Đề tài Hiệu quả hoạt động kinh doanh và biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của các Ngân hàng thương mại

Lời mở đầu Thực hiện đổi mới của Đảng, hệ thống Ngân hàng nước ta đã có những đổi mới sâu sắc và căn bản, đặc biệt từ sau khi hội đồng Nhà nước ban hành 2 pháp lệnh về Ngân hàng (tháng 5/1990). Và được kiện toàn hơn sau khi công bố 2 luật về Ngân hàng (tháng 10/1998). Sau hơn 10 năm tiến hành đổi mới, hệ thống Ngân hàng không ngừng phát triển cả về mạng lưới và nội dung hoạt động. Kết quả đổi mới đó đã góp phần xứng đáng vào kềt quả chung của nền kinh tế, mà nét nổi bật nhất là đã góp phần đẩy lùi và kiềm chế lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH-HĐH đất nước. Đảng và Nhà nước đã trao tặng nhiều huân huy chương cao quý cho ngành Ngân hàng ở nước ta, bên cạnh sự phát triển, hiện đang gặp nhiều khó khăn và không ít tồn tại khi đứng trước xu thế hội nhập kinh tế thế giới . Vấn đề hiệu quả trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại luôn thu hút được nhiều sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu cũng như các nhà điều hành Ngân hàng. Nhiều công trình nghiên cứu gần đây đã đi sâu vào phân tích và cung cấp rất nhiều thông tin bổ ích về vấn đề này. Tuy vậy, trên nhiều khía cạnh và trước những yêu cầu đổi mới nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Ngân hàng thương mại thì vấn đề này cần phải được xem xét một cách thường xuyên, liên tục. Vì vậy nghiên cứu và đưa ra các giải pháp cho vấn đề hiệu quả kinh doanh của Ngân hàng thương mại là vô cùng cấp thiết. Qua quá trình học tập và nghiên cứu, em xin trình bày những hiểu biết của em về vấn đề này thông qua đề tài: “Hiệu quả hoạt động kinh doanh và biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của các Ngân hàng thương mại”. Là một sinh viên mới được trang bị về mặt lý luận căn bản của nhà trường và chưa có điều kiện tìm hiểu thực tế nên vấn đề mà em trình bầy sẽ có nhiều khiếm khuyết và sai sót. Đây là một lần tập dượt đối với em để hoàn thành luận văn tốt nghiệp trong năm tới, vì vậy em rất mong được sự góp ý của cô để bài viết sau tốt hơn. Mục lục Lời mở đầu 1 Chương I: những vấn đề cơ bản về Ngân hàng thương mại 2 I. Ngân hàng thương mại 2 1. Quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng thương mại. 2 2. Khái niệm và phân loại Ngân hàng thương mại 3 2.1 Phân loại NHTM theo hình thức sở hữu: 4 2.2 Các loại ngân hàng thương mại chia theo tính chất hoạt động. 5 2.3 Các loại Ngân hàng thương mại chia theo cơ cấu tổ chức: 6 3. Chức năng của Ngân hàng thương mại: 6 3.1 Trung gian tài chính. 6 3.2 Tạo phương tiện thanh toán 7 3.3 Trung gian thanh toán: 7 4. Vai trò của Ngân hàng thương mại: 8 II. Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại: 9 1. Huy động vốn: 9 2. Sử dụng vốn: 10 3. Là trung gian tài chính 10 3.1 Mua bán ngoại tệ: 10 3.2 Cung cấp các dịch vụ ủy thác và tư vấn: 11 3.3 Cho thuê thiết bị trung và dài hạn. 11 3.4 Cung cấp các tài khoản giao dịch và thực hiện thanh toán. 11 3.5 Dịch vụ môi giới đầu tư chứng khoán 11 3.6 Dịch vụ bảo hiểm, bảo lãnh: 12 3.7 Quản lý ngân quỹ: 12 3.8 Tài trợ các hoạt động của chính phủ 12 III. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động của Ngân hàng. 13 1. Các chỉ tiêu đánh giá khả năng sinh lời. 13 2. Các chỉ tiêu đánh gía rủi ro. 15 3. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng. 15 3.1. Tỷ lệ nợ quá hạn. 16 3.2 Cơ cấu vốn đầu tư. 16 3.3 Tỷ lệ thanh toán nợ do bán tài sản của người vay. 17 3.4 Chỉ tiêu vòng quay vốn tín dụng. 17 3.5 Phân loại tài sản “Có”. 17 Chương II: Thực trạng hoạt độngkinh doanh của các ngân hàng thương mại ở Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ 21. 19 1. Tình hình kinh tế xã hội của Việt Nam: 19 2. Thực trạng: 20 2.1 Kết quả của các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại ở Việt Nam: 20 2.2. Cách sử dụng vốn: 21 2.3. Dịch vụ của trung gian tài chính: 23 2.4. Hạn chế 23 2.5. Hiệu quả hoạt động 24 2.6. Nguyên nhân. 25 3. Những điều kiện thuận lợi và thách thức của Ngân hàng thương mại trước tình hình hội nhập kinh tế quốc tế: 26 3.1. Cơ hội 26 3.2. Thách thức: 27 Chương III: Một số giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của Ngân hàng thương mại 30 1 Định hướng phát triển kinh tế xã hội của Việt nam trong thập niên đầu của thế kỷ 21 30 1.1. Từ nay đến năm 2005 : 30 1.2 Một số chỉ tiêu kinh tế và phát triển của ngành. 30 1.3. Những nhiệm vụ trọng tâm của ngành ngân hàng trong năm 2003 31 2. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng thương mại 32 2.1 Tăng cường tiềm lực tài chính của các Ngân hàng thương mại. 32 2.2. Nâng cao sức mạnh, năng lực hoạt động của các Ngân hàng thương mại. 33 2.3. Phát triển các nghiệp vụ mới trên thị trường tài chính. 35 2.4. Tạo môi trường pháp lý- kinh tế- xã hội ổn định 37 Kết luận 38 Tài liệu tham khảo 39

doc42 trang | Chia sẻ: maiphuongtl | Ngày: 01/07/2013 | Lượt xem: 90 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Đề tài Hiệu quả hoạt động kinh doanh và biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của các Ngân hàng thương mại, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
îi). Tû lÖ thu nhËp l·i cËn biªn ®o l­êng møc chªnh lÖch gi÷a thu tõ l·i vµ chi phÝ tr¶ l·i mµ ng©n hµng cã thÓ ®¹t ®­îc th«ng qua ho¹t ®éng kiÓm so¸t chÆt chÏ tµi s¶n sinh lßi vµ theo ®uæic¸c nguån vèn cã chi phÝ thÊp nhÊt. Tr¸i l¹i, tû lÖ thu nhËp ngoµi l·i cËn biªn ®o l­êng møc chªnh lÖch gi÷a nguån thu ngoµi l·i, chñ yÕu lµ nguån thuphÝ tõ c¸c dÞch vô víi c¸c chi phÝ ngoµi l·i mµ ng©n hµng ph¶i chÞu (gåm tiÒn l­¬ng, chi phÝ söa ch÷a, b¶o hµnh thiÕt bÞ, vµ chi phÝ tæn thÊt tÝn dông). §èi vãi hÇu hÕt c¸c ng©n hµng, chªnh lÖch ngoµi l·i th­êng lµ ©m, chi phÝ ngoµi l·i nh×n chung v­ît qu¸ thu tõ phÝ, mÆc dï tû lÖ thu tõ phÝ trong tæng c¸c nguån thu cña ng©n hµng ®· t¨ng rÊt nhanh trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. Mét biÖn ph¸p ®o l­êng hiÖu qu¶ chØ tiªu thu nhËp truyÒn thèng kh¸c mµ c¸c nhµ qu¶n lý sö dông ®iÒu hµnh ng©n hµng lµ chªnh lÖch l·i suÊt b×nh qu©n ( hay chªnh lÖch l·i suÊt ®Çu vµo vµ ®Çu ra), ®­îc tÝnh nh­ sau : = - ChØ tiªu nµy ®o l­êng hiÖu qu¶ ®èi vèi ho¹t ®éng trung gian cña ng©n hµng trong qu¸ tr×nh huy ®éng vèn vµ cho vay, ®ång thåi nã còng ®o l­êng c­êng ®é c¹nh tranh trong thÞ tr­êng cña ng©n hµng. Sù c¹nh tranh gay g¾t cã xu h­íng thu hÑp møc chªnh lÖch l·i suÊt b×nh qu©n. Mét th­íc ®o kh¶ n¨ng sinh lîi kh¸c lµ tû lÖ hiÖu suÊt sö dông tµi s¶n cè ®Þnh: = = + Khi c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng tÝn dông gia t¨ng vµ c¸c kho¶n cho vay kÐm chÊt l­îng ngµy cµng nhiÒu th× mét sè lín c¸c ng©n hµng ®· chó träng vµo viÖc t¨ng nguån thu ngoµi l·i. Nh÷ng kho¶n phÝ nµy cñng cè tæng nguån thu, gióp t¨ng thu nhËp rßng cho cæ ®«ng cña ng©n hµng. Ngµy nay c¸c nhµ qu¶n lý ng©n hµng còng ®ang nç lùc h¹n chÕ tû träng tµi s¶n kh«ng sinh lêi (tiÒn mÆt, tµi s¶n cè ®Þnh vµ tµi s¶n v« h×nh) trong tæng tµi s¶n. Ngoµi nh÷ng chØ tiªu trªn cßn cã c¸c chØ tiªu kh¸cnh­: thu nhËp cËn biªn tr­íc nh÷ng giao dÞch ®Æc biÖt (NRST), tû lÖ tµi s¶n sinh lêi, tû lÖ sinh lêi ho¹t ®éng (NPM), tû lÖ hiÖu qu¶ s­ dông tµi s¶n (AU)… Mçi chØ tiªu ph¶n ¸nh mét khÝa c¹nh, c¸c nhµ qu¶n lý cã thÓ vËn dông trong nh÷ng tr­êng hîp riªng cho phï hîp. 2. Nhãm c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh rñi ro Nî cã vÊn ®Ò/d­ nî Nî qu¸ h¹n/D­ nî Nî qu¸ h¹n /vèn cña chñ Ng©n quü/Nguån ng¾n h¹n Tµi s¶n nh¹y c¶m/Nguån vèn nh¹y c¶m Nî/vèn cña chñ C¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh rñi ro (rñi ro tÝn dông, rñi ro thanh kho¶n, rñi ro l·i suÊt…) bæ sung cho c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh sinh lêi nh»m ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ kÕt qu¶ kinh doanh cña ng©n hµng trong mét thêi kú. NÕu ng©n hµng theo ®uæi c¸c kho¶n ®Çu t­ m¹o hiÓm, cã thÓ tû lÖ sinh lêi hiÖn t¹i sÏ cao h¬n. Tuy nhiªn, nÕu tæn thÊt x¶y ra (th­êng qua mét thêi gian nhÊt ®Þnh), sinh lêi cña ng©n hµng sÏ gi¶m sót, thËm chÝ cã thÓ ng©n hµng sÏ bÞ ph¸ s¶n. Do vËy, thêi kú nµy rñi ro cao cã thÓ g©y ra tæn thÊt k× sau, lµm gi¶m kh¶ n¨ng sinh lêi k× sau. Tû lÖ Nî/Vèn cña chñ cµng cao, tû lÖ sinh lêi ROE cµng lín, song kh¶ n¨ng chèng ®ì víi ng÷ng tæn thÊt cña ng©n hµng cµng kÐm. Tû lÖ Tµi s¶n nh¹y c¶m/Nguån vèn nh¹y c¶m ph¶n ¸nh rñi ro l·i suÊt khi l·i sÊt thay ®æi theo h­íng bÊt lîi cho ng©n hµng.Tuy nhiªn, khi l·i suÊt thay ®æi theo h­íng cã lîi hoÆc kh«ng thay ®æi, thu nhËp cña ng©n hµng sÏ gia t¨ng. 3. C¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh chÊt l­îng tÝn dông §iÓn h×nh cña ho¹t ®éng trong ng©n hµng lµ ho¹t ®éng tÝn dông, chÊt l­îng tÝn dông chÞu ¶nh h­ëng cña nhiÒu nh©n tè kh¸c nhau vµ lµ mét chØ tiªu tæng hîp ph¶n ¸nh møc ®é thÝch nghi cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i víi sù thay ®æi cña m«i tr­êng bªn ngoµi, nã thÓ hiÖn søc m¹nh cña mét ng©n hµng trong qu¸ tr×nh c¹nh tranh ®Ó tån t¹i. ChÊt l­îng tÝn dông ®­îc ®¸nh gi¸ theo mét sè chØ tiªu c¬ b¶n, võa cã chØ tiªu mang tÝnh ®Þnh tÝnh l¹i võa cã chØ tiªu mang tÝnh ®Þnh l­îng. Nh­ng hiÖn nay ë n­íc ta viÖc qui ®Þnh tiªu chuÈn cho c¸c chØ tiªu ®Þnh tÝnh rÊt khã do nã chØ mang tÝnh t­¬ng ®èi. V× vËy, nÕu xÐt vÒ b¶n chÊt vµ yªu cÇu ®èi víi mét ng©n hµng tr­íc m¾t cÇn quy ®Þnh hÖ thèng chØ tiªu ®¸nh gi¸ chÊt l­îng tÝn dông cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i theo c¸c chØ tiªu sau : 3.1. Tû lÖ nî qu¸ h¹n: Tû lÖ nî qu¸ h¹n lµ tû lÖ phÇn tr¨m gi÷a nî qu¸ h¹n vµ tæng d­ nî cña ng©n hµng th­¬ng m¹i ë mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh, th­êng lµ cuèi th¸ng, cuèi quý, cuèi n¨m. XÐt vÒ mÆt b¶n chÊt, tÝn dông lµ sù hoµn tr¶, do ®ã tÝnh an toµn (kh¶ n¨ng hoµn tr¶ cña ng­êi vay) lµ yÕu tè quan träng bËc nhÊt ®Ó cÊu thµnh chÊt l­îng tÝn dông. Khi mét kho¶n vay kh«ng ®­îc hoµn tr¶ ®óng hÑn nh­ ®· cam kÕt mµ kh«ng cã lý do chÝnh ®¸ng th× nã ®· vi ph¹m nguyªn t¾c tÝn dông quan träng nhÊt cña ng©n hµng vµ nã bÞ chuyÓn sang nî qu¸ h¹n víi l·i suÊt cao h¬n l·i suÊt b×nh th­êng (1,5 lÇn). Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng rñi ro trong ho¹t ®éng kinh doanh lµ kh¸ch quan, do ®ã nî qu¸ h¹n cña ng©n hµng th­¬ng m¹i lµ tÊt yÕu. Song, nÕu mét ng©n hµng th­¬ng m¹i cã nhiÒu kho¶n nî qu¸ h¹n sÏ gÆp nhiÒu khã kh¨n trong kinh doanh v× sÏ cã nguy c¬ mÊt vèn, mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n vµ gi¶m thu nhËp. Ng©n hµng th­¬ng m¹i nµo cã tû lÖ nî qu¸ h¹n cao sÏ bÞ ®¸nh gi¸ lµ cã chÊt l­îng tÝn dông thÊp. §©y lµ chØ tiªu hiÖn nay th­êng ®­îc sö dông khi ph©n tÝch ®¸nh gi¸ chÊt l­îng tÝn dông cña ng©n hµng th­¬ng m¹i . 3.2. C¬ cÊu vèn ®Çu t­: Mét trong c¸c chØ tiªu khi xem xÐt vµ ®¸nh gi¸ chÊt l­îng tÝn dông cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i lµ chØ tiªu c¬ cÊu vèn ®Çu t­. ViÖc ph©n tÝch c¬ cÊu vèn ®Çu t­ chÝnh lµ viÖc xem xÐt ®¸nh gi¸ tû träng cho vay ®· phï hîp víi kh¶ n¨ng ®¸p øng cña b¶n th©n ng©n hµng còng nh­ ®ßi hái vÒ vèn cña nÒn kinh tÕ ch­a. Trªn c¬ së ®ã, c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i cã thÓ quyÕt ®Þnh quy m«, tû träng ®Çu t­ vµo c¸c lÜnh vùc mét c¸ch hîp lý ®Ó võa b¶o ®¶m an toµn vèn cho vay võa cã thÓ thu lîi nhuËn cao nhÊt. 3.3. Tû lÖ thanh to¸n nî do b¸n tµi s¶n cña ng­êi vay. NÕu xÐt vÒ b¶n chÊt tÝn dông, th× nguån tr¶ nî cho ng©n hµng cña ng­êi vay vÒ nguyªn t¾c lµ ®­îc trÝch ra tõ phÇn thu nhËp do ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña kh¸ch hµng. Tuy vËy, cã nhiÒu tr­êng hîp do sö dông vèn kÐm hiÖu qu¶, bÞ mÊt vèn (s¶n xuÊt kinh doanh thua lç, ph¸ s¶n...) nªn ng­êi vay ph¶i b¸n tµi s¶n (cã thÓ tù nguyÖn hoÆc b¾t buéc) ®Ó tr¶ nî ng©n hµng. Sè tiÒn b¸n tµi s¶n cã thÓ ®ñ ®Ó tr¶ nî, nh­ng còng cã thÓ chØ tr¶ ®­îc mét phÇn nî vay, song trong tr­êng hîp nµo th× vÉn cã thÓ ®¸nh gi¸ lµ chÊt l­îng tÝn dông thÊp. C«ng thøc tÝnh tû lÖ nµy cã thÓ ®­îc x¸c nh­ sau: = x 100% Tû lÖ nµy ®­îc c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i tÝnh theo ®Þnh kú ( th¸ng, quý, n¨m) sè thu nî do b¸n tµi s¶n cã thÓ thèng kª theo b¸o c¸o cña tÝn dông. 3.4. ChØ tiªu vßng quay vèn tÝn dông. §©y lµ mét chØ tiªu th­êng ®­îc c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i tÝnh to¸n hµng n¨m ®Ó ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng tæ chøc qu¶n lý vèn tÝn dông vµ chÊt l­îng tÝn dông trong viÖc ®¸p øng nhu cÇu cña kh¸ch hµng, gi¶i quyÕt hîp lý gi÷a ba lîi Ých: Nhµ n­íc, kh¸ch hµng vµ ng©n hµng. C«ng thøc tÝnh vßng quay vèn tÝn dông ®­îc x¸c ®Þnh nh­ sau: Vßng quay cña vèn tÝn dông = HÖ sè nµy ph¶n ¸nh sè vßng chu chuyÓn cña vèn tÝn dông (th­êng lµ mét n¨m). HÖ sè nµy cµng t¨ng ph¶n ¸nh t×nh h×nh tæ chøc qu¶n lý vèn tÝn dông cµng tèt, chÊt l­îng tÝn dông cµng cao. 3.5. Ph©n lo¹i tµi s¶n “Cã”. Trong thùc tÕ, viÖc xem xÐt ph©n lo¹i tµi s¶n “Cã” th­êng ®­îc c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i rÊt chó ý quan t©m. Tµi s¶n “Cã”cña ng©n hµng lµ kÕt qu¶ cña viÖc sö dông vèn cña ng©n hµng ®ã, nh÷ng tµi s¶n “Cã” ®em l¹i thu nhËp, tøc lµ tµi s¶n thu ®­îc l·i, gióp cho ng©n hµng t¹o lîi nhuËn. VÒ c¬ cÊu tµi s¶n “Cã” gåm mét sè lo¹i tµi s¶n sau: tiÒn mÆt, tiÒn göi ë ng©n hµng kh¸c, c¸c chøng kho¸n, tiÒn cho vay, nh÷ng tµi s¶n kh¸c... Môc ®Ých cña viÖc qu¶n lý tµi s¶n “Cã” cña ng©n hµng lµ nh»m ®Ó lµm cùc ®¹i lîi nhuËn cña m×nh, mét ng©n hµng ph¶i t×m kiÕm nh÷ng lîi tøc cao nhÊt cã thÓ cã cña vèn cho vay vµ cña chøng kho¸n. §ång thêi gi¶m ®Õn tèi thiÓu rñi ro vµ chuÈn bÞ ®Çy ®ñ cho tr¹ng th¸i “láng” b»ng c¸ch n¾m gi÷ c¸c tµi s¶n “láng”. Ngoµi c¸c chØ tiªu trªn, ng©n hµng Nhµ n­íc cßn cã thÓ th«ng qua c¸c v¨n b¶n nghiÖp vô ®Ó quy ®Þnh c¸c chØ tiªu cã tÝnh b¾t buéc ®èi víi c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i nh­: thñ tôc, hå s¬ cho vay, thêi gian tèi ®a ®Ó ra quyÕt ®Þnh ®èi víi mét kho¶n vay... Ho¹t ®éng kh¸c cña ng©n hµng th­¬ng m¹i lµ huy ®éng vèn, chÊt l­îng cña nguån vèn cã thÓ ®­îc ®¸nh gi¸ qua c¸c chØ tiªu: qui m«, c¬ cÊu cña nguån vèn, møc ®é æn ®Þnh... C¨n cø vµo c¸c chØ tiªu trªn, hµng quý, n¨m c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i cã thÓ tù ph©n tÝch ®¸nh gi¸ ®Ó x¸c ®Þnh hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña m×nh. Qua ®ã, Ng©n hµng trung ­¬ng còng cã c¬ së ®Ó chØ ®¹o Ng©n hµng th­¬ng m¹i n©ng cao chÊt l­îng ho¹t ®éng trong tõng kh©u, tõng mÆt nghiÖp vô hoÆc cã c¸c biÖn ph¸p b¾t buéc cô thÓ ®èi víi tõng Ng©n hµng th­¬ng m¹i. Ch­¬ng II: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ë ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû 21. 1. T×nh h×nh kinh tÕ x· héi cña ViÖt Nam: Nh÷ng n¨m ®Çu cña thÕ kû 21 ®· ®¸nh dÊu b»ng nhiÒu sù kiÖn lín trªn thÕ giíi, qu¸ tr×nh suy tho¸i toµn cÇu hiÖn ®ang ë møc xÊu trong hai thËp kû trë l¹i ®©y. T¨ng tr­ëng thÊp, trong ®ã t¨ng tr­ëng th­¬ng m¹i thÕ giíi còng gi¶m sót nghiªm träng, ®Çu t­ quèc tÕ chØ ®¹t 760 tû §«- la (2001) gi¶m 40% so víi n¨m 2000. T×nh h×nh thÕ giíi víi nh÷ng diÔn biÕn bÊt lîi ®· cã ¶nh h­ëng kh«ng nhá tíi môc tiªu t¨ng tr­ëng cña ViÖt nam. Nh÷ng ¶nh h­ëng nµy ®· phÇn nµo ®­îc gi¶m thiÓu nhê sù æn ®Þnh vÒ kinh tÕ vÜ m« vµ nh÷ng chÝnh s¸ch ®æi míi c¶i thiÖn m«i tr­êng ®Çu t­, vµo n¨m 2001 møc t¨ng tr­ëng ®· lµ 6,8%, chØ sau Trung Quèc, l¹m ph¸t ë møc 0,8% lµ mét sù c¶i thiÖn ®¸ng kÓ. Sù t¨ng tr­ëng nhanh vµ lín trong ®Çu t­ cña khu vùc t­ nh©n do m«i tr­êng kinh doanh ®­îc c¶i thiÖn tiÕp tôc lµ ®éng lùc t¨ng tr­ëng kinh tÕ. S¶n xuÊt c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp ®Òu cã tèc ®é t¨ng cao (14,2%) ®¹t 228,182 tû vµ 145,406 tû t­¬ng øng, c¸n c©n thanh to¸n vÉn duy tr× ë møc thuËn lîi. Bªn c¹nh ®ã c¬ cÊu kinh tÕ còng cã sù chuyÓn dÞch theo h­íng tÝch cùc, tû träng c«ng nghiÖp t¨ng trong khi n«ng- l©m nghiÖp, thñy s¶n gi¶m, khu vùc dÞch vô cã tèc ®é t¨ng thÊp h¬n tèc ®é chung nªn tû träng cã phÇn gi¶m sót. Trong GDP, tû träng n«ng, l©m vµ thñy s¶n, c«ng nghiÖp x©y dùng, dÞch vô t­¬ng øng lµ 23%, 38%, 39%, c«ng nghiÖp chÕ biÕn chiÕm 20%. §©y lµ mét trong nh÷ng th­íc ®o quan träng cña møc ®é C«ng nghiÖp hãa ë ViÖt nam. Nh÷ng thay ®æi vÒ thuÕ thu nhËp c¸ nh©n, l·i suÊt trÇn... ®· gióp c¸c Ng©n hµng l«i kÐo ®­îc rÊt nhiÒu c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ dù ¸n ®Çu t­ míi, më réng dù ¸n hiÖn hµnh nªn ®· huy ®éng ®­îc nguån vèn lín h¬n tr­íc nhiÒu (n¨m 2001 lµ 3 tû §«-la t¨ng 26% so víi n¨m 2000). HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt- Mü ®ù¬c ký ngµy 13/7/2000 thùc sù ®¸nh dÊu mét b­íc chuyÓn biÕn míi trong quan hÖ gi÷a hai n­íc, høa hÑn nhiÒu c¬ héi còng nh­ th¸ch thøc lín cho ViÖt nam. Nã võa më ra mét thÞ tr­êng hµng hãa còng nh­ thÞ tr­êng vèn réng lín ®Çy tiÒm n¨ng nh­ng ®ång thêi còng buéc ViÖt nam ph¶i tù n©ng tÇm m×nh lªn tr­íc søc Ðp c¹nh tranh vµ nh÷ng ®ßi hái míi cao h¬n cña thÞ tr­êng. Ngµnh Ng©n hµng ViÖt nam ®ang ®øng trong giai ®o¹n thö th¸ch lín, vÊn ®Ò t¸i c¬ cÊu tæ chøc kinh doanh vµ gi¶i quyÕt nî qu¸ h¹n lµ vÊn ®Ò mÊu chèt quyÕt ®Þnh sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh. Víi sù trî gióp cña chÝnh phñ vµ c¸c tæ chøc tµi chÝnh- tiÒn tÖ quèc tÕ, kÕt hîp víi viÖc häc hái kinh nghiÖm cña c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i trong khu vùc ®Ó thùc hiÖn t¸i c¬ cÊu thµnh c«ng. Vµ c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i sÏ ®­îc c¶i c¸ch theo h­íng Ng©n hµng th­¬ng m¹i hiÖn ®¹i cã nÒn t¶ng tµi chÝnh v÷ng vµng, tõng b­íc hßa nhËp víi khu vùc vµ trong t­¬ng lai lµ thÕ giíi. 2. Thùc tr¹ng: 2.1 KÕt qu¶ cña c¸c ho¹t ®éng c¬ b¶n cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i ë ViÖt Nam: Trong bèi c¶nh bøc tranh kinh tÕ toµn cÇu suy gi¶m, ngµnh Ng©n hµng ViÖt nam ®· cã nh÷ng chuyÓn biÕn tÝch cùc gãp phÇn t¹o nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn vµ ®ñ ®Ó tiÕn tíi hßa nhËp víi hÖ thèng tµi chÝnh thÕ giíi. Mét sè ®iÓm næi bËt ¶nh h­ëng tíi ho¹t ®éng cña c¸c Ng©n hµng lín ë ViÖt nam trong vµi n¨m qua lµ sù c¾t gi¶m l·i suÊt §«- la (n¨m 2001 c¾t gi¶m 11 lÇn), ®©y l¹i lµ ®ång tiÒn chñ yÕu trong ho¹t ®éng kinh doanh quèc tÕ t¹i ViÖt nam. C¸c Ng©n hµng ph¶i ®èi mÆt víi nguy c¬ lç trong ®Çu t­ tÝn dông b»ng §«-la nÕu kh«ng cã nh÷ng ®iÒu chØnh thÝch hîp trong chÝnh s¸ch huy ®éng vèn ngo¹i tÖ. ViÖc gi÷ ®­îc tèc ®é t¨ng tr­ëng æn ®Þnh nguån vèn huy ®éng vµ ®ång thêi thu hót ®­îc l­îng ngo¹i tÖ dåi dµo trong cuéc c¹nh tranh gay g¾t trªn thÞ tr­êng mua b¸n ngo¹i tÖ ®· minh chøng cho nh÷ng nç lùc cña ng©n hµng trong thêi gian qua. Trªn lÜnh vùc huy ®éng vèn: toµn bé hÖ thèng Ng©n hµng th­¬ng m¹i ®· tËp trung ®Èy m¹nh c«ng t¸c huy ®éng vèn, ®¶m b¶o ®ñ vèn cho nhu cÇu ®Çu t­ ph¸t triÓn kinh tÕ. MÆc dï l·i suÊt huy ®éng vèn ®ang cã xu h­íng gi¶m nh­ng nguån tiÒn göi cña kh¸ch hµng ®Òu t¨ng. §iÒu ®ã cho thÊy c¸c Ng©n hµng ®· cã chñ tr­¬ng ®óng ®¾n, n¨ng ®éng vÒ ®iÒu hµnh l·i suÊt, chÝnh s¸ch kh¸ch hµng vµ ®· chó ý ®Õn viÖc huy ®éng vèn cã thêi h¹n dµi ®Ó c©n ®èi nguån vèn cho vay chung vµ dµi h¹n. Trong nh÷ng n¨m ®Çu cña thÕ kû 21, hÖ thèng Ng©n hµng ®· kiªn tr× thùc hiÖn chñ tr­¬ng t¹o c©n ®èi lµnh m¹nh gi÷a nguån vèn víi nhu cÇu cho vay, víi ph­¬ng ch©m: cã nhu cÇu më réng tÝn dông th× míi huy ®éng nguån vèn nh»m ®¸p øng c¸c nhu cÇu më réng kinh doanh vµ h¹n chÕ ®Õn møc thÊp nhÊt sù thõa, ø ®äng vèn, dµnh mét l­îng vèn tháa ®¸ng ®Ó kinh doanh trªn thÞ tr­êng më, ®Êu thÇu tÝn phiÕu kho b¹c, tranh thñ vèn kh¶ dông ®Ó göi qua ®ªm, tuÇn... ViÖc ra ®êi thÞ tr­êng Chøng kho¸n ViÖt nam lµ mét b­íc tiÕn quan träng trong viÖc ph¸t triÓn c¸c giao dÞch thÞ tr­êng vèn ë ViÖt nam, cïng víi sù thµnh lËp c¸c c«ng ty chøng kho¸n, quü ®Çu t­, c¸c ®Þnh chÕ tµi chÝnh phi tÝn dông nh­ quü b¶o hiÓm, c«ng ty tµi chÝnh trùc thuéc c¸c tæng c«ng ty lín ®· lµm cho c¸c ®ång tiÒn nhµn rçi tõ d©n c­ vµ doanh nghiÖp kh«ng cßn tËp trung ch¶y vµo Ng©n hµng th­¬ng m¹i nh­ tr­íc ®©y n÷a. MÆc dï vËy, nhÞp ®é t¨ng tr­ëng nguån vèn huy ®éng ë c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû 21 ë møc trªn 20%, trong ®ã nguån vèn ViÖt nam ®ång cã tèc ®é t¨ng nhanh h¬n ngo¹i tÖ. Nh­ vËy, mÆc dï cã sù biÕn ®éng lín nh­ viÖc c¾t gi¶m l·i suÊt cña Ng©n hµng trung ­¬ng Mü ®èi víi §«-la ®· lµm l·i suÊt huy ®éng ®ång §«- la gi¶m vµ sù c¨ng th¼ng v× thiÕu hôt ViÖt nam ®ång song ho¹t ®éng huy ®éng vèn cña c¶ hÖ thèng Ng©n hµng th­¬ng m¹i vÉn ph¸t triÓn, ®¶m b¶o ®¸p øng ®ñ nhu cÇu ®Çu t­ vµ thanh to¸n cho Ng©n hµng. 2% 45% 41% 12% N¨m 2000 N¨m 2001 Huy ®éng vèn 2.2. C¸ch sö dông vèn: GÇn ®©y, tho¸t ra t×nh tr¹ng cÇu tÝn dông qu¸ thÊp nh­ giai ®o¹n tr­íc, qui m« tÝn dông cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i t¨ng tr­ëng mét c¸ch kh¸ kh¶ quan, ®ång thêi n©ng cao vÒ mÆt chÊt l­îng ®Çu t­. Ngoµi c¸c kh¸ch hµng truyÒn thèng trong c¸c lÜnh vùc s¶n xuÊt, th­¬ng m¹i, n«ng th«n… Ng©n hµng ®· më réng ®èi t­îng kh¸ch hµng vµ c¸c lo¹i h×nh cho vay nh­: cho vay c¸c ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn n«ng th«n, xãa ®ãi gi¶m nghÌo, cho vay tiªu dïng… §èi víi tÝn dông trung vµ dµi h¹n, c¸c Ng©n hµng tiÕp tôc ®Çu t­ vµo nhiÒu dù ¸n cña ChÝnh phñ, cña doanh nghiÖp n­íc ngoµi, t­ nh©n... ®ã lµ nh÷ng dù ¸n cã ¶nh h­ëng tíi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ ®Êt nuíc. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn c¬ cÊu l¹i c¸c kho¶n nî, c¸c Ng©n hµng tÝch cùc chñ ®éng trong c«ng t¸c khai th¸c tµi s¶n xiÕt nî ®Ó gi¶m bít tû lÖ nî xÊu, mét sè Ng©n hµng ®· tham gia th­êng xuyªn c¸c ho¹t ®éng mua b¸n tÝn phiÕu, tr¸i phiÕu mµ chñ yÕu lµ tÝn phiÕu kho b¹c, c¸c lo¹i giÊy tê cã gi¸ ng¾n h¹n, viÖc ®Çu t­ vµo lÜnh vùc nµy lu«n lµ nguån dù tr÷ thø cÊp ®¶m b¶o thanh to¸n an toµn cho c¸c Ng©n hµng. Nh×n chung, chÊt l­îng cña tÝn dông ®· d­îc chó ý h¬n ë tõng cÊp, c¸c ho¹t ®éng ®Çu t­ ®· ®­îc chó träng h¬n vµo c¸c dù ¸n träng ®iÓm vµ nhÊt lµ viÖc ®Çu t­ trªn ThÞ tr­êng chøng kho¸n ®· gãp phÇn n©ng cao chÊt l­îng cña ®ång vèn bá ra. N¨m 2000 N¨m 2001 C¬ cÊu cho vay theo ngµnh kinh tÕ N¨m 2000 N¨m 2001 C¬ cÊu cho vay theo thµnh phÇn kinh tÕ 2.3. Dich vô cña trung gian tµi chÝnh : HiÖn nay, ®Ó phï hîp víi tiÕn tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi cña ®Êt n­íc còng nh­ toµn cÇu, tÊt yÕu c¸c Ng©n hµng hiÖn ®¹i ®· ho¹t ®éng, kinh doanh víi c¸c dÞch vô ®a n¨ng ®¸p øng nhu cÇu ®ßi hái cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, mÆt kh¸c b¶n th©n c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i víi môc tiªu kinh doanh xuyªn suèt lµ thu ®­îc nhiÒu lîi nhuËn th× lÏ ®­¬ng nhiªn ph¶i ph¸t triÓn c¸c dÞch vô, tiÖn Ých ®Ó võa cã thu nhËp, võa ph©n t¸n bít rñi ro trong kinh doanh. C¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i ®· ®­a c¸c qui tr×nh kü thuËt, c«ng nghÖ, tæ chøc thanh to¸n hiÖn ®¹i ®ang ®­îc øng dông triÓn khai vµ b­íc ®Çu ®· ph¸t huy ®­îc t¸c dông t¨ng vßng lu©n chuyÓn vèn trong nÒn kinh tÕ, gi¶m tû träng thanh to¸n dïng tiÒn mÆt... Mét sè nghiÖp vô vµ dÞch vô míi ®­îc h×nh thµnh nh­: dÞch vô t­ vÊn, dÞch vô cho thuª tµi chÝnh, dÞch vô rót tiÒn tù ®éng, b¶o l·nh thanh to¸n... Nh­ vËy, hÖ thèng Ng©n hµng th­¬ng m¹i ë ViÖt nam hiÖn nay ®· cã nh÷ng b­íc tiÕn míi v­ît xa so víi tr­íc, c¸c ho¹t ®éng cña Ng©n hµng ®· ®­îc më réng ra rÊt nhiÒu kh«ng cßn bã buéc trong hai h×nh thøc lµ cho vay vµ nhËn tiÒn göi. ChÊt l­îng vµ hiÖu qu¶ cña nghiÖp vô vµ dÞch vô cña Ng©n hµng ®· dÇn hoµn thiÖn h¬n tr­íc rÊt nhiÒu. 2.4 H¹n chÕ: Trªn thùc tÕ, viÖc ho¹t ®éng kinh doanh cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i ViÖt nam thêi gian qua ®· cã nh÷ng thµnh c«ng nhÊt ®Þnh, rÊt ®¸ng ghi nhËn. Tuy nhiªn xem xÐt mét c¸ch kh¸ch quan th×: thø nhÊt, trong toµn bé hÖ thèng vÉn ®­îc ch­a ®a d¹ng hãa c¸c h×nh thøc huy ®éng vèn. Mét sè Ng©n hµng ch­a nhËn thøc râ tÇm quan träng, tÝnh v÷ng ch¾c cña nguån vèn huy ®éng t¹i ®Þa ph­¬ng nªn vÉn cã t­ t­ëng tr«ng chê, û l¹i vµo trung ­¬ng, viÖc më réng thÞ tr­êng, thÞ phÇn ë thµnh thÞ cßn h¹n chÕ, ch­a xøng ®¸ng víi tiÒm n¨ng cña khu vùc nµy. Thø hai, trong ho¹t ®éng tÝn dông, t×nh tr¹ng nî xÊu, nî qu¸ h¹n vÉn cßn chiÕm mét tû träng lín trong tæng sè tµi s¶n cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i, c¸c kh¸ch hµng vÉn lîi dông khe hë cña ph¸p luËt hoÆc s¬ xuÊt cña c¸n bé tÝn dông ®Ó lõa ®¶o, kh«ng tr¶ nî. H×nh thøc ho¹t ®éng ®Çu t­ trªn ThÞ tr­êng ch­ng kho¸n vÉn cßn non kÐm vÒ tr×nh ®é chuyªn m«n, l­îng vèn giao dÞch cßn qu¸ thÊp, hiÖn t­îng ®Çu t­ theo phong trµo nh­ kiÓu ®Çu t­ xi m¨ng, ®­êng ... vÉn cßn phæ biÕn ë kh¾p n¬i. VÒ c¸c dÞch vô mµ hÖ thèng Ng©n hµng cung cÊp vÉn cßn míi ë “®iÓm xuÊt ph¸t”, dïng c¸c c«ng cô truyÒn thèng lµ chñ yÕu, h¬n n÷a c¸c lo¹i dÞch vô cßn bÞ h¹n chÕ ch­a trë thµnh phæ biÕn ®­îcnh­ c«ng cô thanh to¸n thÎ, sÐc… 2.5 HiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i Tr­íc tiªn, vÒ mÆt kiÓm so¸t chi phÝ, c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i ViÖt nam cã chi phÝ rÊt cao so víi tæng thu nhËp (57- 110%). Trong ®ã, chi phÝ ho¹t ®éng chiÕm mét tû träng lín so víi tæng thu nhËp (trªn 65%), ®iÒu ®ã ¶nh h­ëng nhiÒu ®Õn lîi nhuËn rßng cña mçi mét ng©n hµng. Chi phÝ nh©n sù, chi phÝ gi¸n tiÕp vµ c¸c kho¶n cho vay thÊt thu… ë møc cao. VÒ c¬ cÊu tiÒn göi cña ng©n hµng còng ch­a cã sù phï hîp, c¸c ng©n hµng huy ®éng tiÒn göi thanh to¸n rÊt Ýt (th­êng d­íi 20%), mµ ®©y l¹i lµ kho¶n tiÒn göi cã l·i suÊt thÊp, thËm chÝ kh«ng ph¶i tr¶ l·i, tuy lu«n mang theo phÝ dÞch vô ®èi víi kh¸ch hµng nh­ng chÝnh nã ®em l¹i thu nhËp nhiÒu h¬n cho mçi mét ng©n hµng. ViÖc c¸c ng©n hµng thu hót vµ gi÷ mét sè l­îng khiªm tèn tiÒn göi c¬ së-tiÒn göi cã gi¸ trÞ danh nghi· nhá tõ c¸ nh©n vµ c¸c doanh nghiÖp nhá- mang l·i suÊt thÊp vµ tá ra trungthµnh víi ng©n hµng h¬n c¸c kho¶n tiÒn göi kh¸c lµ mét sù l·ng phÝ rÊt lín cÇn l­u ý. N¨ng suÊt lao ®éng cña ng©n hµng cßn rÊt thÊp, do vËy viÖc tr¶ l­¬ng cho nh©n viªn cao h¬n gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n. VÒ quy m« ng©n hµng còng cÇn ph¶i l­u ý, tû lÖ thu nhËp trªn tµi s¶n (ROA) cßn nhá so víi c¸c ng©n hµng n­íc ngoµi (th­êng d­íi 30%) ®iÒu nµy chøng tá lîi nhuËn cña c¸c tµi s¶n qu¸ thÊp. MÆt kh¸c, khi ®o b»ng ROE, t×nh tr¹ng sö dông vèn chñ s¬ h÷u nhiÒu vµ sö dông Ýt nî ®Ó tµi trî cho tµi s¶n cßn phæ biÕn. ViÖc më réng c¸c dÞch vô thu phÝ trë thµnh mét yÕu tè then chèt trong chiÕn l­îc t¨ng c­êng thu nhËp cña ng©n hµng ng÷ng n¨m gÇn ®©y. Mét mÆt, c¸c dÞch vô míi ®­îc ph¸t triÓn nhiÒu nh­: dÞch vô cho thuª, b¶o l·nh ph¸t hµnh, thanh to¸n b»ng thÎ, m«i giíi chøng kho¸n… MÆt kh¸c, do cã sù thay ®æi mét sè quy ®Þnh ®èi víi ngµnh ng©n hµng nªn ®· gia t¨ng søc Ðp buéc c¸c ng©n hµng ph¶i thu phÝ víi nhiÒu dÞch vô mµ tr­íc ®©y “miÔn phÝ”: ho¹t ®éng chµo b¸n chøng kho¸n, b¸n cæ phiÕu cho quü t­¬ng hç, dÞch vô uû th¸c, ho¹t ®éng t­ vÊn cho kh¸ch hµng…ChÝnh ®iÒu nµy l¹i lµm gi¶m sè kh¸ch hµng sö dông vµ hiÓu biÕt vÒ c¸c dÞch vô ng©n hµng ®­a ra trong khi tr×nh ®é hiÓu biÕt b×nh qu©n cña ng­êi d©n ViÖt nam cßn qu¸ thÊp. Ngoµi ra, c¸c ng©n hµng cæ phÇn ngoµi quèc doanh cßn ®­a ra rÊt nhiÒu h×nh thøc kh¸c ®a d¹ng h¬n nh»m thu hót nhiÒu nhÊt kh¸ch hµng cho m×nh. HiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña hä ngµy cµng ®­îc n©ng cao thÓ hiÖn ë viÖc t¨ng tr­ëng ®Òu ®Æn vÒ tµi s¶n, tiÒn göi vµ c¸c kho¶n cho vay, ®iÒu nµy ph¶n ¸nh sù qu¶n lý m¹nh d¹n h¬n cña ng©n hµng, sù chÊp nhËn réng r·i h¬n cña kh¸ch hµng ®èi víi c¸c dÞch vô mµ ng©n hµng cung cÊp. Song tû träng cña ng©n hµng cæ phÇn cßn qu¸ nhá so víi c¶ hÖ thèng ng©n hµng… 2.6 Nguyªn nh©n. Nh÷ng h¹n chÕ nªu trªn cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i lµ do : NÒn kinh tÕ ViÖt Nam míi ph¸t triÓn ë giai ®o¹n thÊp, sù chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ sang c¬ chÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ®· h×nh thµnh nªn c¸c yÕu tè cÇn thiÕt cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng nh­ng cßn thiÕu rÊt nhiÒu. Nhu cÇu vÒ c¸c dÞch vô Ng©n hµng, nhÊt lµ c¸c dÞch vô g¾n víi c«ng nghÖ hiÖn ®¹i ch­a thËt bøc xóc, thu nhËp cña ®¹i bé phËn d©n c­ cßn thÊp. MÆt kh¸c, tËp qu¸n ­a dïng ph­¬ng tiÖn thanh to¸n truyÒn thèng nh­ tiÒn mÆt, göi tiÕt kiÖm vÉn cßn rÊt nÆng nÒ. C¬ chÕ ho¹t ®éng cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i theo h­íng kinh doanh ®a n¨ng ch­a ®¸p øng ®­îc yªu cÇu ph¸t triÓn trong t×nh h×nh míi, ®ång thêi vèn, tiÒm n¨ng tµi chÝnh, c¬ së vËt chÊt, kü thuËt cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i cßn qu¸ thiÕu vµ yÕu ch­a cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó thùc hiÖn dÞch vô míi. Tr×nh ®é qu¶n lý kü thuËt cña ®éi ngò c¸n bé Ng©n hµng cßn nhiÒu bÊt cËp h¹n chÕ. C¬ chÕ, chÝnh s¸ch cña nhµ n­íc vÒ c¸c lÜnh vùc cã liªn quan dÕn ho¹t ®éng kinh doanh ®a n¨ng cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i cßn mang nÆng tÝnh hµnh chÝnh, thiÕu ®ång bé thËm chÝ cßn chång chÐo ¶nh h­ëng bÊt lîi cho viÖc kinh doanh ®a n¨ng. C¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i cã thÓ thùc hiÖn viÖc kinh doanh ®a n¨ng vµ ph¶i thùc hiÖn viÖc kinh doanh ®a n¨ng, c¬ cÊu l¹i t×nh h×nh tµi chÝnh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng ®Ó tån t¹i ph¸t triÓn trong m«i tr­êng c¹nh tranh quyÕt liÖt ë trong n­íc còng nh­ trªn thÞ tr­êng quèc tÕ. §Æc biÖt, trong ho¹t ®éng cña hÖ thèng Ng©n hµng th­¬ng m¹i th× ho¹t ®éng tÝn dông vÉn næi bËt nhÊt, cÇn chó ý h¬n lµ ho¹t ®éng cho vay chiÕm trªn 60% tæng tµi s¶n cã. Nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tÝn dông lµ cho vay ph¶i hoµn tr¶ ®óng h¹n c¶ vèn vµ l·i song do phô thuéc vµo nhiÒu yÕu tè ë trong nÒn kinh tÕ nªn x¶y ra rñi ro rÊt lín. Nguyªn nh©n cã thÓ lµ do m«i tr­êng cho vay: c¬ chÕ chÝnh s¸ch thay ®æi th­êng xuyªn trong thêi gian qua, m«i tr­êng ph¸p lÝ cho kinh doanh Ng©n hµng ch­a ®Çy ®ñ, ®ång bé, viÖc qu¶n lý Nhµ n­íc ®èi víi doanh nghiÖp cßn nhiÒu s¬ hë. Còng cã thÓ tõ phÝa kh¸ch hµng cßn h¹n chÕ vÒ t­ t­ëng vµ sö dông c¸c thñ ®o¹n lõa ®¶o tinh vi h¬n ... Tõ phÝa Ng©n hµng, viÖc chÊp hµnh quy tr×nh nghiÖp vô cho vay, b¶o l·nh, thÕ chÊp ch­a nghiªm tóc, c¸c thñ tôc hå s¬ ph¸p lý cßn nhiÒu thiÕu sãt, viÖc kiÓm tra, kiÓm so¸t vµ theo dâi sö dông vèn vay cña Ng©n hµng ch­a chÆt chÏ, ch­a ng¨n chÆn kÞp thêi nh÷ng tr­êng hîp sö dông vèn sai môc ®Ých cña kh¸ch hµng, ch­a cã thÈm ®Þnh c¸c ph­¬ng ¸n vay vèn mét c¸ch chÆt chÏ. 3. Nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi vµ th¸ch thøc cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i tr­íc t×nh h×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ: 3.1. C¬ héi: Héi nhËp quèc tÕ trong ho¹t ®éng ng©n hµng më ra c¸c c¬ héi trao ®æi, hîp t¸c quèc tÕ vÒ c¸c vÊn ®Ò tµi chÝnh- tiÒn tÖ. Trong ®ã, ngµnh Ng©n hµng ViÖt nam cã ®iÒu kiÖn tranh thñ vèn, c«ng nghÖ, kinh nghiÖm qu¶n lý tõ c¸c n­íc cã tr×nh ®é ph¸t triÓn cao vÒ tÝnh chuyªn nghiÖp trong c¸c nghiÖp vô ng©n hµng, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông c¸c nguån vèn, më réng qu¸ tr×nh tiÕp cËn víi c¸c dÞch vô ng©n hµng míi ­u viÖt, cã nhiÒu c¬ héi h¬n ®Ó khai th¸c vµ sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c ­u thÕ cña c¸c m« h×nh ng©n hµng ®a n¨ng, ho¹t ®éng kh«ng chØ trong ph¹m vi néi ®Þa mµ ngµy cµng cã tÝnh quèc gia, t¹o tiÒn ®Ò cho Ng©n hµng ViÖt nam v­¬n ra thÞ tr­êng quèc tÕ. Tham gia vµo qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ, hÖ thèng ng©n hµng sÏ cã ®iÒu kiÖn ®µo t¹o vµ ®µo t¹o l¹i ®éi ngò c¸n bé cã tr×nh ®é chuyªn m«n cao, kh«ng ngõng t¨ng c­êng nguån lùc trÝ tuÖ ®¸p øng nÒn v¨n minh ng©n hµng trong bèi c¶nh n­íc ta ®ang trong thêi kú thùc hiÖn c«ng cuéc CNH- H§H. Héi nhËp ®Ó võa thùc hiÖn cam kÕt víi c¸c tæ chøc th­¬ng m¹i toµn cÇu vµ khu vùc ASEAN, hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt- Mü vµ WTO), võa t¹o m«i tr­êng ®Ó ngµnh ng©n hµng ViÖt nam ®Èy m¹nh c«ng cuéc c¶i c¸ch s©u réng vµ triÖt ®Ó h¬n trong c¸c lÜnh vùc tæ chøc, c«ng nghÖ vµ ®Æc biÖt lµ hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p lý vÒ ho¹t ®éng ®Ó Ng©n hµng ngµy cµng phï hîp h¬n víi c¸c chuÈn mùc quèc tÕ. 3.2. Th¸ch thøc: Th¸ch thøc lín nhÊt ®èi víi qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ cña ng©n hµng ViÖt nam lµ xuÊt ph¸t ®iÓm vÒ c«ng nghÖ, tæ chøc vµ tr×nh ®é qu¶n lý cßn yÕu so víi nhiÒu n­íc trong khu vùc vµ quèc tÕ. H¬n n÷a ho¹t ®éng Ng©n hµng ViÖt nam trong bèi c¶nh cña mét nÒn kinh tÕ chuyÓn ®æi, m«i tr­êng ph¸p lý ch­a ®ång bé, ch­a thÝch hîp theo c¸c quy ®Þnh vµ chuÈn mùc quèc tÕ. Mçi mét quèc gia, kÓ c¶ ViÖt nam, ®Òu muèn cã lîi Ých riªng trong qu¸ tr×nh toµn cÇu hãa nh­ng l¹i ph¶i tu©n thñ quy luËt chung vµ phô thuéc lÉn nhau. V× vËy, kh«ng cã c¸ch nµo kh¸c lµ hÖ thèng Ng©n hµng ViÖt nam cÇn ph¶i ®èi mÆt víi nh÷ng th¸ch thøc nµy cµng sím cµng tèt, tr­íc hÕt lµ häc c¸ch hiÓu ®óng c¸c th«ng lÖ quèc tÕ . Do cßn cã nh÷ng h¹n chÕ vÒ chÊt l­îng qu¶n lý tµi s¶n “Cã”, sù nghÌo nµn vÒ dÞch vô tµi chÝnh, cßn luÈn quÈn trong m«i tr­êng ph¸p lý ch­a thÝch hîp, theo ®ã tû lÖ tiÕt kiÖm néi ®Þa thÊp, ®Çu t­ vµ c«ng nghÖ cßn dùa nhiÒu vµo n­íc ngoµi, nÒn v¨n minh ng©n hµng cßn ë tr×nh ®é mét nÒn kinh tÕ tiÒn mÆt, c«ng nghÖ l¹c hËu... khiÕn cho hÖ thèng tµi chÝnh nãi chung vµ hÖ thèng ng©n hµng nãi riªng khã tr¸nh khái ph¶i chÞu søc Ðp c¹nh tranh lín vµ ph¶i chÞu thua thiÖt khi tham gia c¹nh tranh quèc tÕ. Tuy nhiªn kh«ng thÓ nÐ tr¸nh, chØ cã chÊp nhËn c¹nh tranh vµ dùa vµo nh÷ng lîi thÕ vèn cã, ®Æc biÖt lµ lîi thÕ tiÕp cËn kh¸ch hµng, hÖ thèng Ng©n hµng ViÖt nam míi cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn thùc sù. Khi c¸c n­íc më cöa thÞ tr­êng cña hä, hÖ thèng Ng©n hµng ViÖt nam cã thÓ dÔ bÞ tæn th­¬ng. Trong bèi c¶nh ®ã thËm chÝ sÏ kÐo theo hiÖn t­îng ch¶y m¸u chÊt x¸m t¹i chç, vèn ®· rÊt hiÕm hoi trong bé phËn nh÷ng ng­êi ®­îc ®µo t¹o bµi b¶n t¹i c¸c nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn, nay dÔ dµng tõ bá n¬i cã thu nhËp thÊp ®Ó tíi n¬i cã thu nhËp vµ ®iÒu kiÖn lµm viÖc tèt h¬n nÕu kh«ng cã mét c¬ chÕ thu hót thÝch hîp. ViÖc më cöa vµ tiÕn tíi tù do hãa trong lÜnh vùc dÞch vô ng©n hµng ë ViÖt nam cïng víi sù ph¸t triÓn c¸c ho¹t ®éngcña tæ chøc tÝn dông n­íc ngoµi t¹i ViÖt nam còng ®Æt ra nh÷ng th¸ch thøc míi vÒ qu¶n lý vµ gi¸m s¸t cña Ng©n hµng nhµ n­íc. Khi héi nhËp, ¸p lùc vÒ vèn ®èi víi hÖ thèng Ng©n hµng ViÖt nam lµ rÊt lín. Gi¶i ph¸p cho vay hîp vèn hay ®ång tµi trî ®· ®­îc nhiÒu ng©n hµng ¸p dông song còng chØ lµ mét c¸ch thÓ hiÖn cho cã vÎ phong phó vÒ lo¹i h×nh tÝn dông, vµ mçi nhµ doanh nghiÖp ng©n hµng vÉn gi÷ cho m×nh nh÷ng m¸nh riªng nghÒ nghiÖp. ChÝnh v× vËy, ®· n¶y sinh t×nh tr¹ng c¹nh tranh c¶ vÒ l·i suÊt lÉn dÞch vô. TÝnh chÊt c¹nh tranh ngµy cµng quyÕt liÖt khi mµ kh¸ch hµng ®ang trë thµnh th­îng ®Õ, khi mµ tiÒm n¨ng tµi chÝnh qu¸ chªnh lÖch gi÷a c¸c ng©n hµng trong n­íc vµ c¸c chi nh¸nh ng©n hµng n­íc ngoµi. §Æc biÖt khi hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt- Mü ®ang tõng b­íc ®­îc thùc thi. Trong thùc tÕ kinh doanh tiÒn tÖ vµ ho¹t ®éng tÝn dông vÉn cßn nh÷ng quy chÕ bã buéc nh­ kh«ng ph©n biÖt quy m« doanh nghiÖp (doanh nghiÖp cã vèn lín còng nh­ doanh nghiÖp võa vµ nhá), tû lÖ cho vay kh«ng v­ît qu¸ 15% vèn tù cã cña tæ chøc tÝn dông ®èi víi mét kh¸ch hµng khi ®ã vèn cña tæ chøc tÝn dông kh«ng ®ñ lín mµ kh¸ch hµng l¹i cÇn tiÒn ®Ó thùc hiÖn mét dù ¸n lín... Ngµy nay, ¸p lùc vÒ th«ng tin vµ c«ng nghÖ còng ®Ì nÆng lªn c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i. Nhiªï dù ¸n hiÖn ®¹i hãa ng©n hµng ®· vµ ®ang ®­îc c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i thùc thi, song kh«ng thÓ phñ nhËn nh÷ng khã kh¨n vÒ con ng­êi ®Ó thao t¸c, khã kh¨n vÒ tµi chÝnh ®Ó n©ng cÊp. Thêi gian th× kh«ng cho phÐp kÐo dµi vÒ sù bÊt cËp, sù tr× trÖ vµ t×nh tr¹ng l¹c hËu, tÝnh c¹nh tranh ngµy nay lµ tèc ®é vµ chÊt l­îng lµm cho c¸c Ng©n hµng ViÖt nam kh«ng thÓ lµm ng¬. Sù sèng cßn trong kinh doanh lµ vÊn ®Ò lu«n ®­îc ®Æt ra trong c¬ chÕ thÞ tr­êng, cÇn ph¶i ®ñ b¶n lÜnh ®Ó b­íc vµo héi nhËp víi quèc tÕ. Nguyªn t¾c khi héi nhËp: chÊp nhËn c¹nh tranh, më cöa ®Ó ph¸t triÓn víi b­íc ®i thÝch hîp, ®¶m b¶o nguyªn t¾c an toµn, hiÖu qu¶, ®éc lËp tù chñ b×nh ®¼ng vµ cïng cã lîi. Søc m¹nh cña hÖ thèng ng©n hµng ViÖt nam ph¶i ®­îc gÊp rót cñng cè c¶ vÒ m« h×nh tæ chøc, c¶ vÒ vèn, c«ng nghÖ vµ ho¹t ®éng nghiÖp vô ®¶m b¶o kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng. Qu¸ tr×nh më cöa cña thÞ tr­êng tµi chÝnh ViÖt nam ph¶i chó ý ®Õn nh÷ng h¹n chÕ vµ nh÷ng lîi thÕ c¨n b¶n cña hÖ thèng ng©n hµng ViÖt nam, ®ång thêi còng ph¶i ®¶m b¶o c¸c nguyªn t¾c cña c¸c tæ chøc th­¬ng m¹i khu vùc vµ quèc tÕ mµ ChÝnh phñ ®· cam kÕt (AFTA, hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt –Mü, tiÕn tíi lµ WTO). Ch­¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i 1. §Þnh h­íng ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ViÖt Nam trong thËp niªn ®Çu cña thÕ kû 21 1.1. Tõ nay ®Õn n¨m 2005 : X©y dùng vµ thùc hiÖn chÝnh s¸ch tiÒn tÖ nh»m æn ®Þnh kinh tÕ vÜ m«, kiÓm so¸t l¹m ph¸t, thóc ®Èy s¶n xuÊt vµ tiªu dïng, kÝch thÝch ®Çu t­, t¹o ®iÒu kiÖn cho t¨ng tr­ëng kinh tÕ cao vµ bÒn v÷ng. §æi míi chÝnh s¸ch tiÒn tÖ theo h­íng vËn dông c¸c c«ng cô chÝnh s¸ch gi¸n tiÕp lµ chÝnh. Thùc hiÖn chÝnh s¸ch tû gi¸, l·i suÊt, nghiÖp vô thÞ tr­êng më theo cung- cÇu trªn thÞ tr­êng, tõng b­íc n©ng cao kh¶ n¨ng chuyÓn ®æi cña ®ång tiÒn ViÖt nam, tr­íc hÕt lµ ®èi víi nh÷ng tµi kho¶n v·ng lai. N©ng cao vai trß cña ng©n hµng nhµ n­íc trong lÜnh vùc ®iÒu hµnh qu¶n lý tiÒn tÖ, gi¸m s¸t c¸c ho¹t ®éng tÝn dông, t¨ng c­êng n¨ng lùc cña ng©n hµng nhµ n­íc vÒ tæ chøc, thÓ chÊt vµ c¸n bé. Ph¸t triÓn thÞ tr­êng vèn vµ tiÒn tÖ víi c¸c h×nh thøc ®a d¹ng thÝch hîp, bao gåm hÖ thèng ng©n hµng, thÓ chÕ tµi chÝnh phi ng©n hµng, c«ng ty b¶o hiÓm, c¸c quü ®Çu t­ vµ b¶o l·nh ®Çu t­ nh»m thu hót c¸c nguån vèn ®Çu t­ trong x· héi, më réng nguån vèn dµi h¹n vµ trung h¹n. Gi¶m m¹nh c¸c h×nh thøc bao cÊp vÒ vèn, tÝn dông, c¶i c¸ch hÖ thèng ng©n hµng , ®Æt c¸c Ng©n hµng thu¬ng m¹i quèc doanh trong m«i tr­êng c¹nh tranh, xö lÝ c¬ b¶n nî tån ®äng, lµnh m¹nh hãa toµn bé hÖ thèng Ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh vµ Ng©n hµng th­¬ng m¹i cæ phÇn. HiÖn ®¹i hãa vµ ®æi míi c«ng nghÖ cña hÖ thèng ng©n hµng tµi chÝnh- ng©n hµng ®¹t tr×nh ®é trung b×nh trong khu vùc. 1.2 Mét sè chØ tiªu kinh tÕ vµ ph¸t triÓn cña ngµnh. Tèc ®é t¨ng tr­ëng tæng ph­¬ng tiÖn thanh to¸n trong giai ®o¹n 2001-2005 ®¹t møc b×nh qu©n hµng n¨m kho¶ng 22% (®Õn n¨m 2005 ®¹t kho¶ng 622 tû ®ång). Gi¶m tû träng thanh to¸n b»ng tiÒn mÆt trong tæng ph­¬ng tiÖn thanh to¸n tõ 24% hiÖn nay xuèng 20%vµo n¨m 2005. Hoµn thiÖn h¬n n÷a hÖ thèng thanh to¸n liªn ng©n hµng ( thanh to¸n tæng vµ thanh to¸n lÎ). Tèc ®é t¨ng huy ®éng vèn ®¹t: 20-25%/n¨m. Tèc ®é t¨ng cho vay ®èi víi nÒn kinh tÕ giai ®o¹n 2001-2005 ®¹t møc b×nh qu©n hµng n¨m 22%. 1.3. Nh÷ng nhiÖm vô träng t©m cña ngµnh ng©n hµng trong n¨m 2003: X©y dùng chÝnh s¸ch tiÒn tÖ nh»m ®¹t ®­îc môc ®Ých gi÷ æn ®Þnh gi¸ trÞ ®èi néi vµ ®èi ngo¹i cña ®ång tiÒn ViÖt nam, kiÒm chÕ vµ kiÓm so¸t ®­îc l¹m ph¸t, gãp phÇn t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ n©ng cao ®êi sèng nh©n d©n. §Èy m¹nh viÖc huy ®éng vèn trong nh©n d©n, nhÊt lµ vèn trung vµ dµi h¹n ph¸t huy néi lùc cña ®Êt n­íc, h×nh thµnh vµ c¶i tiÕn c¸c c«ng cô huy ®éng vèn mét c¸ch linh ho¹t, hÊp dÉn, më réng m¹ng l­íi ho¹t ®éng vµ c¶i tiÕn t¸c phong, th¸i ®é phôc vô cña c¸c c¸n bé ng©n hµng ®èi víi kh¸ch hµng ( c¶ ng­êi göi tiÒn vµ ng­êi ®i vay) nh»m ®¸p øng ®ñ nhu cÇu vÒ vèn vµ kÞp thêi nhu cÇu vay vèn ®Î s¶n xuÊt kinh doanh. Më réng cho vay vèn ®Ó thóc ®Èy s¶n xuÊt kinh doanh ph¸t triÓn, gãp phÇn t¨ng tr­ëng kinh tÕ, xãa ®ãi gi¶m nghÌo, chó träng ®Çu t­ vèn trung vµ dµi h¹n, c¸c khu vùc kinh tÕ träng ®iÓm, c¸c ch­¬ng tr×nh dù ¸n c«ng nghiÖp hãa- hiÖn ®¹i hãa ®Êt n­íc, thóc ®Èy xuÊt khÈu. N©ng cao chÊt l­îng tÝn dông. TiÕp tôc x©y dùng, hoµn chØnh vµ triÓn khai thùc hiÖn tÝch cùc c¸c ®Ò ¸n c¬ cÊu l¹i hÖ thèng ng©n hµng nhµ n­íc, c¸c tæ chøc tÝn dông nh©n d©n, tËp trung xö lý nî tån ®äng cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i theo quyÕt ®Þnh sè149/Q§-TTg lµm lµnh m¹nh vµ t¨ng tr­ëng n¨ng lùc tµi chÝnh, ®æi míi tæ chøc bé m¸y, quy tr×nh nghiÖp vô, hiÖn ®¹i hãa c«ng nghÖ ng©n hµng, n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh vµ chuÈn bÞ héi nhËp quèc tÕ, ®Èy m¹nh c«ng t¸c chÊn chØnh, cñng cè hÖ thèng quü tÝn dông nh©n d©n. HiÖn ®¹i hãa ho¹t ®éng ng©n hµng, khÈn tr­¬ng hoµn thµnh dù ¸n hiÖn ®¹i ho¸ ®· ®­îc duyÖt, c¶i tiÕn vµ øng dông réng r·i tin häc hiÖn ®¹i, øng dông th­¬ng m¹i ®iÖn tö vµo ho¹t ®éng ng©n hµng, tr¸nh t×nh tr¹ng tôt hËu vÒ c«ng nghÖ, cã kÕ ho¹ch phï hîp ®Ó ®i t¾t ®ãn ®Çu vÒ øng dông c«ng nghÖ hiÖn ®¹i vµo ho¹t ®éng ng©n hµng. Ph¸t triÓn c¸c dÞch vô vµ tiÖn Ých ng©n hµng hiÖn ®¹i, më réng viÖc më tµi kho¶n c¸ nh©n vµ thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt, n©ng cao tû träng thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt trong nÒn kinh tÕ. 2.Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña ng©n hµng th­¬ng m¹i 2.1 T¨ng c­êng tiÒm lùc tµi chÝnh cña c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh. Môc tiªu cña gi¶i ph¸p nµy nh»m t¨ng vèn chñ së h÷u, t¨ng hiÖu qu¶ sö dông vèn cña c¸c trung gian tµi chÝnh vµ b»ng mét tÇm nh×n chiÕn l­îc ®ã lµ ®Æt vÞ trÝ ­u tiªn hµng ®Çu ®èi víi ph¸t triÓn hÖ thèng ng©n hµng trong c¬ chÕ thÞ tr­êng, vËn dông vµo ViÖt nam theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa: Mét lµ, vÒ mÆt gi¶i ph¸p t×nh thÕ tr­íc m¾t, cÇn xem xÐt l¹i chÝnh s¸ch tµi khãa ­u tiªn cÊp vèn bæ sung cho hÖ thèng Ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh trong chi ®Çu t­. Kh«ng nªn ®Ó vèn tù cã cña ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh chØ b»ng vèn cña mét trong nh÷ng xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp lo¹i võa cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. CÇn xem xÐt vµ ®iÒu chØnh l¹i trong c¬ cÊu chi tiªu cña ng©n s¸ch nhµ doanh ®Ó cã thÓ ®¸p øng ®­îc mét phÇn khã kh¨n tr­íc m¾t ®èi víi t¨ng vèn ®iÒu lÖ cho Ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh. Hai lµ, cã thÓ tiÕn hanh ph¸t hµnh tr¸i phiÕu chÝnh phñ ®Ó t¸i cÊp vèn cho Ng©n hµng th­¬ng m¹i Nhµ n­íc th«ng qua huy ®éng nguån vèn néi lùc cña c«ng chóng. Tuy nhiªn ph¶i tÝnh ®Õn lo¹i tr¸i phiÕu cã l·i vµ ®­îc båi hoµn (thanh to¸n khi ®¸o h¹n). Cã nh­ vËy míi thùc sù t¨ng c­êng n¨ng lùc tµi chÝnh cho hÖ thèng ng©n hµng quèc doanh. Ba lµ, vÒ mÆt chiÕn l­îc viÖc t¨ng c­êng n¨ng lùc tµi chÝnh cho Ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh còng tøc lµ gãp phÇn t¨ng c­êng n¨ng lùc c¹nh tranh cho céng ®ång c¸c doanh nghiÖp cña nÒn kinh tÕ trong tiÕn tr×nh héi nhËp kinh tÕ khu vùc vµ toµn cÇu. N­íc ta cÇn ph¶i cã mét hoÆc hai ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh cã møc vèn ®iÒu lÖ t­¬ng ®èi lín ngang tÇm khu vùc (t­¬ng ®­¬ng vµi tû USD). Muèn ®¹t ®­îc ®iÒu nµy cÇn phèi hîp nhiÒu gi¶i ph¸p : Cã thÓ s¸p nhËp mét sè ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh thµnh mét vµi ng©n hµng th­¬ng m¹i lín hoÆc trªn c¬ së s¸p nhËp, s¾p xÕp l¹i c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i, ®ång thêi cæ phÇn hãa mét sè ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh, trong ®ã sè vèn cña Nhµ n­íc ®ñ søc chi phèi nh÷ng ng©n hµng míi nµy. Qua ®©y cã thÓ huy ®éng nguån lùc trong c«ng chóng vµo quü ®¹o cña thÞ tr­êng tµi chÝnh. HoÆc th«ng qua h×nh thøc ng©n hµng së h÷u c«ng ty, thùc hiÖn chÕ ®é tham dù ®èi víi hµng lo¹t tËp ®oµn s¶n xuÊt kinh doanh, biÕn ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh trë thµnh tËp ®oµn m¹nh vÒ vèn, vÒ céng nghÖ vÒ n¨ng lùc ®iÒu hµnh ®ñ søc lµm “bµ ®ì” cho ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng X· héi chñ nghÜa. Víi nh÷ng gi¶i ph¸p mang tÝnh ®Þnh h­íng trªn ®©y, ch¾c r»ng hÖ thèng ng©n hµng ViÖt Nam sÏ tho¸t khái t×nh tr¹ng khã kh¨n trong mét thêi gian kh«ng xa . TÊt nhiªn cïng víi nã, ph¶i cã hµng lo¹i gi¶i ph¸p ®ång bé nh­ xö lý døt ®iÓm nî tån ®äng, nî xÊu cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i, lËp c«ng ty mua b¸n nî vµ chøng kho¸n hãa c¸c kho¶n nî cña hÖ thèng ng©n hµng, huy ®éng vèn qua thÞ tr­êng chøng kho¸n... tr¸nh t­ t­ëng û l¹i, tr«ng chê vµo ng©n s¸ch Nhµ n­íc. Vµ ®iÒu nµy kh«ng thÓ gi¶i quyÕt trong mét sím mét chiÒu ®­îc. 2.2 N©ng cao søc m¹nh, n¨ng lùc ho¹t ®éng cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i. §Ó tiÕn hµnh ®æi míi vµ n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña m×nh c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ViÖt nam cã thÓ chän lùa hai c¸ch thøc c¬ b¶n: TËp trung khai th¸c c¸c lîi thÕ s½n cã kÕt hîp víi sö dông mét sè thµnh tùu khoa häc c«ng nghÖ míi. Chñ yÕu dùa vµo s¸ng t¹o vµ ¸p dông tri thøc c«ng nghÖ míi cã tÝnh c¹nh tranh cao ë c¶ trong n­íc lÉn trªn ph¹m vi quèc tÕ, xuÊt ph¸t tõ t×nh h×nh thùc tÕ hiÖn nay cßn nhiÒu h¹n chÕ, khã kh¨n c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ch­a thÓ thùc hiÖn c¸ch thø hai nªn cã thÓ chän c¸ch tr­íc. Nh­ng vÒ l©u dµi c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i sÏ ph¶i tõng b­íc chuyÓn sang thùc hiÖn c¸ch thø hai ®Ó ®¶m b¶o cho sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng, tham gia héi nhËp vµ c¹nh tranh quèc tÕ mét c¸ch chñ ®éng vµ cã hiÖu qu¶. T¨ng c­êng tiÕp thu vµ ¸p dông mét c¸ch s¸ng t¹o c¸c thµnh tùu khoa häc- kü thuËt vµ c«ng nghÖ míi kÕt hîp víi viÖc kh«n khÐo sö dông c¸c yÕu tè v¨n hãa d©n téc ®Ó t¹o ra s¾c th¸i riªng vµ chÊt l­îng cao trong dÞch vô c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i. Trong qu¸ tr×nh ®æi míi, yÕu tè con ng­êi, ®Æc biÖt lµ ng­êi cã tµi ngµy cµng cã vÞ trÝ, vai trß quan träng h¬n tíi sù ph¸t triÓn vµ n¨ng lùc c¹nh tranh cña mçi mét ng©n hµng. V× ®©y lµ mét nh©n tè n¨ng ®éng vµ cã tÝnh quyÕt ®Þnh nhÊt trong viÖc s¸ng t¹o vµ vËn dông c¸c thµnh tùu khoa häc – c«ng nghÖ míi ®Ó hoµn thiÖn vµ thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ c¸c c¬ chÕ, chÝnh s¸ch t¹o ra n¨ng suÊt, chÊt l­îng dÞch vô ng©n hµng cao h¬n. Thu nhËp tõ c¸c dÞch vô míi dùa trªn tri thøc vµ c«ng nghÖ cao ngµy cµng chiÕm tû träng lín h¬n trong tæng thu nhËp cña hÖ thèng ng©n hµng th­¬ng m¹i. §iÒu ®ã cã nghÜa, c¸c ho¹t ®éng truyÒn thèng nh­ nhËn tiÒn göi, cho vay tuy vÉn cßn nh­ng vÞ trÝ, vai trß cña chóng ngµy cµng gi¶m. HiÖn nay ë c¸c n­íc ph¸t triÓn thùc tÕ thu nhËp tõ c¸c dÞch vô míi th­êng chiÕm trªn 70% tæng thu nhËp, trong khi ®ã ë n­íc ta tû lÖ nµy cßn ë møc d­íi 30%. ViÖc ph¸t triÓn hÖ thèng tæ chøc cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ngµy cµng Ýt phô thuéc h¬n vµo c¸c yÕu tè truyÒn thèng nh­ vÞ trÝ, ®Þa ®iÓm... mµ phô thuéc nhiÒu h¬n vµo c¸c ph­¬ng thøc tæ chøc vµ c¬ chÕ ho¹t ®éng míi nh­ th­¬ng m¹i ®iÖn tö, hÖ thèng ng©n hµng ¶o... Møc ®é c¹nh tranh trong ho¹t ng©n hµng ngµy cµng cao vµ gay g¾t h¬n v× ®iÒu kiÖn ®Ó xuÊt hiÖn c¸c ®èi thñ c¹nh tranh tiÒm n¨ng ë trong vµ ngoµi n­íc cã xu h­íng t¨ng khi héi nhËp quèc tÕ. VËy ®Ó tån t¹i, ph¸t triÓn vµ giµnh chiÕn th¾ng trong c¹nh tranh, mçi mét ng©n hµng th­¬ng m¹i cÇn x©y dùng vµ kiªn tr× thùc hiÖn chiÕn l­îc vµ chÝnh s¸ch ph¸t triÓn ®óng ®¾n, phï hîp. Tr­íc hÕt cÇn tËp trung ®¸p øng tèt nhÊt nh÷ng yªu cÇu cña kh¸ch hµng trong ®IÒu kiÖn míi, nh÷ng ng©n hµng th­¬ng m¹i cã kh¶ n¨ng cung cÊp c¸c dÞch vô cho doanh nghiÖp nhanh chãng, tiÖn lîi vµ an toµn víi gi¸ c¶ hîp lý sÏ thu hót ®­îc nhiÒu kh¸ch hµng, t¨ng thÞ phÇn, thu nhËp vµ kh¶ n¨ng chi phèi nhiÒu h¬n ®èi víi thÞ tr­êng. §èi víi c¸c ho¹t ®éng qu¶n trÞ ng©n hµng cÇn n©ng cao chÊt l­îng vµ hiÖu qu¶ cña c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lý trªn c¬ së n©ng cao tr×nh ®é tri thøc vµ tÇm nh×n cña c¸n bé l·nh ®¹o, ®ång thêi t¨ng c­êng c«ng t¸c nghiªn cøu, thu thËp vµ xö lý th«ng tin ®Ó c¸c quyÕt ®Þnh ®­îc ban hµnh kÞp thêi, s¸t ®óng ®em l¹i hiÖu qu¶ cao. §èi víi c¸c ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn tÖ vµ dÞch vô ng©n hµng cÇn ®a d¹ng hãa vµ n©ng cao chÊt l­îng cña c¸c ho¹t ®éng nµy trªn c¬ së më ra c¸c dÞch vô míi cã ¸p dông c¸c c«ng nghÖ, quy tr×nh hiÖn ®¹i ®Ó x©m nhËp vµo c¸c thÞ tr­êng míi vµ t¨ng thªm thÞ phÇn . X©y dùng c¬ chÕ, chÝnh s¸ch ®Ó t¹o ra m«i tr­êng thuËn lîi, khuyÕn khÝch m¹nh mÏ h¬n c¸c ho¹t ®éng s¸ng t¹o nh¨m hoµn thiÖn, n©ng cao chÊt l­îng vµ hiÖu qu¶ cña c¸c dÞch vô vµ ho¹t ®éng cña ng©n hµng. Mçi ng©n hµng cÇn x©y dùng vµ tæ chøc thùc hiÖn tèt chÝnh s¸ch ®æi míi c«ng nghÖ cho m×nh, trong ®ã cÇn chó träng vµo viÖc t¹o vèn vµ c¸c nguån lùc cÇn thiÕt kh¸c ®Ó thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ nhÊt c¸c chÝnh s¸ch nµy. §iÒu cÇn chó ý lµ khi lùa chän céng nghÖ míi cÇn tÝnh to¸n ®Çy ®ñ, c©n nh¾c kü tÊt c¶ c¸c yÕu tè kh¸c cã liªn quan ®Ó ®¶m b¶o lîi Ých l©u dµi, kh¶ n¨ng c¹nh tranh cao. T¨ng c­êng hîp t¸c vµ liªn kÕt gi÷a c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ViÖt nam ®Ó cã thÓ hîp lùc gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò lín, ®em l¹i lîi Ých chung. §ång thêi còng më réng hîp t¸c quèc tÕ ®Ó tranh thñ sù trî gióp nhiÒu mÆt c¶ vÒ tµi chÝnh, kü thuËt vµ ®µo t¹o, t­ vÊn cña c¸c ng©n hµng n­íc ngoµi vµ tæ chøc tµi chÝnh –tiÒn tÖ quèc tÕ ®Ó ®Èy nhanh qu¸ tr×nh nµy. T¨ng c­êng hîp t¸c, liªn kÕt víi c¸c c«ng ty t­ vÊn, c¬ quan nghiªn cøu... ®Ó n©ng cao kh¶ n¨ng ®Þnh h­íng c¸c ho¹t ®éng cña m×nh còng nh­ dù b¸o ®óng c¸c xu h­íng ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng, c«ng nghÖ vµ ®¸nh gi¸, thÈm ®Þnh ®óng c¸c dù ¸n vay vèn ng©n hµng ®Ó ®Çu t­ cho c¸c lÜnh vùc míi, cã ¸p dông c¸c c«ng nghÖ cao ... 2.3 ph¸t triÓn c¸c nghiÖp vô míi trªn thÞ tr­êng tµi chÝnh. Tr­íc tiªn, cÇn ph¶i ®a d¹ng hãa c¸c lo¹i h×nh dÞch vô ng©n hµng: so víi c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i trªn thÕ giíi th× nh×n chung c¸c lo¹i h×nh dÞch vô ng©n hµng t¹i ViÖt nam hiÖn nay ®Òu thuéc lo¹i dÞch vô truyÒn thèng vµ kh¸ gièng nhau gi÷a c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i. Nh»m thu hót vµ gi÷ ch©n kh¸ch hµng c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i cÇn chó ý h¬n ®Õn viÖc thiÕt kÕ vµ triÓn khai nhiÒu lo¹i dÞch vô míi phï hîp h¬n ®èi víi nhu cÇu cña kh¸ch hµng. Mét sè c¸c lo¹i h×nh dÞch vô míi ch­a ®­îc sù quan t©m ®Çy ®ñ nhu thÎ tÝn dông, dÞch vô rót tiÒn tù ®éng ATM, dÞch vô ng©n hµng t¹i nhµ, tµi kho¶n ®Çu t­ tù ®éng... MÆc dï còng ®· cã triÓn khai tõ rÊt l©u song kÕt qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c dÞch vô míi nµy th­êng kh«ng cao, chØ míi dõng l¹i ë møc thö nghiÖm vµ cã mét sè dÞch vô gÆp thÊt b¹i kh«ng thÓ triÓn khai tiÕp nh­ dÞch vô cho vay cÇm ®å, dÞch vô thÎ thanh to¸n Vietcombank... t×nh tr¹ng nµy hÇu hÕt lµ do c¸c dÞch vô míi ®Òu ®­îc ra ®êi theo ý kiÕn chñ quan cña c¸c nhµ ng©n hµng, thÞ tr­êng th©m nhËp kh«ng ®uîc nghiªn cøu kü, c¸c tiÖn Ých cña dÞch vô míi kh«ng phï hîp víi nhu cÇu cña kh¸ch hµng, chÊt l­îng cña c¸c dÞch vô kh«ng æn ®Þnh... ®Ó kh¾c phôc t×nh tr¹ng nµy, c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i cÇn thiÕt ph¶i cã mét phßng chuyªn tr¸ch c«ng t¸c nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn dÞch vô ng©n hµng nh»m ®¶m b¶o sù thµnh c«ng cña c¸c dÞch vô míi khi tung ra thÞ tr­êng, ®ång thêi ph¶i cã biÖn ph¸p liªn tôc cñng cè chÊt l­îng cña c¸c dÞch vô cò ®· cã nh»m ®¶m b¶o tÝnh thÝch øng víi nhu cÇu ngµy cµng cao cña kh¸ch hµng. C¸c biÖn ph¸p vÒ gi¸ lµ lîi thÕ vèn cã cña c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh do hä th­êng giao dÞch víi khèi l­îng lín, kinh doanh cïng lóc nhiÒu lo¹i h×nh dÞch vô v× vËy cã ®iÒu kiÖn ®Ó thùc hiÖn viÖc gi¶m gi¸. Tuy nhiªn cÇn x¸c ®Þnh râ r»ng, kh«ng nªn l¹m dông qu¸ nÕu kh«ng sÏ g©y tæn h¹i ng­îc l¹i ®èi víi chÝnh c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i, do vËy sù hîp t¸c gi÷a c¸c ng©n hµng nh»m thèng nhÊt mÆt b»ng gi¸ c¶ cña dÞch vô lu«n lµ gi¶i ph¸p tèt nh»m ®¹t cïng lóc hai môc tiªu: võa thu hót kh¸ch hµng võa thu ®­îc lîi nhuËn cho b¶n th©n c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i. Ngoµi viÖc gi¶m gi¸ dÞch vô ra, c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i cßn ph¶i thùc hiÖn viÖc ¸p dông biÓu gi¸ linh ho¹t, thÝch øng tõng thêi ®iÓm, theo tõng ®èi t­îng kh¸ch hµng, chÊp nhËn lç ng¾n h¹n ®Ó thu l·i dµi h¹n, chÊp nhËn lç t¹i dÞch vô nµy ®Ó thu hót dÞch vô kh¸c cã l·i h¬n... Víi môc tiªu t¨ng cao sè l­îng dÞch vô cung øng ®Õn kh¸ch hµng, c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ViÖt nam cÇn chó ý ph¸t triÓn m¹ng l­íi cung øng dÞch vô b»ng c¶ biÖn ph¸p më réng m¹ng l­íi (thµnh lËp chi nh¸nh míi, phßng giao dÞch míi) vµ ®a d¹ng hãa ph­¬ng thøc cung øng dÞch vô nh­ nhËn tiÒn göi t¹i nhµ, nhËn tiÒn göi t¹i ngay trô së c¬ quan kh¸ch hµng... Ngoµi ra, ®Ó n©ng cao h¬n nòa hiÖu qu¶ kinh doanh tiÒn tÖ, tÝn dông, dÞch vô ng©n hµng th× c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i cÇn ph¶i chó träng c«ng t¸c ®µo t¹o, n©ng cao tr×nh ®é nghiÖp vô chuyªn s©u cho ®éi ngò c¸n bé c«ng nh©n viªn cña m×nh, ph¸t triÓn c¸c nghiÖp vô truyÒn thèng vµ cÇn chñ ®éng më thªm c¸c nghiÖp vô ng©n hµng míi cã tÝnh th­¬ng m¹i nh­: chi tr¶ kiÒu hèi, thÎ tÝn dông, sec du lÞch thu ®æi ngo¹i tÖ, t­ vÊn cho kh¸ch hµng... ®Æc biÖt lµ c¸c dÞch vô thanh to¸n quèc tÕ, ®èi ngo¹i... 2.4 T¹o m«i tr­êng ph¸p lý- kinh tÕ- x· héi æn ®Þnh HiÖn nay, hµnh lang ph¸p lý cña ViÖt nam cßn rÊt nhiÒu bÊt cËp cÇn ph¶i thay ®æi theo h­íng t¹o quyÒn tù chñ cho c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i vµ c¸c chi nh¸nh trùc thuéc nh­ng còng ph¶i g¾n chÆt tr¸ch nhiÖm ®Õn cïng cho hä, h¹n chÕ viÖc tïy tiÖn cña c¸c c¬ quan chøc n¨ng, c¬ quan thi hµnh ph¸p luËt vµ viÖc lÈn tr¸nh tr¸ch nhiÖm, ch©y × cña ng­êi vay. Bªn c¹nh ®ã cßn ph¶i phï hîp víi th«ng lÖ ho¹t ®éng ng©n hµng trªn thÕ giíi còng nh­ c¬ chÕ thÞ tr­êng mµ ViÖt nam ®ang theo ®uæi ®Ó t¨ng hiÖu lùc ph¸p lý còng nh­ cã chÝnh s¸ch söa ®æi nh÷ng bÊt hîp lý nhanh nhÊt. ViÖc t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ sÏ lµm nÒn t¶ng ®Ó ®­a ®Õn mét x· héi æn ®Þnh h¬n, viÖc kÕt hîp nhiÒu yÕu tè kh¸c nhau ®Ó nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn lµ ®iÒu kiÖn ®Çu tiªn cho hÖ thèng ng©n hµng t¨ng vèn, t¨ng kh¶ n¨ng cung cÊp vèn vµ c¸c dÞch vô cho kh¸ch hµng. Do vËy cÇn nhanh chãng cã biÖn ph¸p thÝch hîp ®­a kinh tÕ, x· héi vµo khu«n khæ æn ®Þnh ®Ó kiÓm so¸t mét c¸ch hîp lý, ®¶m b¶o t¨ng tr­ëng ®Òu. Ph­¬ng thøc ho¹t ®éng cña ng©n hµng lµ “®i vay ®Ó cho vay” nªn dï g× ®i n÷a th× nã còng cÇn ph¶i kinh doanh cã l·i vµ b¶o tån ®­îc nguån vèn cña m×nh. V× vËy viÖc chó träng ®Õn hiÖu qu¶ trong ho¹t ®éng kinh doanh, ®Æc biÖt lµ trong kinh doanh tÝn dông, lµ yªu cÇu sèng cßn mµ tÊt c¶ c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i ®Òu ph¶i thùc hiÖn. kÕt luËn Trong bèi c¶nh nÒn kinh tÕ n­íc ta ®ang tõng b­íc theo ®uæi c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc, ho¹t ®éng cña c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i cã nhiÒu vÊn ®Ò míi nÈy sinh cÇn ®­îc nghiªn cøu vµ triÓn khai tõng b­íc cho phï hîp víi yªu cÇu thùc tiÔn vµ th«ng lÖ quèc tÕ. ViÖc nghiªn cøu, ¸p dông c¸c gi¶i ph¸p ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i lµ mét vÊn ®Ò quan träng vµ cÊp thiÕt nh»m gãp phÇn gi¶m bít tæn thÊt, n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ, an toµn vµ v÷ng ch¾c, t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i n­íc ta tån t¹i vµ ph¸t triÓn trong m«i tr­êng c¹nh tranh. B»ng mét hÖ thèng c¸c ph­¬ng ph¸p khoa häc, b¸m s¸t c¸c môc tiªu vµ ph¹m vi nghiªn cøu, ®Ò tµi nµy ®· tr×nh bÇy ®­îc c¸c vÊn ®Ò chung vÒ Ng©n hµng th­¬ng m¹i, hiÖu qu¶ ho¹t ®éng trªn thùc tiÔn cña hÖ thèng Ng©n hµng th­¬ng m¹i ViÖt nam hiÖn nay, t×m ra c¸c nguyªn nh©n tõ ®ã ®­a ra mét sè gi¶i ph¸p ®Ó h¹n chÕ. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c« gi¸o Lª ThÞ H­¬ng Lan ®· tËn t×nh gióp ®ì em hoµn thµnh ®Ò tµi nµy. Do sù häc hái vµ nghiªn cøu cã h¹n , sù hiÓu biÕt vÒ lý luËn còng nh­ thùc tiÔn cßn nhiÒu h¹n chÕ ch¾c ch¾n ®Ò tµi nµy cßn nhiÒu khiÕm khuyÕt. Em rÊt mong nhËn ®­îc sù phª b×nh vµ gãp ý cña c« gi¸o ®Ó em cã thÓ n©ng cao h¬n tr×nh ®é còng nh­ hiÓu biÕt cña riªng b¶n th©n. Hµ Néi ngµy 9 th¸ng 3 n¨m 2003 Ng­êi viÕt: Vò ThÞ Thanh Xu©n. Tµi liÖu tham kh¶o 1. TiÒn tÖ ng©n hµng vµ thÞ tr­êng tµi chÝnh. FREDERICS MISHKIN 2. T¹p chÝ thÞ tr­êng tµi chÝnh tiÒn tÖ. Sè c¸c n¨m: 2000,2001,2002,2003. 3. T¹p chÝ lý luËn vµ nghiÖp vô ng©n hµng. Sè c¸c n¨m: 2002,2003. 4. B¸o c¸o th­êng niªn cña mét sè ng©n hµng th­¬ng m¹i. Sè c¸c n¨m: 2002,2003. 5. Gi¸o tr×nh lý thuyÕt tµi chÝnh tiÒn tÖ- §HKTQD. 6. T¹p chÝ th«ng tin khoa häc ng©n hµng. Sè c¸c n¨m: 2002,2003. 7. T¹p chÝ khoa häc vµ nghiÖp vô ng©n hµng. Sè c¸c n¨m: 2002,2003. 8. Kinh tÕ thÕ giíi. Sè c¸c n¨m: 2002,2003. 9. Vµ mét sè tµi liÖu kh¸c Môc lôc Lêi më ®Çu 1 Ch­¬ng I: nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ Ng©n hµng th­¬ng m¹i 2 I. Ng©n hµng th­¬ng m¹i 2 1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i. 2 2. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i Ng©n hµng th­¬ng m¹i 3 2.1 Ph©n lo¹i NHTM theo h×nh thøc së h÷u: 4 2.2 C¸c lo¹i ng©n hµng th­¬ng m¹i chia theo tÝnh chÊt ho¹t ®éng. 5 2.3 C¸c lo¹i Ng©n hµng th­¬ng m¹i chia theo c¬ cÊu tæ chøc: 6 3. Chøc n¨ng cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i: 6 3.1 Trung gian tµi chÝnh. 6 3.2 T¹o ph­¬ng tiÖn thanh to¸n 7 3.3 Trung gian thanh to¸n: 7 4. Vai trß cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i: 8 II. C¸c ho¹t ®éng c¬ b¶n cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i: 9 1. Huy ®éng vèn: 9 2. Sö dông vèn: 10 3. Lµ trung gian tµi chÝnh 10 3.1 Mua b¸n ngo¹i tÖ: 10 3.2 Cung cÊp c¸c dÞch vô ñy th¸c vµ t­ vÊn: 11 3.3 Cho thuª thiÕt bÞ trung vµ dµi h¹n. 11 3.4 Cung cÊp c¸c tµi kho¶n giao dÞch vµ thùc hiÖn thanh to¸n. 11 3.5 DÞch vô m«i giíi ®Çu t­ chøng kho¸n 11 3.6 DÞch vô b¶o hiÓm, b¶o l·nh: 12 3.7 Qu¶n lý ng©n quü: 12 3.8 Tµi trî c¸c ho¹t ®éng cña chÝnh phñ 12 III. C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña Ng©n hµng. 13 C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng sinh lêi. 13 C¸c chØ tiªu ®¸nh gÝa rñi ro. 15 C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ chÊt l­îng tÝn dông. 15 3.1. Tû lÖ nî qu¸ h¹n. 16 3.2 C¬ cÊu vèn ®Çu t­. 16 3.3 Tû lÖ thanh to¸n nî do b¸n tµi s¶n cña ng­êi vay. 17 3.4 ChØ tiªu vßng quay vèn tÝn dông. 17 3.5 Ph©n lo¹i tµi s¶n “Cã”. 17 Ch­¬ng II: Thùc tr¹ng ho¹t ®éngkinh doanh cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ë ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû 21. 19 1. T×nh h×nh kinh tÕ x· héi cña ViÖt Nam: 19 2. Thùc tr¹ng: 20 2.1 KÕt qu¶ cña c¸c ho¹t ®éng c¬ b¶n cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i ë ViÖt Nam: 20 2.2. C¸ch sö dông vèn: 21 2.3. DÞch vô cña trung gian tµi chÝnh: 23 2.4. H¹n chÕ 23 2.5. HiÖu qu¶ ho¹t ®éng 24 2.6. Nguyªn nh©n. 25 3. Nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi vµ th¸ch thøc cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i tr­íc t×nh h×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ: 26 3.1. C¬ héi 26 3.2. Th¸ch thøc: 27 Ch­¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña Ng©n hµng th­¬ng m¹i 30 1 §Þnh h­íng ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ViÖt nam trong thËp niªn ®Çu cña thÕ kû 21 30 1.1. Tõ nay ®Õn n¨m 2005 : 30 1.2 Mét sè chØ tiªu kinh tÕ vµ ph¸t triÓn cña ngµnh. 30 1.3. Nh÷ng nhiÖm vô träng t©m cña ngµnh ng©n hµng trong n¨m 2003 31 2. Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña ng©n hµng th­¬ng m¹i 32 2.1 T¨ng c­êng tiÒm lùc tµi chÝnh cña c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i. 32 2.2. N©ng cao søc m¹nh, n¨ng lùc ho¹t ®éng cña c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i. 33 2.3. Ph¸t triÓn c¸c nghiÖp vô míi trªn thÞ tr­êng tµi chÝnh. 35 2.4. T¹o m«i tr­êng ph¸p lý- kinh tÕ- x· héi æn ®Þnh 37 KÕt luËn 38 Tµi liÖu tham kh¶o 39

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docDA168.doc
Tài liệu liên quan