Đề tài Nghiên cứu xử lý nước thải dệt nhuộm bằng phương pháp keo tụ kết hợp oxy hóa H2O2 sử dụng hoạt hóa tia UV thử nghiệm trên mô hình pilot phòng thí nghiệm

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận Nước thải sản xuất dệt nhuộm là một trong những loại nước thải có mức độ ô nhiễm cao, với đặc trưng là hàm lượng chất thải hữu cơ khó phân huỷ cao tồn tại trong nước thải. Hàm lượng COD theo nghiên cứu dao động từ khoảng 2000 – 2400mg/l đối với nước thải của công đoạn nhuộm, còn đối với nước thải của công đoạn hồ nấu có thể đạt đến giá trị khoảng 25.000mg/l. a. Từ kết quả nghiên cứu điều kiện tối ưu để xử lý COD trong nước thải nhằm loại bỏ chất hữu cơ khó phân huỷ ở công đoạn nhuộm, đưa đến các kết luận sau: Điều kiện tối ưu cho quá trình keo tụ: - Sử dụng phèn sắt III sunfat (Fe2(SO4)3) đem lại hiệu quả cao về cả mặt kinh tế và hiệu quả xử lý, lượng phèn tối ưu theo tỉ lệ: Fe2(SO4)3:CODvào=1:1,24 (theo khối lượng). - Sử dụng chất trợ keo (polyme hữu cơ) loại cation đem lại hiệu quả xử lý COD cao nhất, lượng chất trợ keo tối ưu 0,025g/l. - Điều kiện pH = 5 là tối ưu cho quá trình keo tụ sử dụng phèn sắt III sunfat. Điều kiện tối ưu cho quá trình oxi hoá tiên tiến: - Xử lý kết hợp UV/H2O2 đem lại hiệu quả cao hơn so với xử lý không kết hợp. - Lượng H2O2 tối ưu theo tỉ lệ H2O2:COD = 1:0,8 (theo khối lượng) - Điều kiện pH =3,5 là tối ưu cho quá trình xử lý bằng UV/H2O2. - Với thời gian tiếp xúc UV 40 phút thì COD trong nước thải sau xử lý đạt TCVN5945/2005 (loại B).

pdf53 trang | Chia sẻ: linhlinh11 | Ngày: 17/12/2018 | Lượt xem: 72 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Nghiên cứu xử lý nước thải dệt nhuộm bằng phương pháp keo tụ kết hợp oxy hóa H2O2 sử dụng hoạt hóa tia UV thử nghiệm trên mô hình pilot phòng thí nghiệm, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
ng chủ yếu là thuốc nhuộm hoàn nguyên, lƣợng thuốc nhuộm hoạt tính có sử dụng nhƣng lƣợng sử dụng ít. Đề tài tiến hành nghiên cứu xử lý các loại nƣớc thải nhuộm hỗn hợp bao gồm nƣớc thải nhuộm hoàn nguyên (7 màu) và nƣớc thải nhuộm hoạt tính (2 màu). 2.2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 23 2.2.1. Hoá chất, dụng cụ thí nghiệm và thiết bị nghiên cứu a. Hoá chất - Chất keo tụ sử dụng trong xử lý nƣớc thải: FeSO4, Fe2(SO4)3, Al2(SO4)3, PAC (poly aluminum clorua) và chất trợ lắng A101 (Hydrolyzed polyacrylamit – anionic), C101 (Quartermized polyamin – Cationic), N101 (Polyacrylamit – Nonionic). - Tác nhân sử dụng trong quá trình oxi hoá tiên tiến là UV/H2O2. - Điều chỉnh pH trong quá trình phản ứng bằng dung dịch HCl 15%, Ca(OH)2 20% . - Hoá chất phân tích COD: axit sunfuric (H2SO4); bạc sunfat (Ag2SO4), kali bicromat (K2Cr2O7); sắt (II) amoni sunfat [(NH4)2Fe(SO4)2.6H2O], chỉ thị Feroin. b. Hệ thống thí nghiệm và thiết bị phân tích  Thiết bị phân tích - Máy đo pH Metrohom 704 pH meter (Thuỵ Sỹ) - Bếp nung COD reactor của Hach (Mỹ) - Các thiết bị phân tích khác: bình tam giác, cốc thuỷ tinh, bình định mức, pipet, buret, .  Thiết bị nghiên cứu xử lý nước thải - Hệ thống tạo UV trung áp, bình trộn và phản ứng oxi hoá. - 2 máy bơm nƣớc - Hệ thống keo tụ: bể gồm 2 ngăn (ngăn phản ứng và ngăn lắng), máy khuấy. - 2 bể chứa và điều hoà nƣớc thải, dung tích 100l và 70l. 2.2.2. Phƣơng pháp phân tích a. Phương pháp lấy mẫu và bảo quản mẫu Mẫu thí nghiệm đƣợc đựng trong can nhựa 10 lít và bảo quản ở nhiệt độ 40C. Mẫu bảo quản trong phòng thí nghiệm không quá 5 ngày sau khi lấy mẫu. Trƣớc khi lấy mẫu để phân tích hoặc thí nghiệm cần phải lắc đều mẫu. b. Phương pháp phân tích các thông số Các thông số ô nhiễm trong nƣớc thải đƣợc xác định tại phòng thí nghiệm của Bộ môn Môi trƣờng - Đại học Dân lập Hải Phòng. - Các thông số nhiệt độ, pH, SS, độ màu đƣợc xác định bằng các thiết bị đo trong phòng thí nghiệm. - BOD5 đƣợc xác định theo TCVN 6001/1995. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 24 - COD đƣợc xác định theo TCVN số 6491:1999. Phƣơng pháp này có thể đạt đƣợc sai số ở mức độ 6-10 mgCOD/l, ngƣỡng giới hạn tối thiểu là 20mg/l. 2.2.3. Nghiên cứu thực nghiệm xử lý nƣớc thải nhuộm Nƣớc thải công đoạn nhuộm đƣợc nghiên cứu xử lý là loại nƣớc thải hỗn hợp các loại màu: đối với nƣớc thải nhuộm hỗn hợp, nồng độ COD ban đầu thƣờng rất cao (khoảng 1500 – 2500mg/l). Để quá trình oxi hóa bằng UV/H2O2 diễn ra có hiệu quả, cần có quá trình xử lý bậc 1 – keo tụ nhằm loại bỏ lƣợng lớn các chất hữu cơ. Do đó, thí nghiệm nghiên cứu xử lý đƣợc thực hiện theo 2 bƣớc: Khảo sát điều kiện tối ưu của quá trình keo tụ - Khảo sát ảnh hƣởng của loại và lƣợng chất keo tụ (FeSO4, Fe2(SO4)3, Al2(SO4)3, PAC) đến hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải nhuộm. - Khảo sát ảnh hƣởng của loại và lƣợng chất trợ lắng (Anion, Cation, Nonion) đến hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải nhuộm. - Khảo sát ảnh hƣởng của điều kiện pH đến hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải bằng các loại chất keo tụ. Khảo sát điều kiện tối ưu của quá trình oxi hóa bằng UV/H2O2 - Khảo sát hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải nhuộm bằng H2O2: Ảnh hƣởng của tỉ lệ H2O2:CODvào (theo khối lƣợng): hiệu quả xử lý COD bằng tác nhân UV/H2O2 phụ thuộc vào lƣợng H2O2:CODvào. Thay đổi tỉ lệ này với các giá trị: 0,1:1; 0,2:1; 0,4:1; 0,6:1; 0,8:1; 1,0:1, điều kiện pH = 5. Ảnh hƣởng của điều kiện pH: pH ảnh hƣởng đến sự có mặt của H2O2 trong dung dịch.Thí nghiệm tiến hành khảo sát ảnh hƣởng của pH trong khoảng pH = 3,0 7,0. - Khảo sát hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải nhuộm bằng UV: Thời gian tiếp xúc UV là yếu tố quan trọng ảnh hƣởng đến quá trình oxi hoá vì thực chất thời gian tiếp xúc tỉ lệ thuận với liều lƣợng bức xạ UV. Nghiên cứu đã thực hiện khảo sát hiệu quả xử lý COD của nƣớc thải nhuộm sau keo tụ bằng tác nhân UV trong khoảng thời gian tiếp xúc: 5; 10; 15; 20; 25; 30; 35; 40 phút. - Khảo sát hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải nhuộm bằng UV/H2O2: Ảnh hƣởng của pH: hiệu quả của quá trình oxi hoá bằng tác nhân UV kết hợp với H2O2 phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện pH trong dung dịch. Điều kiện cho quá trình hình thành gốc HO• khi sử dụng tác nhân UV/H2O2 là trong môi trƣờng axit [Kowalska E., 2004]. Nghiên cứu đã thực hiện xử lý nƣớc thải nhuộm sau keo tụ bằng tác nhân UV/H2O2 tại 5 giá trị pH khác nhau: 3,0; 3,5; 4,0; 4,5; 5,0. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 25 Ảnh hƣởng của lƣợng H2O2: nhờ sự có mặt của H2O2 trong dung dịch nên quá trình quang hóa tạo thành gốc HO•, gốc có khả năng oxi hóa mạnh chất hữu cơ. Vì vậy, nồng độ H2O2 trong nƣớc thải ảnh hƣởng trực tiếp đến quá trình tạo gốc HO •. Nghiên cứu đã thực hiện khảo sát ảnh hƣởng của lƣợng H2O2 đến hiệu quả xử lý bằng UV/H2O2 với lƣợng H2O2 khác nhau: 0,6:1; 0,8:1; 1:1; 1,2:1. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 26 CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 3.1. Kết quả khảo sát đặc tính nƣớc thải dệt nhuộm Nƣớc thải dệt nhuộm bao gồm chủ yếu là nƣớc thải công đoạn hồ, nấu, tẩy và nhuộm có nồng độ các chất ô nhiễm cao. Mẫu nƣớc thải lấy tại cơ sở dệt nhuộm Tín Thành – Làng nghề dệt nhuộm Nha Xá gồm nƣớc thải từ các công đoạn nhuộm, hồ, nấu và tẩy, sau đó tiến hành đi phân tích. Bảng 3.1. Kết quả phân tích các thông số ô nhiễm nƣớc thải (cơ sở dệt nhuộm Tín Thành – Nha Xá) Loại nƣớc thải pH SS COD (mg/l) BOD5 (mg/l) Công đoạn hồ 7,5 550 25.000 15.000 Công đoạn nấu >12 410 6700 2540 Công đoạn tẩy >12 44 500 150 Công đoạn nhuộm Hỗn hợp nƣớc thải 3 màu: hồng, xanh lơ, đỏ >9 254 2450 542 Hỗn hợp nƣớc thải 3 màu: xanh cốm, tím, vàng >9 289 1864 386 Hỗn hợp nƣớc thải 3 màu: nâu, đỏ, xanh >9 214 2240 486 Trung bình >9 252 2184 465 Hỗn hợp nƣớc thải 4 màu: hồng, xanh lơ, đỏ, tím >9 243 2224 504 Hỗn hợp nƣớc thải 4 màu: xanh cốm, tím, vàng, hồng >9 251 1960 420 Hỗn hợp nƣớc thải 4 màu: nâu, đỏm xanh, tím >9 196 2078 436 Trung bình >9 230 2087 453 Hỗn hợp nƣớc thải 5 màu: hồng, xanh lơ, đỏ, tím, vàng >9 224 2340 548 Hỗn hợp nƣớc thải 5 màu: xanh cốm, hồng, nâu, tím, vàng >9 179 2020 450 Hỗn hợp nƣớc thải 5 màu: nâu, đỏ, xanh, tím, vàng >9 190 2278 530 Trung bình >9 197 2212 509 Nƣớc thải nhuộm hoạt tính màu vàng >9 60 160 21 Nƣớc thải nhuộm hoạt tính màu xanh >9 40 120 25 Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 27 Bảng 3.1 là kết quả phân tích một vài thông số ô nhiễm của nƣớc thải cơ sở dệt nhuộm Tín Thành. Trong đó, nƣớc thải nhuộm đƣợc lấy từ các loại màu đỏ, tím, vàng, nâu, xanh lơ, xanh cốm, . Trộn lẫn theo các hỗn hợp 3 màu, 4 màu và 5 màu của nƣớc thải sử dụng thuốc nhuộm hoàn nguyên và 2 màu nƣớc thải sử dụng thuốc nhuộm hoạt tính. Các kết quả cho thấy, nƣớc thải công đoạn hồ và công đoạn đoạn nấu có hàm lƣợng chất hữu cơ cao, COD lên đến 25.000mg/l. Nguyên nhân là trong công đoạn này vải đƣợc hồ để tăng hoạt tính bề mặt, giúp cho nguyên liệu bắt màu tốt hơn. Tuy nhiên, nƣớc thải trong công đoạn hồ và nấu chứa chủ yếu chất hữu cơ dễ phân hủy nên có thể tách riêng và xử lý bằng những phƣơng pháp khác nhƣ biện pháp phân hủy sinh học để giảm chi phí xử lý chung. Cũng theo kết quả phân tích ở bảng 3.1 cho thấy, COD và BOD5 đối với nƣớc thải nhuộm hoàn nguyên cũng phụ thuộc vào từng loại màu thuốc nhuộm sử dụng (COD thƣờng có giá trị lớn hơn 1.800mg/l, BOD5 khoảng 300 – 500mg/l và SS khoảng 200mg/l). Đối với nƣớc thải nhuộm hoạt tính, các thông số ô nhiễm nhỏ hơn và đặc biệt COD thấp hơn 10 lần (120 – 160mg/l), nguyên nhân là khả năng bắt màu của thuốc nhuộm hoàn nguyên thấp hơn thuốc nhuộm hoạt tính, vì vậy lƣợng thuốc nhuộm dƣ đi vào nƣớc thải khi sử dụng thuốc nhuộm hoàn nguyên cao hơn thuốc nhuộm hoạt tính. Giá trị pH của các loại nƣớc thải trong công đoạn nấu, tẩy và nhuộm có tính kiềm mạnh bởi vì trong các công đoạn này đều sử dụng lƣợng lớn các chất NaOH, Na2CO3, Na2S2O3, Na2SO4. Hàm lƣợng chất rắn lơ lửng (SS) trong nƣớc thải của các công đoạn đều vƣợt tiêu chuẩn cho phép, công đoạn hồ và nấu có giá trị SS cao nhất (khoảng 500mg/l). Nguyên nhân do sử dụng lƣợng lớn hồ tinh bột khô với mục đích tạo màng hồ bao quanh sợi làm tăng độ bền và độ bóng của sợi. Phân dòng nƣớc thải: Qua nghiên cứu và khảo sát dây chuyền công nghệ dệt nhuộm tại cơ sở Tín Thành – Làng nghề dệt nhuộm Nha Xá, cho thấy nƣớc thải dệt nhuộm của công ty có thể phân dòng theo mức độ ô nhiễm khác nhau: - Dòng 1: nƣớc thải chủ yếu từ các công đoạn nấu, tẩy, giặt, vắt và giặt sau hồ. Với công nghệ tẩy nhuộm hiện nay của cơ sơ dệt nhuộm, công đoạn giặt thải ra lƣu lƣợng nƣớc Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 28 thải lớn nhất nhƣng nồng độ chất ô nhiễm không cao. Nƣớc thải của công đoạn hồ, nấu, tẩy chứa tinh bột chứa các chất hữu cơ dễ phân hủy. Vì vậy, nƣớc thải ở các công đoạn này đƣợc thu gom, kết hợp với nƣớc thải sinh hoạt để xử lý bằng biện pháp sinh học. - Dòng 2: nƣớc thải từ công đoạn nhuộm, dòng thải này mang tính kiềm, độ màu và hàm lƣợng các chất hữu cơ cao, khó phân hủy sinh học, đòi hỏi phải xử lý bằng các biện pháp hóa lý kết hợp với hóa học để đảm bảo nƣớc thải khi thải ra môi trƣờng đảm bảo tiêu chuẩn. 3.2. Kết quả xử lý nƣớc thải dệt nhuộm bằng phƣơng pháp keo tụ Các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng điều kiện để xử lý nƣớc thải nhuộm bằng quá trình AOPs là thông số COD đầu vào khoảng 200 – 500 mg/l [S. Parsons, 2004], vì vậy muốn oxi hoá hiệu quả nƣớc thải nhuộm bằng các tác nhân AOPs (sử dụng UV/H2O2) cần thiết thực hiện keo tụ để giảm một phần các chất hữu cơ. 3.2.1. Khảo sát ảnh hưởng của chất keo tụ đến hiệu quả xử lý nước thải Loại, lƣợng chất keo tụ và điều kiện pH ảnh hƣởng rất lớn đến hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải. Thí nghiệm tiến hành xử lý nƣớc thải nhuộm hỗn hợp 7 màu (nƣớc thải nhuộm hoàn nguyên 5 màu và nƣớc thải nhuộm hoạt tính 2 màu) để khảo sát ảnh hƣởng của chất keo tụ và điều kiện pH đến hiệu quả xử lý COD. 4 loại chất keo tụ đƣợc sử dụng là muối sắt II sunfat (FeSO4), sắt II sunfat (Fe2(SO4)3), nhôm sunfat (Al2SO4) và PAC. a. Kết quả khảo sát ảnh hưởng của chất keo tụ FeSO4 đến hiệu quả xử lý Tiến hành keo tụ nƣớc thải công đoạn nhuộm sử dụng chất keo tụ là FeSO4 thay đổi từ 400 – 1800mg/l, tƣơng ứng tỉ lệ FeSO4:CODvào trong khoảng 1:4,3 1:0,96 (theo khối lƣợng), sử dụng thêm chất trợ keo tụ A101 là 0,025g/l, thay đổi pH trong khoảng 3,5 – 6,5. Kết quả xử lý COD trong nƣớc thải phụ thuộc trực tiếp vào điều kiện pH và lƣợng chất keo tụ (đƣợc thể hiện trong bảng 3.2). Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 29 Bảng 3.2. Ảnh hƣởng của lƣợng FeSO4 và điều kiện pH đến hiệu quả xử lý COD CODvào = 1734 (mg/l) COD sau xử lý (mg/l) Lƣợng FeSO4 (mg/l) pH 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800 3,5 1542 1513 1452 1325 1144 1108 1182 1225 4,0 1426 1312 1160 1100 952 890 1021 1216 4,5 1432 1320 1080 910 902 845 890 920 5,0 1410 1225 1023 850 821 745 772 852 5,5 1423 1235 1124 980 942 782 872 921 6,0 1452 1326 1214 1150 1004 915 984 1042 6,5 1652 1548 1432 1250 1153 1120 1423 1487 Hình 3.1. Ảnh hƣởng của lƣợng FeSO4 và pH đến hiệu quả xử lý 0 10 20 30 40 50 60 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800 Lƣợng FeSO4 (mg/l) H iệ u q u ả l o ạ i b ỏ C O D ( % ) pH=3.5 pH=4 pH=4.5 pH=5 pH=5.5 pH=6 pH=6.5 Qua kết quả khảo sát cho thấy, khi sử dụng muối FeSO4 làm chất keo tụ thì hiệu quả xử lý COD phụ thuộc vào lƣợng chất keo tụ và điều kiện pH của dung dịch. Khi tăng lƣợng FeSO4 trong khoảng 400 – 1400mg/l thì hiệu quả xử lý tăng dần, tuy nhiên khi tiếp tục tăng lƣợng FeSO4 lên lớn hơn 1400mg/l thì hiệu quả xử lý lại giảm xuống. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 30 Khi lƣợng FeSO4 là 1400mg/l và ở các điều kiện pH khác nhau thì hiệu quả xử lý COD đạt đƣợc đều lớn hơn so với lƣợng FeSO4 khác nhau. Với điều kiện pH=5, khi sử dụng lƣợng FeSO4 khác nhau thì hiệu quả xử lý COD đạt đƣợc đều lớn ở các điều kiện pH khác. Vì vậy, pH = 5 và mFeSO4 = 1400mg/l là điều kiện tối ƣu cho quá trình keo tụ sử dụng FeSO4 (hiệu quả xử lý COD đạt đƣợc là 57%). b. Kết quả khảo sát ảnh hưởng của chất keo tụ Fe2(SO4)3 đến hiệu quả xử lý Tiến hành keo tụ nƣớc thải công đoạn nhuộm sử dụng chất keo tụ là Fe2(SO4)3 thay đổi từ 400 – 1800mg/l, tƣơng ứng tỉ lệ Fe2(SO4)3:CODvào trong khoảng 1:4,3 1:0,96 (theo khối lƣợng), sử dụng thêm chất trợ keo tụ A101 là 0,025g/l, thay đổi pH trong khoảng 3,5 – 6,5. Kết quả xử lý COD trong nƣớc thải phụ thuộc trực tiếp vào điều kiện pH và lƣợng chất keo tụ Fe2(SO4)3 (đƣợc thể hiện trong bảng 3.3). Bảng 3.3. Ảnh hƣởng của lƣợng Fe2(SO4)3 và điều kiện pH đến hiệu quả xử lý CODvào = 1734 (mg/l) COD sau xử lý (mg/l) Lƣợng Fe2(SO4)3 (mg/l) pH 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800 3,5 1521 1485 1420 1256 1032 989 1054 1125 4,0 1402 1325 1092 1014 924 845 928 1054 4,5 1392 1220 1080 1010 892 764 885 912 5,0 1321 1205 902 805 721 652 724 825 5,5 1383 1215 1104 920 842 722 782 892 6,0 1405 1312 1182 1105 1092 910 945 1042 6,5 1552 1448 1342 1245 1105 1020 1213 1348 Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 31 Hình 3.2. Ảnh hƣởng của lƣợng Fe2(SO4)3 và pH đến hiệu quả xử lý 0 10 20 30 40 50 60 70 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800 Lƣợng Fe2(SO4)3 (mg/l) H iệ u q u ả l o ạ i b ỏ C O D ( % ) pH=3.5 pH=4 pH=4.5 pH=5 pH=5.5 pH=6 pH=6.5 Qua kết quả khảo sát cho thấy, khi sử dụng muối Fe2(SO4)3 làm chất keo tụ thì hiệu quả xử lý COD phụ thuộc vào lƣợng chất keo tụ và điều kiện pH của dung dịch. Khi tăng lƣợng Fe2(SO4)3 trong khoảng 400 – 1400mg/l thì hiệu quả xử lý tăng dần, tuy nhiên khi tiếp tục tăng lƣợng Fe2SO4 lên lớn hơn 1400mg/l thì hiệu quả xử lý lại giảm xuống. Khi lƣợng Fe2(SO4)3 là 1400mg/l và ở các điều kiện pH thì hiệu quả xử lý COD đạt đƣợc đều lớn hơn so với lƣợng Fe2(SO4)3 khác nhau. Với điều kiện pH=5, khi sử dụng lƣợng Fe2(SO4)3 khác nhau thì hiệu quả xử lý COD đạt đƣợc đều lớn ở các điều kiện pH. Vì vậy, pH = 5 và lƣợng Fe2(SO4)3 1400mg/l là điều kiện tối ƣu cho quá trình keo tụ (hiệu quả xử lý COD đạt đƣợc là 62,4%, COD giảm từ 1734mg/l xuống 652mg/l). c. Kết quả khảo sát ảnh hưởng của chất keo tụ Al2(SO4)3 đến hiệu quả xử lý Tiến hành keo tụ nƣớc thải công đoạn nhuộm sử dụng chất keo tụ là Al2(SO4)3 thay đổi từ 400 – 1800mg/l, tƣơng ứng tỉ lệ Al2(SO4)3:CODvào trong khoảng 1:4,3 1:0,96 (theo khối lƣợng), sử dụng thêm chất trợ keo tụ A101 là 0,025g/l, thay đổi pH trong khoảng 3,5 – 6,5. Điều kiện pH và lƣợng chất keo tụ Al2(SO4)3 ảnh đến hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải nhuộm (đƣợc thể hiện trong bảng 3.4). Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 32 Bảng 3.4. Ảnh hƣởng của lƣợng Al2(SO4)3 và điều kiện pH đến hiệu quả xử lý CODvào = 1734 (mg/l) COD sau xử lý (mg/l) Lƣợng Al2(SO4)3 (mg/l) pH 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800 3,5 1525 1491 1432 1356 1212 1119 1090 1132 4,0 1390 1292 1159 1024 945 920 848 905 4,5 1341 1242 1080 910 842 804 780 853 5,0 1362 1265 1102 975 906 875 802 884 5,5 1380 1281 1154 1081 948 897 850 912 6,0 1415 1332 1402 1295 1082 981 925 1012 6,5 1538 1425 1420 1395 1305 1220 1013 1124 Hình 3.3. Ảnh hƣởng của lƣợng Al2(SO4)3 và pH đến hiệu quả xử lý 0 10 20 30 40 50 60 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800 Lƣợng Fe2(SO4)3 (mg/l) H iệ u q u ả l o ạ i b ỏ C O D ( % ) pH=3.5 pH=4 pH=4.5 pH=5 pH=5.5 pH=6 pH=6.5 Qua kết quả khảo sát cho thấy, khi sử dụng muối Al2(SO4)3 làm chất keo tụ thì hiệu quả xử lý COD phụ thuộc vào lƣợng chất keo tụ và điều kiện pH của dung dịch. Khi tăng Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 33 lƣợng Al2(SO4)3 trong khoảng 400 - 1600mg/l thì hiệu quả xử lý tăng dần, tuy nhiên khi tiếp tục tăng lƣợng Al2(SO4)3 lên >1600mg/l thì hiệu quả xử lý lại giảm xuống. Khi lƣợng Al2(SO4)3 là 1600mg/l và ở các điều kiện pH thì hiệu quả xử lý COD đạt đƣợc đều lớn hơn so với lƣợng Al2(SO4)3 khác nhau. Với điều kiện pH = 4,5, khi sử dụng lƣợng Al2(SO4)3 khác nhau thì hiệu quả xử lý COD đạt đƣợc đều lớn ở các điều kiện pH. Vì vậy, pH = 4,5 và lƣợng Al2(SO4)3 1600mg/l là điều kiện tối ƣu cho quá trình keo tụ (hiệu quả xử lý COD đạt đƣợc là 55%, COD giảm từ 1734mg/l xuống 780mg/l). d. Kết quả khảo sát ảnh hưởng của chất keo tụ PAC đến hiệu quả xử lý Tiến hành keo tụ nƣớc thải công đoạn nhuộm sử dụng chất keo tụ là PAC thay đổi từ 100 – 800mg/l, tƣơng ứng tỉ lệ PAC:CODvào trong khoảng 1:4,3 1:0,96 (theo khối lƣợng), sử dụng thêm chất trợ keo tụ A101 là 0,025g/l, thay đổi pH trong khoảng 5,0-8,0. Hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải phụ thuộc vào lƣợng PAC và điều kiện pH khác nhau (đƣợc thể hiện trong bảng 3.5). Bảng 3.5. Ảnh hƣởng của lƣợng PAC và điều kiện pH đến hiệu quả xử lý COD (CODvào = 1734mg/l) COD sau xử lý (mg/l) Lƣợng PAC (mg/l) pH 100 200 300 400 500 600 700 800 5,0 1310 1255 1120 1006 960 989 1054 1128 5,5 1302 1225 1202 982 942 987 1082 1120 6,0 1282 1224 1104 1001 898 912 983 1032 6,5 1221 1208 1062 905 818 872 906 985 7,0 1203 1115 1014 912 742 768 805 822 7,5 995 912 895 854 650 702 782 794 8,0 1052 956 908 864 765 789 827 849 Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 34 Hình 3.4. Ảnh hƣởng của lƣợng PAC và pH đến hiệu quả xử lý 0 10 20 30 40 50 60 70 100 200 300 400 500 600 700 800 Lƣợng PAC (mg/l) H iệ u q u ả l o ạ i b ỏ C O D ( % ) pH=5 pH=5.5 pH=6 pH=6.5 pH=7 pH=7.5 pH=8 Qua kết quả khảo sát cho thấy, khi sử dụng muối PAC làm chất keo tụ thì hiệu quả xử lý COD phụ thuộc vào lƣợng chất keo tụ và điều kiện pH của dung dịch. Khi tăng lƣợng PAC trong khoảng 100 – 500mg/l thì hiệu quả xử lý tăng dần, tuy nhiên khi tiếp tục tăng lƣợng PAC lên >500mg/l thì hiệu quả xử lý lại giảm xuống. Khi lƣợng PAC là 500mg/l và ở các điều kiện pH khác nhau thì hiệu quả xử lý COD đạt đƣợc đều lớn hơn so với lƣợng PAC khác nhau. Với điều kiện pH=7,5, khi sử dụng lƣợng PAC khác nhau thì hiệu quả xử lý COD đạt đƣợc đều lớn ở các điều kiện pH khác. Vì vậy, pH = 7,5 và lƣợng PAC 500mg/l là điều kiện tối ƣu cho quá trình keo tụ sử dụng PAC (hiệu quả xử lý COD đạt đƣợc là 62,5%). e. So sánh hiệu quả xử lý nước thải bằng các chất keo tụ khác nhau Dựa trên các kết quả đã nghiên cứu về ảnh hƣởng của điều kiện pH, lƣợng và loại chất keo tụ, so sánh về hiệu quả xử lý COD của các chất keo tụ khác nhau đã đƣợc tổng hợp và thể hiện trên hình 3.5. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 35 Hình 3.5. So sánh hiệu quả xử lý COD bằng các chất keo tụ khác nhau 0 10 20 30 40 50 60 70 3.5 4 4.5 5 5.5 6 6.5 7 7.5 8 pH H iệ u q u ả l o ạ i b ỏ C O D ( % ) FeSO4 1.4g/l Fe2(SO4)3 1.4g/l Al2(SO4)3 1,6g/l PAC 0.5g/l Với kết quả so sánh thể hiện trên hình cho thấy, hiệu quả xử lý nƣớc thải bằng muối sắt (II) thấp hơn so với muối sắt (III) trong các điều kiện pH khác nhau. Bởi vì khi sử dụng muối sắt (II) làm chất keo tụ thì Fe2+ phản ứng với ion OH- trong dung dịch để tạo thành Fe(OH)2 ở trạng thái tan. Sau đó Fe(OH)2 bị oxi hóa tạo thành Fe(OH)3 nhờ sự có mặt của oxi trong nƣớc thải. Phản ứng oxi hóa này bị ngăn cản khi điều kiện pH thấp do không đủ gốc OH-. Do đó, làm giảm tốc độ phản ứng oxi hóa chuyển Fe(OH)2 thành Fe(OH)3 và hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải giảm xuống. Hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải bằng Fe3+ cao hơn so với Al3+ bởi vì bông keo tạo bởi muối nhôm kém ổn định hơn so với muối sắt. So sánh hiệu quả xử lý nƣớc thải của Al2(SO4)3 và PAC cho thấy, hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải của PAC cao hơn Al2(SO4)3 (trong khoảng pH tối ƣu) và lƣợng PAC sử dụng để đạt đƣợc hiệu quả lớn nhất thấp hơn nhiều lần so với Al2(SO4)3. Nguyên nhân là do PAC đƣợc tạo thành do sự thủy phân polime của nhôm, trong khi đó nhôm sunfat vẫn cần thủy phân khi đƣa vào nƣớc thải. Hiệu quả xử lý COD tối ƣu đạt đƣợc của Fe2(SO4)3 và PAC là tƣơng tự nhau (62,4% và 62,5%) Điều kiện pH ảnh hƣởng trực tiếp đến hiệu quả xử lý của quá trình oxi hóa tiên tiến bằng UV/H2O2. Vì vậy, nghiên cứu đã khảo sát sự thay đổi pH của nƣớc thải sau khi sử dụng các chất keo tụ khác nhau, kết quả đƣợc chỉ ra ở bảng 3.6. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 36 Bảng 3.6. Sự thay đổi pH và hiệu quả xử lý COD bằng các chất keo tụ khác nhau Loại chất keo tụ Lƣợng chất keo tụ (mg/l) pHtrƣớc xử lý pHsau xử lý Hiệu quả loại bỏ COD (%) FeSO4 1400 5,0 3,5 57,0 Fe2(SO4)3 1400 5,0 3,5 62,4 Al2(SO4)3 1800 4,5 3,0 55,0 PAC 500 7,5 7,0 62,5 Qua kết quả cho thấy, pH sau khi xử lý nƣớc thải bằng muối nhôm và muối sắt sunfat giảm đi nhiều hơn so với PAC. Bởi vì, khi sử dụng muối nhôm và muối sắt sunfat làm chất keo tụ, chúng sẽ xảy ra các phản ứng thủy phân tiêu thụ gốc OH- trong nƣớc thải và tạo ra nhiều gốc H+, điều này làm cho pH của nƣớc thải giảm xuống thấp. Trong khi đó, pH của nƣớc thải sau xử lý bằng PAC thay đổi không đáng kể là do không xảy ra các phản ứng thủy phân tiêu thụ gốc OH- trong nƣớc thải. Nƣớc thải dệt nhuộm sau khi xử lý bằng phƣơng pháp keo tụ (xử lý bậc 1), tiếp tục đƣợc xử lý bằng phƣơng pháp oxi hóa tiên tiến (xử lý bậc 2). Theo Shu et al. (1994) đã nghiên cứu, quá trình phân hủy thuốc nhuộm bằng UV/H2O2 tối ƣu đạt đƣợc ở pH từ 3,0 đến 5,2. Vì vậy, cần thiết phải tính toán để lựa chọn ra loại chất keo tụ (PAC và Fe2(SO4)3) cho phù hợp về mặt kinh tế và hiệu quả. Với kết quả tính toán trên, sự lựa chọn muối Fe2(SO4)3 làm chất keo tụ là phù hợp về mặt hiệu quả và chi phí xử lý. 3.2.2. Khảo sát ảnh hưởng của chất trợ keo tụ đến hiệu quả xử lý nước thải Để nâng cao hiệu quả xử lý bằng phƣơng pháp keo tụ, thí nghiệm đã bổ sung hợp chất trợ keo là hợp chất cao phân tử. Dựa vào điện tích của hợp chất cao phân tử, ngƣời ta chia chất trợ keo làm 3 loại: loại cation, loại anion và loại không mang điện tích. Loại và lƣợng chất trợ keo ảnh hƣởng rất lớn đến quá trình keo tụ. Vì vậy, thí nghiệm đã tiến hành khảo sát ảnh hƣởng của loại và lƣợng chất trợ keo đến hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải. Loại và lƣợng chất keo tụ sử dụng tối ƣu là Fe2(SO4)3 với lƣợng 1400 mg/l, pH = 5. Lƣợng và loại chất trợ keo đƣợc thêm vào khác nhau. Kết quả khảo sát đƣợc chỉ ra ở bảng 3.7 và hình 3.6. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 37 Bảng 3.7. Ảnh hƣởng của loại và lƣợng chất trợ keo tụ đến hiệu quả xử lý COD Keo tụ bằng Fe2(SO4)3 và trợ keo Cation Lƣợng C (mg/l) 5 10 15 20 25 30 35 40 COD sau XL (mg/l) 815 640 542 525 435 484 512 882 Hiệu quả XL (%) 53,0 63,9 68,7 69,7 74,9 72,1 70,5 49,1 Keo tụ bằng Fe2(SO4)3 và trợ keo Anion Lƣợng A (mg/l) 5 10 15 20 25 30 35 40 COD sau XL (mg/l) 662 584 618 704 812 876 903 1042 Hiệu quả XL (%) 61,8 66,3 64,4 59,4 53,2 49,5 47,9 39,9 Keo tụ bằng Fe2(SO4)3 và trợ keo Nonion Lƣợng N (mg/l) 5 10 15 20 25 30 35 40 COD sau XL (mg/l) 784 613 468 524 574 705 748 912 Hiệu quả XL (%) 54,8 64,6 73,0 69,8 66,9 59,3 56,9 47,4 Hình 3.6. Ảnh hƣởng của loại và lƣợng chất trợ keo đến hiệu quả xử lý 0 10 20 30 40 50 60 70 80 5 10 15 20 25 30 35 40 Lƣợng chất trợ keo (mg/l) H iệ u q u ả x ử l ý C O D ( % ) Loại C Loại A Loại N Với kết quả nghiên cứu trên cho thấy, mỗi loại chất trợ keo ở các nồng độ sử dụng khác nhau thì hiệu quả xử COD là khác nhau. Hiệu quả tối ƣu đạt đƣợc của mỗi loại chất trợ keo tƣơng ứng ở các nồng độ là 25; 10 và 15mg/l đối với C, A và N. Lƣợng chất trợ keo tối ƣu của loại trợ keo cation lớn hơn so với hai loại còn lại là do khi sử dụng trợ keo cation không những có vai trò làm trung hòa điện tích âm trong nƣớc thải mà còn có tác dụng làm cầu nối liên kết giữa các hạt keo. Cùng với hai vai trò trên làm cho chất trợ keo cation đem lại hiệu quả xử lý COD là lớn nhất. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 38 3.3. Kết quả xử lý nƣớc thải sau keo tụ bằng phƣơng pháp oxy hóa tiên tiến 3.3.1. Kết quả xử lý nước thải sau keo tụ bằng tác nhân oxy hóa H2O2 a. Khảo sát ảnh hưởng của lượng H2O2 đến hiệu quả xử lý bằng H2O2 Nhƣ đã biết, H2O2 không những là chất oxy hóa mạnh mà còn là tác nhân tạo gốc HO trong phản ứng dây chuyền, có khả năng oxy hóa mạnh các chất hữu cơ. Tuy nhiên, một số kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng H2O2 phản ứng với gốc HO , khi lƣợng H2O2 vƣợt quá giới hạn sẽ là yếu tố ngăn cản phản ứng oxi hóa, làm giảm hiệu quả của quá trình xử lý. Vì vậy, trƣớc khi xử lý cần thiết phải tìm ra lƣợng H2O2 tối ƣu để hiệu quả xử lý đạt đƣợc là lớn nhất. Để khảo sát khả năng phân hủy chất hữu cơ của H2O2, thí nghiệm đƣợc tiến hành với nƣớc thải nhuộm hỗn hợp sau khi đã keo tụ với giá trị COD = 430mg/l, pH = 5,0 và lƣợng H2O2 sử dụng thay đổi theo các tỉ lệ gH2O2/gCODvào. Các kết quả thu đƣợc thể hiện trong bảng 3.8. Bảng 3.8. Kết quả khảo sát hiệu quả xử lý COD bằng H2O2 (CODvào = 430mg/l; pH = 5) Tỷ lệ gH2O2/gCODvào CODsau xử lý CODgiảm Hiệu quả xử lý (%) gH2O2/gCODxử lý đƣợc 0 430 0,1/1 315 115 26,7 1/1,15 0,2/1 276 154 35,8 1/0,77 0,4/1 235 195 45,3 1/0,49 0,6/1 208 222 51,6 1/0,37 0,8/1 216 214 49,8 1/0,27 1,0/1 234 196 45,6 1/0,2 Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 39 0 50 100 150 200 250 C O D x ử l ý đ ƣ ợ c (m g /l ) 0,1:1 0,2:1 0,4:1 0,6:1 0,8:1 1,0:1 Tỉ lệ H2O2/COD Hình 3.7. Ảnh hƣởng của H2O2 đến hiệu quả xử lý COD Nhƣ vậy, xử lý COD bằng H2O2 đạt hiệu quả cao nhất khoảng 51,6% khi thêm lƣợng H2O2 theo tỷ lệ với lƣợng COD đầu vào là 0,6/1, tỷ lệ H2O2/COD xử lý đƣợc là 1/0,37 (tức là 1gH2O2 xử lý đƣợc 0,37gCOD) . Bảng 3.8 và hình 3.7 chỉ ra rằng: khi thêm lƣợng H2O2 vào theo tỷ lệ COD đầu vào là 0,2/1 thì tỷ lệ H2O2/COD xử lý đƣợc là cao nhất (tức là 1g H2O2 xử lý đƣợc 1,15g COD). Nếu tiếp tục tăng lƣợng H2O2 tức là tăng tỷ lệ H2O2/CODvào thì hiệu quả xử lý lại giảm đi. Điều này có thể giải thích nhƣ sau: khi ta thêm một lƣợng nhỏ H2O2 vào thì xảy ra phản ứng oxy hóa các chất hữu cơ dễ phân hủy trƣớc và đạt hiệu quả xử lý cao, khi ta tiếp tục thêm lƣợng H2O2 thì lƣợng dƣ H2O2 là yếu tố ngăn cản phản ứng oxy hóa, do các phản ứng sau: H2O2 HO2 - + H + H2O2 + HO2 - H2O + O2 + OH - HO2 - + OH - H2O + O2 - b. Khảo sát ảnh hưởng của điều kiện pH đến hiệu quả xử lý bằng H2O2 Điều kiện pH ảnh hƣởng đến sự tồn tại của H2O2 trong nƣớc thải khi tiến hành xử lý. H2O2 tồn tại chủ yếu trong môi trƣờng axit và ngƣợc lại trong môi trƣờng kiềm H2O2 bị phân hủy. Do đó, điều kiện pH ảnh hƣởng trực tiếp đến phản ứng oxi hóa chất hữu cơ trong nƣớc thải. Thí nghiệm đã tiến hành khảo sát ảnh hƣởng của điều kiện pH đến hiệu quả xử lý, kết quả đƣợc thể hiện trong bảng 3.9 và hình 3.8. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 40 Bảng 3.9. Ảnh hƣởng của pH đến hiệu quả xử lý COD bằng H2O2 Tỷ lệ gH2O2/gCODvào Điều kiện pH CODsau xử lý CODgiảm Hiệu quả xử lý (%) 0,6/1 3,0 342 88 20,5 0,6/1 3,5 303 127 29,5 0,6/1 4,0 268 162 37,7 0,6/1 4,5 214 216 50,2 0,6/1 5,0 208 222 51,6 0,6/1 5,5 229 201 46,7 0,6/1 6,0 254 176 40,9 Hình 3.8. Ảnh hƣởng của pH đến hiệu quả xử lý COD bằng H2O2 0 10 20 30 40 50 60 3.5 4 4.5 5 5.5 6 Điều kiện pH H iệ u s u ấ t x ử l ý C O D (% ) Dựa trên các kết quả nghiên cứu trên cho thấy, điều kiện pH = 5,0 là tối ƣu cho quá trình phân hủy chất hữu cơ của H2O2. Trong điều kiện môi trƣờng axit mạnh thì quá trình phân hủy chất hữu cơ bị cản trở. Trong điều kiện pH > 5 thì xảy ra phản ứng tiêu thụ lƣợng H2O2 nhƣ sau: H2O2 + HO2 - H2O + O2 + OH - HO2 - + OH - H2O + O2 - Do đó, lƣợng H2O2 giảm, làm cho hiệu quả xử lý COD giảm xuống. Trong điều kiện pH tối ƣu, hiệu quả xử lý COD của H2O2 đạt tối ƣu 51,6%, COD trong nƣớc thải giảm từ 430 xuống 208mg/l. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 41 3.3.2. Kết quả xử lý nước thải sau keo tụ bằng tác nhân UV Quá trình quang phân trực tiếp dẫn đến lƣợng chất hữu cơ trong nƣớc thải giảm đi. Liều lƣợng tia UV (năng lƣợng của quá trình quang phân) ảnh hƣởng trực tiếp đến hiệu quả xử lý COD trong nƣớc thải. Vì vậy, nghiên cứu tiến hành khảo sát ảnh hƣởng của thời gian tiếp xúc UV đến hiệu quả xử lý COD trong khoảng 5 – 40 phút (kết quả chỉ ra ở bảng 3.10). Bảng 3.10. Ảnh hƣởng của thời gian tiếp xúc UV đến hiệu quả xử lý COD (CODvào = 430mg/l; pH = 7) Thời gian tiếp xúc UV (phút) 0 5 10 15 20 25 30 35 40 CODsau xử lý (mg/l) 430 348 305 284 258 245 228 224 224 CODxử lý đƣợc (mg/l) 0 82 125 146 172 185 202 206 206 Hiệu quả xử lý (%) 0 19,1 29,1 34,0 40,0 43,0 47,0 47,9 47,9 Hình 3.9. Ảnh hƣởng của thời gian tiếp xúc UV đến hiệu quả xử lý COD 0 50 100 150 200 250 300 350 400 5 10 15 20 25 30 35 40 Thời gian tiếp xúc UV (phút) C O D s a u x ử l ý ( m g /l ) Qua bảng 3.10 và hình 3.9 cho thấy, hiệu quả xử lý nƣớc thải nhuộm hỗn hợp sau keo tụ bằng tác nhân UV đạt đƣợc không cao. Khi thời gian tiếp xúc UV tăng trong khoảng 5 – 35 phút thì hiệu quả xử lý COD tăng liên tục. Nguyên nhân là do thời gian tiếp xúc UV càng tăng thì lƣợng tử ánh sáng càng lớn, dẫn đến các chất hữu cơ trong nƣớc thải đƣợc hấp thụ và chuyển sang trạng thái bị kích thích càng nhiều, làm cho quá trình oxy hóa chất hữu cơ xảy ra tăng dần. Tuy nhiên, quá trình oxy hóa bằng tác nhân UV chỉ xảy ra Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 42 đối với chất hữu cơ dễ phân hủy. Vì vậy, khi tiếp tục tăng thời gian tiếp xúc UV trong khoảng 35 – 40 phút, chất hữu cơ dễ phân hủy đã đƣợc oxy hóa hoàn toàn, trong nƣớc thải chỉ còn lại chất hữu cơ khó phân hủy, dẫn đến hiệu quả xử lý không tăng. Hiệu quả xử lý đạt đƣợc tối đa là 47,9% (COD giảm từ 430mg/l xuống 224mg/l) sau khoảng thời gian tiếp xúc là 35 phút. 3.3.3. Kết quả xử lý nước thải sau keo tụ bằng tác nhân H2O2 sử dụng hoạt hóa tia UV a. Khảo sát ảnh hưởng của lượng H2O2 đến hiệu quả xử lý COD bằng UV/H2O2 H2O2 là chất oxi hoá mạnh, đồng thời là tác nhân tạo gốc HO  trong phản ứng dây chuyền sinh ra nhiều gốc HO có khả năng oxi hoá chất hữu cơ mạnh. Tuy nhiên, chỉ có H2O2 thì khả năng phân huỷ chất hữu cơ có hiệu quả rất thấp [J. Perkowski and L. Kos, 2003]. Hơn nữa, theo kết quả đã nghiên cứu về ảnh hƣởng của lƣợng H2O2 đến hiệu quả xử lý nƣớc thải thì hiệu quả đạt đƣợc cao nhất là 51,6%. Theo nghiên cứu của Parsons (2004), cho thấy khi có sự kết hợp H2O2 với UV thì khả năng phân huỷ chất hữu cơ sẽ tăng do phản ứng hình thành gốc HO đƣợc thúc đẩy. Nhằm tăng hiệu quả xử lý nƣớc thải, nghiên cứu đã tiến hành xử lý nƣớc thải có sự kết hợp của tác nhân H2O2 sử dụng hoạt hóa tia UV. Thí nghiệm tiến hành đối với nƣớc thải nhuộm hỗn hợp sau khi keo tụ, tỉ lệ H2O2:CODvào khác nhau: 0,6:1; 0,8:1; 1:1; 1,2:1 (theo khối lƣợng), pH = 5 (điều kiện tối ƣu cho quá trình oxi hóa bằng H2O2 đã đƣợc nghiên cứu ở trên). Kết quả của quá trình xử lý đƣợc chỉ ra ở bảng 3.11 và hình 3.10. Bảng 3.11. Ảnh hƣởng của tỉ lệ H2O2:CODvào đến hiệu quả xử lý COD bằng UV/H2O2 (COD vào= 430 mg/l, pH = 5) Thời gian tiếp xúc (h) Tỉ lệ H2O2:CODvào (theo khối lƣợng) 0,6:1 0,8:1 1:1 1,2:1 COD sau xử lý (mg/l) Hiệu quả xử lý (%) COD sau xử lý (mg/l) Hiệu quả xử lý (%) COD sau xử lý (mg/l) Hiệu quả xử lý (%) COD sau xử lý (mg/l) Hiệu quả xử lý (%) 5 202 53,0 192 55,3 245 43,0 258 40,0 10 198 53,9 184 57,2 230 46,5 236 45,1 15 194 54,9 168 60,9 214 50,2 230 46,5 Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 43 20 175 59,3 145 66,3 198 54,0 208 51,6 25 145 66,3 120 72,1 188 56,3 194 54,9 30 134 68,8 104 75,8 173 59,8 190 55,8 35 120 72,1 100 76,7 145 66,3 186 56,7 40 114 73,5 98 77,2 132 69,3 184 57,2 Hình 3.10. Ảnh hƣởng của tỉ lệ H2O2:CODvào đến hiệu quả xử lý COD bằng UV/H2O2 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 5 10 15 20 25 30 35 40 Thời gian tiếp xúc UV (phút) C O D s a u x ử l ý ( m g /l ) 1:0,6 1:0,8 1:1,0 1:1,2 Qua kết quả nghiên cứu cho thấy, xử lý nƣớc thải nhuộm sau khi keo tụ bằng kết hợp UV/H2O2 đem lại hiệu quả cao hơn so với xử lý bằng UV hoặc H2O2. Bởi vì, khi xử lý bằng UV thì chỉ xảy ra quá trình quang phân trực tiếp, khi xử lý bằng H2O2 thì gốc HO • tự do tạo thành ít do không có xúc tác. Ngƣợc lại khi sử dụng kết hợp UV với H2O2 thì xảy ra cả quang phân trực tiếp và gián tiếp (gốc HO• tạo ra nhiều), vì vậy hiệu quả xử lý COD cao. Tỉ lệ H2O2:CODvào ảnh hƣởng đến hiệu quả xử lý COD bằng UV/H2O2, tại pH = 5, với tỉ lệ H2O2:CODvào khác nhau: 0,6:1; 0,8:1; 1:1; 1,2:1 và thời gian tiếp xúc UV 40 phút thì hiệu quả xử lý COD tƣơng ứng đạt 73,5; 77,2; 69,3 và 57,2%. Do đó, tỉ lệ H2O2:CODvào=0,8:1 là tối ƣu cho quá trình xử lý bằng H2O2/UV. b. Khảo sát ảnh hưởng của giá trị pH đến hiệu quả xử lý bằng H2O2 sử dụng hoạt hóa tia UV Phản ứng phân huỷ H2O2 dƣới tác dụng của UV để tạo thành gốc HO • phụ thuộc vào điều kiện pH trong dung dịch. pH tối ƣu cho quá trình hình thành gốc HO• tự do là trong môi trƣờng axit [Hung - Yee Shun, 2005]. Trên cơ sở các công trình nghiên cứu trƣớc đây về xử lý nƣớc thải bằng tác nhân UV/H2O2, nghiên cứu đã tiến hành xử lý nƣớc thải Tỉ lệ H2O2:CODvào Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 44 sau khi keo tụ bằng UV/H2O2 tại 5 giá trị pH khác nhau là 3; 4; 5; 6 lƣợng H2O2 thêm vào theo tỉ lệ H2O2:CODvào = 1:0,8, thời gian tiếp xúc UV là 40 phút. Hiệu quả xử lý COD của nƣớc thải bằng UV/H2O2 tại các giá trị pH khác nhau đƣợc trình bày trong bảng 3.12 và hình 3.11 Bảng 3.12. Ảnh hƣởng của pH và thời gian tiếp xúc đến hiệu quả xử lý COD bằng UV/H2O2 (CODvào= 430 mg/l) Thời gian tiếp xúc (phút) pH = 3 pH = 4 pH = 5 pH = 6 COD sau xử lý (mg/l) Hiệu quả xử lý (%) COD sau xử lý (mg/l) Hiệu quả xử lý (%) COD sau xử lý (mg/l) Hiệu quả xử lý (%) COD sau xử lý (mg/l) Hiệu quả xử lý (%) 5 247 42,6 184 57,2 192 55,3 253 41,2 10 224 47,9 178 58,6 184 57,2 242 43,7 15 194 54,9 168 60,9 168 60,9 231 46,3 20 180 58,1 142 67,0 145 66,3 218 49,3 25 147 65,8 120 72,1 120 72,1 206 52,1 30 132 69,3 98 77,2 104 75,8 185 57,0 35 120 72,1 87 79,8 100 76,7 174 59,5 40 114 73,5 76 82,3 98 77,2 145 66,3 Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 45 Hình 3.11. Ảnh hƣởng của pH đến quá trình xử lý COD bằng UV/H2O2 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 5 10 15 20 25 30 35 40 Thời gian tiếp xúc UV (phút) H iệ u q u ả x ử l ý C O D ( % ) pH=3.0 pH=3.5 pH=4.0 pH=4.5 Kết quả thí nghiệm cho thấy, với điều kiện pH khác nhau thì hiệu quả xử lý đạt giá trị khác nhau, hiệu quả xử lý tăng khi thời gian tiếp xúc tăng. Bởi vì, liều lƣợng UV tỉ lệ thuận với thời gian tiếp xúc UV, khi liều lƣợng UV càng lớn thì khả năng quang phân trực tiếp và gián tiếp càng mạnh, điều này dẫn đến chất hữu cơ trong nƣớc thải bị phân huỷ càng nhiều. Trong khoảng thời gian tiếp xúc 5 đến 40 phút, tại pH = 3; 4; 5; 6, tỉ lệ H2O2:CODvào= 0,8:1, hiệu quả xử lý tăng tƣơng ứng 42,6-73,5%; 57,2-82,3%; 55,3 - 77,2% và 41,2-66,3% Do đó, điều kiện tối ƣu cho quá trình xử lý bằng H2O2 sử dụng hoạt hoá tia UV là: pH = 4,0, thời gian tiếp xúc UV 40 phút, hiệu quả xử lý COD đạt cao nhất 82,3% (giảm từ 430 xuống 76mg/l). 3.4. Thiết kế xây dựng mô hình xử lý nƣớc thải quy mô phòng thí nghiệm Căn cứ vào kết quả nghiên cứu điều kiện tối ƣu xử lý nƣớc thải nhuộm trong phòng thí nghiệm. Nhóm nghiên cứu đã tiến hành thiết kế và xây dựng hệ thống xử lý quy mô phòng thí nghiệm (mô hình Pilot) với các thông số sau: - Công suất xử lý:  Hệ thống keo tụ: 0,5m3/ngày (0,1m3/mẻ)  Hệ thống UV/H2O2: 0,35m 3 /ngày (0,07m 3 /mẻ) Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 46 - Tính chất nƣớc thải: nƣớc thải chứa hàm lƣợng chất hữu cơ khó phân huỷ cao (CODtb = 1500 – 2000mg/l) - Yêu cầu xử lý (điều kiện tiếp nhận tại nguồn đạt TCVN 5945/2005 cho nƣớc thải công nghiệp loại B (COD 80mg/l) 3.4.1. Mô hình thiết kế hệ thống xử lý nước thải dạng Pilot Hình 3.12. Mô hình thí nghiệm xử lý nƣớc thải bằng keo tụ kết hợp UV/H2O2 Mô hình hệ thống xử lý nƣớc thải bằng keo tụ kết hợp UV/H2O2 bao gồm: Hệ thống xử lý nƣớc thải bằng keo tụ kết hợp với UV/H2O2 gồm: 1 - Hệ thống keo tụ: bể điều hoà (1) dung tích 0,1m3, bể keo tụ 2 ngăn dung tích 0,15m3 (ngăn phản ứng và ngăn lắng). 2- Hệ thống xử lý bằng H2O2 sử dụng hoạt hoá tia UV, bao gồm: đèn UV trung áp (bƣớc sóng = nm, công suất P = W), bình phản ứng (5), bể chứa và tuần hoàn nƣớc thải (3). 3.4.2. Quy trình vận hành mô hình hệ thống xử lý nước thải Hệ thống keo tụ: Nƣớc thải nhuộm hỗn hợp đƣợc đƣa vào bể điều hoà (1) dung tích 100lít, sau đó đƣợc bơm vào bể keo tụ - lắng (2). Tiến hành điều chỉnh pH trong khoảng 5 - 6 (sử dụng axit Van xả bùn Van xả bùn (4) HCl,H2O2 (2) (3) (5) (1) Nƣớc thải trƣớc xử lý HCl, Fe2(SO4)3, C101 Nƣớc thải sau xử lý Van xả bùn Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 47 H2SO4 98%), thêm vào bể phản ứng keo tụ dung dịch 140g Fe2(SO4)3 (đã đƣợc pha sẵn) và bổ sung 2,5g chất trợ keo C101, sau đó để lắng trong khoảng 60 - 120 phút. Hệ thống oxi hoá tiên tiến: Nƣớc thải sau khi keo tụ đƣợc đƣa sang bể chứa dung tích 70 lít (lắng tiếp) có giá trị pH = 3,5 – 4,0 (điều kiện tối ƣu cho quá trình oxi hoá sử dụng UV/H2O2), tại bể chứa (3) cho thêm H2O2 (theo tỉ lệ H2O2:CODvào = 1:0,8), sau đó bơm tuần hoàn liên tục 40 phút qua hệ thống xử lý bằng tia UV. Nƣớc thải sau khi đƣợc xử lý tuần hoàn liên tục bằng H2O2/UV đƣợc lắng tại bể chứa (3) trong khoảng thời gian 60 phút. 3.5. Kết quả vận hành mô hình HTXLNT quy mô phòng thí nghiệm Dựa trên các điều kiện tối ƣu cho quá trình keo tụ (lƣợng chất keo tụ, lƣợng chất trợ keo, điều kiện pH) và quá trình oxi hoá (lƣợng H2O2, thời gian tiếp xúc UV và điều kiện pH), nƣớc thải nhuộm đƣợc xử lý bằng mô hình HTXLNT đã xây dựng (công suất xử lý 0,1m 3 /mẻ). Hiệu quả xử lý COD bằng mô hình HTXLNT đƣợc thể hiện trong bảng 3.13. Bảng 3.13. Kết quả vận hành mô hình HTXLNT (keo tụ kết hợp UV/ H2O2) CODvào = 1720 mg/l, pH = 8,5 Quá trình keo tụ Lƣợng Fe2(SO4)3 tối ƣu là 1,4 g/l Lƣợng C101 tối ƣu là 0,025 g/l pH tối ƣu là 5 COD sau keo tụ = 424 mg/l (hiệu quả xử lý 75,3%) Quá trình AOPs (UV/ H2O2) Tỉ lệ H2O2:CODvào = 1:0,8 là tối ƣu pH tối ƣu là 3,5 Thời gian tiếp xúc UV (phút) 10 20 30 40 50 COD Sau xử lý (mg/l) 214 170 108 85 75 Hiệu quả xử lý (%) 49,5 59,9 74,5 80,0 82,3 Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 48 Hình 3.13. Ảnh hƣởng của thời gian tiếp xúc UV đến hiệu quả xử lý COD 0 50 100 150 200 250 10 20 30 40 50 Thời gian (phút) C O D s a u x ử l ý ( m g /l ) Qua kết quả vận hành mô hình HTXLNT, cho thấy hiệu quả xử lý COD trong quá trình keo tụ đạt tối ƣu là 75,3%, so sánh với kết quả đã khảo sát để tìm ra điều kiện tối ƣu thì hiệu quả xử lý là tƣơng tự nhƣ nhau. Trong quá trình oxi hoá sử dụng UV/H2O2 thì hiệu quả xử lý COD tăng từ 49,5% 82,3% trong khoảng thời gian tiếp xúc UV là 10 – 50phút. Hiệu quả xử lý COD khi vận hành HTXLNT thấp hơn so với quá trình khảo sát, nguyên nhân là trong quá trình khảo sát lƣu lƣợng nƣớc thải xử lý thấp hơn so với quá trình vận hành vì vậy liều lƣợng UV tính trên 1 đơn vị lƣu lƣợng nƣớc thải của quá trình vận hành nhỏ hơn quá trình khảo sát. Điều này, dẫn đến hiệu quả của quá trình xử lý bằng UV/H2O2 khi vận hành thấp hơn so với kết quả đã khảo sát. Nƣớc thải sau khi xử lý theo mô hình hệ thống đã xây dựng đảm bảo tiêu chuẩn cho phép đối với thông số COD theo TCVN 5945/2005 (loại B). 3.6. Tính toán chi phí xử lý nƣớc thải bằng phƣơng pháp keo tụ kết hợp oxy hóa tiên tiến Dựa trên kết quả đã nghiên cứu về điều kiện tối ƣu cho quá trình keo tụ và quá trình oxi hoá. Đề tài thực hiện tính toán giá thành xử lý cho 1m3 nƣớc thải dệt nhuộm bằng phƣơng pháp keo tụ kết hợp oxi hóa tiên tiến (sử dụng UV/H2O2) theo bảng 3.13. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 49 Bảng 3.14. Giá thành xử lý tính trên 1m3 nƣớc thải dệt nhuộm Tên Mục đích Đơn vị Giá thành (VNĐ) Số lƣợng Thành tiền (VNĐ) HOÁ CHẤT Fe2(SO4)3 Keo tụ kg 4.000 1,4 5.600 C101 Trợ lắng kg 20.000 0,025 500 H2O2 Oxy hoá kg 5.000 0,54 2.700 HCl Điều chỉnh pH kg 2.500 2 5.000 THIẾT BỊ Máy bơm 1 (Q =4m 3 /h, P=0,2kW) Bơm nƣớc kW/h 1000 0,25h 50 Máy bơm 2 ( Q=4 m 3 /h, P=0,2 kW) Bơm nƣớc kW/h 1000 8h 1.600 Đèn UV (P=0,2 kW) Tạo UV kW/h 1000 8h 1.600 TỔNG CHI PHÍ: 17.050 VNĐ/m3 Nhƣ vậy, giá thành xử lý là 17.050 VNĐ/m3 nƣớc thải. So sánh chi phí với một số đề tài đã nghiên cứu trên thế giới cho thấy biện pháp keo tụ kết hợp oxi hóa tiên tiến đƣợc thực hiện trong đề tài này rất khả thi. Chi phí tính toán để xử lý 1m3 nƣớc thải dệt nhuộm là tƣơng đối thấp. Bởi vì, giá thành hoá chất và giá điện năng sử dụng thấp hơn so với thế giới. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 50 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận Nƣớc thải sản xuất dệt nhuộm là một trong những loại nƣớc thải có mức độ ô nhiễm cao, với đặc trƣng là hàm lƣợng chất thải hữu cơ khó phân huỷ cao tồn tại trong nƣớc thải. Hàm lƣợng COD theo nghiên cứu dao động từ khoảng 2000 – 2400mg/l đối với nƣớc thải của công đoạn nhuộm, còn đối với nƣớc thải của công đoạn hồ nấu có thể đạt đến giá trị khoảng 25.000mg/l. a. Từ kết quả nghiên cứu điều kiện tối ƣu để xử lý COD trong nƣớc thải nhằm loại bỏ chất hữu cơ khó phân huỷ ở công đoạn nhuộm, đƣa đến các kết luận sau: Điều kiện tối ưu cho quá trình keo tụ: - Sử dụng phèn sắt III sunfat (Fe2(SO4)3) đem lại hiệu quả cao về cả mặt kinh tế và hiệu quả xử lý, lƣợng phèn tối ƣu theo tỉ lệ: Fe2(SO4)3:CODvào=1:1,24 (theo khối lƣợng). - Sử dụng chất trợ keo (polyme hữu cơ) loại cation đem lại hiệu quả xử lý COD cao nhất, lƣợng chất trợ keo tối ƣu 0,025g/l. - Điều kiện pH = 5 là tối ƣu cho quá trình keo tụ sử dụng phèn sắt III sunfat. Điều kiện tối ưu cho quá trình oxi hoá tiên tiến: - Xử lý kết hợp UV/H2O2 đem lại hiệu quả cao hơn so với xử lý không kết hợp. - Lƣợng H2O2 tối ƣu theo tỉ lệ H2O2:COD = 1:0,8 (theo khối lƣợng) - Điều kiện pH =3,5 là tối ƣu cho quá trình xử lý bằng UV/H2O2. - Với thời gian tiếp xúc UV 40 phút thì COD trong nƣớc thải sau xử lý đạt TCVN5945/2005 (loại B). b. Dựa trên các kết quả đã nghiên cứu, nhóm nghiên cứu đã xây dựng thành công mô hình hệ thống xử lý nƣớc thải quy mô phòng thí nghiệm. c. Ứng dụng các điều kiện tối ƣu đã nghiên cứu để vận hành mô hình hệ thống xử lý nƣớc thải đã xây dựng. Kết quả xử lý COD trong nƣớc thải đạt đƣợc từ quá trình vận hành mô hình là rất khả thi. Tuy nhiên chi phí cho để vận hành hệ thống xử lý khá tốn kém (17.050 VNĐ/m3). d. Các kết quả nghiên cứu của đề tài này đã góp phần quan trọng trong quá trình học tập và nghiên cứu khoa học của sinh viên và giáo viên ngành Kỹ thuật Môi trƣờng. 2. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo - Xử lý nƣớc thải dệt nhuộm bằng kết hợp phƣơng pháp keo tụ và oxi hoá tiên tiến là biện pháp khả thi, có thể áp dụng vào thực tế, tuy nhiên để nâng cao hiệu quả cần phải tách dòng nƣớc thải riêng rẽ. Những loại nƣớc thải chứa chất hữu cơ dễ phân huỷ của công đoạn hồ vải cần đƣợc tập trung lại để xử lý bằng phƣơng pháp sinh học. Còn đối với dòng Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 51 thải chứa những hợp chất hữu cơ khó phân huỷ nhƣ công đoạn nhuộm thì đƣợc tách riêng để xử lý bằng phƣơng pháp keo tụ kết hợp oxi hoá tiên tiến sử dụng UV/H2O2. - Xác định các thông số TOC, AOX để đánh giá mức độ oxi hoá (khả năng loại bỏ chất hữu cơ có triệt để không) bằng UV/H2O2 và hàm lƣợng dẫn xuất của clo trong thành phần của thuốc nhuộm. - Do điều kiện, nghiên cứu mới ứng dụng mô hình hệ thống xử lý nƣớc thải trong xử lý nƣớc thải dệt nhuộm. Vì vậy, đề xuất các nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng ứng dụng mô hình HTXLNT đối với các loại nƣớc thải giàu chất hữu cơ khó phân huỷ khác. Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 52 TÀI LIỆU THAM KHẢO Tiếng Việt 1. Lê Văn Cát (1999), “Cơ sở hoá học và kỹ thuật xử lý nƣớc”, NXB Thanh niên, Hà Nội. 2. Trần Văn Nhân, Ngô Thị Ngọc (2002), “Giáo trình công nghệ xử lý nƣớc thải”, NXB Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội. 3. Nguyễn Xuân Nguyên (2003), “Nƣớc thải và công nghệ xử lý nƣớc thải”, NXB Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội. 4. Trần Ngọc Phú (2004), Nghiên cứu và thiết kế mô hình xử lý nước thải dệt nhuộm bằng phương pháp keo tụ kết hợp ozon hoá quy mô bán thực địa, Luận văn thạc sĩ khoa học Môi trƣờng, trƣờng Đại học Khoa học tự nhiên - ĐHQG Hà Nội. 5. Trần Mạnh Trí, Trần Mạnh Trung (2004), “Các quá trình oxy hoá nâng cao trong xử lý nƣớc và nƣớc thải”, NXB khoa học và kỹ thuật, Hà Nội. 6. Cao Hữu Trƣợng, Hoàng Thị Lĩnh (1995), “Hoá học thuốc nhuộm”, NXB Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội. 7. Tổng cục đo lƣờng tiêu chuẩn chất lƣợng (1995-2000), Bộ tiêu chuẩn Việt Nam, các tiêu chuẩn Nhà nƣớc Việt Nam về Môi trƣờng, Hà Nội. 8. Trung tâm đào tạo ngành nƣớc và môi trƣờng (1999), “Sổ tay xử lý nƣớc, tập 1 và 2”, NXB Xây Dựng, Hà Nội. Tiếng Anh 9. Ayrton Figueiredo Martins (1998), “ Advanced oxidation processes to effluent stream from an agrochemical industry”, Pure and Application Chemical, Vol. 70, No. 12, pp. 2271-2279 10. Bousselmi L., S.U. Geissen and H.Schroeder (2004), “Textile wastewater treatment and reuse by solar catalysis: results from a pilot plant in Tunisia”, Water Science and Technology, Vol. 42, No. 8, pp. 27-40. 11. Boncz, A.M., H.Bruning and W.H.Rulkens (2003), “Innovative reactor technolygy for selective oxidation of toxic organic pollutants in wastewater by ozone”, Water Science and Technology, Vol. 47, No. 10, pp. 17-24 12. Brik M., B.Chamam, P.Schoberl, R.Braun and W.Fuchs (2004), “Effect of ozone, chlorine and hydrogen peroxide on the elimination of colour in treated textile wastewater by MBR”, Water Science and Technology, Vol. 49, No. 4, pp. 299-303 Báo cáo nghiên cứu khoa học Bộ môn Môi trường - ĐHDLHP Chủ nhiệm đề tài – ThS. Bùi Thị Vụ 53 13. Duk Jong Joo, Won Sik Shin, Jeong-Hak Choi, Sang June Choi, Myung- Chul Kim, Myung Ho Han, Tae Wook Han and Young-Hun Kim (2005), “Decolorization of reactive dyes using inorganic coagulants and synthetic polymer”, Dyes and Pigments, Vol. 73, No. 3, pp. 59-64. 14. EPAQ (US. Environmental Protection Agency) (December 1998), “Handbook on advanced photochemical oxidation processes”, Office of research and development, Washington, DC 2046. 15. Hung-Yee Shu (2005), “Degradation of dyehouse effluent containing C.I. Direct Blue 199 by processes of ozonation, UV/H2O2 and in sequence of ozonation with UV/H2O2”, Dyes and Pigments, Vol. 75, No 3, pp. 49-54. 16. Jan Perkowski, Lech Kos (2003), “Decolouration of model dyehouse wastewater with advanced oxidation processes”, Fibres and Textile in Eastern Europe, Vol. 11, No. 3, pp. 67-71. 17. Jan Perkowski, Lech Kos (2003), “Decolouration of real textile wastewater with advanced oxidation processes”, Fibres and Textile in Eastern Europe, Vol. 11, No. 4, pp. 81-86. 18. Jia-Qian Jiang and Nigel J.D.Graham (2003), “Development of optimal Poly-Alumino-Iron Sulphate Coagulant”, Jounal of Environmental Engineering, Vol. 10, No. 2, pp. 21-26. 19. John Gregory and Jinming Duan (2001), “Hydrolyzing metal salts as coagulants”, Pure Application Chemistry, Vol. 73, No. 12, pp. 2017 – 2026. 20. Joonghwan Mo, Jeong-Eun Hwang, Jonggeon Jegal and Jaephil Kim (2005), “Pretreatment of a dyeing wastewater using chemical coagulants”, Dyes and Pigments, Vol. 72, No. 2, pp. 240-245. 21. Kowalska E., M.Janczarek, J.Hupka and M.Grynkiewicz (2004), “H2O2/UV enhanced degradation of pesticides in wastewater”, Water Science and Technology, Vol. 49, No. 4, pp. 261-266. 22. Muhammad Saif Ur Rehman, Nasir Ahmad, Abdullah Yasar (2006), “Application of H2O2, UV & UV/H2O2 systems for the post treatment of biotreated industrial wastewater”, Electronic Journal of Environmental, Agricultural and Food Chemistry, ISSN:1579-4377, pp. 1575-1581. 23. Navarro P., J.Sarasa, D.Slerra, S.Esteban and J.L.Ovelleiro (2005), “Degradation of wine industry wastewater by photocatalytic advanced oxidation”, Water Science and Technology, Vol 51, No 1, pp 113-120.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdf17.BuiThiVu_BomonMoitruong.pdf
Tài liệu liên quan