tạo đầy đủ. Gần 50% số chủ DN thuộc khu vực ngoài quốc doanh không có bằng cấp chuyên môn và chỉ có trên 31% chủ doanh nghiệp ngoài quốc doanh có bằng cao đẳng trở lên. Đội ngũ chủ DN có tuổi bình quân trên 40 là 42,7% là những người đã từng là công nhân viên nhà nước đứng ra lập DN. Chủ DNV&N hoạt động chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và các mối quan hệ thân quen. Do những hạn chế nói trên đối với các chủ DNV&N, yêu cầu đặt ra đối với họ là phải có tính linh hoạt cao trong quản lý điều hành, dám nghĩ, dám làm, dám chấp nhận mạo hiểm. Việc xây dựng đội ngũ các nhà sáng lập là nhiệm vụ quan trọng đối với mỗi quốc gia. Đây cũng là một khâu yếu trong chiến lược phát triển các DNV&N ở nước ta trong những năm qua. Phần lớn chủ DNV&N chưa được đào tạo bài bản, chủ yếu hoạt động dựa vào kinh nghiệm, thiếu những kiến thức cơ bản về kinh tế thị trường và chưa được hỗ trợ những thông tin cần thiết. 2.3.2. Khó khăn trong thủ tục dăng ký kinh doanh HiÖn nay, thủ tục thành lập và đăng ký kinh doanh cho c¸c DN nãi chung lu«n lµ vÊn ®Ò bøc xóc cña c¸c chñ DN, ®Æc biÖt lµ ®èi víi c¸c chñ DNV&N. Các giấy phép kinh doanh cho cac DNV&N thường chỉ có giá trị 6 tháng hoặc một năm, vì thế các nhà kinh doanh thường xuyên phải lo tính tới chuyện xin kéo dài thời hạn. Điều đó không những làm mất thời gian mà còn là một nguyên nhân làm cho các nhà đầu tư không dám đầu tư vào những dự án mang tính dài hạn. Luật DN sửa đổi có hiệu lực vào 1/1/2000 đã đạt được những thành tích lớn ngay trong giai đoạn đầu thực hiện, tuy vậy công tác đang ký kinh doanh còn nổi lên một số khó khăn: - Tuy đã có khoảng 60 văn bản pháp luật gồm luật, pháp lệnh, nghị định, quy định về ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và điều kiện kinh doanh các ngành nghề đó, nhưng nhìn chung quy định về điều kiện kinh doanh chưa thật cụ thể, chưa phù hợp với nội dung và tinh thần của luật DN. Vì vậy đối với các ngành nghề kinh doanh có điều kiện thì sau khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, DN vẫn còn phải thực hiện hàng loạt các thủ tục phiền hà, tốn kém để xin giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh. Điều này phần nào triệt tiêu tác dụng của những cải cách hành chính được luật DN và các v¨n bản hướng dẫn thi hành luật quy định. - Một số văn bản hướng dẫn cần thiết đối với việc thi hành nghị định hướng dẫn vẫn chưa được ban hành. Ví dụ: quy chế quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục điều kiện và cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề ở một số lĩnh vực, chưa xác định lệ phí đăng ký kinh doanh, tổ chức và biên chế của cơ quan tổ chức kinh doanh,… - Nhìn chung, cơ quan đăng ký kinh doanh số lượng cán bộ trình độ chuyên môn và trang bị kỹ thuật của các phòng đăng ký kinh doanh cấp tỉnh và cấp huyện nói chung còn thiếu và yếu. Yêu cầu phải nối mạng thông tin về DN từ sở kế hoạch đầu tư đến các sở, ban ngành khác và UBND huyện, quận đang trở nên cấp thiết để phục vụ cã công tác quản lý DN. Việc thành lập tổ chức đ¨ng ký kinh doanh cấp huyện đang gặp nhiều lung túng và chưa có hướng dẫn cụ thể. Quyết định 19/2000/QĐ-TTG về việc bãi bỏ 84 loại giấy phép được công luận và nhiều cơ quan ủng hộ. Tuy vậy, quá trình thực hiện quyết định này còn gặp phải những trở ngại sau: - Một số đơn vị chưa muốn thực hiện và đề nghị chính phủ cho phép duy trì một số loại giấy phép. - Có đơn vị còn băn khoăn về phạm vi áp dụng của quyết định 19, cho rằng quyết định này chỉ áp dụng cho các loại hình DN trong luật doanh nghiệp. - Có những cán bộ công chức, do cố tình hay vô tình đã hiểu không đầy đủ nội dung quyết định của thủ tướng chính phủ, coi việc bãi bỏ giấy phép kinh doanh đồng nghĩa với việc huỷ bỏ các quy định chuyên ngành(trong y tế, thực phẩm,…). 2.3.3 Khó khăn trong việc huy động vốn Để đáp ứng nhu cầu tín dụng của mình, các DNV&N vay vốn chủ yếu từ các tổ chức phi tài chính, thông thường từ bạn bè, người thân với mức lãi suất không chính thức, thường gấp từ 3 đến 6 lần lãi suất ngân hàng. Một phần do DNV&N khó có thể vay được các khoản tín dụng ngắn hạn, trung hạn và dài hạn từ các ngân hµng và các tổ chức tín dụng chính thức khác. Mặt khác các khoản vay có bảo đảm hiếm khi dành cho các DNV&N. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó như sau: - Các thủ tục tín dụng ngắn trung và dài hạn của các ngân hàng và các tổ chức tín dụng chính thức rất phức tạp, dẫn đến chi phí giao dịch cao làm cho các khoản tín dụng này trở nên quá tốn kém đối với DNV&N. - Thủ tục phức tạp và chi phí giao dịch cao cũng làm cho các ngân hµng không muốn cho DNV&N vay, vì cho DNV&N vay một khoản không lớn nhưng mức độ phức tạp có thể lớn hơn hoặc bằng việc cho một DN lớn vay. Nguyên nhân là do áp dụng cùng một thủ tục cho vay mà không phân biệt quy mô DN nhỏ hay lớn. - Những quy chế về việc ký quỹ và các dự án đầu tư quá cứng nhắc làm cho nhiều DNV&N không thể đáp ứng được khi muốn vay tín dụng từ các tổ chức tài chính, trong khi các tổ chức Nhà nước lại được miễn việc ký quỹ. - Các phương thức định giá tài sản ký quỹ không rõ ràng và các quan chức của ngân hàng ra quyết định trong vấn đề này một cách chuyên quyền độc đoán. Các DNV&N không thể nhận được sự hỗ trợ về việc thẩm định dự án, nghiên cứu khả thi dự án, chuẩn bị kế hoạch hoạt động và hỗ trợ các nguồn tín dụng. H¬n thÕ n÷a, DNV&N rất khó tiếp cận được với các nguồn vốn nước ngoài. Nguyên nhân là do thị trường chứng khoán Việt Nam chưa phát triển, khả năng huy động vốn đầu tư trong nước còn hạn chế đối với tất cả các DN bao gồm cả DNV&N. Các yếu kém của hệ thống tài chính, hệ thống ngân hàng, trình độ tổ chức quản lý còn hạn chế khiến cho các khoản tín dụng trung và dài hạn nằm ngoài tầm với của phần lớn các DNV&N ngoài quốc doanh. Vì vậy các DNV&N ngoài quốc doanh chủ yếu huy động vốn từ các nguồn tín dụng không chính thức. Thực tế cho thấy ngân hàng chưa thực sự đem lại lợi ích trong hoạt động của các DNV&N đồng thời cũng thể hiện khả năng yếu kém trong kiểm soát, giám sát quan hệ tiền tệ của ngân hµng đối với các DNV&N. 2.3.4. Về công nghệ, thiết bị: Để tham gia vào thị trường quốc tế, điều quan trọng nhất đối với các DN là tiếp cận tới công nghệ hiện đại. Tuy nhiên phần lớn các DN ở Việt Nam đang sử dụng rất nhiều công nghệ lạc hậu và chậm hơn so với mức công nghệ trung bình của thế giới từ 3-4 thế hệ. Cụ thể là nhiều DNV&N vẫn đang sử dụng trang thiết bị máy móc được thải ra từ các DNNN. Hơn nữa trình độ quản lý và kỹ năng chuyên nghiệp của lao động trong nước chưa đủ khả năng sử dụng thành thạo công nghệ hiện đại. Vì vậy điều quan trọng là phải chú ý đến đào tạo trình độ công nghệ cho người lao động để họ có thể tiếp cận với công nghệ hiện đại. - Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là thiếu nguồn tài chính cho việc giáo dục và đào tạo cơ bản cần thiết để cho phép các sinh viên và công nhân Việt Nam tiếp thu công nghệ mới. - Việc đổi mới công nghệ luôn gắn liền với vốn. Không có vốn thì không thể đổi mới công nghệ. Nhưng thiếu vốn lại là một khó khăn phổ biến đối với đại đa số các DNV&N Việt Nam, đặc biệt là các DNNQD. Riªng các DNV&N rất khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn tín dụng ngân hµng, đặc biệt là các khoản tín dụng trung và dài hạn. Thêm vào đó các điều kiện về thế chấp lại quá ngặt nghèo, nhiều bất động sản không được thế chấp do giấy tờ sở hữu không có hoặc không nằm trong qui định đã làm cho các DNV&N đã thiếu vốn lại càng thêm thiếu vốn. Chính sách thuế cũng không tạo điều kiện cho các DNV&N đổi mới công nghệ: thuế nhập khẩu vẫn đánh vào các thiết bị nhập của các DN trong nước trong khi đó các DN có vốn đầu tư nước ngoài lại được miễn thuế khi nhập trang thiết bị đầu tư. - Đổi mới công nghệ cũng gắn liền với đào tạo chuyên môn cho lao động. Về bản chất, việc đào tào chuyên môn cần phải coi như một khoản đầu tư với chi phí lớn và có độ mạo hiểm cao. Nhà nước chưa có nhiều biện pháp hỗ trợ đào tạo cho DNV&N. Đa số các nhà DN lại có tư duy khép kín là đào tạo chuyên gia cho riêng mình chứ không tính đến phương pháp thuê, mua từ các dịch vụ bên ngoài. Tuy vậy, nếu các nhà DN tính đến phương pháp này thì họ vẫn gặp khó khăn do sự liên kết giữa các nhà khoa học và các nhà sản xuất ở Việt Nam vẫn còn ở mức độ hạn chế. MÆt kh¸c, mét số nội dung trong các văn bản pháp lý cña Nhµ n­íc vẫn còn có những hạn chế nhất định, cản trở các hoạt động chuyển giao công nghệ, được biểu hiện như sau: Các quy định hạn chế nghiêm ngặt được luật dân sự quy định trong các hợp đồng chuyển giao công nghệ ngăn cản phần nào việc chuyển giao công nghệ cao mà nước ta đang cần. Mỗi hợp đồng chuyển giao công nghệ do bộ Khoa học Công Nghệ và môi trường phê duyệt phải mất tới 12 tháng, thời gian này cũng đủ để công nghệ sắp chuyển giao bị lạc hậu. Hệ thống cấp giấy phép công ty và đầu tư làm giảm sức cạnh tranh- một động cơ thúc đẩy đổi mới công nghệ, và nảy sinh tình trạng kinh doanh không ổn định, một khó khăn lớn đối với đổi mới công nghệ. Các thông tư 2019 năm 1997 của bộ Khoa học, công nghệ, quy định hiện tại gây khó khăn và tốn kém trong việc nhập khẩu các thiết bị và máy móc đã qua sử dụng vào Việt Nam. Các thủ tục phức tạp, tốn kém trong việc cấp thị thực nhập cảnh cho các chuyên gia nước ngoài mang công nghệ vào Việt Nam. Việc nhập trang thiết bị vẫn còn bị đánh thuế trong khi các doanh nghiệp có vốn nước ngoài được miễn thuế. Thuế thu nhập cá nhân có thuế suất cao đối với các chuyên gia nước ngoài như các nước ở khu vực Đông nam Á, không khuyến khích họ đến Việt Nam hoặc làm cho chi phí cho chuyến đi của họ quá tốn kém. Chi phí về thông tin quốc tế và sử dụng Internet cao mặc dù công nghệ này thường xuyên được biến đổi. Những quy định hạn chế nghiêm ngặt được yêu cầu bởi bộ luật dân sự đối với các hợp đồng chuyển giao công nghệ không khuyến khích việc chuyển giao các loại công nghệ cao mà Việt Nam đang mong muốn. Việc yêu cầu các hợp đồng chuyển giao công nghệ phải được chính phủ phê chuẩn tuỳ từng trường hợp, kết hợp với những thủ tục phiền hà, tốn kém thời gian cần thiết để nhận được sự chấp thuận đó. 2.3.5 Thiếu mặt bằng kinh doanh ổn định lâu dài Đất đai là một trong những nhân tố quan trọng nhất cho một DN trong quá trình khởi nghiệp. Hiện nay chỉ có một số ít DNV&N ngoài quốc doanh có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong các khu vực đô thị hoá quyền sử dụng đất chủ yếu cấp cho các DN Nhà nước, nhìn chung các DN tư nhân không được cấp quyền sử dụng đất và các DN này phải thuê đất. §iÒu bất cập nhất hiện nay là tình trạng mặt bằng cho các DNV&N sản xuất kinh doanh còn thiếu trầm trọng. Các khó khăn cụ thể đó hiện nay là: - Các văn bản pháp quy liên quan đến đất, các quyền sử dụng và thế chấp, các quyền đó rất phức tạp và không rõ ràng. Cụ thể là sử dụng các quyền sử dụng đất để thế chấp vay vốn vẫn còn khó khăn trong các khu vực đô thị. Quyền sử dụng phần lớn đất đai chưa được xác định vì phải cung cấp rất nhiều tài liệu, giấy tờ cho các cấp đăng ký để chứng minh quyền sử dụng đất. - Đất đai là một lĩnh vực có quá nhiều văn bản hướng dẫn, chồng chéo trùng lắp và nhiều khi trái ngược nhau và nhiều khi bị thay đổi. Những thông tin về đất đai, về luật pháp liªn quan đến đất đai, đặc biệt về quy hoạch và sử dụng đất không được rõ ràng minh bạch làm cho thị trường đất đai đã mờ mịt lại càng thªm mờ mịt hơn. Giấy chứng nhận sử dụng đất xác định rõ mục tiêu và người sử dụng. Thủ tục thay đổi tên người sử dụng cũng như thay đổi mục tiêu rất phức tạp đã làm cho việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất rất khó khăn. DNNN là khu vực nắm giữ một diện tích đất sử dụng khá lớn nhưng không sử dụng hết, hoặc sử dụng không hiệu quả, hoặc không đúng mục đích sản xuất kinh doanh của DN. Trong khi đó khối DN tư nhân lại đang vấp phải khó khăn về mặt bằng sản xuất. Và việc điều hoà tương đối giữa hai khu vực này tương đối khó khăn do những quy định pháp lý về đất đai, vì thế thị trường quyền sử dụng đất không thể hình thành và phát triển được. Trong nội dung văn bản pháp lý cũng như trong hành vi của các công chức có liên quan đến lĩnh vực nhà đất đều thể hiện sự phân biệt đối xử giữa các DN NN với khu vùc kinh tÕ tư nhân. Do đất đai là yếu tố không thể thiếu được trong kinh doanh nên nhiều nhà ®Çu tư đành phải chấp nhận mua hoặc thuê đất ngay cả khi giấy tờ chưa hợp lệ. §èi víi các DNV&N thì họ đã phải bỏ một phần lớn số vốn để có được mặt bằng sản xuất. Tuy vậy do chưa thể có ngay (thậm chí là không thể có được) giấy tờ hợp lệ, họ không thể dùng mảnh đất mình mua dung làm thế chấp, vì thế khó khăn này của họ đã bị nhân thêm nhiều lần. Giải quyết vấn đề đất đai không những giải toả vấn đề mặt bằng sản xuất mà còn giải quyết phần nào khó khăn về thế chấp tín dụng cho các DNV&N. 2.3.6 Về lao động Lao động là một trong những yếu tố thuộc về chi phí sản xuất của DN, tiết kiÖm được chi phí cho lao động tức là tiết kiệm được chi phí cho sản xuất. Tuy nhiên tình hình lao động ở nước ta hiện nay là một vấn đề nan giải không những cho các chủ DN mà còn đối với Chính phủ. Thị trường lao động ë nước ta luôn biến động, lao động không có việc làm còn chiếm tỉ lệ cao, lao động chủ yếu là lao động giản đơn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển. Theo một số ước tính, khoảng 6,1% lao động bị thất nghiệp và thêm 3,1% không đủ việc làm và ở khu vực nông thôn nông dân chỉ sử dụng hết 65 đến 70% thời gian làm việc. Kỹ năng của người lao động còn bất cập so với nền kinh tế, lao động có kỹ năng chỉ chiếm 13% lực lượng lao động. Thêm vào đó là tình trạng tăng nhanh lực lượng lao động, hàng năm có thêm khoảng 1,24 triệu người đến độ tuổi lao động. (Nguån: Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn DNV&N ViÖt Nam, NXB CTQG, 2002, tr.110) Sức ép về lao động trong quá trình chuyển đổi cơ cấu ngày càng tăng, nhu cầu việc làm ngày càng lớn, sự chênh lệch giữa cung và cầu về cả lượng lẫn chất gia tăng. Nội dung Bộ Luật lao động và các văn bản pháp lý khác có liên quan còn quá thiên về bảo vệ quyền cho người lao động, chưa tạo ra được tính linh hoạt trên thị trường, có phần làm cản trở quá trình chuyển đổi nền kinh tế. Nhìn chung chính sách thu nhập hiện nay chưa đáp ứng được đòi hỏi từ cả hai phía người lao động lẫn người sử dụng lao động. Quy định về mức lương tối thiểu chỉ mang lại lợi ích cho một bộ phận xã hội (những người đã có việc làm) và hạn chế cơ hội cho những người đang tìm việc. Tương tự như vậy trong điều kiện hiện nay, vấn đề áp đặt tham gia bảo hiểm xã hội đối với cả những DN quy mô nhỏ với mức đóng góp tương đối lớn (15% quỹ lương) thực sự không khuyến khích được các nhà đầu tư thu hút thêm nhiều lao động mà họ sẽ tìm cách trốn bảo hiểm hoặc tăng giờ làm thêm chứ không nhận thêm lao động. VÊn ®Ò BHXH còng lµ mét vÊn ®Ò ®¸ng ph¶i bµn. V× hÖ thèng BHXH ë n­íc ta vÉn ch­a ®­îc hoµn thiÖn nªn ®· g©y ra nh÷ng c¶n trë cho c¸c DNV&N: Møc ®ãng BHXH cña chñ DN cßn t­¬ng ®èi cao (15% tæng quü l­¬ng). Mét trong nh÷ng khã kh¨n lín nhÊt cña DN lµ thiÕu vèn s¶n xuÊt. Do thiÕu vèn nªn c¸c DN nµy th­êng ho¹t ®éng ë nh÷ng ngµnh sö dông nhiÒu lao ®éng, v× thÕ tæng quü l­¬ng ë nh÷ng DN ®ã chiÔm mét tû träng t­¬ng ®èi cao trong tæng gi¸ thµnh. Tû träng tiÒn l­¬ng trong mét sè lÜnh vùc cã thÓ lªn tíi 40% tæng gi¸ thµnh, nh­ vËy phÇn ®ãng b¶o hiÓm ®· lªn ®Õn 6% gi¸ thµnh. Víi møc ®ãng b¶o hiÓm nh­ vËy viÖc ®¹t ®­îc lîi nhËn ë c¸c DNV&N ®· khã kh¨n l¹i cµng khã kh¨n. ViÖc nhiÒu DN kh«ng chÞu tham gia ®ãng BHXH kh«ng bÞ xö lý nghiªm minh g©y thiÖt thßi cho nh÷ng DN ®ãng ®Çy ®ñ BHXH. §iÒu kiÖn trang thiÕt bÞ ë c¸c DNV&N nãi chung l¹c hËu, kh¶ n¨ng g©y ra tai n¹n lao ®éng lín h¬n ë c¸c DN quy m« lín. ViÖc kiÓm tra kh©u an toµn vµ b¶o hé lao ®éng kh«ng an toµn nghiªm tóc lµ nguyªn nh©n lµm cho tû lÖ tai n¹n lao ®éng gia t¨ng. 2.3.7. Khó khăn về thị trường và khả năng cạnh tranh Tình hình và tính chất cạnh tranh trên từng thị trường sẽ tác động trực tiếp tới hoạt động của các DNV&N. Một thị trường cạnh tranh gay gắt với các DN lớn là chủ yếu, cộng với môi trường luật pháp không hoàn hảo sẽ là khó khăn lớn cho sự tồn tại và phát triển của các DNV&N. Trong thị trường này nếu có sự liên kết của các DN lớn thì khả năng hoạt động của các DNV&N rất khó khăn, thậm chí sẽ khó có thể tồn tại. Vì vậy tính chất cạnh tranh trên thị trường là yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới hoạt động của các DNV&N. Nhưng thực tế hiện nay các DNV&N đang phải đứng trước khó khăn do các hoạt động cạnh tranh không lành mạnh gây nên. Đó là các hoạt động làm hàng giả, quảng cáo, bán phá giá, hành vi không phù hơp của Nhà nước,… Nước ta có thị trường rộng lớn của hơn 80 triệu dân với mức độ yêu cầu về chất lượng hàng hoá và dịch vụ ngày càng cao. Tuy nhiên, hiện tại thị trường Việt Nam đang bị ảnh hưởng rất lớn của hàng hoá nhập lậu qua biên giới. Nạn nhập lậu hàng hoá nhất là đối với hàng hoá tiêu dùng ảnh hưởng trực tiếp tới các DNV&N. Khác với các DN lớn, DNV&N không đủ lực để hạ giá thành nhằm cạnh tranh với hàng nhập lậu trong một thời gian ngắn để giành lại thị trường. Mặt khác khả năng cạnh tranh của các DNV&N ở Việt Nam còn rất yếu do nhiều nguyên nhân, do cả thiết bị công nghệ lạc hậu lẫn trình độ quản lý kinh doanh trên thương trường còn rất kém. Những khó khăn về tiếp cận thị trường của các DNV&N thể hiện chủ yếu trên các khía cạnh: phát triển và mở rộng thị trường, thông tin về thị trường, các rào cản đối với thương mại và thị trường. Trong phạm vi thị trường nội địa, các DNV&N thường gặp phải khó khăn trong khâu tiếp thị, chủ yếu là do chất lượng sản phẩm và dịch vụ của họ còn hạn chế và kỹ năng tiếp thị quảng cáo chưa tốt. Trên phạm vi thị trường quốc tế, các DNV&N lại càng có nhiều khó khăn hơn bởi vì ngoài những lý do trên còn do khả năng tài chính hạn hẹp của họ và những rào cản thuế quan và phi thuế quan đối với sản phẩm xuất khẩu của các DNV&N. Điều này giải thích tình trạng sản phẩm của các DNV&N chiếm một tỉ trọng thấp trong xuất khấu của Việt Nam. 2.3.8 Dịch vụ hỗ trợ kinh doanh ở Việt Nam còn hạn chÕ §ến nay vẫn còn quá nhiều vấn đề hạn chế hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nói chung và hoạt động của các tổ chức này trong việc hỗ trợ nói riêng. Những khó khăn chính DNV&N như sau: Chưa có một khung khổ pháp lý cho việc thành lập một tổ chức phi chính phủ. Lý do là quan niệm về một tổ chức phi chính phủ vẫn là một tổ chức mang tính chất xã hội, chính trị là chính chứ chưa hình thành một quan niệm tổ chức phi chính phủ có nhiệm vụ hỗ trợ phát triển kinh tế. Việc xin phép thành lập một hiệp hội, một hội hoặc câu lạc bộ không đơn giản và không thống nhất giữa các địa phương. Vấn đề khó khăn ở đây là chưa xác định được cụ thể vai trò của tổ chức phi chính phủ trong nền kinh tế nên chưa xây dựng được khung pháp lý phù hợp cho loại hình này. Chưa xác định rõ vai trò của Nhà nước và do vậy chưa xác định được những chức năng có thể giao cho các tổ chức phi chính phủ. Vì vậy các tổ chức phi chính phủ hỗ trợ cho các DN thường thành lập theo ngành nghề và gây sức ép để bảo vệ quyền lợi của mình thông qua hạn chế cạnh tranh hoặc thoả thuận nâng giá. Chưa xây dựng được một cơ chế tài chính cho hoạt động của tổ chức phi chính phủ. Hỗ trợ phát triển kinh tế là chức năng quan trọng của Nhà nước đối với nền kinh tế. Tuy vậy, không chỉ ở Việt Nam mà ở hầu hết các nước, chính phủ không thể có đủ năng lực về tài chính và nhân sự để thực hiện những chức năng này. Các tổ chức hỗ trợ DN ở Việt Nam hiện nay thường thiên về hai loại hình: + Tổ chức do chính quyền lập, hưởng ngân sách Nhà nước thường ỷ lại, hoạt động không hiệu quả vì không có cơ chế tài chính gắn với kết quả tư vấn. + Tổ chức tự thành lập, tự lo tài chính thường lại thiên về mục tiêu lợi nhuân, làm mất ý nghĩa của tổ chức phi Chính phủ. Chưa xác định được cơ chế phối hợp Nhà nước và tư nhân trong việc hỗ trợ thành lập phát triển các tổ chức phi chính phủ. Vấn đề cán bộ và bồi dưỡng trình độ cho nhân viên các tổ chức phi Chính phủ cũng là một vấn đề cần đặc biệt lưu ý nhằm đảm bảo cho các tổ chức phi Chính phủ hoạt động một cách hiệu quả và kịp thời đáp ứng yêu cầu của các DNV&N. 2.3.9. Trở ngại trong thủ tục chính sách của Nhà nước a. Chính sách Thuế: Chính sách thuế ở Việt Nam đã có những thay đổi đáng kể, đặc biệt với việc áp dụng thuế giá trị gia tăng thay thuế doanh thu từ ngày 1/1/1999. Theo luật thuế giá trị gia tăng, 1/3 tổng lượng hàng hoá dịch vụ chịu thuế suất 5%, chỉ có 5% chịu mức thuế suất 20%, còn lại 62% chịu mức thuế suất 10%. Đối với thuế xuất nhập khẩu, các DNV&N cũng gặp khó khăn như những DN khác: nhiều trường hợp nhập phô tùng để sản xuất, lắp ráp trong nước song chịu mức thuế cao hơn nhập sản phẩm nguyên chiếc, sự không thèng nhất giữa hải quan và người nhập khẩu khi áp mã số tính thuế, việc xác dịnh giá tính thuế theo bảng giá tối thiểu còn có tính áp đặt, nhiều khi cao hơn thực tế cũng gây nhiều khó khăn cho DN. Theo luật thuế GTGT, mọi hµng hoá nhập khẩu đều phải nộp thuế GTGT trong vòng 30 ngày sau khi nhập cảng. Mặc dù, về nguyên tắc thuế GTGT là loại thuế thu trước song, trong tình hình hiện nay khi các DN đặc biệt là các DNV&N đang rất khó khăn về vốn, thì việc cùng một lúc phải thanh toán tiền mua hµng, thuế nhập khẩu và thuế GTGT là một trở ngại hết sức to lớn trong công việc kinh doanh của các DN. Mặt khác, sự thiếu ổn định về chính sách thuế cũng gây bị động và thiệt hại cho nhiều DN. Việc quy định mọi đối tượng nộp thuế GTGT đều phải kê khai nộp thuế hàng tháng là chưa phù hợp với quy mô và trình độ quản lý của một bộ phận DNV&N. Về thuế thu nhập DN, các quy định về tính chi phí khấu hao, chi phí quản lý về cơ bản vẫn dựa vào các định mức chung đã áp dụng cho các DN, chưa có sự phân biệt về quy mô kinh doanh. Chế độ kế toán, báo cáo tài chính cũng chưa phù hợp với quy mô và năng lực quản lý của các DNV&N, chưa trở thành thước đo hiệu quả và công cụ quản lý sắc bén của chính các DN. Tiền đề quan trọng để thực hiện thuế VAT là cơ sở chứng từ. Hệ thống kế toán ở Việt Nam còn non yếu là cản trở quan trọng trong việc thi hành luật thuế GTGT một cách nghiêm túc. Bªn c¹nh ®ã thuÕ thu nhËp DN cßn kh¸ cao, tr­íc ®©y lµ 32%, nay ®· gi¶m xuèng cßn 28% so víi lîi nhuËn. b/ Chính sách thương mại: Chính sách mở cửa và đầu tư trực tiếp nước ngoài là những nhân tố quyết định đổi mới kinh tế, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế Việt Nam. Trong ho¹t ®éng th­¬ng m¹i quèc tÕ có một số vấn đề vẫn còn tồn tại, xuất khẩu gạo bị hạn chế bởi hạn ngạch với lý do để đảm bảo an ninh lương thực cho quốc gia. Tình hình kinh tế toàn cầu hiện nay lượng hµng ho¸ giao dÞch trên thị trường quốc tế của Việt Nam còn ở mức độ rất thấp, khả năng liªn lạc thông tin trên thị trường thế giới rất thuận tiện, vì vậy số lượng đầu mối giao dịch của Việt Nam trên thị trường thế giới có ảnh hưởng rất nhỏ đến giá cả hàng hoá xuất khẩu. Sự sai lệch giữa hệ thống mã số hµng hoá quốc tế với hệ thống mã số thuế xuất nhập khẩu đã tạo điều kiện xuất hiện hoặc xử lý tương đối tuỳ tiện của cán bộ hải quan. Sự không thống nhất và tương đối tuỳ tiện trong phương thức làm việc của bộ máy hải quan cũng là một yếu tố quan trọng buộc các DN phải tìm ra được cho mình một cơ quan hải quan “ruột thịt” để giảm nhẹ chi phí nhập khẩu. Ngoài ra trình độ kiến thức và kinh nghiệm về ngoại thương còn thấp cũng là một nguyên nhân quan trọng kìm hãm xuất khẩu của các DNV&N, thÓ hiÖn râ trong lÜnh vùc xuÊt nhËp khÈu. Để có thể từng bước nắm được các bí quyết và xây dựng kinh nghiệm, nhiều DN đã phải trả giá trong các giao dịch thương mại hoặc phải thuê chuyên gia hoặc phải trả các khoản phí tương đối cao cho các công ty môi giới. Điều này làm cho tình hình tài chính của các DNV&N đã khó khăn lại càng thªm khó khăn. c/ Chính sách đầu tư: Tuy Nhµ n­íc ®· cã rÊt nhiÒu chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ®Çu t­ , khuyÕn khÝch mäi thµnh phÇn kinh tÕ tham gia vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh nh­ng cßn cã sù ph©n biÖt ®èi xö cña Nhµ n­íc ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ trong n­íc víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®· g©y ra nh÷ng khã kh¨n cho nh÷ng nhµ ®Çu t­ kÓ c¶ trong vµ ngoµi n­íc. Nh÷ng khã kh¨n trong viÖc xin cÊp giÊy phÐp kinh doanh, mÆt b»ng s¶n xuÊt, ngµnh nghÒ s¶n xuÊt,... cïng víi nhiÒu thñ tôc r­êm rµ kh¸c còng lµ nh÷ng nh©n tè chÝnh lµm n¶n lßng ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­. Kh¸c víi c¸c nhµ ®Çu t­ trong n­íc, c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi hoÆc chuyªn gia n­íc ngoµi l¹i gÆp khã kh¨n trong viÖc xin thÞ thùc vµo ViÖt Nam. §èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ hoÆc chuyªn gia c¸c dù ¸n FDI, viÖc xin visa nãi chung kh«ng gÆp phiÒn to¸i. Nh­ng ®iÒu quan träng ®èi víi DNV&N cña ViÖt Nam lµ c¸c b¹n hµng, c¸c ®èi t¸c, c¸c chuyªn gia n­íc ngoµi. Nh÷ng ng­êi nµy th­êng cã nhu cÇu vµo ViÖt Nam trong mét thêi gian ng¾n vµ hä kh«ng cã nhiÒu thêi gian chê ®îi c¸c thñ tôc, v× thÕ mét sè ®· ph¶i huû chuyÕn ®i sang ViÖt Nam v× kh«ng kÞp lµm thñ tôc. Ngoµi ra vÉn cßn sù ph©n biÖt ®èi xö, ­u tiªn ®èi víi DNNN nh­ chÝnh s¸ch cho vay vèn cña Nhµ n­íc th­êng ­u tiªn c¸c DNNN. HiÖn t­îng ®éc quyÒn cña Nhµ n­íc trong mét sè ngµnh ®· h¹n chÕ sù ®Çu t­ cña c¸c nhµ ®Çu t­ trong vµ ngoµi n­íc. TÊt nhiªn nÕu hä cè t×nh ®Çu t­ vµo nh÷ng ngµnh nghÒ thuéc ®éc quyÒn cña Nhµ n­íc hä sÏ bÞ thÊt b¹i, v× c¸c DNNN ®éc quyÒn ®­îc ®ì ®Çu bëi Nhµ n­íc nªn mäi sù ­u ®·i hä ®Òu ®­îc h­ëng. 2.3.10 Khó khăn trong hội nhập kinh tế quốc tế và xu thế toàn cầu hoá: Bên cạnh những thuận lợi, các DN Việt Nam còn phải đối mặt với rất nhiều thách thức do hội nhập mang lại. "Theo lộ trình hội nhập AFTA thì từ nay đến năm 2006, Việt Nam phải từng bước cắt giảm thuế xuống mức 0-5% đối với mặt hàng trong danh mục hang hoá sẽ được cắt giảm thuế và doanh mục loại trừ tạm thời. Khi đó sự bảo hộ bằng hàng rào thuế quan và phi thuế quan đối với hàng sản xuất trong nước sẽ không còn tác dụng. Từ đầu năm 2003 Việt Nam đã cắt giảm thuế cho 775 mặt hàng từ 30-60% xuống giảm 20% đồng thời dỡ bỏ những hàng rào phi thuế quan như hạn ngạch nhập khẩu, thuế xuất nhập khẩu. Ví dụ: xi măng, thép, gốm, cơ khí, đồ điện gia dụng và điện tử, cà phê chế biến, nhân hạt điều rang muối, giấy, vải,… Đây là năm đầu tiên sức ép AFTA tác động trực tiếp đến các DN trong nước. Trong số 775 mặt hàng có nhiều mặt hàng của Việt Nam cạnh tranh của Việt Nam cạnh tranh khá tốt như gốm, sứ, một số loại nông sản thuỷ sản nhưng vẫn còn nhiều mặt hàng sẽ vất vả trong cạnh tranh như đồ điện điện tử. Tuy vậy có một nhận xét chung cho các mặt hàng của Việt Nam là phần lớn các mặt hàng đem ra không thua kém nhiều về chất lượng nhưng giá bán là yếu tố rất khó khắc phục cho các DN của Việt Nam nói chung và DNV&N nói riêng. Nguyên nhân chủ yếu là chi phí nhập khẩu nguyên vật liệu vào nước ta khá cao, chiếm khoảng 60% giá thành và khi thuế XNK giảm xuống thì giá cả cao hơn các nước bạn. Xét về nguyên tắc, ngành nào càng được bảo hộ trong thời gian càng dài thì càng kém cạnh tranh. Trong bối cảnh hiện nay dù DN lớn hay nhỏ cũng phải xây dựng chiến lược sản xuất kinh doanh của mình nhất là cần đổi mới máy móc thiết bị sản xuất". (Nguån: Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t­, 12/2003) Ngoài sự hạn chế về mặt công nghệ, chính sách bảo hộ thuế XNK, trình độ quản lý yếu kém cùng nguồn lao động có trình độ thấp cũng ảnh hưởng to lớn đến khả năng cạnh tranh của DN. Do đó cần đào tạo đội ngũ người lao động có trình độ, đặc biệt là kỹ năng về thị trường để có thể nâng cao sức cạnh tranh và theo kịp xu hướng phát triển của thế giới. Ngoài ra, trong tiến trình hội nhập còn phải kể đến thách thức từ nước láng giềng Trung Quốc với nền công nghiệp “khoẻ mạnh” và đầy tiềm năng đang hướng tới việc thâm nhập thị trường quốc tế và khu vực trong đó khu vực ASEAN và gia nhập AFTA cũng đang lọt vào “tầm ngắm” trước mắt của các DN Trung Quốc. Các DNV&N trong sản xuất hàng tiêu dùng ở nước ta khá phát triển, do đó đây thực sự là khó khăn cho các DNV&N trong tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Việt Nam có cơ hội mở rộng thị trường trong nước và thu hút đầu tư nước ngoài khi gia nhập WTO. Bên cạnh những cơ hội cho các DN, còn những khó khăn gặp phải trong tiến trình hội nhập WTO: Thứ nhất, việc gia nhập WTO ta phải tuân theo các quy định hiện hành của WTO. WTO yêu cầu chúng ta phải minh bạch hoá tất cả các chính sách kinh tế và thương mại, rà soát và có chương trình xây dựng pháp luật để bảo đảm khi gia nhập có khả năng thực hiện cam kết. Thứ hai, là 18 nước võa gia nhập WTO đều cam kết rất cao. Về mức thuế nhập khẩu trung bình hầu hết các nước cam kết giảm 20% thậm chí một số nước cam kết giảm 10%. Đối với dịch vụ họ cũng cam kết mở rộng thị trường phát triển hơn các nước thành viên cũ. 2.3.11 Thiếu thông tin và phương tiện xử lý thông tin: Thông tin là yếu tố quyết định đến sự thành bại của mỗi DN. Một DN hay một tổ chức hoạt động trong điều kiện thiếu thông tin thì chắc chắn sẽ thất bại. Nhận biết được sự quan trọng của thông tin, mỗi DN đã tự trang bị cho mình những thiết bị hiện đại để thu thập và xử lý thông tin một cách nhanh, chính xác và hiệu quả nhất. Việc các DN Việt Nam không thể tiếp cận với thông tin đang là một trở ngại chính đối với các hoạt động kinh doanh của họ. Chẳng hạn, về xuất khẩu cà phê do thiếu thông tin về diễn biến thị trường thế giới, một số DN đã phải bán mặt hàng cà phê của mình với giá thấp hơn 10% so với giá trung bình của chính mặt hàng cà phê cùng chất lượng. Tình huống này cũng xảy ra tương tự với mặt hàng gạo xuất khẩu. HiÖn nay viÖc nèi m¹ng Internet ®· gióp cho rÊt nhiÒu ng­êi cã thÓ cËp nhËt ®­îc th«ng tin trªn thÕ giíi chØ sau mçi gi©y. Tuy nhiªn c­íc phÝ hoµ m¹ng ë n­íc ta vÉn kh¸ cao, vµ sè ng­êi biÕt sö dông Internet vÉn cßn rÊt Ýt. §Çu t­ cho c¸c thiÕt bÞ nµy tèn mét kho¶n chi phÝ kh¸ lín vµ kh«ng ph¶i bÊt cø DN nµo còng cã thÓ trang bÞ ®­îc ®Çy ®ñ cho nh©n viªn cña m×nh nh÷ng m¸y mãc hiÖn ®¹i vµ ®¾t tiÒn ®­îc nhÊt lµ c¸c DNV&N víi sè vèn ®Çu t­ kh«ng nhiÒu l¾m, cßn c¸c DNV&N ë n«ng th«n th× l¹i cµng kh«ng cã ®iÒu kiÖn. 2.3.12 Việc xây dựng hình ảnh cho DN và văn hoá công ty chưa được quan tâm: Phát triển và tăng cường thương hiệu, vấn đề hiện nay đang được đề cập một cách rất phổ biến có tầm quan trọng lớn trong việc xây dựng hình ảnh công ty và giá trị cho DN. Trong một thị trường toàn cầu, để duy trì và tăng cường năng lực cạnh tranh, các DN Việt Nam sẽ không chỉ tập trung nguồn lực vật chất để có năng lực cạnh tranh về giá thành hay chất lượng. Một hình ảnh và giá trị được toàn cầu chấp nhận cũng là điều chủ yếu. Tuy nhiªn, c¸c DNV&N ch­a xác định ®­îc sức mạnh h×nh ¶nh và mục tiêu của riêng mình nh»m cung cấp cho khách hàng những mặt hàng vừa ý, một sứ mạng phát triển các sản phẩm có tính sáng tạo hoặc đóng góp cho xã hội bằng hoạt động kinh doanh có cân nhắc các vấn đề môi trường. Ch­a ph¸t huy hÕt nh÷ng lîi thÕ văn hoá DN mang l¹i, ®ång thêi thiÕu h¼n tư duy chiến lược, khả năng thích ứng cao, chú trọng đến phát triển nguồn lực con người và uỷ quyền. Do trình độ của các nhà quản lý nãi chung còn nhiÒu hạn chế, và các nhà quản lý míi chỉ quan tâm đến lợi nhuận trong ngắn hạn mà chưa có các kế hoạch trung hạn và dài hạn.V× tầm nhìn còn hạn chế do đó chưa đưa ra được những chiến lược mang tính chất lâu dài. Khả năng thích ứng của mỗi DN phụ thuộc trước hết vào khả năng sáng tạo và đổi mới song ®iÒu nµy ch­a thùc sù v÷ng m¹nh ®Ó nh©n réng h×nh ¶nh kinh doanh cña DNV&N. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh chñ DNV&N cßn m¾c nhiÒu h¹n chÕ trong x©y dùng ph­¬ng ph¸p khoa häc v¨n ho¸ DN lµm cho c¬ cÊu tæ chøc trong DN cã nhiÒu khóc m¾c vµ lén xén. §iÒu nµy t¹o ®iÒu kiÖn cho đối thủ cạnh tranh cã thÓ loại trừ søc m¹nh cña DN. C¸c DNV&N ho¹t ®éng trong mét m«i tr­êng kinh doanh kh«ng ®­îc thuËn lîi nh­ c¸c DN lín, c«ng nghÖ cßn l¹c hËu, kh¶ n¨ng thÝch øng cßn ch­a cao nªn ch­a ph¶n øng nhanh ®­îc víi sù thay ®æi cña m«i tr­êng. phÇn III mét sè khuyÕn nghÞ chñ yÕu hç trî chñ DNV&N míi thµnh lËp ë viÖt nam. Trong xu thÕ ph¸t triÓn chung cña nÒn kinh tÕ ®Êt n­íc, ®éi ngò chñ DNV&N gãp mét phÇn ®¸ng kÓ vµo sù ph¸t triÓn chung cña nÒn kinh tÕ. HiÖn nay ®éi ngò chñ DNV&N trªn thÕ giíi ngµy cµng lín m¹nh h×nh thµnh m¹ng l­íi chñ DNV&N réng kh¾p trªn toµn thÕ giíi. ViÖt Nam ®ang héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ thÕ giíi, lu«n më réng cöa thu hót c¸c nhµ ®Çu t­ còng nh­ ®Èy m¹nh c¸c ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu. Trong sù ph¸t triÓn Êy cã sù ®ãng gãp kh«ng nhá cña c¸c nhµ DNV&N. Trong nh÷ng n¨m qua §¶ng và Nhµ n­íc cã sù quan t©m ®Æc biÖt tíi ®éi ngò DN ViÖt Nam, coi ®©y lµ lùc l­îng nßng cèt quyÕt ®Þnh ®Õn sù ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n­íc. Trªn c¬ së ®ã, chóng t«i xin ®ua ra mét sè khuyÕn nghÞ: 3.1 §èi víi Nhµ n­íc: a/ T¨ng c­êng hç trî ®µo t¹o ®éi ngò chñ DNV&N ViÖt Nam - ChÝnh phñ trî gióp kinh phÝ ®Ó t­ vÊn và ®ào t¹o nguån nh©n lùc cho DNV&N th«ng qua ch­¬ng tr×nh trî gióp ®ào t¹o cña c¸c tæ chøc trong vµ ngoµi n­íc. KhuyÕn khÝch viÖc thµnh lËp c¸c "v­ên ­¬m DNV&N" ®Ó h­íng dÉn, ®µo t¹o doanh nh©n trong b­íc ®Çu thµnh lËp DN. - §a d¹ng ho¸ c¸c h×nh thøc ®µo t¹o, kh«ng nh÷ng ®µo t¹o t¹i chç mµ cßn ®µo t¹o tõ xa, t¹i chøc, trùc tuyÕn .... t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c chñ DNV&N võa n©ng cao tr×nh ®é võa qu¶n lý tèt DN. Ch¼ng h¹n, Tr­êng §¹i häc KTQD ®· phèi hîp víi c¸c tæ chøc n­íc ngoµi më c¸c kho¸ häc nh­ MBA, liªn kÕt víi Hµ Lan, Ph¸p, BØ.... b/ T¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c DNV&N huy ®éng vèn: - Nhµ n­íc cÇn xo¸ bá nh÷ng quy ®Þnh mang tÝnh chÊt ph©n biÖt ®èi xö gi÷a DNV&N vµ c¸c DNNQD trong lÜnh vùc vay tÝn dông. T¹o ra mét sù b×nh ®¼ng ®Ó tÊt c¶ c¸c DN ®Òu tu©n thñ nh÷ng thÓ lÖ tÝn dông nh­ nhau vµ ®­îc h­ëng nh÷ng ­u ®·i vµ thuËn lîi tÝn dông nh­ nhau. - Nhµ n­íc cÇn cã sù söa ®æi vµ ban hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt vµ nh÷ng quy ®Þnh vÒ viÖc cho vay vèn tÝn dông h¬p lý ®Ó gi¶m thêi gian vµ chi phÝ giao dÞch cho c¸c DNV&N. - H¹n chÕ tèi ®a sù can thiÖp trùc tiÕp cña c¸c cÊp chÝnh quyÒn vµo ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng. §ång thêi, cho phÐp c¸c ng©n hµng n­íc ngoµi më réng ph¹m vi ho¹t ®éng kinh doanh t¹i ViÖt Nam. - Nhµ n­íc cÇn x©y dùng c¸c tæ chøc trong viÖc h×nh thµnh c¸c quü hç trî DNV&N tõ c¸c nguån ngoµi ng©n s¸ch nh­ lµ: ThÞ tr­êng chøng kho¸n; Quü hç trî xuÊt khÈu; Quü ®Çu t­ m¹o hiÓmxuÊt khÈu. - Nhµ n­íc cã thÓ nghiªn cøu vµ ¸p dông nhiÒu m« h×nh thÞ tr­êng vµ s¶n phÈm trong t­¬ng lai. M« h×nh nµy cã thÓ gÝup ®ì rÊt nhiÒu cho n«ng d©n th«ng qua viÖc chia sÎ rñi ro vÒ biÕn ®éng gi¸ n«ng s¶n gi÷a n«ng d©n vµ c¸c nhµ kinh doanh xuÊt nhËp khÈu. - Nhµ n­íc nªn gi¶m nhÑ c¸c thñ tôc ®Ó thu hót c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi, kh«ng ngõng kªu gäi c¸c tæ chøc quèc tÕ hç trî cho c¸c DNV&N vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c chñ DNV&N cã c¬ héi tiÕp cËn víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi th«ng qua c¸c tæ chøc quèc tÕ nh­: ASEAN, WTO, ASEM, AFTA, APEC.... c/ KhuyÕn nghÞ vÒ chÝnh s¸ch c«ng nghÖ. - Nhµ n­íc hç trî mét phÇn kinh phÝ cho c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu c«ng nghÖ ®Ó ®­a ra c¸c c«ng nghÖ míi phôc vô cho c¸c DN trong n­íc. - T¹o ®iÒu kiÖn cho DN tiÕp cËn víi c«ng nghÖ míi, thu thËp th«ng tin thuËn lîi h¬n vµ ®ì tèn kÐm h¬n. Th«ng qua viÖc gi¶m h¬n n÷a c­íc viÔn th«ng quèc tÕ tíi mét møc hîp lý h¬n ®¹t tiªu chuÈn quèc tÕ, v× c­íc ®iÖn tho¹i quèc tÕ ë ViÖt Nam lµ mét trong nh÷ng n¬i cao nhÊt thÕ giíi. §iÒu nµy ®· h¹n chÕ viÖc sö dông ph­¬ng tiÖn chÝnh mµ th«ng qua ®ã c«ng nghÖ ®­îc chuyÓn giao ®ã lµ ®iÖn tho¹i vµ fax. - Nghiªn cøu vµ xem xÐt söa ®æi mét sè néi dung trong quy ®Þnh vÒ hîp ®ång chuyÓn giao c«ng nghÖ theo h­íng phï hîp víi c¬ chÕ thÞ tr­êng. - §¬n gi¶n ho¸ viÖc phª chuÈn hîp ®ång chuyÓn giao c«ng nghÖ, gi¶m thêi gian vµ chi phÝ cho DN. TiÕp tôc b·i bá nh÷ng trë ng¹i vÒ hµnh chÝnh ®Ó chuyÓn giao c«ng nghÖ tõ n­íc ngoµi vµo ViÖt Nam. - Qu¸ tr×nh héi nhËp ®· t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c DN tiÕp cËn nhanh chãng vµ trùc tiÕp víi nh÷ng c«ng nghÖ míi trong khu vùc vµ thÕ giíi. d/ C¶i c¸ch chÝnh s¸ch ®Êt ®ai. - Nhµ n­íc cÇn më réng c¸c quyÒn sö dông ®Êt (b¸n, thõa kÕ, thÕ chÊp, cho thuª...) t¹o c¬ së h×nh thµnh mét thÞ tr­êng bÊt ®éng s¶n linh ho¹t, ®¸p øng yªu cÇu cña s¶n xuÊt, kinh doanh. §¬n gi¶n ho¸ c¸c thñ tôc hµnh chÝnh trong viÖc chuyÓn nh­îng, thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt. - ViÖc thi hµnh LuËt ®Êt ®ai cÇn ®Èm b¶o tÝnh æn ®Þnh vµ thèng nhÊt trong toµn quèc. Xo¸ bá viÖc ph©n biÖt ®èi xö gi÷a c¸c DN Nhµ n­íc vµ DN ngoµi quèc doanh vÒ c¸c quyÒn trong sö dông ®Êt. Gi¶m thuÕ vµ chi phÝ giao dÞch vÒ ®Êt ®ai, ®¶m b¶o gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp mét c¸ch c«ng b»ng vµ v¨n minh. - ViÖc x©y dùng mét hÖ thèng th«ng tin ®Êt ®ai còng nh­ c«ng bè c«ng khai quy ho¹ch sö dông ®Êt sÏ lµ mét biÖn ph¸p hç trî ®¾c lùc cho viÖc h×nh thµnh thÞ tr­êng ®Êt ®ai vµ n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông ®Êt. - Nhµ n­íc cã thÓ tæ chøc ®Êu thÇu cho thuª nh÷ng diÖn tÝch ®Êt ®ai ch­a ®­îc sö dông hoÆc sö dông kh«ng hiÖu qu¶. ®/ X©y dùng chÝnh s¸ch c¹nh tranh, kiÓm so¸t ®éc quyÒn kinh doanh: - T¹o m«i tr­êng kinh doanh b×nh ®¼ng kiÓm so¸t ®éc quyÒn lµ nh÷ng c«ng viÖc cÊp b¸ch vµ cÇn thiÕt, kh«ng chØ khuyÕn khÝch khu vùc kinh tÕ t­ nh©n mµ cßn t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c DNV&N ph¸t huy kh¶ n¨ng cña m×nh. ChÝnh s¸ch c¹nh tranh kh«ng chØ bao gåm LuËt c¹nh tranh mµ nã cÇn ®­îc thÓ hiÖn ngay trong t­ duy trong qu¸ tr×nh x©y dùng chÝnh s¸ch ë c¸c lÜnh lùc. - X¸c ®Þnh râ rµng vµ hîp lý vai trß cña Nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ còng nh­ vai trß chñ ®¹o cña DNNN, trªn c¬ së ®ã rµ so¸t l¹i vµ h¹n chÕ bít sè l­îng c¸c lÜnh vùc DNNN ®éc quyÒn kinh doanh. - TiÕn hµnh tuyªn truyÒn nhËn thøc ®óng ®¾n vÒ c¹nh tranh trªn c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin nh»m thóc ®Èy tinh thÇn c¹nh tranh lµnh m¹nh trªn thÞ tr­êng. e/ Më réng kh¶ n¨ng tiÕp cËn thÞ tr­êng quèc tÕ cho c¸c DNV&N - Nhµ n­íc nhanh chãng h¹ thÊp hµng rµo thuÕ quan so víi c¸c n­íc trong khu vùc vµ ®¬n gi¶n ho¸ c¸c thñ tôc h¶i quan. Gi¶m thuÕ nhËp khÈu xuèng b»ng hoÆc thÊp h¬n c¸c møc thuÕ ®ang phæ biÕn ë khu Vùc ®«ng Nam ¸ cµng sím cµng tèt. - ViÖc ®Þnh gi¸ cña h¶i quan vµ c¸c thñ tôc kh¸c ph¶i ®­îc quy ®Þnh ®¬n gi¶n, râ rµng vµ ®ång bé h¬n trªn mäi lÜnh vùc. - B¶o ®¶m mét c¸ch liªn tôc tû gi¸ quy ®æi ngo¹i tÖ cña ®ång ViÖt Nam kh«ng cao h¬n gi¸ trÞ thùc. g/ C¶i tiÕn qu¶n lý Nhµ n­íc: - Tr¸nh hiÖn t­îng cã kh¸ nhiÒu c¬ quan xem xÐt, kiÓm tra ho¹t ®éng DN nh»m tr¸nh l·ng phÝ thêi gian cña c¸c c¬ quan còng nh­ gi¶m phiÒn hµ ®èi víi DN. §æi míi vµ hiÖn ®¹i ho¸ ®¨ng kÝ kinh doanh toµn quèc nh»m cung cÊp c¸c th«ng tin cÇn thiÕt cho nh÷ng ®èi t­îng cã quan t©m, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc lùa chän c¸c ®èi t¸c kinh doanh vµ b¶o vÖ quyÒn lîi cho ng­êi tiªu dï - Kiªn quyÕt huû bá nh÷ng giÊy phÐp kinh doanh kh«ng phï hîp víi LuËt DN. - Nhµ n­íc nªn t¹o ra mét hµnh lang ph¸p lý b×nh ®¼ng thèng nhÊt ph¸p luËt vÒ ®Çu t­, ®Ó ¸p dông cho c¶ ®Çu t­ trong n­íc vµ n­íc ngoµi. 3.2 §èi víi c¸c tæ chøc hç trî DNV&N - Nhµ n­íc kÕt hîp chÆt chÏ víi c¸c tæ chøc HiÖp héi DN vµo viÖc xÕp h¹ng vµ phong t¨ng danh hiÖu "Nhµ doanh nh©n giái” cÇn ®­îc xÐt vµo diÖn “Nh©n tµi lµ nguyªn khÝ quèc gia”. - Liªn tôc nªu g­¬ng c¸c chñ DNV&N ®iÓn h×nh trªn ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng, c¶i thiÖn h×nh ¶nh doanh nh©n trong t©m trÝ c«ng chóng. - C¸c HiÖp héi, tæ chøc cÇn cã c¸c t¸c ®éng tÝch cùc cho ho¹t ®éng cña DN: + B¶o vÖ lîi Ých cña DN trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ héi nhËp kinh tÕ. + TÝch cùc t¹o uy tÝn trung gian trong viÖc liªn kÕt c¸c DNV&N víi nhau vµ víi c¸c DN lín, liªn kÕt gi÷a Hiªp héi c¸c DNV&N víi c¸c HiÖp héi kinh tÕ kh¸c. + HiÖp héi chñ ®éng ®øng ra b¶o l·nh ký kÕt c¸c hîp ®ång kinh tÕ, vay vèn tÝn dông, thÕ chÊp tµi s¶n, chuyÓn nh­îng ®Êt ®ai....cho c¸c DNV&N míi thµnh lËp. + HiÖp héi th­êng xuyªn tæ chøc c¸c cuéc héi th¶o, diÔn ®µn vÒ c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn sù ph¸t triÓn cña c¸c DNV&N. §Æc biÖt, cÇn cã c¸c ch­¬ng tr×nh trao ®æi kinh nghiÖm qu¶n lý kinh doanh gi÷a c¸c DNV&N víi nhau, gi÷a c¸c DNV&N víi c¸c DN lín thµnh ®¹t kh¸c. + Hµng n¨m, c¸c tæ chøc HiÖp héi DN cÇn cã c¸c cuéc thi dµnh cho c¸c chñ DN ®Ó t×m ra c¸c nhµ doanh nh©n giái. 3.3 §èi víi chñ DNV&N Chñ DNV&N chñ ®éng tham gia hoc tËp n©ng cao tr×nh ®é vÒ qu¶n lý kinh doanh. Kh«ng ngõng trang bÞ cho b¶n th©n kiÕn thøc còng nh­ kinh nghiÖm trong qu¶n lý kinh doanh vµ nguån lùc. Ph¸t huy phÈm chÊt l·nh ®¹o, ph¶i cã tÇm nh×n chiÕn l­îc, n¨ng ®éng s¸ng t¹o, thÝch øng nhanh víi thÞ tr­êng, chñ ®éng héi nhËp vµo thÞ tr­êng. Chñ ®éng liªn kÕt, hîp t¸c víi c¸c DN, liªn tôc t×m kiÕm thÞ tr­êng t¹o chç ®øng bÒn v÷ng cho s¶n phÈm. ThiÕt lËp mét c¬ cÊu tæ chøc kinh doanh hîp lý, x©y dùng mét m«i tr­êng v¨n ho¸ DN cã tÝnh riªng biÖt vµ lµnh m¹nh. ChuÈn bÞ cho m×nh mét ®éi ngò nguån nh©n lùc cã chÊt l­îng vµ phÈm chÊt nghÒ nghiÖp. T×m kiÕm thÞ tr­êng ë mét sè ngµnh mµ DN lín kh«ng cã lîi thÕ ®Ó lÊp chç trèng thÞ tr­êng hoÆc hîp t¸c hay c¹nh tranh trùc tiÕp b»ng c¸c s¶n phÈm thay thÕ rÎ h¬n, tèt h¬n, ®éc ®¸o h¬n, thuËn tiÖn h¬n, ...so víi ®èi thñ. Liªn tôc cËp nhËt, ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ nh÷ng th«ng tin trªn c¸c ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng lín, hoÆc lµ ®Èy m¹nh c¸c h×nh thøc qu¶ng c¸o, tuyªn truyÒn h×nh ¶nh DN trªn website, t¹p chÝ chuyªn ngµnh.... 3.4 KhuyÕn nghÞ cña c¸ nh©n. a/ Kh«i phôc c¸c lµng nghÒ truyÒn thèng Theo xu h­íng hiÖn nay c¸c DNV&N ®ang ph¸t triÓn ë nh÷ng lÜnh vùc ngµnh nghÒ truyÒn thèng song nã cßn m¾c mét sè khuyÕn ®iÓm. C¸c s¶n phÈm ®ang dÇn bÞ "th­¬ng m¹i ho¸" ®¸nh mÊt tÝnh b¶n s¾c riªng cña c¸c lµng nghÒ truyÒn thèng. Ch¼ng h¹n nh­: "tranh §«ng Hå ®ang ph¶i ®èi mÆt nguy c¬ mÊt nghÒ lµm tranh truyÒn thèng khi sè ®«ng ng­êi d©n chuyÓn sang lµm hµng M·, mét mÆt cho hä mét nguån thu nhËp chÝnh. §«ng Hå cã 340 hé víi 1600 nh©n khÈu trõ 3 gia ®×nh nghÖ nh©n lµm tranh cßn l¹i ®Òu lµm hµng M·" ( Nguån: T¹p chÝ Doanh nghiÖp th¸ng 3/2004, tr.7 ) Xo¸ bá nghÒ nghÒ hµng M· ë lµng §«ng Hå lµ kh«ng ®¬n gi¶n vµ song song víi xo¸ bá ®ã th× ph¶i cho §«ng Hå mét h­íng ra. VËy cã gi¶i ph¸p g× ®Ó g×n gi÷ ®­îc nghÒ lµm tranh §«ng Hå nãi riªng vµ c¸c lµng nghÒ truyÒn thèng giµu b¶n s¾c cña ViÖt Nam? §©y lµ nh÷ng vÊn ®Ò cÊp b¸ch kh«ng chØ §¶ng vµ Nhµ n­íc mµ cßn cã rÊt nhiÒu tæ chøc, c¸ nh©n trong x· héi ®Òu quan t©m. Riªng chóng t«i, th«ng qua ®Ò tµi nµy xin ®­a ra mét sè kiÕn nghÞ sau: - Kh«i phôc l¹i gi¸ trÞ truyÒn thèng cña c¸c lµng nghÒ thèng th«ng qua nh÷ng chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch ®Çu t­, hæ trî nguån kinh phÝ thÝch ®¸ng cho c¸c lµng NghÒ nh­ x©y dùng, tu bæ c¸c lµng nghÒ, më c¸c líp ®µo t¹o d¹y nghÒ thñ c«ng mü nghÖ truyÒn thèng.... - Gi¸o dôc, tuyªn truyÒn, n©ng cao nhËn thøc ®óng ®¾n vÒ c¸c gi¸ trÞ v¨n ho¸, tinh thÇn mµ c¸c lµng nghÒ truyÒn thèng th«ng qua ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng ®¹i chóng (truyÒn thanh, truyÒn h×nh, internet, b¸o chÝ), tæ chøc c¸c cuéc thi t×m hiÓu vÒ c¸c ngµnh nghÒ truyÒn thèng (Cuéc thi Hµnh tr×nh v¨n ho¸, ChiÕc nãn kú diÖu, Ng­îc dßng lÞch sö trªn kªnh truyÒn h×nh)....vv - KhuyÕn khÝch nh÷ng nghÖ nh©n tiÕp tôc truyÒn ®¹t l¹i nh÷ng tinh hoa c¸c s¶n phÈm mang ®©m tÝnh d©n téc cho c¸c thÕ hÖ kÕ cËn. Th­êng xuyªn cã nh÷ng cuéc giao l­u gi÷a c¸c nghÖ nh©n víi thÕ hÖ trÎ. - Nhµ n­íc nªn t×m thÞ tr­êng ®Çu ra cho c¸c s¶n phÈm truyÒn thèng. b/ X©y dùng th­¬ng hiÖu - CÇn x©y dùng th­¬ng hiÖu cho nh÷ng mÆt hµng mµ DN cã thÕ m¹nh vµ cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh cao trªn thÞ tr­êng quèc tÕ nh­: n«ng thuû s¶n, hµng thñ c«ng mü nghÖ...Bëi nã sÏ gióp DN cã chç ®øng trªn thÞ tr­êng vµ gia t¨ng lîi nhuËn. Bªn c¹nh ®ã, c¸c DN cÇn x©y dùng c¸c khÈu hiÖu ®Ó ®Þnh vÞ s¶n phÈm t­¬ng øng víi chÊt l­îng s¶n phÈm. Nhµ n­íc cÇn thiÕt sím ban hµnh LuËt b¶o vÖ th­¬ng hiÖu. X¸c lËp h×nh ¶nh vÒ th­¬ng hiÖu (x©y dùng L«g« DN), cÇn cã chiÕn l­îc hoµn chØnh vÒ th­¬ng hiÖu, qu¶n trÞ th­¬ng hiÖu, b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn th­¬ng hiÖu. N©ng cao uy tÝn s¶n phÈm vµ dich vô, sù bÒn v÷ng vµ uyÓn chuyÓn cña chÊt l­îng. KÕt luËn §éi ngò chñ DNV&N ®· vµ ®ang ®ãng gãp mét vai trß to lín vµo sù ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n­íc. Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh bªn c¹nh nh÷ng thuËn lîi, hä cßn ®èi mÆt rÊt nhiÒu th¸ch thøc vµ v­íng m¾c. Do ®ã, hä rÊt cÇn x· héi cã sù nh×n nhËn ®¸nh gi¸ ®óng vai trß vµ vÞ trÝ cña m×nh. §Ó nh×n nhËn kh¸ch quan h¬n vÊn ®Ò ®ã, ®Ò tµi ®· nghiªn cøu vµ lµm râ nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn c¬ b¶n vÒ ®éi ngò chñ DNV&N míi thµnh lËp. §Ò tµi ®· lµm râ vai trß cña chñ DNV&N ®èi víi sù ph¸t triÓn cña DN còng nh­ cña nÒn kinh tÕ ®Êt n­íc. Trªn c¬ së nghiªn cøu ®Æc ®iÓm, nh÷ng khã kh¨n, thuËn lîi, vµ c¶ nh÷ng ®ãng gãp cña chñ DNV&N, ®Ò tµi ®· x©y dùng c¸c tiªu chuÈn c¬ b¶n vÒ DNV&N trong thêi ®¹i míi. Qua ph©n tÝch, ®¸nh gi¸, ®Ò tµi ®· ph¶n ¸nh ®­îc thùc tr¹ng cña ®éi ngò chñ DNV&N ViÖt Nam hiÖn nay, nh÷ng thµnh c«ng vµ nh÷ng khã kh¨n, v­íng m¾c hä gÆp ph¶i trong lÜnh vùc kinh doanh. Trªn c¬ së ®ã ®Ò tµi ®· cã mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu ®Ó hç trî gióp ®ì c¸c chñ DNV&N ph¸t huy hÕt kh¶ n¨ng, ®ãng gãp ngµy cµng nhiÒu cho sù ph¸t triÓn cña ®Êt n­íc. V× thêi gian tham gia nghiªn cøu khoa häc cho ®Ò tµi kh«ng nhiÒu vµ gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n trong viÖc t×m kiÕm, thu thËp d÷ liªu, th«ng tin cã liªn quan nªn ®Ò tµi Ýt nhiÒu cã nh÷ng h¹n chÕ trong viÖc ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ mét c¸ch cã chiÒu s©u vÒ chñ DNV&N míi thµnh lËp. ChÝnh v× lÏ ®ã, chóng t«i rÊt mong muèn sù quan t©m vµ ®ãng gãp cña c¸c thÇy c« gi¸o vµ tÊt c¶ c¸c b¹n. C¸c tµi liÖu tham kh¶o Anh TuÊn, Vèn bµi to¸n khã cho c¸c DNV&N, B¸o Th­¬ng nghiÖp, Sè T©n Niªn 2004. GS-TS NguyÔn §×nh H­¬ng, Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn DNV&N ë ViÖt Nam, NXB CTQG, 1/2002. Héi nhËp WTO, Bé KH-§T, 3/2004. Hç trî c¸c DNV&N, Bé KH-§T, 3/2004. Gi¸o tr×nh Qu¶n trÞ DN, §H KTQD Hµ Néi Kim Thµnh, TÇm cao cña doanh nh©n trÎ VN, B¸o L§&XH sè 37, 23/5/2004 Lª ViÕt Th¸i, B¸o c¸o nghiªn cøu DNV&N, hiÖn tr¹ng vµ nh÷ng kiÕn nghÞ gi¶i ph¸p, Hµ Néi - 5/2000 Minh Ph­¬ng, X©y dùng th­¬ng hiÖu ®èi víi N«ng s¶n xuÊt khÈu, B¸o ThÕ giíi th­¬ng m¹i sè 1, 15/1/2004 Tr­êng Ph­íc, Th­¬ng hiÖu: VÊn ®Ò lín cña toµn x· héi, B¸o Doanh NghiÖp sè 11, 2003 Ph¸t triÓn DN trong c¸c ngµnh kinh tÕ n¨m 2000 - 2003, B¸o DiÔn ®µn DN, 2004 Quúnh Thu, Khi §«ng Hå bÞ...m· ho¸, B¸o Doanh NghiÖp, 3/2004. Thanh Giang, Doanh nh©n trÎ VN: N©ng tÇm ®Ó héi nhËp, B¸o L§&XH sè 30, 9/3/2004. Th.S L­¬ng V¨n Kh«i, Kh¸i niÖm DNV&N: Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm, h¹n chÕ vµ lùa chän chÝnh s¸ch, B¸o Kinh tÕ & Dù B¸o, 3/2003. Môc lôc Lêi nãi ®Çu 1 PhÇn I : Lý luËn chung vÒ DNV&N 3 1.1 DN V&N 3 1.2 Chñ DNV&N 4 1.2.1 Kh¸i niÖm chñ DNV&N 4 1.2.2 §Æc ®iÓm cña chñ DNV&N 5 1.2.3 Vai trß cña chñ DNV&N ®èi víi nÒn kinh tÕ 6 1.2.4 Nh÷ng yªu cÇu ®Æt ra ®èi víi chñ DNV&N míi thµnh lËp 7 PHÇN II: Thùc tr¹ng cña ®éi ngò chñ DNV&N míi thµnh lËp, c¬ héi vµ th¸ch thøc 9 2.1 §éi ngò chñ DNV&N ®ang tõng b­íc kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ cña m×nh trong lÜnh vùc kinh doanh 9 2.1.1 §éi ngò chñ DNV&N ngµy cµng t¨ng 9 2.1.2 Ngµnh nghÒ kinh doanh cña chñ DNV&N 11 2.1.3 Tr×nh ®é cña chñ DNV&N tõng b­íc ®­îc c¶i thiÖn 13 2.1.4 Nh÷ng ®ãng gãp cña ®éi ngò chñ DNV&N ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ ViÖt Nam 13 2.1.5 Mét sè DN vµ chñ DN tiªu biÓu 20 2.1.6 Mét sè thµnh tùu kinh tÕ næi bËt n¨m 2003 22 2.2 Nh÷ng c¬ héi ®èi víi chñ DNV&N míi thµnh lËp 23 2.2.1 C¸c ®Æc ®iÓm vµ lîi thÕ tiÒm n¨ng cña c¸c DNV&N 23 2.2.2 M«i tr­êng ph¸p lý vµ kinh doanh 25 2.2.3 C¬ héi trong héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ 27 2.2.4 Vai trß cña c¸c tæ chøc phi chÝnh phñ 28 2.3 Nh÷ng th¸ch thøc ®èi víi chñ DNV&N míi thµnh lËp 29 2.3.1 Tr×nh ®é qu¶n lý 29 2.3.2 Khã kh¨n trong thñ tôc ®¨ng ký kinh doanh 30 2.3.3 Khã kh¨n trong viÖc huy ®éng vèn 32 2.3.4 VÒ c«ng nghÖ thiÕt bÞ 33 2.3.5 ThiÕu mÆt b»ng kinh doanh æn ®Þnh l©u dµi 35 2.3.6 VÒ lao ®éng 37 2.3.7 Khã kh¨n vÒ thÞ tr­êng vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh 38 2.3.8 DÞch vô hç trî kinh doanh ë ViÖt Nam cßn h¹n chÕ 39 2.3.9 Trë ng¹i trong thñ tôc chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc 41 2.3.10 Khã kh¨n trong héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ xu thÕ toµn cÇu ho¸ 43 2.3.11 ThiÕu th«ng tin vµ ph­¬ng tiÖn xö lý th«ng tin 45 2.3.12 ViÖc x©y dùng h×nh ¶nh vµ v¨n ho¸ c«ng ty ch­a ®­îc quan t©m 46 PhÇn III: Mét sè khuyÕn nghÞ chñ yÕu hç trî DNV&N míi thµnh lËp ë ViÖt Nam 48 3.1 §èi víi Nhµ n­íc 48 3.2 §èi víi c¸c tæ chøc hç trî DNV&N 51 3.3 §èi víi chñ DNV&N 52 3.4 KhuyÕn nghÞ cña c¸ nh©n 53 KÕt luËn 55 c¸c ký hiÖu viÕt t¾t Ký tù viÕt t¾t Gi¶i nghÜa DN DNV&N DNNN DNNQD XNK XK Doanh nghiÖp Doanh nghiÖp võa vµ nhá Doanh nghiÖp Nhµ n­íc Doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh XuÊt nhËp khÈu XuÊt khÈu

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docDA081.doc
Tài liệu liên quan