Đề tài Hệ thống quản lỹ chất lượng theo tiêu chuẩn ISO - 9000 và việc áp dụng nó trong các doanh nghiệp Việt Nam

Qua phân tích trên, em nhận thấy rằng QLCL theo tiêu chuẩn ISO - 9000 là một vấn đề cần thiết và cấp bách đối với bất kỳ các quốc gia nào nói chung và Việt Nam nói riêng. Đặc biệt là đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam nước ta. Để tăng khả năng hội nhập vào khu vực và quốc tế thì Việt Nam cần phải áp dụng mô hình QLCL theo tiêu chuẩn ISO - 9000 vào các doanh nghiệp Việt Nam. Bởi lẽ “ISO - 9000 là điều kiện cần thiết để tạo ra hệ thống “mua bán tin cậy” trên thị trường trong nước và quốc tế”. Các cơ quan chất lượng có uy tín trên thế giới sẽ đánh giá và cấp giấy chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn ISO - 9000 cho các doanh nghiệp. Và đó là giấy thông hành để vượt qua rào cản thương mại trên thương trường đi tới thắng lợi”. Tức là các doanh nghiệp Việt Nam cần quan tâm hơn nữa đến chất lượng sản phẩm mà mình sản xuất ra. Vậy nên, Nhà nước cần quan tâm hơn đến các doanh nghiệp, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hơn nữa, để vươn tới đạt tiêu chuẩn ISO - 9000.

doc35 trang | Chia sẻ: Kuang2 | Ngày: 16/08/2017 | Lượt xem: 37 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Hệ thống quản lỹ chất lượng theo tiêu chuẩn ISO - 9000 và việc áp dụng nó trong các doanh nghiệp Việt Nam, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
i tiêu dùng . * Theo tổ chức tiêu chuẩn hoá quốc tế ISO, một hệ thống tiếp thu sáng tạo các luồng tư tưởng, kinh nghiệm thực hành hiện đại dựa trên cách tiếp nhận khoa học, logic đã khái niệm như sau: QLCL là tập hợp những hoạt động của chức năng quản lý chung, xác định chính sách chất lượng, mục đích trách nhiệm và thực hiện chúng thông qua các biện pháp như lập kế hoạch chất lượng, đảm bảo và cải tiến chất lượng trong khuôn khổ của hệ thống chất lượng . 2. Khái niệm của hệ thống quản lý chất lượng. QLCL được nhìn nhận một cách toàn diện trên cơ sở QLCL công việc ở từng giai đoạn, từng người từ khâu Marketing, thiết kế, sản xuất, phân phối đến dịch vụ sau bán. Quá trình đó được mô tả dưới dạng sơ đồ hay còn gọi là mô hình QLCL. Mô hình QLCL là một tập hợp dưới dạng sơ đồ các yếu tố, các giai đoạn và các biện pháp đảm bảo chất lượng, mối quan hệ hữu cơ nhằm hình thành và đảm bảo chất lượng tối ưu trong suốt chu kỳ sống của sản phẩm và phù hợp với quan điểm về QLCL đã lựa chọn. Tuỳ thuộc vào điều kiện cụ thể của từng loại doanh nghiệp, đặc trưng cơ cấu ngành hàng, trình độ phát triển cũng như chiến lược phát triển tương lai của nó, mà các mô hình QLCL Có mức độ phức tạp khác nhau. 3. Mối quan hệ giữa hệ thống Quản lý chất lượng và chất lượng sản phẩm. Cũng như quan niệm về chất lượng QLCL cũng như tiếp cận và thực hiện theo những cách khác nhau, có xu hướng mở rộng và phát triển qua các thời kỳ lịch sử khác nhau. Nó phụ thuộc vào quan điểm, sự phát triển về trình độ nhận thức và đặc thù riêng của mỗi nền kinh tế. QLCL mà ngày nay đang được áp dụng trên thế giới là kết quả của cả một quá trình chưa khép lại. Nó là thành quả, là sự đúc kết của quá trình nghiên cứu và hoạt động thực tiễn không mệt mỏi của các chuyên gia và các nhà khoa học về vấn đề chất lượng. Sự thay đổi để tiến tới mô hình QLCL toàn diện QLCL toàn cầu là một cuộc cách mạng về tư tưởng và hành động của các nhà Quản lý. Cách tiếp cận về QLCL được phát triển dần dần bởi một quá trình hoạt động thực tế qua hàng loạt các kết quả đật được trong suốt những năm dài của cuối thế kỷ qua. II.Hệ thống QLCL theo tiêu chuẩn quốc tế ISO - 9000. Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu và các nhà Quản lý rất quan tâm đến việc xây dựng hệ thống chất lượng nhằm đáp ứng các nhu cầu hay mục tiêu khác nhau. Bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 do tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn hoá (ISO) ban hành lần đầu tiên vào năm 1987 nhằm đưa ra một mô hình được chấp nhận ở cấp quốc tế về hệ thống đảm bảo chất lượng và có thể áp dụng rộng rãi trong các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và dịch vụ. 1. Quá trình hình thành và phát triển của bộ tiêu chuẩn ISO - 9000. ISO - 9000 là sự thừa kế của các tiêu chuẩn đã tồn tại và được sử dụng rộng rãi trước tiên là trong lĩnh vực quốc phòng. Bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 đề cập đến các lĩnh vực chủ yếu trong Quản lý chất lượng như chính sách chất lượng, thiết kế triển khai sản xuất và quá trình cung ứng, kiểm soát, quá trình bao gói, phân phối, kiểm soát tài liệu, đào tạo...ISO-9000 là tập hợp kinh nghiệm quản lý tốt nhất đã được các quốc gia trên thế giới và khu vực chấp nhận thành tiêu chuẩn quốc tế. 2. Cách tiếp cận và triết lý của bộ tiêu chuẩn ISO - 9000. a.Cách tiếp cận của bộ tiêu chuẩn ISO-9000 được thể hiện bằng một số đặc điểm cơ bản sau: - Thứ nhất: ISO - 9000 cho rằng chất lượng sản phẩm và chất lượng quản trị có mối quan hệ nhân quả. Chất lượng sản phẩm do chất lượng quản trị quy định. Chất lượng quản trị là nội dung chủ yếu của QLCL. - Thứ hai: Phương châm chiến lược của ISO - 9000 là làm đúng ngay từ đầu, lấy phòng ngừa làm phương châm chính. Do đó, doanh nghiệp cần tập trung đẩy đủ vào phân hệ thiết kế và hoạch định sản phẩm mới. - Thứ ba: Về chi phí, ISO - 9000 khuyên các doanh nghiệp tấn công vào các lãng phí nảy sinh trong toàn bộ quá trình sản xuất kinh doanh, đặc biệt là các chi phí ẩn. Cần có kế hoạch loại trừ và phòng ngừa các lãng phí bằng việc lập kế hoạch thực hiện, xem xét và điều chỉnh trong suốt quá trình. - Thứ tư: ISO - 9000 là điều kiện cần thiết để tạo ra hệ thông “mua bán tin cậy” trên thị trường trong nước và quốc tế. Các cơ quan chất lượng có uy tín trên thế giới sẽ đánh giá và cấp giấy chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn ISO - 9000 cho các doanh nghiệp. Và đó là giấy thông hành để vượt qua các rào cản thương mại trên thương trường đi tới thắng lợi. b. Từ những đặc điểm của cách tiếp cận nói trên, bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 được xây dựng dựa trên các nguyên tắc sau: - Thứ 1: Phương hướng tổng quát của bộ tiêu chuẩn ISO-9000 là thiết lập hệ thống QLCL hợp lý nhằm tạo ra những sản phẩm - dịch vụ có chất lượng để thoả mãn mọi nhu cầu của khách hàng. - Thứ 2: Bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 là các tiêu chuẩn về hệ thống đảm bảo chất lượng, nó không phải là tiêu chuẩn, quy định kỹ thuật về sản phẩm. Tuy nhiên những thuộc tính kỹ thuật đơn thuần của sản phẩm không thể đảm bảo thoả mãn mọi nhu cầu của khách hàng. Hệ thống chất lượng của bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 sẽ bổ sung thêm vào các thuộc tính kỹ thuật của sản phẩm nhằm thoả mãn tốt nhất mọi nhu cầu của khách hàng. - Thứ 3: Bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 nêu ra những hướng dẫn để xây đựng một hệ thống chất lượng có hiệu quả, chứ không áp đặt một hệ thống chất lượng đối với từng doanh nghiệp. Vì vậy, hệ thống chất lượng của từng doanh nghiệp tuỳ thuộc vào tầm nhìn, văn hoá, cách quản trị, cách thực hiện, ngành sản xuất dinh doanh, loại sản phẩm hay dịch vụ và phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể. Do đó mô hình này rất linh hoạt, có thể áp dụng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động, cả trong sản xuất kinh doanh lẫn trong các lĩnh vực dịch vụ, hành chính và các tổ chức xã hội. Hệ thống QLCL theo ISO - 9000 dựa trên mô hình Quản lý theo quá trình lấy phòng ngừa làm phương châm chủ yếu trong suốt quá trình, suốt vòng đời sản phẩm từ thiết kế, sản xuất, phân phối, tiêu dùng. 3. Kết cấu của bộ tiêu chuẩn ISO - 9000. Bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 không phải là một tiêu chuẩn duy nhất mà gồm 26 tiêu chuẩn khác nhau. Trong đó có thể nói, các yêu cầu của hệ thống đảm bảo chất lượng bao gồm 3 tiêu chuẩn chính của bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 là các tiêu chuẩn. - ISO - 9001: tiêu chuẩn về hệ thống đảm bảo chất lương trong thiết kế, triển khai, sản xuất, lắp đặt và dịch vụ. - ISO - 9002: Hệ thống chất lượng - mô hình đảm bảo chất lượng trong sản xuất, lắp đặt và dịch vụ. - ISO - 9003: Hệ thống chất lượng - mô hình đảm bảo chất lượng trong kiểm tra và thử nghiệm cuối cùng. 4. Lợi ích của việc chứng nhận hệ thống đảm bảo chất lượng theo ISO - 9000. Ba lợi ích quan trọng nhất của ISO - 9000 có thể nhận thấy rõ là: - Kiểm soát quản lý tốt hơn. - Nhận thức một cách đầy đủ hơn về các vấn đề mang tính hệ thống. - Có giá trị quảng cáo, giới thiệu công ty đối với xã hội và quốc tế. 5. So sánh ISO-9000 phiên bản 2000 với phiên bản 1994. Theo quy định của ISO, tất cả các tiêu chuẩn quốc tế cần phải được xem xét lại 5 năm một lần để xác định lại sự phù hợp với từng giai đoạn. Chính vì vậy, bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 cũng đã được tiểu ban kỹ thuật ISO/TC 176 quyết định soát xét lại vào các thời điểm thích hợp. Lần sửa đổi thứ 3 đang được tiến hành và dự tính sẽ ban hành tiêu chuẩn ISO - 9000 phiên bản năm 2000 chính thức vào năm 2000. So với bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 năm 1994 bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 phiên bản năm 2000 có những thay đổi rất quan trọng. Đó là cách tiếp cận mới, cấu trúc và các yêu cầu mới. Những thay đổi chủ yếu của tiêu chuẩn của cặp tiêu chuẩn Phần II thực trạng về quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn iso-9000 và việc áp dụng hệ thống này trong các doanh nghiệp nhà nước ở nước ta hiện nay I. Sự tiếp cận của các doanh nghiệp với hệ thống tiêu chuẩn quốc tế ISO - 9000. 1.Quan điểm của lãnh đạo và một số hoạt động tầm vĩ mô về QLCL. Từ sau năm 1986 đến nay, với quá trình chuyển nhanh sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, quyền tự chủ trong sản xuất kinh doanh được mở rộng, các tiểm năng của con người được khơi dậy, quyền lợi người tiêu dùng và khách hàng ngày càng được đề cao và được pháp luật bảo vệ. Tình hình mới này đòi hỏi sự thay đổi nội dung và phương pháp tiến hành QLCL sản phẩm cũng có vai trò quan trọng. Có thể nói rằng, văn bản đầu tiên để đổi mới các hoạt động QLCL trong thời kỳ mới là chỉ thị ngày 6/8/1989 của chủ tịch HĐBT về các biện pháp cấp bách nhằm củng cố và tăng cường công tác Quản lý Nhà nước về chất lượng sản phẩm hàng hoá. Trong đó nêu rõ và biểu dương những tiến bộ về chất lượng và QLCL trong những năm gần đây, đồng thời cũng phê phán hiện tượng chất lượng kém, không đáp ứng nhu cầu thị trường. Tiếp theo là pháp lệnh đo lường do hội đồng Nhà nước ban hành ngày 16/7/1990 và pháp lệnh chất lượng hàng hoá được công bố ngày 02/01/1991 là những văn bản quan trọng thể hiện quan điểm, nhận thức của lãnh đạo Nhà nước về QLCL. Đặc biệt cuối năm 1999 và đầu năm 2000, cùng với việc đổi mới sâu sắc hệ thống văn bản pháp lệnh Nhà nước đã bổ sung, sửa đổi hai văn bản, pháp lệnh chất lượng hàng hoá và pháp lệnh đo lường. Văn bản pháp lệnh mới này sẽ có hiệu lực thi hành từ 01/7/2000. Điều đó tạo điều kiện cho việc đổi mới hoạt động QLCL trong giai đoạn phát triển mới. Những cải tiến bước đầu về QLCL được thực hiện từ những cơ quan Nhà nước và các cơ sở kinh doanh theo tinh thần pháp lệnh trên đã đem lại những sắc thái mới, tạo ra sự phong phú, đa dạng cho thị trường, và tạo điều kiện thuận lợi cho sự chuyển biến về nhận thức của các nhà lãnh đạo, các cấp quản lý và các nhân viên của doanh nghiệp về công tác QLCL. Không một nhà lãnh đạo doanh nghiệp nào còn nghi ngờ về yếu tố cạnh tranh của chất lượng. Đó là sự sống còn của doanh nghiệp, đặc biệt đối với các doanh nghiệp muốn vươn ra thị trường quốc tế. Để cạnh tranh về chất lượng nhằm nâng cao năng suất, chất lượng. Mặt khác, cũng với những đổi mới quan trọng về công tác quản lý vĩ mô, hệ thống QLCL cấp Nhà nước đã được thành lập và hoạt động tương đối có hiệu quả trong thời gian qua. Trong những năm gần đây, trước những đòi hỏi khách quan cần thiết phải nâng cao nhận thức và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, cho các tổ chức xã hội tiếp cận với tiêu chuẩn quốc tế, tạo đà cho sự chuyển biến công tác QLCL trong cả nước, tổng cục tiêu chuẩn - đo lường chất lượng phối hợp với các tổ chức quốc tế, cũng đã đề ra rất nhiều chương trình đào tạo, huấn luyện các cuộc hội thảo, các hội nghị chất lượng. Các chương trình này xoay quanh vấn đề: xây dựng và áp dụng bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 cho các doanh nghiệp Việt Nam, nhận thức chung về ISO - 9000. Qua các chương trình đào tạo, huấn luyện này đã phổ cập, tuyên truyền, quảng bá những kiểu thức, cách tiếp cận mới về cho các cấp quản lý, các giới chuyên môn cũng như các nhân viên mới về QLCL cho các cấp quản lý, các giới chuyên môn cũng như các nhân viên của các doanh nghiệp, các cơ quan nghiên cứu, đào tạo và tổ chức xã hội. Đồng thời qua đó các doanh nghiệp, các cơ quan cũng có điều kiện dụng phương thức QLCL mới theo ISO - 9000 vào thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mình. 2. Cách thức tổ chức và áp dụng bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 trong các doanh nghiệp. a. Nhận thức về ISO - 9000. Bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 được biết đến ở Việt Nam từ những năm 1989, 1990, nhưng việc tổ chức nghiên cứu, tuyên truyền, phổ biến và áp dụng vào các doanh nghiệp Việt Nam có thể nói là chậm chạp. Cho đến những năm 1995 - 1996 mặc dù đã qua hơn nữa thập kỷ từ khi bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 có mặt ở Việt nam nhưng hầu hết các doanh nghiệp không biết ISO - 9000 là gì, ngay cả khi trên phương tiện thông tin đại chúng còn nhầm lẫn ISO - 9000 với tiêu chuẩn chất lượng hàng hoá. Các xí nghiệp cũng không biết nên làm thế nào để áp dụng tiêu chuẩn này hay ai là người sẽ tư vấn, tổ chức nào sẽ cấp giấy chứng nhận cho họ. Thực trạng về nhận thức được thể hiện qua kết quả điều tra ban đầu của Uỷ ban kinh tế xã hội khu vực Châu á thái bình dương (gọi tắt là ESCAP) trong chương trình hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong việc áp dụng tiêu chuẩn ISO - 9000 trong bảng dưới đây Bảng 1: Kết qủa điều tra ban đầu nhận thức về tiêu chuẩn ISO - 9000. TT Tên doanh nghiệp Sản phẩm chính Số lđ Nhận thức về ISO-9000 1 Xí nghiệp dệt len Sài Gòn (SAKNITEX) Quần áo len dệt 400 0 2 Công ty Thiên Tân Chăn len mỏng 80 0 3 HTX may mặc Tiến bộ Quần áo may sẵn 200 Rất ít 4 Nhà máy dệt Tân Tiến Khăn ăn, khăn mặt 60 Rất ít 5 XN thảm len Đống Đa Thảm len, may mặc 510 0 6 Công ty TNHH Ngọc Phương Quần áo may sẵn 125 Rất ít 7 Trung tâm may gia công Kiến An Con giống nhồi bông 417 Rất ít 8 Công ty TNHH Đại Phong May mặc 217 0 9 Công ty HERPO Quần áo may sẵn 170 0 10 Công ty TNHH Hiệp Hưng Thêu ren, may sẵn 600 0 11 Công ty TNHH Nam Thanh Hàng dệt len 200 0 Nhận thức được đòi hỏi cấp bách của thực tế, nhiều thị trường trên thế giới yêu cầu người cung ứng phải là tổ chức được chứng nhận tiêu chuẩn ISO - 9000 và sự tụt hậu của Việt Nam so với các nước trong khu vực về lĩnh vực Tổng cục tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Việt Nam đã tích- cực triển khai các hoạt động thiết thực nhằm truyển bá, hướng dẫn, nâng cao nhận thức và tổ chức áp dụng tiêu chuẩn ISO - 9000 vào các doanh nghiệp Việt Nam. Hội nghị chất lượng Việt Nam lần thức nhất do Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng Việt Nam phối hợp với các tổ chức chất lượng quốc tế, các chuyên gia nước ngoài tổ chức vào tháng 8 - 1995 được xem như cột mốc đánh dấu sự thay đổi nhận thức trong hoạt động QLCL của Việt Nam. Hội nghị đã đề cập một cách toàn diện về các vấn đề trong đó chú trọng tới ISO - 9000 để hỗ trợ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tại thời điểm này, việc xây dựng hệ thống QLCL khoa học, có hiệu quả trong doanh nghiệp đã trở thành nhu cầu cấp bách của bản thân doanh nghiệp, điều kiện cần thiết để giúp các doanh nghiệp vươn lên đứng vững trong cạnh tranh gay gắt cả trên thị trường nội địa và quốc tế. Qúa trình xây dựng mô hình QLCL và áp dụng tiêu chuẩn ISO - 9000 càng được xúc tiến mạnh mẽ hơn nhờ các hoạt động sôi nổi, tích cực của phong trào chất lượng. Hội nghị chất lượng Việt Nam lần thứ hai (1997), diễn đàn ISO - 9000 (nay là diễn đàn năng suất chất lượng) lần 1, 2, 3, 4, 5 lần lượt được tổ chức cùng với sự ra đời của trung tâm năng suất Việt Nam (VPC) đã xúc tiến mạnh mẽ hơn việc áp dụng các mô hình QLCL trong các doanh nghiệp Việt Nam. b.Kết quả áp dụng. Nhờ những hoạt động trên mà kết quả hoạt động xây dựng mô hình QLCL và áp dụng tiêu chuẩn ISO-9000 trong những năm qua được thể hiện như sau: Bảng 2: Số lượng các doanh nghiệp Việt Nam áp dụng tiêu chuẩn ISO - 9000 Thời gian Số doanh nghiệp áp dụng ISO-9000 1995 1 8/1996 3 12/1997 11 12/1998 21 12/1999 95 4/2000 130 6/2000 156 2003 gần 1200 2004 Gần 1500 Trong số các doanh nghiệp đã được chứng nhận tiêu chuẩn ISO - 9000 theo bảng trên, bao gồm nhiều thành phần kinh tế khác nhau như doanh nghiệp quốc doanh, liên doanh, công ty tư nhân, nhưng sự phân bố số này trong các khu vực kinh tế, các vùng trong cả nước cũng không đồng đều. Phần lớn tập trung ở phía nam. Hơn nữa trong 3 tiêu chuẩn của ISO - 9000 về hệ thống đảm bảo chất lượng, chủ yếu các doanh nghiệp đăng ký áp dụng và được chứng nhận tiêu chuẩn ISO - 9002, ít doanh nghiệp áp dụng ISO - 9001, và hầu như không có doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn ISO - 9003. Tại hội nghị chất lượng lần thứ 2, khi xem xét dựa trên khả năng và nhu cầu đăng ký áp dụng các mô hình QLCL dựa theo tiêu chuẩn quốc tế, Tổng cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng đã dự kiến mục tiêu phấn đấu số các doanh nghiệp được chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế ISO - 9000 từ năm 1996 đến năm 2000 như sau: Bảng 3: Dự kiến số doanh nghiệp Việt Nam áp dụng tiêu chuẩn ISO - 9000 đến năm 2000. TT Thời gian đến Số doanh nghiệp áp dụng ISO-9000 1 2000 150 - 200 2 2001 400 - 600 3 2002 600 - 800 4 2003 100 - 1200 5 2004 1200 - 1500 Như vậy, so với dự kiến ban đầu, số các doanh nghiệp được chứng nhận và áp dụng ISO - 9000 vẫn còn có một khoảng cách lớn. Số lượng các doanh nghiệp được chứng nhận ISO - 9000 còn ít. Đặc biệt là các công ty được chứng nhận đều là các công ty liên doanh, có vốn đầu tư nước ngoài. II. Kết quả tổng hợp về tình hình áp dụng mô hình QLCL theo ISO - 9000 trong các doanh nghiệp Việt Nam. Đến cuối năm 2004, cả nước có khoảng 8000 doanh nghiệp Nhà nước, trên 40.000 công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, doanh nghiệp tư nhân, 2,2 triệu hộ kinh doanh cá thể. Tham gia hoạt động xuất khẩu hiện nay cả nước có khoảng 12000 doanh nghiệp và cơ sở sản xuất kinh doanh. Bức tranh chung về doanh nghiệp Việt Nam là năng lực cạnh tranh rất thấp, ngay cả trên thị trường trong nước cũng như khu vực và quốc tế. Sau đây ta đi vào nghiên cứu một số doanh nghiệp cụ thể: 1 .Kết quả áp dụng tiêu chuẩn ISO - 9002 tại công ty liên doanh Coats Tootal Phong Phú (coats tootal Phong Phú Co.LTD). - Công ty liên doanh Coats tootal Phong Phú là một công ty liên doanh giữa công ty dệt Phong Phú, thuộc tổng công ty dệt may Việt Nam và tập đoàn Coats Vi ylla. Công ty được thành lập theo giấy phép đầu tư số 68/KTĐT - GPĐT do bộ kinh tế đối ngoại cấp ngày 25/7/1989. Đây là liên doanh đầu tiên của bộ Công nghiệp nhẹ với thời hạn liên doanh 20 năm. Với số vốn đầu tư là 11,6 triệu USD. Trong đó Việt Nam có 25%, nước ngoài có 75% trong tổng số vốn. a. Mô hình ĐBCL theo tiêu chuẩn ISO - 9002 tại công ty. Để xây dựng hệ thống QLCL, mỗi doanh nghiệp có thể lựa chọn cho mình những cách thức khác nhau. Mỗi loại hình doanh nghiệp sẽ có một hệ thống QLCL đặc trưng phụ thuộc vào tầm nhìn, mục tiêu, nguồn lực, nền văn hoá cũng như đặc tính chủng loại sản phẩm, mặt hàng kinh doanh. Như vậy, công ty có thể bắt đầu bằng việc xây dựng hệ thống đảm bảo chất lượng (ĐBCL) của mình theo tiêu chuẩn quốc tế ISO - 9000 hoặc cũng có thể xây dựng mô hình QLCL theo TQM và một số mô hình khác. * Mô hình QLCL tổng quát. Với mục tiêu chiến lược “Giữ vững lợi thế cạnh tranh khi môi trường ngoài thay đổi, công ty đã xác định được chiến lược sản xuất, kinh doanh hướng về chất lượng và thoả mãn tốt nhất những đòi hỏi của khách hàng. Việc trước hết cần tiến hành là xây dựng mô hình ĐBCL phù hợp với tiêu chuẩn ISO - 9000, lấy tiêu chuẩn ISO - 9000 làm nền tảng, làm cơ sở cho việc cải tiến liên tục, hướng tới việc luôn luôn thoả mãn khách hàng . Công ty đã lựa chọn hướng đi là: “xây dựng hệ thống chất lượng của doanh nghiệp theo ISO - 9000 và 7 tiêu chí của giải thưởng chất lượng Việt Nam”. b. Hiệu quả của việc áp dụng tiêu chuẩn ISO - 9002 của công ty. Sau thời gian thực hiện và duy trì hệ thống chất lượng theo tiêu chuẩn ISO - 9002, công ty đã tổ chức đánh giá nội bộ và phối hợp với cơ quan tư vấn, tổ chức chứng nhận đánh giá toàn bộ hệ thống. Qua các đợt đánh giá đã rút ra một số kết quả sau: * Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Từ năm 1990 trở về trước, công ty có doanh số rất thấp, đó là do: từ khi thành lập công ty, công ty mới thâm nhập thị trường, chưa có khách hàng. Hơn nữa, công ty còn tập trung vào một số khâu, trang bị, đổi mới quy trình công nghệ. Bắt đầu từ những năm 1992 - 1993, sản xuất ổn định, thị trường cùng với doanh số tăng lên, nhất là từ năm 1994. * Một trong những chi tiêu quan trọng đánh giá khả năng phát triển của công ty, đó là việc giữ vững và mở rộng thị trường và tìm kiếm thêm các khách hàng có sức mua lớn.... Sự thay đổi cơ câú thị trường tiêu thụ của công ty trong một số năm sau khi áp dụng hệ thống QLCL, được phản ánh trong bảng sau: TT Các loại thị trường Năm 1996 Năm 1997 1 Khách hàng Công nghiệp 73% 75% 2 Thị trường tự do và các cá nhân 27% 25% * Hiệu quả của việc áp dụng tiêu chuẩn ISO - 9002 và xây dựng mô hình QLCL tại công ty Coats Tootal Phong Phú. Để thấy rõ hiệu quả của việc áp dụng mô hình QLCL theo tiêu chuẩn ISO - 9002 tại công ty Coats Tootal Phong phú chúng tôi tiến hành so sánh một số chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật ở hai thời điểm khác nhau. Đó là trước và sau khi áp dụng tiêu chuẩn ISO - 9002 tại công ty Coats Tootal Phong Phú. Kết quả được thể hiện ở những bảng so sánh dưới đây. Bảng: So sánh một số chỉ tiêu kinh tế trước và sau khi áp dụng ISO - 9000. TT Các chỉ tiêu Trước khi áp dụng ISO-9002 Sau khi áp dụng ISO-9002 Tăng/giảm (%) 1 Chi phí hoá chất thuốc nhuộm 0,62 USD/kgsợi 0,58 USD/kg sợi -6,8 2 Giá thành cuộn chỉ 70,2 USD/cuộn 68,8 USD/cuộn -2.76 3 Chi phí sửa chữa sản phẩm cho 1 mẻ sp 7,4 USD 5,8 USD -21,6 Các số liệu ghi trong bảng trên thu thập được từ khâu nhuộm chỉ, một khâu quan trọng nhất của toàn bộ quá trình sản xuất chỉ may tại công ty. Qua bảng trên ta thấy được việc tiết kiệm thuốc nhuộm ngay từ đầu tăng lên dẫn đến giảm chi phí (6,8%), chi phí sửa chữa cũng giảm do tỷ lệ sản phẩm khuyết tật cũng giảm đi. Có được kết quả như vậy, là nhờ công ty đã xây dựng hệ thống văn bản đạt tiêu chuẩn, các quy trình quy định rõ ràng các bước thực hiện trong quy trình nhuộm chỉ và thường xuyên là theo phương pháp “chuẩn”. Kết hợp với phương pháp kiểm tra, đánh giá cũng được chuẩn hoá bằng các bước thực hiện và thiết bị chuẩn mà tránh được sai lỗi cả khi thực hiện lẫn kiểm tra. Ngoài các yếu tố thoả mãn khách hàng bằng các sản phẩm có chất lượng đáp ứng các yêu cầu theo đơn đặt hàng của khách hàng, với giá cả hợp lý thì việc giao hàng nhanh đúng lúc tới tay người tiêu dùng, được xem như yếu tố cấu thành của chất lượng toàn diện. Trong quá trình xây dựng mô hình QLCL mới, công ty đã chú trọng đến việc thoả mãn toàn diện nhu cầu của khách hàng. Ngoài việc ĐBCL sản phẩm theo tiêu chuẩn dựa trên nhu cầu của khách hàng, công ty còn động viên công nhân tuân thủ nguyên tắc “làm đúng ngay từ đầu” để giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm. Hơn nữa, cũng chính vì nhuộm đúng ngay từ đầu đạt chất lượng, làm cho màu chỉ đồng đều, đúng gam màu theo đơn đặt hàng. Vì vậy, sự phàn nàn và khiếu nại của khách hàng cũng giảm theo. Cố gắng thoả mãn mọi nhu cầu của khách hàng còn được thể hiện bằng việc tổ chức giao hàng nhanh nhất đến tay người mua. Thực tế, sau khi nhận đơn đặt hàng 3 ngày, hàng hoá của công ty đã có thể đến tay người mua hàng. Công việc ngày càng được chú trọng và đã thu được kết quả rất đáng khích lệ. * Những lợi ích chủ yếu của công ty khi xây dựng hệ thống QLCL mới. Ngoài những số liệu thống kê phản ánh được hiệu quả và lợi ích cho doanh nghiệp nhờ việc áp dụng mô hình QLCL mới, ISO - 9002 còn mang lại cho công ty những lợi ích lâu dài đối với xu thế phát triển công ty. Nó còn một số lợi ích sau: + Nhờ việc QLCL theo hệ thống đã giúp công ty tạo được lòng tin cho khách hàng. Khách hàng đến với công ty ngày một tăng và ổn định. Hiện nay, công ty này là nhà cung cấp chỉ may và chỉ thêu lớn nhất Việt Nam. + Hệ thống QLCL hiện hành giúp cho việc tăng khả năng “làm đúng ngay từ đầu” nhờ nguyên tắc làm việc không lỗi. Đây chính là một điểm vô cùng quan trọng giúp công ty giảm được chi phí, hạ giá thành sản phẩm và tăng lợi nhuận. + Hình ảnh sản phẩm của công ty ngày càng đẹp trong suy nghĩ của khách hàng, điều mà mọi nhà sản xuất kinh doanh đều mơ ước đạt tới. + Một điều vô cùng quan trọng là việc áp dụng mô hình QLCL theo tiêu chuẩn ISO - 9002 đã tác động đổi mới phong cách lãnh đạo, giúp các nhà lãnh đạo có tầm nhìn chiến lược trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Tất cả các lợi ích nêu trên cũng chính là lợi thế cạnh tranh quan trọng của công ty trong môi trường cạnh tranh phức tạp, gay gắt, tạo đà cho công ty phát triển vững chắc và lâu dài. Tuy nhiên, việc cấp giấy chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn ISO - 9002 của công ty liên doanh Coats Tootal Phong Phú cũng mới chỉ là bước đầu, mà điều quan trọng là công ty phải không ngừng cải tiến để duy trì hệ thống quản lý một cách hiệu qủa hơn, tạo lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ trong tương lai. * Một số hoạt động của công ty sau chứng nhận ISO - 9000. Trong tương lai, công ty xây dựng chiến lược phát triển của mình dựa trên 3 phương châm: Lắng nghe và đáp ứng nhu cầu khách hàng; chào hàng tốt nhất; thực hiện chiến lược nguồn nhân lực một cách tốt nhất, nhằm tiến tới mục tiêu: được khách hàng toàn thế giới lựa chọn một cách ưu tiên. 2. Một số nét về việc áp dụng mô hình QLCL theo ISO - 9000 tại một số công ty khác. a.Giới thiệu một số công ty. a1. Công ty Castrol Việt Nam (Castrol Việt Nam Limited). Công ty liên doanh Castrol Việt Nam là một công ty liên doanh giữa công ty dầu khí TP HCM và tập đoàn Burmah Castrol thuộc Anh quốc. Đây là một tập đoàn lớn gồm nhiều công ty sản xuất và tiếp thị hàng đầu thế giới về lĩnh vực dầu nhớt và hoá chất, chuyên chở các sản phẩm Gas hoá lỏng, đầu tư vào các công ty năng lượng của Anh và Pakistan. - Công ty liên doanh này được thành lập theo giấy phép đầu tư số 242/CPĐC năm 1991 do Uỷ ban nhà nước về hợp tác và đầu tư (nay là Bộ kế hoạch và đầu tư) cấp, với tổng số vốn đầu tư là 3.9000.000 USD trong đó phía Việt Nam - Sài Gòn Petrol là 40% vốn còn phía tập đoàn Castrol quốc tế là 60%. Ngay sau khi cấp giấy phép đầu tư, công ty đã bắt đầu triển khai xây dựng một nhà máy sản xuất dầu nhớt tại Thủ Đức TP. Hồ Chí Minh với công suất 25.000 tấn/năm. Với chiến lược tập trung vào chất lượng, Castrol Việt Nam là một doanh nghiệp quan tâm sớm nhất đến việc xây dựng mô hình QLCL hữu hiệu. Kể từ năm 1993, Castrol Việt Nam đã bắt đầu xây dựng hệ thống đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế ISO - 9002 và đến tháng 1 năm 1996, Castrol Việt Nam bắt đầu đăng ký xin chứng nhận và tháng 11 năm 1996, Castrol Việt Nam đã trở thành công ty đầu tiên được cấp chứng chỉ ISO - 9002. Theo đuổi mục đích lâu dài, công ty tiếp tục cải tiến hệ thống QLCL để tiến tới mô hình QLCL theo TQM trong tương lai. a2.- Công ty đường Lam Sơn. Đây là một doanh nghiệp lớn của Nhà nước được thành lập từ năm 1981, hoạt động trong lĩnh vực đường mía, cồn thực phẩm, các sản phẩm bánh kẹo, đồ uống, ván ép, phân bón, các dịch vụ sản xuất và đời sống, xuất nhập khẩu vật tư, thiết bị và sản phẩm. Mục tiêu chính và lâu dài của công ty là: tập trung vào việc cải tiến và nâng cao chất lượng sản phẩm, hướng mạnh vào xuất khẩu, tạo vị thế vững chắc trên thị trường trong nước và khu vực bằng chính chất lượng sản phẩm của mình. Nhận thức sâu sắc vị thế cạnh tranh của yếu tố chất lượng, công ty đã đề ra mục tiêu chiến lược sản xuất kinh doanh hướng về chất lượng. Gần chục năm trở lại đây, công ty đã liên tục đạt được những thành tích đáng kể. Nhận thức rõ được ưu thế và lợi ích của việc đăng ký chứng nhận tiêu chuẩn ISO - 9000 và việc xây dựng mô hình QLCL theo TQM, trên cơ sở thành tích đã đạt được, công ty đã tiếp tục hoàn thiên cơ cấu tổ chức, xây dựng hệ thống ĐBCL phù hợp với tiêu chuẩn ISO - 9002 và đã được cấp chứng nhận tiêu chuẩn ISO - 9002 đầu năm 1999 vừa qua. b. Một số nét chung của việc áp dụng mô hình QLCL theo tiêu chuẩn ISO - 9000 tại các doanh nghiệp Việt Nam. Để khái quát được các bước tiến hành chúng, khi xây dựng hệ thống chất lượng theo tiêu chuẩn ISO - 9000 của các doanh nghiệp, hiệu quả và lợi ích của việc áp dụng này, chúng tôi trình bày một số vấn đề như sau: b1.- Các bước thực hiện để xây dựng hệ thống chất lượng theo tiêu chuẩn ISO - 9000 cho các doanh nghiệp Việt Nam. Về nguyên tắc, xây dựng hệ thống chất lượng theo tiêu chuẩn ISO-9000 sẽ phụ thuộc một số yếu tố. Mỗi loại hình doanh nghiệp sẽ có một hệ thống QLCL đặc trưng phụ thuộc vào tầm nhìn, mục tiêu, nguồn lực, văn hoá và đặc tính chủng loại sản phẩm, mặt hàng kinh doanh. Ngoài ra còn phụ thuộc vào tình trạng công tác QLCL hiện tại của doanh nghiệp, phụ thuộc vào thị trường và cách tiếp cận của doanh nghiệp những vấn đề có liên quan đến tiêu chuẩn này. Vì vậy trược khi tiến hành xây dựng, doanh nghiệp cần lựa chọn cho mình một mô hình hay tiêu chuẩn phù hợp với đặc điểm sản xuất, kinh doanh của mình: ISO - 9002; ISO - 9003. Phần lớn các doanh nghiệp đã được chứng nhận theo tiêu chuẩn ISO - 9002. Tại các doanh nghiệp được nghiên cứu, có những cách tiến hành riêng phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh của mình, nhưng đều tiến hành theo các bước sau đây: Bước 1: Cam kết của lãnh đạo. Đây là bước quan trọng có tính quyết định sự thành công của việc xây dựng hệ thống. Vai trò của lãnh đạo là phải xác định được chính sách chất lượng của công ty, đồng thời phân bố nguồn nhân lực cần thiết để thực hiện được chương trình và phối hợp các hoạt động cảu hệ thống QLCL. Lãnh đạo cấp cao, giám đốc điều hành phải cam kết và quyết tâm việc xây dựng hệ thống chất lượng theo tiêu chuẩn ISO - 9000 bằng việc đăng ký chứng nhận. Bước 2: Xây dựng nhóm lãnh đạo chương trình chất lượng và nhóm cải tiến chất lượng. Việc thành lập ban lãnh đạo chương trình chất lượng do giám đốc điều hành đứng đầu các thành viên, các lãnh đạo các phòng ban và cán bộ chuyên trách chất lượng. Nhóm này thường từ 3 đến 7 người, họ chịu trách nhiệm toàn bộ từ việc lập kế hoạch, giám sát thực hiện kế hoạch và phân bố nguồn lực cần thiết để thực hiện kế hoạch. Bước 3: Nhận thức về ISO - 9000. Các chương trình nhận thức về ISO - 9000 phải được truyền đạt tới mọi nhân viên. Nội dung các chương trình có thể là: mục đích để xây dựng hệ thống chất lượng theo ISO - 9000; các tiêu chí của bộ tiêu chuẩn ISO-9000; lợi ích của việc thực hiện ISO - 9000; cách thức xây dựng hệ thống chất lượng theo tiêu chuẩn ISO - 9000; vai trò, trách nhiệm và quyền hạn của từng bộ phận hoặc chuyên gia tư vấn thực hiện. Bước 4: Đào tạo. Đây là vấn đề quan trọng không những chỉ cho việc xây dựng hệ thống chất lượng theo tiêu chuẩn ISO - 9000, mà còn quan trọng cho toàn bộ quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, đào tạo đòi hỏi phải được thực hiện một cách thường xuyên. Chương trình đào tạo phải được xây dựng cho từng loại đối tượng khác nhau. Nội dung đào tạo phải bao quát các khái niệm cơ bản của hệ thống QLCL, sự ảnh hưởng chung của hệ thống đến các mục tiêu chiến lược của tổ chức, các quy trình được thay đổi và áp dụng các kỹ thuật tác nghiệp cho hệ thống. Bước 5: Đánh giá thực trạng công ty. Doanh nghiệp lập một lưu đồ các hoạt động thông tin từ khi khách hàng đặt đơn mua hàng đến khi sản phẩm đến tay họ. Từ sơ đồ chính này, xây dựng lưu đồ các hoạt động của các phòng ban, phân xưởng. Qua đó doanh nghiệp thiết lập hồ sơ, tài liệu hiện có, xem xét tài liệu vẫn sử dụng được bổ sung vào bộ tiêu chuẩn ISO - 9000 , loại bỏ tài liệu lạc hậu. Đồng thời phải liệt kê và chỉ ra danh sách các tài liệu cần thay đổi hoặc bổ sung theo quy định mới. Bước 6: Kế hoạch thực hiện. Sau khi đã xác định rõ những quy trình và hướng dẫn công việc cần thực hiện, doanh nghiệp tiến hành xây dựng kế hoạch cụ thể để hoàn thành công việc theo sơ đồ sau: Hướng dẫn công việc: tầng 3 Đăng ký và chứng nhận Hoạt động phòng ngừa và khắc phục Đánh giá sự phù hợp Đào tạo chất lượng Đánh giá lại, hiệu chỉnh HTCL Đánh giá sơ bộ lần 1 Giám sát qúa trình thực hiện Các thủ tục: tầng 2 Sổ tay chất lượng: tầng 1 Đào tạo thông tin về chất lượng Lập kế hoạch - nhân lực Bổ nhiệm đại diện ISO-9000 Tháng thứ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Chiến dịch nhận thức ISO-9000 Bước 7: Xây dựng hệ thống văn bản theo ISO - 9000. Đây chính là việc văn bản hoá các hoạt động trong hệ thống chất lượng của doanh nghiệp. Đây cũng là hoạt động quan trọng nhất, đòi hỏi doanh nghiệp phải hết sức chủ động, sáng tạo, tránh việc áp đặt, máy móc, dùng văn bản của doanh nghiệp khác cho doanh nghiệp mình. Bước 8: áp dụng hệ thống chất lượng mới. Hệ thống tài liệu và hồ sơ chất lượng khi được soạn thảo xong, doanh nghiệp phổ biến và áp dụng hệ thống theo hồ sơ chất lượng này. Trong mỗi công ty, mỗi doanh nghiệp, hệ thống chất lượng có thể xây dựng trong toàn doanh nghiệp hoặc một hay vài khu vực lựa chọn tuỳ thuộc quy mô, nguồn lực của công ty. Bước 9: Đánh giá chất lượng nội bộ. Sau khi hệ thống chất lượng được thiết lập đi vào thực hiện cần thường xuyên kiểm tra, đánh giá chất lượng nội bộ nhằm xem xét hệ thống thực hiện có phù hợp với hệ thống tài liệu, hồ sơ hay không. Bước 10: Đăng ký chứng nhận: Để tiến hành đăng ký, việc trước hết, DN cần phải tiến hành lựa chọn tổ chức chứng nhận dựa trên danh sách các tổ chức chứng nhận hiện có trong nước và quốc tế, xem xét toàn diện, kỹ lưỡng các tổ chức về các vấn đề; tư cách pháp lý, chi phí, hiệu quả để chọn lựa. b2- Những lợi ích của việc xây dựng mô hình QLCL theo ISO - 9000 trong các DNVN. Để thắng trong cạnh tranh, hiện nay mỗi doanh nghiệp đề ra được cho mình mục tiêu chiến lược, chính sách chất lượng quản lý đặc trưng phù hợp với thực tế của doanh nghiệp mình. Đối với các doanh nghiệp đã xây dựng hệ thống chất lượng theo ISO - 9000 đã thừa nhận những lợi ích do nó đem lại cho doanh nghiệp là rất lớn. Sau đây em nêu ra một số lợi ích chính mà các doanh nghiệp đã có được qua việc áp dụng tiêu chuẩn chất lượng ISO - 9000 cho hệ thống quản lý của mình như sau: Thứ nhất: Tạo ra sản phẩm có chất lượng cao, đồng đều và ổn định hơn. Mặt khác giảm được đáng kể việc phải làm lại sửa chữa lại nhưng sản phẩm hư hỏng, khuyết tật và giảm sự khiếu lại của khách hàng. Thứ hai: Nhờ hệ thống hồ sơ , văn bản được tiêu chuẩn hoá, làm cho các quy định , quy tắc, thủ tục, quyền hạn,trách nhiệm trong khi thực hiện công việc được quy định rõ ràng, mạch lạc vì vậy hiệu quả công việc của tất cả các bộ phận cũng như các thành viên của doanh nghiệp tăng lên. Mặt khác tránh được sự lẫn lộn hay tranh chấp lẫn nhau cũng như sự đổ lỗi cho nhau mỗi khi có vấn đề xảy ra và do có hiệu quả sản xuất kinh doanh tăng lên. Thứ ba: Thực hiên quản lý theo mô hình ISO - 9000 đã giúp cho việc nâng cao nhận thức, trình độ cũng như phương pháp tư duy của lãnh đạo và của mọi người trong doanh nghiệp, tạo ra cách thức làm việc thực sự khoa học, logic mà nhờ đó, có cơ hội tăng lợi nhuận và thu nhập. Thứ tư: Hệ thống QLCL theo ISO - 9000 làm cho mối quan hệ giữa các phòng ban gắn bó chặt chẽ hơn trên cơ sở hợp tác do việc xác định sự liên quan của mỗi thành viên, của mọi đơn vị, phòng ban đến vấn đề chất lượng Thứ năm: Cách thức quản lý khoa học, chuẩn thực bài bản, đã giúp các nhà lãnh đạo thoát khỏi những công việc sự vụ hàng ngày, để họ có thể tập chung lo những công việc, những kế hoạch phát triển chiến lược của công ty. Ngoài ra, những doanh nghiệp thu được những lợi ích riêng khác nhờ việc xây dựng hệ thống CL theo tiêu chuẩn ISO - 9000 Điều đó phụ thuộc vào đặc thù riêng của công ty, mục tiêu theo đuổi trước mắt và lâu dài của riêng họn như tăng thị phần giảm chi phí, và điều quan trọng là tạo ra được hình ảnh của công ty cũng như vì thế cạnh tranh cao hơn trên thị trường. PHầN III Phương hướng và những giải pháp nhằm tăng cường áp dụng hệ thống quản lí chất lượng theo tiêu chuẩn iso-9000 trong các doanh nghiệp việt nam trong quá trình hội nhập I. Về phía Nhà nước. 1. Chính sách tài chính a) Chính sách huy động vốn Nhà nước cần tạo điều kiện để các thành phần kinh tế vay vốn đầu tư vào sản xuất kinh doanh, ví dụ như giảm thiểu mức lãi suất, giảm bớt các hình thức phiền hà trên giấy tờ. Vì mục đích kinh doanh lâu dài, và sự sống còn của mình mà các doanh nghiệp cần phải tiến hành xây dựng mô hình QLCL mới và do đó kéo theo không ít các chi phí về mọi nguồn lực để xây dựng và duy trì hệ thống. Chính vì vậy Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp để khuyến khích các doanh nghiệp, thúc đẩy hơn nữa quá trĩnh xây dựng mô hình QLCL phù hợp với đòi hỏi của sự phát triển của doanh nghiệp cũng như sự phát triển chung của toàn thể nền kinh tế đất nước sự hỗ trợ của nhà nước có thể là việc ưu tiên các doanh nghiệp bằng việc cung cấp về vốn từ các nguồn khác nhau: Vốn ODA, chính sách ưu đãi về vốn ngân sách, lãi suất ưu đãi để các doanh nghiệp giảm bớt được khó khăn trong khi tiến hành xây dựng và duy trì hoàn thiện chất lượng của mình và đóng góp cho xã hội những sản phẩm dịch vụ có chất lượng tốt phục vụ nhu cầu người tiêu dùng, mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp và cho toàn xã hội. b). Chính sách thuế. Để nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường trong nước và quốc tế, thì đòi hỏi sản phẩm của doanh nghiệp phải có chất lượng cao, tức là doanh nghiệp phải cần có nhiều vốn đầu tư vào qúa trình sản xuất kinh doanh, mà trong đó sự đóng góp vốn của chính doanh nghiệp lại là một phần quan trọng. Để tăng lượng vốn tự có theo chu kỳ kinh doanh thì lợi nhuận mang lại sau mỗi kỳ kinh doanh phải cao. Một trong những nguyên nhân làm cho lợi nhuận doanh nghiệp tăng đó là thuế. Nhà nước cần phải giảm thuế không chỉ tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp mà mặt khác nó còn tạo điều kiện, môi trường thuận lợi cho các thành phần kinh tế bắt đầu đi vào kinh doanh. Cần có chính sách thuế ưu đãi cho các doanh nghiệp mới xây dựng mô hình QLCL trong một thời hạn nhất định. 2. Hệ thống pháp luật. Xuất phát từ chủ trương hoà nhập nền kinh tế và để tạo hành lang pháp lý an toàn cho các hoạt động kinh tế thì vai trò quản lý Nhà nước về chất lượng cần phải được thay đổi và bổ sung hơn nữa. Việc tồn tại hàng chục tổ chức tư vấn và tổ chức chứng nhận nước ngoài về lĩnh vực QLCL hoạt động một cách tự do, không có những nguyên tắc và thể chế hoạt động cụ thể là một điều bất cập. Để học hỏi các nước trên khu vực và trên thế giới, việc hợp tác quốc tế và nhờ các chuyên gia nước ngoài trong việc tư vấn xây dựng hệ thống chất lượng và chứng nhận hệ thống chất lượng của các doanh nghiệp và các tổ chức trong nước là điều cần thiết. Song cũng cần thấy được những khó khăn nhất định trong hoạt động của các tổ chức nước ngoài trong việc hướng dẫn các doanh nghiệp Việt Nam xây dựng mô hình QLCL phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh đặc trưng của nền văn hoá nước ta. Mặt khác, cũng cần có những quy định, hướng dẫn cụ thể về quyền lợi và nghĩa vụ của các tổ chức chứng nhận trong nước nhằm đảm bảo sự công bằng đồng thời có sự khuyến khích các tổ chức tư vấn và tổ chức chứng nhận trong nước. Vì vậy Nhà nước cần đẩy mạnh hơn nữa việc cải tiến hệ thống pháp luật, tạo môi trường pháp lý an toàn cho các doanh nghiệp hoạt động, đảm bảo quyền lợi cho cả người tiêu dùng và người kinh doanh, tạo ra sân chơi và luật chơi thật sự công bằng và thuận lợi cho các hoạt động kinh tế nói chung và cho lĩnh vực QLCL nói riêng. 3. Tăng cường việc giáo dục và đào tạo cho cán bộ quản lý và cho công nhân. Chất lượng không thể tự nhiên mà có, nó chỉ có thể có được bằng việc thực hiện hàng loạt các hoạt động một cách có kế hoạch, có định hướng, bằng việc sử dụng một cách tối ưu các nguồn lực mà con người được coi là nguồn lực quan trọng nhất trong việc hình thành và cải tiến chất lượng. Vì vậy mà con người cần được đào tạo, được giáo dục Chỉ có con người được đào tạo, được giáo dục mới giám chịu trách nhiệm với bản thân mình trước tập thể, mới có đủ năng lực và tự nguyện cống hiến hết sức mình cho mục tiêu chung. Rõ ràng, để đáp ứng nhu cầu đổi mới, việc tuyên truyền giáo dục, đào tạo về chất lượng đang là vấn đề hết sức cấp bách. Ngoài các doanh nghiệp, người chịu trách nhiệm phải tạo ra sản phẩm có chất lượng luôn luôn đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng, thì người tiêu dùng sản phẩm cũng sẽ là người tham gia tích cực vào việc duy trì chất lượng sản phẩm, đồng thời cũng là nơi có thể cung cấp các thông tin cần thiết cho nhà sản xuất kinh doanh trong việc cải tiến chất lượng. Vì vậy việc tuyên truyền, giáo dục và đào tạo cần được mở rộng hơn nữa ra toàn xã hội để chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm không ngừng được nâng cao trên thị trường trong nước và thế giới, cụ thể là: - Đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền, giáo dục thông qua nhiều hình thức khác nhau: qua các khoá đào tạo, phương tiện thông tin đại chúng. Đặc biệt cần mở các lớp tập huấn, các cuộc hội thảo về chất lượng cho các lãnh đạo doanh nghiệp và các cán bộ quản lý Nhà nước. - Khuyến khích và hướng dẫn, tạo điều kiện cho các trường đại học, các viện nghiên cứu xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo về các hệ thống QLCL và những vấn đề liên quan đến chất lượng cho sinh viên ngành quản trị kinh doanh để tạo ra một thế hệ cán bộ QLCL đáp ứng nhu cầu thị trường trước mắt và lâu dài. - Nhanh chóng hình thành đội ngũ chuyên gia đầu đàn có trình độ, kinh nghiệm và tâm huyết với việc tuyên truyền quảng bá, giảng dạy và tư vấn xây dựng mô hình QLCL mới phù hợp với các doanh nghiệp Việt Nam. - Cần xây dựng và triển khai một số dự án lớn về giáo dục và đào tạo chất lượng cho các doanh nghiệp hoặc theo khu vực, ngành hoặc nhóm ngành để việc đào tạo đạt hiệu qủa cao hơn. Đặc biệt có sự hỗ trợ, ưu tiên đối với các doanh nghiệp nhà nước, các doanh nghiệp vừa và nhỏ. II. Về phía các doanh nghiệp. 1.Nâng cao nhận thức về QLCL, đẩy mạnh công tác đào tạo về chất lượng và QLCL cho toàn thể cán bộ, công nhân viên của doanh nghiệp. Nhân lực là yếu tố quan trọng nhất trong tất cả các nguồn lực đối với doanh nghiệp. Vì vậy con người cần được đặt ở vị trí trọng tâm của các dự án, các chương trình chất lượng của doanh nghiệp. Muốn vậy con người cần được bồi dưỡng, đào tạo và giáo dục. Từ đó họ có kiến thức, có kỹ năng, trình độ làm tốt công việc được giao để họ có thể phát huy hết sức lực và khả năng sáng tạo của mình vì mục tiêu chung của doanh nghiệp và của xã hội. Mặt khác, chất lượng đòi hỏi sự tham gia của tất cả mọi thành viên trong doanh nghiệp. Tuy nhiên, để các hoạt động chất lượng được quan tâm, được duy trì thường xuyên và thực sự mang lại hiệu quả, việc hô hào mọi người tham gia là chưa đủ. Vấn đề là ở chỗ, làm thế nào để tất cả mọi thành viên hiểu được tầm quan trọng của chất lượng, làm thế nào để họ hiểu được chất lượng sản phẩm vừa là trách nhiệm vừa là quyền lợi và danh dự của chính bản thân họ và đặc biệt làm thế nào để cuốn hút và tổ chức cho mọi thành viên cùng tham gia đóng góp vì mục tiêu chung của doanh nghiệp không ngừng cải tiến chất lượng để kinh doanh có hiêu quả. 2. Đổi mới công nghệ và nâng cao khả năng thiết kế, chế tạo sản phẩm mới Đổi mới công nghệ là khâu đột phá, là giải pháp cơ bản trung tâm có tính chiến lược, tác động lâu dài đến chất lượng sản phẩm. Đảm bảo và nâng cao chất lượng sản phẩm đang sản xuất và sản phẩm mới, cũng như sản phẩm đa dạng hoá phải là mục tiêu của đổi mới công nghệ. Hình thức và phương thức đổi mới công nghệ phải phù hợp với điều kiện cụ thể của từng doanh nghiệp. Trong điều kiện nguồn vốn còn hạn hẹp, cần kết hợp giữa đổi mới có trọng điểm ở những khâu, những bộ phận then chốt đối với đầu tư, đổi mới đồng bộ. Mỗi doanh nghiệp cần xác định những sản phẩm quan trọng, mũi nhọn trong từng giai đoạn để lựa chọn đầu tư, đổi mới có trọng điểm có nhiều cách đầu tư, đổi mới công nghệ có thể mua thiết bị công nghệ, cũng có thể đổi mới nhờ liên doanh với nước ngoài. Kết hợp giữa đổi mới tuần tự và nhảy vọt, giữa công nghệ hiện đại và công nghệ truyền thống được cải tiến để lựa chọn được công nghệ thích hợp nhằm sản xuất ra sản phẩm có chất lượng phù hợp với nhu cầu của thị trường trên cơ sở tiết kiệm chi phí. Thiết kế sản phẩm mới là hoạt động sáng tạo để chuyển hoá các yêu cầu của khách hàng thành kiểu dáng, đặc điểm và các thông số kỹ thuật của sản phẩm, đủ sức đáp ứng các yêu cầu của khách hàng. Mặt khác, khả năng, trình độ thiết kế của đội ngũ cán bộ thiết kế còn yếu và thấp nên sản phẩm đơn điệu, chủng loại nghèo nàn, mẫu mã nặng về bắt chước. Để nâng cao năng lực thiết kế và thiết kế sản phẩm mới, cần có sự kết hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa phòng kinh doanh và bộ phận Marketing với phòng kỹ thuật trong khâu thiết kế sản phẩm và phải nâng cao năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ làm công tác thiết kế, chế tạo sản phẩm mới. 3. Tăng cường công tác tiêu chuẩn hoá. Các doanh nghiệp Việt Nam đã coi tiêu chuẩn hoá là biện pháp quan trọng để đảm bảo và nâng cao chất lượng. Nhiều doanh nghiệp Nhà nước đã xây đựng tiêu chuẩn cho doanh nghiệp mình và phấn đấu đạt tiêu chuẩn ngành, tiêu chuẩn Việt Nam, tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, công tác tiêu chuẩn hoá còn các tồn tại chủ yếu là chưa nhận thức đầy đủ về nội dung của tiêu chuẩn hoá, chủ yếu nó chỉ tập trung vào khâu sản xuất. Hệ thống chỉ tiêu, tiêu chuẩn được xây dựng chủ yếu được căn cứ vào tình hình thực tế hiện có của doanh nghiệp, chưa dựa vào nhu cầu khách hàng. Khi đánh giá chất lượng chủ yếu vẫn dựa vào thực hiện các tiêu chuẩn đề ra, coi nhẹ sự đánh giá chất lượng từ nhận thức khách hàng. Vì vậy, để tăng cường công tác tiêu chuẩn hoá làm nền tảng cho QLCL cần chú ý các biện pháp: - Chú trọng xây dựng tiêu chuẩn doanh nghiệp đi đôi với việc thực hiện tiêu chuẩn Việt Nam, tiêu chuẩn ngành, tiêu chuẩn quốc tế. - Hoàn thiện, điều chỉnh tiêu chuẩn đã lạc hậu, không phù hợp, áp dụng chế độ thưởng đối với cá nhân và tập thể vượt tiêu chuẩn chất lượng. - Xác định tiêu chuẩn cho các khâu hỗ trợ và dịch vụ sản xuất như bao gói, dịch vụ sau bán hàng, phát triển công tác chứng nhận hợp chuẩn. 4. Các doanh nghiệp cần có chế độ thưởng phạt cũng như mức tiền lương thích đáng. a. Mức tiền lương: - Tiền lương là tiêu thức cơ bản và quan trọng đối với cá nhân khi bắt đầu xin vào công ty, cùng một trình độ tay nghề như nhau song họ cần xem xem doanh nghiệp nào có mức lương cao hơn thì hộ sẽ muốn xin vào doanh nghiệp đó. - Tiền lương là tiêu thức để đánh giá trình độ lành nghề của công ty. Trong một doanh nghiệp, thường Giám đốc bao giờ cũng là người có bậc lương cao nhất, sau đó đến Phó giám đốc, đến các trưởng phòng , ban... - Tiền lương là thu nhập chính của nhân viên, nó phản ánh mức sống của họ. Vì nhu cầu của con người là vô tận nên họ bao giờ cũng mong muốn có cuộc số đầy đủ. Nếu mức lương thu nhập chính của doanh nghiệp không đủ mức chi tiêu hàng ngày thì dẫn đến người nhân viên đó phải bươn chải làm thêm, mong sao tăng thu nhập, cải thiện đời sống của mình cũng như của gia đình mình. Do vậy mà họ sẽ không có thời gian tập trung vào công việc chính của mình sẽ làm cho chất lượng của doanh nghiệp giảm hoặc qua thời gian thì trình độ tay nghề của họ vẫn không thay đổi. Vậy nên các doanh nghiệp cần có mức lương thoả đáng đối với cán bộ - nhân viên để phát huy sức sáng tạo của họ trong sản phẩm của doanh nghiệp. b. Chế độ thưởng phạt. Con người chúng ta, mỗi người có một đặc điểm tâm lý riêng. Theo Paplop ông chia ra thành 4 loại tính khí: + Tính khí nóng nảy. + Tính khí linh hoạt. + Tính khí ưu tư. + Tính khí trầm. Do đó mà sự ham mê làm việc cũng khác nhau. Có người thì say mê với công việc của mình, vì vậy mà họ tìm ra mọi cách cải tiến kỹ thuật hay cải tiến chất lượng sản phẩm. Còn có người thì lại an phận thủ thường, mặc kệ, không tham gia vào công việc nghiên cứu của doanh nghiệp. Vì vậy mà doanh nghiệp cần có chế độ khen thưởng rõ ràng. Nên đưa ra các loại hình thưởng xứng đáng đối với người say sưa, miệt mài trong công việc, thể hiện ở chỗ tăng năng suất lao động hoặc đưa ra nhiều sáng kiến cải tạo tốc độ làm việc của doanh nghiệp cũng như làm vượt kế hoạch so với công việc được giao. Song song với nó cũng cần có các biện pháp phạt hành chính đối với các cá nhận có sức ỳ trong công việc. Các chế độ trên nhằm làm cho mọi thành viên trong doanh nghiệp phải quan tâm đến công việc của mình hơn, ngoài lợi ích về hành chính họ còn được thể hiện cái tôi của mình. Kết luận Qua phân tích trên, em nhận thấy rằng QLCL theo tiêu chuẩn ISO - 9000 là một vấn đề cần thiết và cấp bách đối với bất kỳ các quốc gia nào nói chung và Việt Nam nói riêng. Đặc biệt là đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam nước ta. Để tăng khả năng hội nhập vào khu vực và quốc tế thì Việt Nam cần phải áp dụng mô hình QLCL theo tiêu chuẩn ISO - 9000 vào các doanh nghiệp Việt Nam. Bởi lẽ “ISO - 9000 là điều kiện cần thiết để tạo ra hệ thống “mua bán tin cậy” trên thị trường trong nước và quốc tế”. Các cơ quan chất lượng có uy tín trên thế giới sẽ đánh giá và cấp giấy chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn ISO - 9000 cho các doanh nghiệp. Và đó là giấy thông hành để vượt qua rào cản thương mại trên thương trường đi tới thắng lợi”. Tức là các doanh nghiệp Việt Nam cần quan tâm hơn nữa đến chất lượng sản phẩm mà mình sản xuất ra. Vậy nên, Nhà nước cần quan tâm hơn đến các doanh nghiệp, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hơn nữa, để vươn tới đạt tiêu chuẩn ISO - 9000. Một lần nữa em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới thầy giáo: GS-TS Nguyễn đình phan người đã trực tiếp hướng dẫn em hoàn thành đề án này, cùng tất cả các thầy giáo trong khoa -"quản trị kinh doanh "-Trường đại học KTQD-Hà Nội. Tài liệu tham khảo 1-Giáo trình :"qtcl trong các tổ chức " 2-Thời báo :"Kinh Tế-Việt Nam".số114 3-Tạp Chí :"Kinh tế &Phát triển"số (32 +34 +35 +116) 4-Tạp Chí :"Kinh tế&Dự báo" số( 4+5) 5-Tạp Chí :"tiêu chẩn đo lường chất lượng" mục lục Lời nói đầu Nội dung Phần I : Cơ sở lý luận về hệ thống QLCL ISO-9000 I -Một số khái niệm 1) Khái niệm Quản Lý Chất Lượng 2) Khái niệm về hệ thống QLCL 3) Mối quan hệ giữa hệ thống Quản Lý chất lượng và Chất Lượng sản phẩm II - Hệ thống QLCL theo tiêu chuẩn quốc tế ISO-9000 1) Quá trình hình thành và phát triển của tiêu chuẩn ISO-9000 2) Cách tiếp cận và triết lý của bộ tiêu chuẩn ISO-9000 3) Kết cấu của bộ tiêu chuẩn ISO-9000 4) Lợi ích của việc chứng nhận hệ thống đảm bảo Chất Lượng theo ISO-9000 5) So sánh hệ thống QLCL ISO - 9000 phiên bản 2000 với phiên bản 1994 Phần II: Thực trạng về QLCL theo tiêu chuẩnISO -9000 và việc áp dụng hệ thống này trong các DNNN ở nước ta hiện nay I- Sự tiếp cận của các DN với hệ thống tiêu chuẩn ISO-9000 1) Quan điểm của lãnh đạo và một số hoạt động tầm vĩ mô về QLCL 2) Cách thức tổ chức và áp dụng bộ tiêu chuẩnISO-9000trong các DN ở Việt Nam II-Kết quả tổng hợp về tình hình áp dụng mô hình QLCL theo ISO-9000 trong các DN Việt Nam 1)- Kết quả áp dụng TC ISO-9002 tại công ty liên doanh Coots-tootal Phong Phú 2)-Một số nét về việc áp dụng hệ thống QLCLtheo ISO-9000tại một số công ty khác Công ty Castrol Việt Nam Công ty Đường Lam Sơn Phần III: Phương hướng và những giải pháp nhằm tăng cường áp dụng hệ thống QLCL theo tiêu chuẩn ISO - 9000 trong các doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình hội nhập I- Về phía Nhà Nước 1) Chính sách Tài Chính 2) Hệ thống pháp luật 3)Tăng cường việc giáo dục và đào tạo cho cán bộ Quản Lývà cho công nhân II-Về phía các Doanh Nghiệp 1)Đào tạo đối với mọi thành viên của Doanh Nghiệp 2) Đổi mới công nghệ và khả năng thiết kế sản phẩm mới 3)Tăng cường công tác tiêu chuẩn hoá 4)Trả lương thích đáng và chế độ thưởng phạt nghiêm minh Kết luận

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc8660.doc
Tài liệu liên quan