Đề tài Một số giải pháp để dạy tốt hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi

PHẦN I: MỞ ĐẦU I. Lý do chọn đề tài 1 II. Mục đích nghiên cứu 2 III. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3 PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG I: Các Phương Pháp Nghiên Cứu 4 CHƯƠNG II: Cơ sở thực tiễn của việc hành thành biểu tượng 6 Về các loại sau cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường MN Ngọc Lan Thị trấn Ea Kar CHƯƠNG III: Một số biện pháp hình thành biểu tượng các loại Rau cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động chung 8 KẾT LUẬN CHUNG 12 NHỮNG Ý KIẾN ĐỀN XUẤT 13 MỞ ĐẦU I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI : Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai, là niềm vui, hạnh phúc, niềm tự hào của mỗi gia đình,của xã hội và đất nước. Trong thời đại hiện nay đấ nước ta đang trên đà phát triển và hội nhập; chiến lược giáo dục con người mới,đòi hỏi chúng ta là những nhà giáo dục cần phải nâng cao hơn nữa về chất lượng gia đình toàn diện, để đào tạo gia đình những chủ nhân tương lai cho đất nước Bảo vệ chăm sóc, gia đình trẻ em là trách nhiệm của toàn xã hội của các cấp lãnh đạo,để thật sự gia đìnhlà quốc sách hàng đầu. Nhăm tạo ra những con người mới,con người phát triển toàn diện (đức,trí, thể,mỹ,lao động) để có thể tiếp nhận thông tin một cách năng động, sáng tạonhằm đưa đất nước này càng phát triển. Đây chính là vấn đề vô cùng cần thiết với ngành gia đình đặc biệt là ngành mầm non. Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Vì vậy trường mẫu giáo là nơi gieo mầm thuận lợi cho việc nảy nở và phát triển trí tuệ của tuổi thơ. Là môi trường tạo điều kiện cho sự phát triển toàn diện nhân cách con người mới XHCN. Xuất phát từ mục tiêu giáo dục mầm non, đòi hỏi đội ngũ CBGV ngành học mầm non. Phải đảm bảo về chất lượng giáo dục, đạt trình độ chuẩn có đạo đức trog sáng, có năng lực, sáng tạo đổi mới nội dung, phương pháp giáo gục mầm non, biết cách phối hợp ***g ghép nội dung các môn học, đan xen vào nhau một cách lô gích phù hợp với chủ điểm và từng độ tuổi của trẻ. Nhằm phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ, phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể ở trẻ. Trong những năm học gần đây, ngành học mầm non của chúng ta đã được sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước xây dựng CSVC cho các điểm trường vùng có học sinh dân tộc, vùng khó khăn,các cấp lãnh đạo địa phương, các ban ngành cũng hết sức quan tâm vận động phụ huynh cho các cháu vào học các lớp mẫu giáo. Giáo dục mầm non là một hệ thống giáo dục quốc dân, trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ. Vì trẻ là chủ nhân tương lai của đất nước là lớp người kế tục sự nghiệp xây dựng đất nước ngày một vững mạnh, sánh vai với các nước bè bạn năm châu. Để đáp ứng với nhu cấu mầm non hiện nay. Trường Mầm non Ngọc Lan của Tôi đã thực hiện chương trình đổi mới áp dụng từ khối lớp mẫu giáo Bé,Nhỡ, và Lớn. Có kế hoạch cụ thể cho từng tháng, tuần. Chương trình dạy học các môn học được thực hiện rõ ràng, cụ thể,phù hợp với đặc trưng địa phương nơi trẻ sinh sống. Đặc biệt là môn THMTXQ được nhà trường chú trọng. Đây là môn học quan trọng trong việc giáo dục ở tuổi mầm non môn học góp phần tích cực vào việc giáo dục toàn diện trẻ về mọi mặt, đều quan trọng là hình thành nhân cách đầu tiên cho trẻ, hình thành những giá trị đạo đức, khả năng sống, và phát triển trể chất, trí tuệ, thẩm mỹ cho trẻ. MTXQ là cơ hội để trẻ khám phá thế giới xung quanh trẻ, trẻ được xử dụng các giác quan để lĩnh hội kiến thức, từ đó hoàn thành các quá trình tâm lý và phát triển tư duy sáng tạo của trẻ. Nhờ sự giúp đỡ của giáo viên, trẻ nắm bắt được tri thức mới do môn học THMTXQ đem lại. Tuy vậy vì lý do chủ quan trong khi thực hiện cho trẻ THMTXQ, giáo viên vẫn còn một số hạn chế nhất định. Vì trường Tôi có nhiều học sinh dan tộc, ngôn ngữ bất đồng, học sinh chưa hiểu hết tiếng phổ thông, giáo viên khinh nghiệm còn hạn chế nên trong quá trình truyến thụ kiến thứccho trẻ còn gặp nhiều khó khăn Vì vậy mà chúng tôi chọn đề tài khảo sát mức độ hình thành về một số loại rau cho trẻ 5 – 6 tuổi ở mầm non Ngọc Lan. Thông qua hoạt động học tập, trẻ tìm hiểu nội dung bài học giúp trẻ tìm hiểu được thế giới xung quanh, cung cấp tri thức mới và hình thành được biểu tượng về mốtố loại rau cho trẻ, giáo viên lấy trẻ làm trung tâm khám phá theo yêu cầu nội dung nhiệm vụ giảng dạy, giáo viên tác động đến trẻvề mọi mặt ý thích, tình cảm, hành viđể giúp trẻ phát triển toàn diện, nhất la mở rộng tầm quan sát, khám phá về thế giới môi trường xung quanh trẻ đang diễn ra hằng ngày trong cuộc sống. II/ Mục đích nghiên cứu Chúng tôi nghiên cứu đề tài khảo sát mức độ hình thành biểu tượng về một số loại rau cho trẻ 5 – 6 tuổi nhằm mục đích làm rõ thực trạng mức độ hình thành các biểu tượng về lợi ích của một số loại rau nhằm phát triển toàn diện cho trẻ .

doc19 trang | Chia sẻ: maiphuongtl | Ngày: 10/06/2013 | Lượt xem: 3907 | Lượt tải: 7download
Tóm tắt tài liệu Đề tài Một số giải pháp để dạy tốt hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN KRÔNG PĂK TRƯỜNG MẪU GIÁO THẮNG LỢI YYYYYYY SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài : “MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ DẠY TỐT HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI CHỮ CÁI CHO TRẺ MG 5 – 6 TUỔI ” TẠI LỚP LỚP QUYẾT THẮNG - TRƯỜNG MG THẮNG LỢI HOÀ ĐÔNG - KRÔNGPẮC - ĐĂK LĂK @&? Họ và tên : LÊ THỊ NGỌC Chức vụ: Giáo viên Năm học: 2009 – 2010 PHẦN MỞ ĐẦU Đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới và phát triển. Thì vấn đề giáo dục có vai trò quan trọng chính vì vậy mà trong các văn kiện qua các kỳ đại hội Đảng ta đều quan tâm đến yếu tố Giáo dục và Đào tạo trở thành quốc sách hàng đầu và kiểm định vấn đề Giáo dục và Đào tạo là sự nghiệp của toàn xã hội. Giáo dục Mầm non là một bộ phận trong hệ thống giáo dục quốc dân, là ngành học đầu tiên, là mắt xích đầu tiên, có một vị trí, vai trò quan trọng. Vì nó tạo tiền đề về vật chất và tinh thần cho trẻ tiếp thu tốt chương trình giáo dục phổ thông. Với những nhiệm vụ trọng tâm và cụ thể: Tiếp tục cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, cuộc vân động “Mỗi thầy giáo cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo”. Triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực”. Thực hiện chủ đề “Năm học đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”. Tăng cường đưa ứng dụng công nghệ thông tin nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Tập trung thực hiện chương trình phổ cập mẫu giáo 5 – 6 tuổi. Tiếp tục thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phát triển giáo dục mầm non giai đoạn 2006-2015. Nâng cao chất lượng không ngừng cải thiện chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ. Chú trọng công tác tuyên truyền về Giáo dục Mầm non để huy động mọi nguồn lực vào công tác phát triển Giáo dục Mầm non. Để những thế hệ trẻ mầm non của chúng ta ngày càng được đảm bảo phát triển hài hòa đủ 5 mặt: Đức – Trí – Thể – Mỹ – Tình cảm, Xã hội. I/.LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI: Vậy là một giáo viên mầm non tôi luôn trăn trở mình phải làm gì để góp phần nhỏ bé thực hiện những kế hoạch nhiệm vụ cụ thể trên. Từ đó tôi đã tự lập kế hoạch và tự đề ra những nhiệm vụ cụ thể cho mình đó là: Luôn nghiên cứu nắm bắt kịp thời các chỉ đạo của cấp trên, những thay đổi tích cực của chương trình giáo dục, chăm sóc trẻ mầm non. Lập kế hoạch năm, tháng, tuần, ngày cụ thể cho công việc của mình. Cũng như năm học 2008 – 2009 năm học 2009 - 2010 tôi được phân công giảng dạy lớp ghép trong lớp có đa số là trẻ 5-6 tuổi. Tôi sẽ làm gì? Và làm như thế nào? Để các cháu có được tiền đề tốt đẹp khi mà ngưỡng cửa trường phổ thông đang dần hé mở để đón các cháu vào. Việc chăm sóc giáo dục trẻ mầm non vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật, đòi hỏi cô giáo mầm non phải có kiến thức khoa học toàn diện sâu sắc, vừa phải có sự năng động, sáng tạo, linh hoạt, luôn luôn tạo ra cái mới để thu hút sự chú ý của trẻ lôi cuốn trẻ vào các hoạt động, phù hợp với đặc điểm lừa tuổi “Trực quan sinh động”. Trong các hoạt động ở trường mầm non hầu hết trẻ 5-6 tuổi đã nắm được cách hoạt động. Nhưng trong đó có “Hoạt động làm quen với chữ cái” có những yêu cầu khắt khe hơn như: Những chữ cái là những quy định cụ thể, có tính khoa học và chính xác không được linh hoạt thay đổi, trong khi đó phương pháp chủ đạo của Giáo dục Mầm non là “ Học mà chơi, chơi mà học”. Nên đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải có sự đầu tư thỏa đáng như nghiên cứu các tài liệu liên quan, tham khảo đồng nghiệp, tìm hiểu nắm chắc các quy định, phương pháp để hướng dẫn trẻ “Hoạt động làm quen với chữ cái”. Bên cạnh đó lớp tôi chủ nhiệm đóng trên địa bàn xã thuần nông, đại đa số nhân dân làm nông nghiệp, hầu như thời gian dành cho con cái rất ít, nhận thức về Giáo dục Mầm non còn hạn chế, trong các hoạt động tại lớp mẫu giáo nhất là hoạt động làm quen chữ cái chỉ thích con mình được học chữ như chương trình lớp 1, chứ không quan tâm đến các điều kiện tâm sinh lý trẻ ở lứa tuổi mầm non. Nguyện vọng, sự quan tâm đến việc học mầm non của phụ huynh không phù hợp với yêu cầu nhiệm giáo dục của bậc học, đây cũng là một khó khăn lớn đối với giáo viên chủ nhiệm như tôi. Chính từ những vấn đề như trên đòi hỏi tôi phải tìm giải pháp phù hợp để giải quyết các vấn đề một cách hợp lí. Do đó tôi tiếp tục nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm về “Một số giải pháp để dạy tốt hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ MG 5-6 tuổi”. Trên cơ sở thực nghiệm những giải pháp của năm trước tôi tiếp tục nghiên cứu tìm hiểu thử nghiệm và tìm thêm được một số biện pháp mới để hoàn chỉnh hơn đề tài nghiên cứu của mình tại lớp mẫu giáo Quyết Thắng – Trường Mẫu Giáo Thắng Lợi Xã Hòa Đông – Krông Păk – Đăk Lăk. Nhằm tìm ra giải pháp, phương pháp tối ưu và phù hợp với khả năng tiếp thu của trẻ 5-6 tuổi. Tránh tình trạng dạy chữ một cách áp đặt bắt buộc trẻ phải nhớ. Dẫn đến tình trạng sợ học chữ ở trẻ. Vẫn sử dụng phương pháp “Học mà chơi mà học”. Nhưng vẫn đảm bảo tính khoa học, chính xác của các chữ cái, giúp trẻ nắm bắt, ghi nhớ, nhận biết, phát âm, tô, viết được 29 chữ cái một cách chính xác, ấn tượng, thích thú, tự nguyện và phù hợp với khả năng tiếp thu của trẻ. Tạo cho trẻ có một tâm thế tự tin thích được học chữ, thích đi học. Ngoài ra thông qua hoạt động giáo viên tích hợp cùng với các hoạt động khác giúp trẻ phát triển hài hòa cả 5 lĩnh vực phát triển. Giúp trẻ tự tin khi bước chân vào trường phổ thông. ØTrong quá trình thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này tôi có những khó khăn, thuận lợi sau: *Thuận lợi: -Được sự chỉ đạo kịp thời, kiểm tra chất lượng thường xuyên của lãnh đạo các cấp. -Giáo viên đạt chuẩn về trình độ, nhiệt tình yêu mến trẻ thơ, luôn có tinh thần tự học, tìm tòi nghiên cứu chương trình. Đưa ứng dụng công nghệ tin học vào công tác soạn giảng. Phát huy tinh thần học đi đôi với hành, lí luận gắn liền với thực tiễn, biết vượt lên những khó khăn về vật chất và sáng tạo trong việc làm đồ dùng dạy học bằng nguyên liệu săn có, rẻ tiền để làm đồ dùng dạy và học. -Lớp có phòng học rộng rãi thoáng mát, Các cháu đi học chuyên cần. ØBên cạnh những thuận lợi thì cũng có những khó khăn mà đòi hỏi tôi phải biết vượt qua. * Khó khăn: -Lớp ghép nhiều độ tuổi trong đó 5 tuổi chiếm 58.3%, trẻ 4 tuổi chiếm 30.3% và trẻ 3 tuổi chiếm 5.7%, 2 tuổi chiếm 5.7%. -Giáo viên phải đứng lớp 2 buổi/ngày suốt cả tuần. Đi sớm về muộn, một mình chủ nhiệm một lớp độc lập. Không có thời gian để nghiên cứu tài liệu, không có cơ hội để giao lưu học hỏi dự giờ đồng nghiệp. -Sự quan tâm của phụ huynh đến việc học của trẻ còn nặng nề về học chữ, muốn trẻ học chữ như học sinh lớp 1. -Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc dạy và học chủ yếu là đồ dùng tự làm, thiếu các phương tiện hỗ trợ mọi lúc mọi nơi. - Trình độ tiếp thu của trẻ không đồng đều, một số trẻ 5 tuổi mới ra lớp lần đầu tiên, một số trẻ phụ huynh dạy chữ trước ở nhà….. ØTừ những yêu cầu đặt ra bên cạnh những khó khăn thuận lợi như trên. Tôi đã nghiên cứu và thực nghiệm. Rút ra những giải pháp như sau: II/ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN: @ Giải pháp 1: Sự chuẩn bị và xây dựng môi trường chữ cái: Như chúng ta đã biết ngành giáo dục đang phát động phong trào “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực”. Vậy đòi hỏi giáo viên luôn phải có sự chuẩn bị chu đáo, nhất là với lứa tuổi mầm non đang giai đoạn “Tư duy trực quan hành động” những điều mới lạ luôn thu hút sự chú ý của trẻ. Nên giáo viên luôn phải có sự chuẩn bị như: -Nghiên cứu nắm chắc nội dung yêu cầu của từng bài dạy, quy trình, phương pháp dạy trẻ làm quen với chữ cái, tâm sinh lý của trẻ lớp mình từ đó xây dựng kế hoạch hoạt đông cho trẻ theo ngày, tuần, tháng phù hợp với chủ đề theo từng thời điểm. -Theo kế hoạch đã lập tôi chuẩn bị đầy đủ đồ dùng của cô và cháu phải đa dạng phong phú về màu sắc, kích thước, chất liệu tuỳ thuộc yêu cầu của bài dạy, phù hợp với chủ đề, đồ dùng trực quan gây được sự chú ý, hứng thú đối với trẻ. Để trẻ thêm tự tin và hứng thú tôi lôi cuốn trẻ vào sự chuẩn bị của cô, tạo cơ hội để trẻ cùng làm đồ dùng với cô như: Chủ đề “ Phương tiện giao thông” cô sẽ chuẩn bị giấy bìa cứng bằng hộp bánh sau đó cùng trẻ vẽ cắt hình xe ô tô, máy bay, tàu thuyền….và viết tên các phương tiện giao thông đó, cô có thể dùng bút màu tô những chữ cái sắp học nổi lên để gây sự chú ý tò mò của trẻ (Cô vẽ hình, viết tên-Trẻ cắt, tô màu, gọi tên,tìm chữ cái ….). -Soạn giảng trước khi đến lớp. Tôi lật lại bài giảng của năm trước đọc lại bài giảng và những đánh giá ưu điểm và tồn tại của tiết học, sau đó bổ sung, sửa chữa nội dung sao cho phát huy tính ưu của tiết dạy và bổ sung khiếm khuyết sao cho cho phù hợp với đồ dùng đã chuẩn bị, đặc điểm của trẻ hiện tại. Vào thời điểm hoàn cảnh cho phép tôi thiết kế bài giảng điện tử để thay đổi tâm thế học của trẻ cũng như tạo cơ hội cho trẻ được tiếp cận với công nghệ tin học. Những bài giảng điện tử luôn làm trẻ thích thú và chú ý cao độ bởi những hình ảnh sống động, thực tế chính xác các biểu tượng cho trẻ khi được tiếp xúc. Với hoạt động làm quen với chữ cái thì bài giảng điện tử rất tiện ích bởi các chữ cái sẽ được tô diểm các màu sắc đẹp bắt mắt thu hút sự chú ý của trẻ, các nét chữ khi được phân tích thì rõ ràng các nét, hơn nữa là trẻ còn được nghe các giọng phát âm chuẩn các chữ cái tiếng việt…. * Với sự chuẩn bị như trên đã giúp tôi luôn tự tin vững vàng trước trẻ ít xảy ra các tình huống lúng túng, trẻ luôn được kích thích lôi cuốn vào các hoạt động đặc biệt tôi nhận thấy sự hào hứng tỏ vẻ tự hào nhất là mỗi khi trẻ được hoạt động với những đồ dùng có sự tham gia của trẻ “tủm tỉm” cười khi thấy những chiếc xe, máy bay… trẻ nói với nhau “ô tô, máy bay hôm trước chúng mình cùng làm nhỉ”. Hay những lúc trẻ được hoạt động với bài giảng điện tử thì sự tập trung chú ý của trẻ rất cao, rất phù hợp với yêu cầu của hoạt động làm quen chữ cái. Nhìn sự hạnh phúc của trẻ làm cho tôi thêm phấn chấn tự tin, gần gũi với trẻ hơn. -Từ chuẩn bị lên kế hoạch đến chuẩn bị đồ dùng và hiệu quả của việc tạo cơ hội hoạt động độc lập ở trẻ tôi đã xây dựng môi trường chữ viết phong phú : Theo phong trào thi đua thì chúng ta đã biết. Xây dựng môi trường thân thiện là để phục vụ tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ tốt nhất trong hoàn cảnh cho phép. Xu hướng giáo dục mầm non dựa trên việc thiết kế môi trường cho trẻ tự học và khám phá một cách chủ động tích cực. Tôi đã vận dụng vào việc trang trí lớp học khác hẳn với cách trang trí ở lớp mẫu giáo bé và nhỡ như trên mỗi bức tranh hay các góc nhỏ đều có chữ viết để trẻ có thể nhìn thấy, đọc những chữ đã biết “ôn”, khám phá những chữ chưa biết hay đọc, kể theo tranh, hình tượng “tò mò” (đọc theo cách của trẻ) Ví dụ : Dưới bức tranh trang trí nhân tết trung thu có dòng chữ “Múa sư tử, mừng tết trung thu” hoặc ở góc nhỏ có bảng chữ “góc xây dựng, góc bán hàng, góc thiên nhiên …”. Vấn đề không phải là trẻ biết đọc được các dòng chữ đó, mà ngày càng kích thích trẻ quan sát và tìm các chữ cái để liên hệ với các chữ đã học dòng chữ cho trẻ làm quen, lần sau đọc đúng như vậy. -Việc làm quen chữ viết được diễn ra ở mọi lúc mọi nơi, tự nhiên và hứng thú cho trẻ. Ví dụ: Trong buổi hoạt động ngoài trời có thể cho trẻ tìm và làm quen với chữ bằng cách quan sát, tìm kiếm các chữ cái trên tấm bảng trang trí ở trường, hay các bảng nội quy, bảng tên của các công trình hay cây cối, panô áp phích được treo bên ngoài. Cô đọc cho trẻ nghe nguyên câu và cho trẻ tìm chữ cái đã học trong từ đó. -Treo tranh có chữ cái hoặc cụm từ theo nội dung chủ đề. Ví dụ: Chủ đề “ Phương tiện giao thông” Tranh các phương tiện giao thông, dán từ “Phương tiện giao thông”, hay viết tên trẻ vào nhãn và dán vào các dụng cụ học tập: hộp bút màu, đất nặn, hồ dán,... Viết tên trẻ vào bên trái các bức tranh mà trẻ vẽ…. -Treo những bức tranh chữ của các bài thơ, câu chuyện xung quanh lớp cho trẻ chỉ và đọc. -Tạo góc thư viện theo nội dung chủ đề. Với những cuốn truyện tranh, báo họa mi, họa báo, tạp chí. Những trang giấy trắng, bút chì, bảng con, phấn, thẻ chữ cái….thời gian đầu cô chơi cùng trẻ cô đọc cho trẻ nghe họăc kể chuyện từ những cuốn sách đó giúp trẻ học cầm sách, xem tranh, xem chữ trên sách, biết đưa mắt từ trái qua phải khi đọc, biết cách lật từng trang sách xem thứ tự từ hàng trên xuống hàng dưới, trang trước đến trang sau, ghép các thẻ chữ hoặc viết các chữ cạnh nhau tạo thành tên mình hoặc tên bạn hay những tiếng mà trẻ thích, kể chuyện sáng tạo…..dần dần cô để trẻ tự chơi với nhau chơi theo cách của trẻ cô bao quát động viên giúp trẻ khi trẻ gặp khó khăn. -Những đồ dùng, đồ chơi, sản phẩm vẽ nặn của trẻ đều được vết tên vào vị trí thích hợp, dễ nhìn thấy đảm bảo tính khoa học, thẩm mỹ. Ví dụ: In tên trẻ lên khăn mặt, viết tên các đồ chơi trong góc phân vai, cô giúp trẻ viết tên tiêu đề bức tranh, tên trẻ lên sản phẩm vẽ, nặn, đồ chơi, cặp…. của trẻ. -Khi xây dựng môi trường lớp học tôi tổ chức cho trẻ tích cực tham gia vào hoạt động trang trí lớp theo từng chủ đề cùng cô. Ví dụ: Chủ đề “Thế giới thực vật” cô dùng giấy bìa để làm những cây to còn trẻ sư tầm hình lá, hoa, trái từ họa báo để cắt dán lên cây và gắn chữ tương ứng như lá gắn chữ “l’, quả na gắn chữ “n’…. -Vào các ngày lễ tết như ngày 8/3, sinh nhật bạn trong lớp hay năm mới cô tổ chức cho trẻ làm thiệp chúc mừng. Cô sẽ khơi gợi cho trẻ nói về cảm xúc của trẻ những lời chúc tốt đẹp và trẻ mong muốn được tạo ra những dòng chữ yêu thương như những tấm thiệp mừng của người lớn . Từ những cảm xúc đó cô hướng dẫn trẻ trang trí thiệp và giúp trẻ được tự mình ghép chữ theo cô tạo thành những lời chúc yêu thương bằng chữ lên thiệp của trẻ. -Trong quá trình trẻ tiếp cận với chữ cái một cách tự nhiên như vậy tôi thường chú ý khen trẻ kịp thời khi trẻ nhớ, phát âm đúng chữ cái, động viên sự lạc quan, tự tin vào bản thân khi trẻ phát âm sai cô sẽ động viên trẻ cố gắng hơn bằng những lời động viên như: “Con đọc gần đúng rồi đấy”, “Con đọc lại nào” hay khi trẻ không nhớ mặt chữ đã học cô có thể dùng hình ảnh, sự kiện gần gũi để động viên trẻ nhớ lại nếu như thế mà trẻ vẫn không thể nhớ cô mới nhắc lại tên chữ cái đó cho trẻ nhớ và phát âm lại. *Việc xây dựng môi trường chữ cái mọi lúc mọi nơi như trên đã tạo cơ hội cho trẻ được tham gia tiếp cận đọc viết 29 chữ cái một cách tự nguyện tích cực và thích thú, bởi trẻ rất thích làm người lớn nhất là thích được giống cô giáo nên khi tham gia chơi trẻ được đọc đọc, viết viết giống người lớn (giống cô) vì thế mà góc chơi thư viện bao giờ cũng thu hút sự tham gia đáng kể của trẻ. Đặc biệt trẻ rất thích được cùng cô trang trí lớp học, làm đồ dùng, làm thiệp chúc mừng….. ØTận dụng môi trường hoạt động mọi lúc mọi nơi hay những hoạt động mà trẻ thích như vui chơi, dạo chơi hay các hoạt động có chủ đích yêu thích của trẻ như: khám phá khoa học, hoạt động tạo hình, âm nhạc, làm quen với tác phẩm văn học….. cô luôn chon thời điểm thích hợp để cho trẻ tiếp cân với các chữ cái một cách tự nguyện vừa tạo không khí mới cho hoạt động mà lại cho trẻ tri giác chữ cái, phát âm chữ cái một cách vui vẻ thích thú vậy là trẻ nhớ chữ cái mọi lúc mọi nơi, tạo thói quen hiểu biết thể giới quan thông qua chữ viết mà khi trẻ lớn hơn chúng ta sẽ thấy đó là: Thay cho những câu hỏi tranh vẽ gì, đây là cái gì? thì trẻ ở trường phổ thông sẽ lẩm nhẩm đọc để tự biết về chúng......Từ nhận thức này và vân dụng phương pháp tổ chức hoạt động tích hợp tôi đã tích hợp nhuần nhuyễn các hoạt động khác vào hoạt động làm quen chữ cái và ngược lại tích hợp hoạt động làm quen chữ cái vào các hoạt trong các hoạt động khác đó chính là: @ Giải pháp 2: Lồng ghép tích hợp các môn học khác vào hoạt động làm quen chữ cái và ngược lại. -Cô giáo là người xác định chủ đề lên kế hoạch tổ chức lồng ghép tích hợp các môn học một cách hợp lý để trẻ phát huy hứng thú khuyến khích trẻ tích cực chủ động say mê trong tiết học. Ngoài việc dẫn dắt bằng ngôn ngữ thì sự linh hoạt sáng tạo ứng xử nhanh của cô giáo trong một tiết dạy mang lại sự chú ý cho trẻ. Từ đặc điểm này tôi đã lồng ghép tích hợp đưa hoạt động làm quen với chữ cái vào các hoạt động khác một cách thích hợp và nhẹ nhàng trẻ được tiếp xúc nhìn, đọc, tô viết các chữ một cách nhẹ nhàng nhưng trẻ lại phát âm rõ và nhớ rất lâu. Cách học này còn giúp trẻ bước đầu biết cách sắp xếp các chữ cái ở cạch nhau để tạo thành tiếng. 2.1/ Tích hợp với hoạt động làm quen với tác phẩm văn học: -Khi vào một tiết học làm quen chữ cái tôi thường tích hợp với một tác phẩm văn học vì nó phù hợp với hoạt động làm quen với chữ cái. Đây là hoạt động mà Bộ Giáo Dục đã chọn làm chuyên đề cùng với hoạt động làm quen chữ cái. Khi tích hợp với một câu chuyện hay một bài thơ có các nhân vật, sự vật, con vật có tên gọi trong đó có chứa chữ cái mà cô định cho trẻ làm quen. Ví dụ: Câu chuyện “Chú Dê Đen” cô kể chuyện sau đó cho trẻ xem tranh Dê Đen, Dê Trắng có từ dưới tranh “dê đen, dê trắng” cô cho trẻ rút các chữ cái đã học và giới thiệu làm quen chữ với chữ cái d,đ. -Và các chữ cái khác cũng vậy tùy từng nhóm chữ và chủ đề tôi lưạ chọ bài thơ, câu chuyên với những nhân vật trẻ ưa thích, câu đố, ca dao, đồng dao….. gần gũi với trẻ với chủ đề và có chứa nhóm chữ cái cần cho trẻ làm quen để gây sự hứng thú ở trẻ. Ví dụ: Câu đố với chữ “n”: Bình thường em đọc chữ u Khi em quay ngược em ra chữ gì? Hay với chủ đề “Quê hương – Đất nước – Bác Hồ” cho trẻ làm quen với chữ “s” cô cho trẻ đọc bài ca dao “Tháp mười đẹp nhất bông sen Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ”…… -Và ngược lại với hoạt động Làm quen văn học bao giờ cũng được tôi lồng ghép tích hợp cho trẻ được tiếp xúc với chữ cái nhiều trong hoạt động này. Bởi các tác phẩm văn học bao giờ cũng được trình bày bằng chữ viết chính vì vậy ngoài đọc, kể cho trẻ nghe, thì tôi đã cho trẻ được đọc kể với tranh chữ to. Tuy trẻ chưa thể đọc được những dòng chữ đó nhưng bước đầu qua cách dạy này đã tăng sự thích thú ở trẻ vì trẻ được đọc đọc chỉ chỉ chữ cái như người lớn, hơn nữa là qua cách dạy này phần nào cho trẻ hiểu được quy trình đọc sách từ trái qua phải, từ trên xuống dưới. Qua nhiều lần tiếp xúc trẻ cũng dần dần hiểu được rằng các chữ cái khi được xếp ở cạch nhau thì tạo thành tiếng. Nhất là khi cô cho trẻ chơi điền chữ cái còn thiếu trong tiếng chỉ tên nhân vật, sự vật trong các tác phẩm văn học. Ví dụ: Khi cô cho trẻ làm quen với truyện “Sự tích bánh chưng bánh dày” cô cho trẻ quan sát tranh nhân vật “Lang Liêu”, tranh “Bánh chưng”, “bánh dày” và đọc từ dưới tranh. Sau đó cô đã bớt đi trong các từ dưới những tranh này những chữ cái trẻ đã học “Lang ….iêu”, “bánh ch….ng”, “b…nh dày” và cho trẻ thi đua phát hiện ra chữ cái còn thiếu và tìm chữ cái đó để gắn thêm vào hoặc đến giai đoạn cuối năm học cô có thể cho trẻ cầm bút viết thêm cho đủ chữ cái trong tiếng…… 2.2/ Tích hợp với hoạt động giáo dục âm nhạc: -Như chúng ta đã biết âm nhạc tác động đến đời sống rất mạnh mẽ nhất là với trẻ thơ thì các khái niệm khi được chuyển đến trẻ qua âm nhạc thì được trẻ đón nhận rất nhanh và hào hứng. Chính vì vậy mà giáo viên thường mở đầu cho các hoạt động bằng một bài hát để tạo không khí nhẹ nhàng vui tươi gây sự chú ý ở trẻ. Bằng cách lựa chọn bài hát phù hợp với chủ đề và yêu cầu của hoạt động từ đó mà dẫn dắt trẻ vào bài một cách nhẹ nhàng. Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề “Thực vật” cho trẻ làm quen với chữ l,m,n. Cô cho trẻ hát bài “Lá xanh” từ bài hát cô dẫn dắt trẻ đến với từ “Lá non mơn mởn”……. -Hay giữa các hoạt động để thay đổi tâm thế cô cũng đưa âm nhạc vào như: cho trẻ hát vận động bài “Chữ o tròn” khi cho trẻ làm quen nhóm chữ o,ô,ô…….. -Và khi tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ cô cũng cho trẻ cơ hội được tiếp xúc với chữ cái như đọc tên tác phẩm, tên tác giả, nếu là bài giảng điện tử cô còn cho trẻ được tiếp xúc với cách trình bày một tác phẩm âm nhạc bằng ngôn ngữ viết đan xen giưã những lời bài hát là những nốt nhạc thật đáng yêu từ đó tác phẩm âm nhạc không những được trẻ cảm nhận bằng giai điêu và nội dung mà còn được trẻ cảm nhận qua cách trình bày này. Cũng như tác phẩm văn học tác phẩm âm nhạc được trẻ yêu thích thì những chữ cái gắn liền với những tác phẩm này cũng được trẻ dễ dàng đón nhận và ghi nhớ. 2.3/ Tích hợp với hoạt động khám phá khoa học: Hoạt động này thường gặp ở mọi hoạt động ở trường mầm non. Với hoạt động làm quen chữ cái muốn cho trẻ làm quen một cách hiệu quả và gây được sự tò mò hứng thú ở trẻ thì phải có tranh ảnh, mô hình, vật thật….có chứa các chữ cái mà cô định cho trẻ làm quen. Vậy đó chính là môi trường xung quanh trẻ. Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen với chữ “r” trong chủ đề “Quê hương – Đất nước – Bác Hồ” cô cho trẻ làm quen từ tranh “Tháp Rùa” có chứa từ “tháp rùa”. Hay hấp dẫn trẻ hơn cho trẻ quan sát con rùa …. Thì sẽ kích thích lôi cuốn trẻ vào hoạt động và từ những tri giác ấn tuợng trẻ dễ dàng ghi nhớ chữ “r” hơn khi được làm quen. -Và ngược lại khi tổ chức cho trẻ hoạt động khám phá khoa học thì bao giờ dưới các bức tranh, hình ảnh, đồ vật ….cô cũng chú giải tên chúng bằng chữ viết và cho trẻ đọc tên chúng vào thời điểm thích hợp. 2.4/ Tích hợp với hoạt động tạo hình: Sau những hoạt động sôi nổi với lồng ghép các hoạt động trên thì hoạt động tạo hình rất phù hợp với trạng thái tĩnh giúp trẻ củng cố bài học một cách nhẹ nhàng và hứng thú. Không những thế với những giờ hoạt động tạo hình cô cũng lồng ghép tích hợp làm quen với chữ cái vào như cô khuyến khích trẻ đặt tên cho tác phẩm của mình. Sau đó cô giúp trẻ viết tên tác phẩm và tên trẻ lên tác phẩm đó ở một vị trí thích hợp nhất. Ví dụ: Cô cho trẻ tô màu tranh, tô màu chữ in rỗng những chữ cái vừa làm quen, hay trẻ được tìm cắt chữ cái đó ra từ họa báo, những bức tranh vẽ hay hình ảnh mà trẻ sư tầm được cô giúp trẻ viết tên mình lên góc tranh rồi mang trang trí lớp…… 2.5/ Tích hợp với hoạt động làm quen với toán: Thường thì hoạt động này được đưa vào trò chơi chữ cái để kích thích trẻ thi đua và hứng thú hơn trong hoạt động. Như cô cho trẻ chơi trong thời gian nghe hết một lần giai điệu bài hát “Em yêu cây xanh” - Thi tổ nào tìm được nhiều chữ cái h,k hơn trong bài thơ “Hoa kết trái”. ØNgoài ra vào những giờ ngoại khóa tôi thường cho trẻ xem tranh ảnh về trường tiểu học và hướng trẻ chú ý vào các tranh chỉ tư thế ngồi học, tư thế cầm bút, tư thế mở sách vở…. của anh chị lớp 1. Chỉ như thế thôi thì trẻ chưa thể phát âm, ghi nhớ được 29 chữ cái một cách chính xác được. Mà cần phải tổ chức tốt hoạt động làm quen chữ cái sao cho hiệu quả mà không gò ép áp đặt trẻ. @ Giải pháp 3: Gây hứng thú cho cho trẻ khi tổ chức hoạt động làm quen với chữ cái: Hoạt động này hình thức là một tiết học, những chữ cái thì đòi hỏi phải chính xác không được linh hoạt thay đổi. Bên cạnh đó là những mong muốn của phụ huynh thích trẻ học chữ như lớp 1. Nên giáo viên rất dễ bị cuốn vào hình thức dạy rập khuôn, áp đặt làm cho trẻ uể oải trong giờ học, phân tán sự chú ý, tiếp thu bài hạn chế và trẻ sợ học chữ. Điều này không phù hợp với xu hướng giáo dục mới lấy người học làm trung tâm cũng như đặc điểm nhận thức và tâm sinh lý độ tuổi. Nên tôi đã thay đổi cách hướng dẫn trẻ làm quen với chữ cái bằng cách gây sự hứng thú của trẻ lôi kéo trẻ vào hoạt động một cách tự nguyện bằng những đồ dùng trực quan sinh động được thay đổi theo chủ đề chủ điểm để tạo ra những mới lạ bắt mắt kích thích hứng thú ở trẻ. 3.1/ Cách vào bài: Tôi cho trẻ đọc một bài thơ, hát một bài hát hay nghe một câu vè câu đố .... gắn liền với đồ dùng, tranh ảnh theo chủ đề có chứa chữ mà cô định cho trẻ tri giác. Cùng một cụm chữ cái thì cô tạo sự liên kết từ tiết làm quen đến tiết tô viết chữ. Ví dụ: Cho trẻ làm quen chữ v, r theo chủ điểm “Quê hương đất nước – Bác Hồ”. -Với tiết 1 (làm quen): Vào bài cô cho trẻ hát theo nhạc bài hát “Yêu Hà Nội” sau đó hỏi trẻ bài hát nói đến nơi nào? (Thủ đô Hà Nội) vậy Hà Nội có những thắng cảnh gì? (Lăng Bác Hồ, Hồ Tây, Tháp Rùa,….) và cô cho trẻ xem tranh có từ dưới tranh: Tháp Rùa, Viếng lăng Bác Hồ (tô đậm màu nổi chữ r,v) cho trẻ cùng cô đọc từ dưới tranh. Cho trẻ tìm chữ cái nào đã học? (trẻ phát hiện) có thể trẻ thắc mắc vì sao chữ v,r lại đẹp hơn hoặc cô sẽ hỏi trẻ để gây sự tò mò muốn biết ở trẻ. -Với tiết 2 (trò chơi) tôi có thể vào bài từ một vòng dạo xem tranh phong cảnh quê hương, đất nước Bác Hồ và thi xem ai tìm được nhiều chữ v,r trong các từ dưới tranh. -Với tiết 3(tô viết) tôi cho trẻ bắt đầu từ trò chơi tạo dáng chữ v,r….. *Cách dẫn dắt có liên kết phù hợp với sự hiểu biết của trẻ như trên sẽ luôn thôi thúc sự tò mò của trẻ và tạo tâm thế thích được tiếp tục cho những hoạt động kế tiếp của đề tài. 3.2/ Cách dạy trẻ làm quen với chữ cái: -Sau khi đã khơi được sự tò mò của trẻ ở bước giới thiệu cô cùng trẻ khám phá các chữ cái. Cô tận dụng tối đa đồ dùng đã chuẩn bị và phối hợp bằng lời dẫn, câu hỏi, câu đố, cử chỉ hay trò chơi để cho trẻ được tri giác, phát âm, nhận ra đặc điểm rõ nét của chữ cái không thể tùy ý thay đổi. Ví dụ: Từ chữ “r” trong từ “ Tháp Rùa” cô cho trẻ so sánh với thẻ chữ “r” Hai chữ này giống như thế nào? (trẻ phát hiện) đây là cách cô để trẻ tự khám phá những đặc điểm riêng của chữ “r” mà cô không phải thuyết trình khó hiểu về chữ “r”. Cô lại hỏi trẻ vậy phát âm chữ “r” thế nào ấy nhỉ? (trẻ sẽ thi nhau phát âm) cô đã gây sự ham muốn được thể hiên ở trẻ. Cô tạo tình huống: Các con phát âm như thế nào vậy, nhìn xem cô phát âm nhé! Tập trung sự chú ý vào mình cô phát âm chữ “r” 1,2 lần và phân tích cùng điệu bộ thể hiện cách dùng đầu lưỡi, mở môi, hàm răng, lấy hơi để phát âm chữ ‘r’ cho trẻ xem. Nào chúng ta cùng phát âm “r” giống như cô nhé! (lớp, thi tổ cá nhân) tại đây cô sử dụng nghệ thật khuyến khích để sửa sai cho trẻ như “thử lại nhé” “cháu phát âm gần đúng rồi cố lên nào”..... *Tất cả các hoạt động trên đều gắn liên với việc tri giác, phát âm chữ ‘r’. -Một hoạt động mới một tâm thế mới. Cô cho trẻ đứng vẽ chữ cái trên không, tạo dáng chữ cái, xếp hình chữ cái,… Cách này trẻ rất thích và dễ dàng nhớ được đặc điểm riêng biệt của chữ cái. Ví dụ: Cho trẻ vẽ chữ “r’ trên không cô vừa vẽ cùng trẻ vừa giới thiệu “ từ dưới kéo lên- tạo thắt vòng từ phải qua trái- kéo ngang qua phải hơi chếch xuống – kéo hạ xuống và hất móc lên qua phải. *Qua giải pháp này tôi nhận thấy những chữ cái đã được trẻ lĩnh hội chính xác mà vẫn rất nhẹ nhàng nhưng để thực hiện những bước này không dễ bởi đòi hỏi giáo viên phải luôn sáng tạo đầu tư về đồ dùng đồ chơi bởi 29 chữ cái là 29 đặc điểm khác biệt, được hướng dẫn vào các thời điểm khác nhau (chủ đề) vì vậy chúng ta phải biết lựa chọn đồ dùng đồ chơi sao cho ấn tượng mới mẻ và nhất là có liên hệ mật thiết với chữ cái đó. Ví dụ: Khi chơi với trẻ cô chỉ vào chữ ‘r’ hỏi trẻ đây là chữ gì? Nếu là trẻ thông minh nhớ lâu có thể trả lời được ngay nhưng với trẻ chậm hơn thì sẽ lúng túng, lúc này cô sẽ hỏi trẻ vây trong từ “tháp rùa” có chữ gì? Thì trẻ đã vui vẻ tự tin trả lời cô là chữ “r”. -Với tư duy trực quan của trẻ. Trẻ hay nhầm lẫn giữa các chữ p-q;; n-m; x-s; s-r; u-ư; e-e; d-đ….. Có một thuận tiện cho giáo viên khi hướng dẫn đó là chương trình đã sắp xếp các chữ này vào một nhóm nên khi hướng dẫn những nhóm chữ này tôi thường cho trẻ phân biệt nhiều hơn bằng cách đưa ra những trò chơi luyện phát âm với chữ x-s; l-n.... hay trò chơi tạo giáng với chữ u-ư; e-ê; p-q..... -Đối với tiết những trò chơi với chữ cái thì hoàn toàn phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ và tôi đã xác định khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi với chữ cái cô phải đạt được hai mục đích: +Củng cố sự nhận biết và phát âm chính xác các âm của chữ cái đã học qua các trò chơi. +Biết cách hướng dẫn và lựa chọn các trò chơi xen kẽ dưới hình thức trò chơi động- tĩnh. Lôgic hình tượng của tiết trước với tiết sau theo chủ đề để giúp trẻ chơi sinh động, hấp dẫn, tạo cho trẻ tâm thế tự tin, dễ chịu thoải mái trong trò chơi. Ví dụ: Sau dạo chơi tìm chữ cái như trên cô cho trẻ chơi luyện phát âm: cho trẻ ngồi thành chữ đội hình chữ U cùng xem tranh chữ to có hình ảnh “Tháp Rùa” (hình tượng cũ) bên cạch là những con rùa ngoi lên (hình tượng mới) đọc thơ“ rì rà rì rà……” -Đối với tiết tập tô tập, viết. Cái đã có ở tiết này là trẻ rất ‘thích’ được làm những việc như người lớn nhất là giống cô ngồi cầm bút viết viết đọc đọc ( hứng thú, mong muốn của trẻ) và trẻ đã từng được tập cầm bút và ngồi vẽ ở các tiết tạo hình. Trẻ đã biết các chữ cái ở tiết trước. Nhưng cũng có những yêu cầu khó hơn với trẻ đó là tư thế vào lớp 1, cùng với yêu cầu của phụ huynh. Giáo viên rất dễ làm mất đi sự hứng thú của trẻ và gò ép trẻ. Tôi đã lồng ghép nhịp nhàng yếu tố ‘thích’ và ‘đã có’ ở trẻ để từ đó cho trẻ bước đầu làm quen với tư thế lớp một. Ví dụ: Tiếp theo bước vào bài bằng trò chơi để trẻ nhớ chữ v,r. cô gợi sự ham muốn ở trẻ như: Các con có thích tập tô, viết chữ v,r không? Vậy tô chữ như thế nào thì đẹp? ( trùng khít nét mờ). Làm sao để tô chữ đẹp? (Ngồi, cầm bút đúng tư thế). Là ngồi như thế nào, các con có ngồi được không? Đối với nhưng bài đầu như o,ô,ơ hay a,ă,â thì cô bằng lời ngắn gọi và hình ảnh trực quan (xem tranh ảnh trường tiểu học) để hướng sự mong muốn của trẻ vào việc tập tô, viết, ngồi đúng tư thế. *Để đảm bảo tính vừa sức với trẻ và tạo tư thế học lớp một. Tôi luôn giữ một nguyên tắc đó là sau khi khơi gợi được ý thích của trẻ cô lập tức cho trẻ tô, viết chữ cái đó và luôn chú ý quan sát động viên trẻ giữ đúng tư thế cầm bút, tư thế ngồi khi tô viết chữ cái, tô từ dòng trên xuống dòng dưới, tô từ bên trái sang bên phải. Nhưng chỉ trong thời gian ngắn khoảng 5 phút (tô xong 1 trang trong vở bé tập tô theo chương trình) với giai đoạn đầu. Dần dần khi những kỹ năng cầm bút, ngồi, tô viết của trẻ thành thạo hơn cô có thể tăng thời gian lên 8 phút (tô xong 2 trang trong vở bé tập tô theo chương trình) và bao giờ cũng cho trẻ thay đổi tâm thế bằng một trò chơi nhẹ hoặc một vài động tác theo nhạc phù hợp theo chủ điểm và chữ cái đang học sau đó chuyển sang hoạt động khác như nối chữ, đếm chữ, tìm chữ….Với những chữ chưa tô kịp cô cho trẻ tô vào giờ ôn chiều. ØSẽ không thể mềm mại hay thu hút, kích thích được sự chú ý của trẻ. Nếu một giáo viên không hiểu gì về trẻ chính vì thế ngoài nghiên cứu chương trình, sáng tạo làm đồ dùng dạy học..... bên tôi luôn có một danh sách học sinh của lớp đó chính là: @ Giải pháp 4: Tạo niềm tin với từng trẻ: Qua thực tế trực tiếp giảng dạy tôi nhận thấy, các cháu đều có chung đặc điểm tâm sinh lý độ tuổi bên cạnh đó tôi cũng hiểu rằng mỗi trẻ là một cá thể là một nét tính cách riêng, nên cũng có những biểu hiện tình cảm, nhận thức khác nhau, đa số trẻ có biểu hiện hiếu kì ham hiểu biết chỉ cần một gợi ý nhỏ hay đồ chơi bắt mắt là trẻ đã dò hỏi hay tìm cách tiếp cận…. Nhưng cũng có ít trẻ lại lầm lì, ít nói, ít thể hiện cảm xúc….. Vì vậy tôi thường xuyên tìm cách gần gũi trẻ tìm hiểu nguyên nhân từ đó tìm ra cách tạo sự mạnh dạn tự tin cho trẻ, lôi cuốn trẻ tham gia hoạt động như các bạn. Ví dụ: Cháu Yến vì mới đến lớp lần đầu tiên nên thường ngồi một mình ít chơi, hỏi ít nói. Tôi đã dành thời gian trò chuyên, chơi với cháu kết hợp rủ các bạn cùng tham gia chơi, mới đầu thì một cháu dần dần nhiều cháu cùng chơi. Sau nửa tháng cháu đã hòa đồng với các bạn. Những trẻ như bé Yến thường hay thụ động trong các trò chơi hay phát âm rụt rè không rõ tiếng cô cần động viên khuyến khích trẻ như “cố lên nào” hay những tràng pháo tay cổ vũ của các bạn khi trẻ thực hiện. Với trẻ nói ngọng nói lắp cô đến bên trẻ và phát âm cùng trẻ….. Với những trẻ cầm bút chưa được cô đến bên cầm tay trẻ tô dần dần thả tay ra và động viên trẻ bằng những câu cổ vũ khích lệ và gương bạn giỏi…... Bên cạnh những trẻ còn khiếm khuyết như trên thì đa số trẻ tiếp can nhanh với hoạt động làm quen chữ cái. Thì cô luôn động viên khích lệ trẻ bằng lời khen ngợi chân thành đồng thời vận dụng việc khích lệ trẻ để động viên những trẻ còn nhút nhát rụt rè cố gắng noi gương bạn. Ví dụ: Bạn Nhân phát âm chữ “x” đúng rồi bạn “Yến” phát âm như bạn nào!....... Hay những chữ dễ phát âm, nhận biết như o,ô,ơ,a,ă,â….thì cô gọi trẻ còn yếu hơn đọc phát âm trước để có cơ hội khen ngợi trẻ khơi niềm tự hòa trong trẻ. còn những chữ khó phát âm, nhận biết như x,s,r,m,n,e,ê….thì cô gọi những trẻ mạnh dạn tự tin trước để kích thích sự cố gắng ở trẻ. Và điều quan trọng đạt được ở đây là tạo sự cân bằng sự tự tin của trẻ trong lớp học. Chính sự quan tâm của cô đến từng trẻ trong lớp đã đảm bảo cho mỗi trẻ đều có cơ hội phát triển kỹ năng học đọc, học viết 29 chữ cái và hình thành những tiềm năng sẵn có để hình thành những kỹ năng cần thiết cho cuộc sống và trẻ luôn cảm thấy được cô yêu thương và được đối xử công bằng. ØCông tác giáo dục không chỉ thầy giỏi trò ngoan ở trường là được mà đòi hỏi phải có sự phối kết hợp 3 bên gia đình nhà trường và xã hội. Vậy để những cố gắng và thành công của cô và trẻ ở trường không trở nên vô nghĩa với gia đình. Đặc biệt là với phụ huynh của lớp tôi chủ nhiệm khi mà khái niệm “Học mầm non chỉ là hát múa và nên dành thời gian cho trẻ viết thật nhiều thì hơn”. Tôi đã mạnh giạn thực hiện giải pháp sau: @ Giải pháp 5: Phối kết hợp cùng phụ huynh: Tao dựng mối quan hệ thân thiện với cha mẹ trẻ: Nắm bắt được ý nguyện không phù hợp của phụ huynh với giáo dục mầm non. Ngay từ buổi đầu đến nhận lớp chiêu sinh trẻ, tôi đã thể hiện mình là một giáo viên mầm non có phong cách, có trình độ về chuyên môn và hiểu biết về đặc điểm tâm sinh lý trẻ như: Chuẩn bị trang phục lịch sự giản dị. Cô đến sớm và chuẩn bị bàn ghế phòng học sạch sẽ. Khi phụ huynh đến đăng ký cho con vào lớp cô luôn chào hỏi ân cần từng người một và nhờ phụ huynh cung cấp thông tin về trẻ như ngày tháng năm sinh,cân nặng, chiều cao, đã từng học xong lớp nào và họ tên cha mẹ, tuổi, nghề nghiệp hoàn cảnh gia đình. Những phụ huynh xởi lởi cô hỏi về một số sở thích của trẻ và nếu có thắc mắc về những thói quen đó của trẻ cô giải thích sơ với phụ huynh và hẹn sẽ cùng phụ huynh lý giải những biểu hiện bất thường khi thời gian thoải mái hơn..…… -Tổ chức họp phụ huynh: Cô chuẩn bị tốt chương trình và nội dung cuộc họp. Từ nắm bắt được những mong muốn của phụ huynh khi đưa trẻ đến trường ít quan tâm tới những hoạt động trọng tâm của ngành học mà thiên về muốn cho con học được thật nhiều chữ. Từ đó khi xây dựng phần tuyên truyền về ngành học cô đã lồng ghép trình chiếu cho phụ huynh xem về những hoạt động của trẻ ở trường mầm non bên cạnh cô chỉ ra những ưu tú của chương trình với sự phát triển của trẻ và những hạn chế của việc học chữ trước, học không đúng tư thế độ tuổi……Để phụ huynh cùng thảo luận. Sau đó cô phổ biến một số phương pháp ôn bài ở nhà như: Chơi tìm chữ cùng trẻ, đố con chữ o tô, viết như thế nào? Bức tranh kia có bao nhiêu chữ cái… cho trẻ tránh tình trạng dạy trẻ theo kiểu áp đặt không phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. - Trao đổi thông tin hai chiều với phụ huynh tôi thường xuyên trao đổi với các bậc phụ huynh vào các giờ đón trả trẻ. Cô thường nói về những nổi bật của trẻ khi tham gia vào các hoạt động. Để phụ huynh thấy được không cần “bắt học” trẻ vẫn nhớ, tô,viết tốt các chữ cái và tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm, kỹ năng học cho trẻ. Ví dụ: Chị biết không hôm nay em tổ chức cho các cháu ôn chữ ‘r’ trong trò chơi thi tìm chữ cái trong tranh bé…. nhà mình tìm rất nhanh nhé vv… -Cô tạo góc phụ huynh ở vị trí mà cha mẹ dễ nhìn thấy. Ở đó cô treo lịch báo giảng để phụ huynh biết hôm nay con mình học gì, ngay mai sẽ học gì để thống nhất nhẹ nhàng giúp trẻ ôn bài tránh tình trạng cô dạy chữ ‘l,m,n’ về cha mẹ động viên trẻ tìm chữ ‘g’. Và dành ra một khoảng lớn đủ treo những sản hàng ngày của trẻ lên đó. -Tạo sự yên tâm cho phụ huynh và dần thuyết phục họ chia sẻ phương pháp và thống nhất phương pháp dạy chữ của cô. Cô đã tổ chức một số hoạt động cùng phụ huynh như: + Cùng chuẩn bị và tổ chức tết trung thu cho trẻ có trò chơi nối chữ , trò chơi thi lấy bóng có chữ….. +Tổ chức cho phụ huynh giúp cô vệ sinh sắp xếp lớp học vào đầu năm học, tổng vệ sinh lớp học cuối kì I. Cùng phụ huynh sáp xếp, cất dọn đến đâu cô bằng cách cùng trò chuyện với phụ huynh và giới thiệu về các hoạt động của trẻ ở trường, cách học chữ ở lớp và những sản phẩm chữ cái của trẻ học thông qua trò chơi mà vẫn rất tốt. +Cũng từ những buổi cùng phụ huynh lao động cô bằng những lời thật, việc thật như: Giới thiệu về những đồ dùng tự làm bằng nguyên liệu sẵn có để làm đồ chơi, đồ dùng dạy và học từ đó tuyên truyền phụ huynh vận dụng hướng dẫn trẻ chơi – học ở nhà và giúp đỡ cô các nguyên vật liêu hoặc cho tặng những đồ chơi dư thừa ở nhà…… ØTrong quá trình sử dụng những giải pháp trên trong những năm gần đây tại những lớp tôi chủ nhiệm, đã đạt được kết quả như sau: III/ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC: -Đối với trẻ nhận biết đọc được, tô được 29 chữ cái một cách tự nguyện thoải mái và hứng thú không gò bó, ép buộc. Tạo được tâm thế cân bằng cho trẻ khi học chữ, phương pháp phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi nhưng vẫn đảm bảo tính chính xác trong phát âm tên gọi của từng chữ cái. Ngoài ra trẻ còn nắm được một số quy luật như cách đọc từ trên xuống dưới, từ trái qua phải, cách mở sách vở, biết được khi các chữ cái xếp cạnh nhau thì tạo thành tiếng…… Trẻ được hoạt động chủ động trong giờ học, được khám phá nhiều cái mới thông qua những trò chơi và các đồ dùng phong phú theo từng chủ đề. Được tiếp cận với công nghệ tin học qua bài giảng điện tử. Trẻ được tham gia vào hoạt đông làm đồ chơi, trang trí lớp, làm thiệp…. Tạo được sự phấn khởi và tác dụng rõ rệt. Đồ chơi, thiệp tốn rất ít tiền nhưng lại có giá trị rất lớn là sự vui sướng tuyệt vời ở trẻ thích được đi học. -Đối với giáo viên được mở rộng kiến thức, kinh nghiệm giảng dạy trong quá trình nghiên cứu sáng tạo tiết dạy, bài giảng, làm đồ dùng đồ chơi, cùng hoạt động gần gũi trẻ cô nhận ra nhiều vẻ đep tiềm năng ở trẻ muốn được khai thác và thêm yêu mến trẻ. Thúc đẩy sự ham học hỏi tìm tòi sáng tạo của cô. -Đối với phụ huynh có một cái nhìn mới về ngành học mầm non, về giáo viên mầm non và về cách dạy con học chữ cũng như sự quan tâm của phụ huynh về các hoạt động khác của trẻ ở trường cũng như ở nhà giúp trẻ phát triển cân đối hài hòa hơn. Cụ thể kết quả đạt được ở trẻ qua theo dõi khảo sát như sau: Nội Dung Khi chưa áp dụng Năm học 2008 - 2009 Năm học 2009 - 2010 Trẻ phát âm đúng, rõ ràng 29 chữ cái 65% 88% 98% Trẻ nhận biết đúng, chính xác 29 mặt chữ cái 72% 98% 99,5% Trẻ tô viết trùng khít lên chấm mờ, hoàn thành vở tập tô sạch sẽ 60% 92% 96% ØQua áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này tại lớp, tôi rút ra bài học kinh nghiệm sau; IV/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM: -Giáo viên phải nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 5- 6 tuổi. Quan tâm đến từng cá thể và hiểu được một số tâm tư nguyện vọng riêng biệt của từng trẻ. Luôn tôn trọng trẻ. Từ đó cuốn hút trẻ vào các hoạt động một cách tự nguyện. -Giáo viên phải nắm rõ các phương pháp, quy trình để cho trẻ làm quen với chữ cái. -Giáo viên phải năng động linh hoạt sáng tạo trong giảng dạy. Tìm hiểu tài liệu tự học tự nâng cao trình độ bằng nhiều hình thức. Bởi kiến thức của một giáo viên mầm non tuy không chuyên sâu nhưng phải đa dạng, phong phú và đúng nghĩa. Để chúng ta có thể đáp ứng được phần nào trong muôn vàn thắc mắc của trẻ thơ. -Sư tầm và làm đồ dùng đa dạng về hình thức kích thước màu sắc , phong phú chính xác về nội dung, phù hợp với từng yêu cầu của từng đề tài và đảm bảo an toàn. - Không chỉ tạo đồ dùng đồ chơi trực quan sinh động mà Giáo viên phải tạo được những bài giảng tốt, thiết thực, phù hợp với trẻ và kích thích được sự tò mò của trẻ. Bên cạnh những bài giảng thông thường thì cũng rất cần tạo được những bài giảng điện tử để tạo điều kiện cho trẻ được tiếp xúc với công nghệ thông tin. -Biết khai thác tiềm năng tiềm ẩn trong trẻ và khơi gợi những tiềm năng đó phát triển. -Cần hiểu về đặc điểm tính chất công việc, hoàn cảnh gia đình cũng như việc quan tâm của phụ huynh đến việc học chữ của trẻ từ đó tìm được cách tiếp cận phụ huynh để cùng cô thống nhất một phương pháp, nội dung dạy trẻ. -Giáo viên phải làm tốt công tác phối kết hợp gia đình nhà trường và xã hội, để cùng tạo điều kiện cho việc chăm sóc giáo dục trẻ. -Muốn làm được những điều trên đòi hỏi người giáo viên phải luôn trau dồi đạo đức nghề nghiêp, tác phong nhà giáo và nhất là lòng yêu mến trẻ thơ. Luôn mong muốn trẻ phát triển hài hoà hoàn thiện. V/ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT: Để đạt được hiệu quả cao hơn trong công tác dạy học ở cấp học mầm non nói chung và hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái nói riêng như ở địa bàn tôi đang công tác. Thì đang rất cần được sự quan tâm của các cấp, của toàn xã hội - gia đình - nhà trường nhiều hơn. +Quan tâm đến những địa bàn làm nông, thu nhập của phụ huynh còn eo hẹp. Để đầu tư về cơ sở vật chất nhất là về các phương tiện hỗ trợ như đồ chơi kệ tủ phù hợp để tạo môi trường gọn đẹp ngăn nắp trong lớp kích thích sự tò mò của trẻ, đồ chơi ngoài trời, ti vi, đầu đĩa .v.v… tạo sự phong phú đa dạng môi trường hoạt động của trẻ. +Giá như ở lớp tôi có được một cái ti vi, một đầu đĩa hay một bộ máy trình chiếu thì những hoạt động ở trường sẽ đạt hiệu qủa cao hơn bởi sự đa dạng phong phú hấp dẫn và sự tiện ích về sư tầm hình ảnh sinh động mà giáo viên không cần phải mất 2giờ đồng hồ để chuẩn bị một bức tranh mà vẫn chưa đảm bảo độ chính xác về biểu tượng. +Bên cạnh đó là một số đồ chơi, đồ dùng học tập tuy giáo viên tích cực làm bằng nguyên vật liệu sẵn có để phục vụ cho trẻ chơi và học nhưng xét về thẩm mỹ, độ an toàn, sự phong phú về chất liệu, chủng loại, màu sắc và tính chính xác về biểu tượng thì vẫn không thể bằng những đồ dùng do các công ty chuyên sản xuất đồ dùng đồ chơi làm được. Mặt khác khi giáo viên phải bỏ ra quá nhiều thời gian để làm đồ dùng đồ chơi và thời gian đứng lớp ngày 2 buổi. Thì thời gian để nghiên cứu bài dạy và nâng cao trình độ là quá ít. Trên đây là những giải pháp kinh nghiêm tôi đã học hỏi và vận dụng vào tổ chức các hoạt động cho trẻ trong những năm học qua. Vẫn còn nhiều thiếu sót và vụng về rất mong được sự tham khảo góp ý của cấp trên cũng như bạn bè đồng nghiệp để tôi có thể vận dụng tốt hơn trong sự nghiệp trồng người của mình. Thắng Lợi, ngày 05 tháng 04 năm 2010 Nhận xét của hội đồng giáo dục Người viết LÊ THỊ NGỌC

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docLe Thi Ngoc MG Thang Loikrongpak.doc
Tài liệu liên quan