Gian lận thương mại, biện pháp phòng chống gian lận thương mại

MỤC LỤC I.Mở đầu II.Nội dung Chương1: Nhưng vấn đề chung về gian lận thương mai 1.Khái quát về gian lận thương mai và các tác hại của nó trong nền kinh tế thị trường 1.1Khái niệm về gian lận thương mai 1.2Tác hại của gian lận thương mại trong nền kinh tế quốc dân 2.Những hành vi gian lận thương mai chủ yếu 3.Những yếu tố tác động tới gian lận thương mại Chương 2: Thực trạng gian lận thương mại ở nước ta hiện nay 1.Đặc điểm kinh tế xã hội nước ta hiên nay và mối quan hệ của nó với gian lận thương mại 1.1Đặc điểm kinh tế xã hội nước ta hiện nay 1.2Mối quan hệ giữa kinh tế nuớc ta hiên nay với gian lận thương mại 2.Thực trang gian lận thương mại nước ta hiện nay 2.1 Thực trang gian lận thương mại nước ta hiện nay 2.2Những mặt chưa làm đựoc 3.Nhưỡng kết luận rút ra qua việc nghiên cứu gian lận thương mai Chương3:Biện pháp phòng chống gian lận thương mại 1.Phướng hướng phát triển ngành thương mại và sự cần thiết phải chống gian lận thương mại 1.1Phướng hướng phát triển ngành thương mại 1.2Sự cần thiết phải chống gian lận thương mại 2.Phướng hương và biện pháp phòng chống gian lân thương mại 2.1Biện pháp dưới góc độ nhà nước 2.2Biện pháp dưới góc độ doanh nghiệp 2.3Biện pháp dưới góc độ doanh nghiệp 3.Điều kiện thực hiện III.Kết luận

doc28 trang | Chia sẻ: thanhnguyen | Ngày: 16/09/2013 | Lượt xem: 190 | Lượt tải: 1download
Tóm tắt tài liệu Gian lận thương mại, biện pháp phòng chống gian lận thương mại, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
I.Më ®Çu Gian lËn th­¬ng m¹i lµ mÆt tr¸i cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng,nã ¶nh h­ëng tíi t×nh h×nh kinh tÕ ,chÝnh trÞ –x· héi cña ®Êt n­íc.HiÖn nay, n¹n gian lËn th­¬ng m¹i diÔn ra víi nhiÒu h×nh thøc thñ ®o¹n ngµy cµng tinh vi h¬n. ChÝnh ®iÒu nµy ®· lµm cho s¶n xuÊt kinh doanh trong n­íc gÆp nhiÒu khã kh¨n, lµm thÊt thu ng©n s¸ch Nhµ n­íc, mÊt kû c­¬ng trong ho¹t ®éng th­¬ng m¹i… ChÝnh v× vËy c¸c ngµnh c¸c cÊp, Nhµ n­íc vµ nh©n d©n cÇn ph¶i phèi hîp chÆt chÏ ®Ó ®­a ra nh÷ng biÖn ph¸p hiÖu qu¶ ®Ó phßng chèng gian lËn th­¬ng m¹i ë n­íc ta hiÖn nay. §­îc sù gióp ®ì cña thÇy c« vµ b¹n bÌ, em ®· quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi “gian lËn th­¬ng m¹i, biÖn ph¸p phßng chèng gian lËn th­¬ng m¹i” ®Ó ®­a ra nh÷ng biÖn ph¸p phßng chèng nã. Qua viÖc nghiªn søu ®Ò tµi nµy gióp em hiÓu râ h¬n vÒ nh÷ng t¸c h¹i cña gian lËn th­¬ng m¹i ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n­íc.Nh÷ng kiÕn thøc qua viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi xÏ gióp em phôc vô cho viÖc häc cña m×nh còng nh­ sau nµy ra tr­êng c«ng t¸c sÏ tèt h¬n. Trong ®Ò ¸n nµy, em xin tr×nh bµy nh÷ng vÊn ®Ò sau: +Ch­¬ng 1: Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ gian lËn th­¬ng m¹i. +Ch­¬ng 2: Thùc tr¹ng gian lËn th­¬ng m¹i ë n­íc ta hiÖn nay. +Ch­¬ng 3: BiÖn ph¸p phßng chèng gian lËn th­¬ng m¹i. II. néi dung Ch­¬ng I. Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ gian lËn th­¬ng m¹i 1. Kh¸i qu¸t chung vÒ gian lËn th­¬ng m¹i vµ c¸c t¸c h¹i cña nã trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y thÞ tr­êng ho¹t ®éng th­¬ng m¹i n­íc ta ®· cã b­íc ph¸t triÓn tÝch cùc, hµng ho¸ ngµy cµng ®a d¹ng phong phó, chÊt l­îng ngµy cµng ®­îc n©ng cao, nhiÒu mÆt hµng cã thÓ c¹nh tranh ®­îc víi hµng ngo¹i, c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ vµ dÇn dÇn kh¼ng ®Þnh ®­îc vÞ trÝ cña m×nh trªn thÞ tr­êng. Tuy nhiªn t×nh h×nh gian lËn th­¬ng m¹i ngµy cµng phøc t¹p. Trong v¨n kiÖn §ai h«i ®Ëi biÓu toµn quèc lÇn thø IX còng ®· chØ râ: “N¹n bu«n lËu, lµm hµng gi¶, gian lËn th­¬ng m¹i t¸c ®éng xÊu ®Õn t×nh h×nh kinh tÕ x· héi n­íc ta hiÖn nay”. T×nh tr¹ng gian lËn th­¬ng m¹i diÔn ra víi mäi thñ ®o¹n, h×nh thøc vµ ngµy cµng tinh vi h¬n. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu nµy lµm ¶nh h­ëng ®Õn uy tÝn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña c¸c c¬ së lµm ¨n ch©n chÝnh, trung thùc: lµm thÊt tho¸t ng©n s¸ch Nhµ n­íc hµng ngµn tû ®ång, lµm ¶nh h­ëng ®Õn chÝnh s¸ch thu hót ®Çu t­, ®Õn lîi Ých cña ng­êi tiªu dïng, kÐo theo c¸c tÖ n¹n kinh tÕ x· héi, ¶nh h­ëng ®Õn sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. Tr­íc t¸c h¹i cña gian lËn th­¬ng m¹i, §¶ng vµ Nhµ n­íc cã nhiÒu biÖn ph¸p vµ chñ tr­¬ng chØ ®¹o tÝch cùc trong viÖc ®Êu tranh, ng¨n chÆn, vµ tõng b­íc bµi trõ tÖ n¹n gian lËn th­¬ng m¹i. §©y lµ c«ng t¸c khã kh¨n, phøc t¹p, kh«ng thÓ sím gi¶i quyÕt ®­îc, cµng kh«ng thÓ cã ®­îc mét biÖn ph¸p ®¬n ®éc nµo, mét ngµnh , mét c¬ quan nµo cã thÓ gi¶i quyÕt ®­îc, mµ ph¶i phèi hîp nhiÒu biÖn ph¸p, ngµnh nghÒ, c¬ quan cïng gi¶i quyÕt. Tõ ®ã æn ®Þnh thÞ tr­êng, b¶o ®¶m cho nÒn kinh tÕ n­íc ta ph¸t triÓn nhanh, hiÖu qu¶ vµ bÒn v÷ng. 1.1Kh¸i niÖm vÒ gi¹n lËn th­¬ng m¹i Mét thuËt ng÷ chóng ta th­êng gÆp ®ã lµ "gian lËn th­¬ng m¹i ". Gian lËn th­¬ng m¹i theo Tõ ®iÓn tiÕng ViÖt lµ "dèi tr¸, lõa läc" trong ho¹t ®éng th­¬ng m¹i. Ng­êi cã hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i gäi lµ "gian th­¬ng" tøc lµ "ng­êi cã nhiÒu m­u m« lõa läc"'; "kÎ bu«n b¸n gian lËn vµ tr¸i phÐp". Gian lËn ®­îc coi lµ hµnh vi cña con ng­êi cô thÓ cã lêi nãi nãi hoÆc cö chØ, hµnh ®éng kh«ng ®óng víi b¶n chÊt cña sù vËt hiÖn t­îng nh»m môc ®Ých ®¸nh lõa ng­êi kh¸c. Trong d©n gian gian lËn th­¬ng m¹i g¾n liÒn víi thµnh ng÷ "Bu«n gian, b¸n lËn" vµ dïng ®Ó chØ nh÷ng thñ ®o¹n m¸nh khoÐ lõa läc kh¸ch hµng hoÆc ng­êi kh¸c ®Ó thu lêi bÊt chÝnh. Hµnh vi "bu«n gian, b¸n lËn" trong d©n gian ®­îc hiÓu bao gåm mét sè thñ ®o¹n ®¬n gi¶n nh­: hµng xÊu nãi tèt, Ýt nãi nhiÒu, rÎ nãi ®¾t, c©n ®o ®iªu, bu«n b¸n hµng cÊm, lÐn lót, giÊu giÕm, lËu thuÕ... Hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i tr­íc hÕt ph¶i lµ hµnh vi gian lËn nãi chung, nh­ng hµnh vi gian lËn nµy ph¶i ®­îc thÓ hiÖn trong lÜnh vùc th­¬ng m¹i th«ng qua ®èi t­îng thÓ hiÖn lµ hµng ho¸, dÞch vô. Chñ thÓ cña hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i lµ c¸c chñ hµng, cã thÓ lµ ng­êi mua, ng­êi b¸n còng cã khi lµ c¶ ng­êi mua vµ ng­êi b¸n. Môc ®Ých cña hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i lµ nh»m thu lîi bÊt chÝnh do thùc hiÖn trãt lät hµnh vi lõa ®¶o, dèi tr¸. * Gian lËn th­¬ng m¹i trong lÜnh vùc H¶i Quan. Gian lËn th­¬ng m¹i trong lÜnh vùc H¶i quan lµ nh÷ng hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i cña chñ hµng x¶y ra trong ho¹t ®éng xuÊt khÈu ®Ó trèn tr¸nh viÖc kiÓm so¸t vµ qu¶n lý cña H¶i Quan. §Þnh nghÜa vÒ gian lËn th­¬ng m¹i trong lÜnh vùc H¶i Quan ban ®Çu ®­îc nªu ra nh­ sau: "Gian lËn th­¬ng m¹i trong lÜnh vùc H¶i Quan lµ hµnh vi ph¹m ph¸p luËt. H¶i Quan trong ®ã 1 c¸ nh©n lõa dèi H¶i Quan ®Ó nh»m lÈn tr¸nh 1 phÇn hoÆc toµn bé viÖc nép thuÕ xuÊt nhËp khÈu, viÖc ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÊm hoÆc h¹n chÕ do luËt ph¸p H¶i Quan quy ®Þnh, hoÆc thu ®­îc 1 kho¶n lîi nhuËn nµo ®ã qua viÖc vi ph¹m ph¸p luËt nµy". Trong ®Þnh nghÜa nµy, vÒ c¬ b¶n ®· kh¸i qu¸ ®­îc hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i trong lÜnh vùc H¶i Quan. Hµnh vi ®ã ®­îc thÓ hiÖn b»ng sù lõa dèi th«ng qua hµnh ®éng lÈn tr¸nh viÖc nép thuÕ vµ viÖc tu©n thñ ph¸p luËt H¶i Quan nh»m môc ®Ých thu ®­îc mét kho¶n lîi nµo ®ã. Tuy nhiªn ®Þnh nghÜa trªn ch­a nªu ®­îc mét c¸ch ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i trong lÜnh vùc H¶i Quan, khi bèi c¶nh ho¹t ®éng th­¬ng m¹i ThÕ giíi ngµy nay ®· cã nh÷ng thay ®æi lín. V× vËy nã ®­îc ®Þnh nghÜa l¹i nh­ sau: "Gian lËn th­¬ng m¹i trong lÜnh vùc H¶i Quan lµ hµnh vi vi ph¹m c¸c ®iÒu kho¶n ph¸p quy hoÆc Ph¸p luËt H¶i quan nh»m: - Trèn tr¸nh hoÆc cè ý trèn tr¸nh viÖc nép thuÔ H¶i Quan, phÝ vµ c¸c kho¶n thu kh¸c ®èi víi viÖc di chuyÓn hµng ho¸ th­¬ng m¹i vµ /hoÆc: - NhËn vµ cã ý ®Þnh nhËn viÖc hoµn tr¶ trî cÊp hoÆc phô cÊp cho hµng ho¸ kh«ng thuéc ®èi t­îng ®ã vµ/hoÆc: - §¹t ®­îc hoÆc cè ý ®¹t ®­îc lîi thÕ th­¬ng m¹i bÊt hîp ph¸p g©y h¹i cho c¸c nguyªn t¾c vµ tËp tôc, c¹nh tranh th­¬ng m¹i ch©n chÝnh". 1.2T¸c h¹i cña gian lËn th­¬ng m¹i 1.2.1.T¸c h¹i ®Õn kinh tÕ Nh­ ta ®· biÕt: thuÕ quan lµ c¸c møc thuÕ ®¸nh trªn hµng ho¸ xuÊt nhËp khÈu nh»m môc ®Ých lµm t¨ng gi¸ cña hµng nhËp khÈu ®Ó lµm gi¶m sù c¹nh tranh víi c¸c nhµ s¶n xuÊt trong n­íc hoÆc kÝch thÝch s¶n xuÊt t¹i néi ®Þa. V× vËy hµnh vi trèn thuÕ xuÊt nhËp khÈu th«ng qua ho¹t ®éng gian lËn th­¬ng m¹i, c¹nh tranh tiªu cùc phi kinh tÕ nµy ®· x©m h¹i ®Õn chÕ ®é chÝnh s¸ch qu¶n lý xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸. Gian lËn th­¬ng m¹i g©y nhiÒu thiÖt h¹i cho ng­êi s¶n xuÊt trong n­íc, lµm ®iªu ®øng c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt còng nh­ c¸c doanh nghiÖp th­¬ng m¹i. §èi víi ng­êi s¶n xuÊt trong n­íc, viÖc hµng ngo¹i trµn ngËp thÞ tr­êng víi chÊt l­îng cao h¬n, gi¸ rÎ h¬n hµng néi, thùc sù lµ mèi ®e do¹ ®êi sèng cña hµng ngh×n c«ng nh©n trong c¸c xÝ nghiÖp s¶n xuÊt trong n­íc, nhÊt lµ nh÷ng ngµnh c«ng nghiÖp non trÎ, míi. Nguyªn nh©n lµ nh÷ng xÝ nghiÖp s¶n xuÊt trong n­íc vÉn ph¶i nhËp mét sè nguyªn phô liÖu, nhiªn liÖu... vµ ph¶i nép thuÕ nhËp khÈu sè hµng ho¸ nµy.Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ra s¶n phÈm ®Ó ®em b¸n trªn thÞ tr­êng, hä cßn ph¶i nép thuÕ lîi tøc, thuÕ doanh thu. Trong khi hµng ngo¹i do trèn ®­îc thuÕ, gi¸ c¶ rÎ h¬n hµng néi, lµm cho hµng néi kh«ng b¸n ®­îc, dÉn ®Õn ®äng vèn, nî chång chÊt, ®i ®Õn ph¸ s¶n. §èi víi doanh nghiÖp th­¬ng m¹i do gi¸ c¶ hµng ho¸ mua vµo cao h¬n nªn kh«ng thÓ c¹nh tranh ®­îc víi hµng lËu trèn thuÕ. Nh÷ng doanh nghiÖp kinh doanh ®óng luËt, nép thuÕ ®Çy ®ñ bÞ nh÷ng doanh nghiÖp kinh doanh tr¸i phÐp, gian lËn trèn thuÕ c¹nh tranh chÌn Ðp kh«ng thÓ ph¸t triÓn ®­îc Gian lËn th­¬ng m¹i lµ h×nh thøc c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn m«i tr­êng kinh doanh. M«i tr­êng kinh doanh lµ nh©n tè t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Nã cã t¸c ®éng tÝch cùc: kÝch thÝch ®Çu t­, ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh nÕu lµ m«i tr­êng trong s¹ch, b×nh ®¼ng nh­ng ng­îc l¹i nã t¸c ®éng tiªu cùc nÕu lµ m«i tr­êng kh«ng æn ®Þnh. Gian lËn th­¬ng m¹i ®· k×m h·m sù ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n­íc. Kh«ng nh÷ng ¶nh h­ëng ®Õn ®Çu t­ trong n­íc mµ gian lËn th­¬ng m¹i cßn ¶nh h­ëng ®Õn ®Çu t­ n­íc ngoµi. Nã kh«ng chØ lµ nçi khæ cña doanh nghiÖp mµ cßn g©y t©m lý e ng¹i cho c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi, nhiÒu nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi rÊt muèn ®Çu t­ vµo ViÖt Nam nh­ng do t¸c ®éng cña m«i tr­êng kinh doanh trong ®ã cã vÊn ®Ò gian lËn th­¬ng m¹i nªn ®· ngËp ngõng hoÆc rót lui. Víi ng­êi tiªu dïng, hµng ngo¹i trµn ngËp thÞ tr­êng víi gi¸ rÎ sÏ t¹o nªn thÞ hiÕu ­a dïng hµng ngo¹i tuy nhiªn nguån cung cÊp tiªu dïng cña hµng ngo¹i víi gi¸ rÎ h¬n gi¸ thµnh hµng néi do trèn thuÕ lµ rÊt bÊp bªnh, v× kh«ng ph¶i lóc nµo nhËp hµng còng trèn thuÕ ®­îc c¶. Do ®ã tõng thêi kú sÏ n¶y sinh c¸c c¬n sèt vÒ gi¸, vÒ hµng lµm ®¶o lén thÞ tr­êng lµm thÞ tr­êng mÊt æn ®Þnh mµ Nhµ n­íc kh«ng qu¶n lý ®­îc. Gian lËn th­¬ng m¹i ®· kÝch thÝch t©m lý vµ thÞ hiÕu tiªu dïng sa sØ, v­ît qu¸ n¨ng lùc s¶n xuÊt trong n­íc . Gian lËn th­¬ng m¹i còng lµm thÊt tho¸t nghiªm träng nguån thu ng©n s¸ch th«ng qua thuÕ xuÊt nhËp khÈu lµm ¶nh h­ëng ®Õn qu¸ tr×nh tÝch luü vèn cña Nhµ n­íc ®Ó tiÕn hµnh c©n ®èi thu chi ng©n s¸ch vµ c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ë n­íc ta hiÖn nay. Ngoµi ra nã cßn t¸c h¹i ®èi víi nÒn kinh tÕ ë chç: gian lËn th­¬ng m¹i ®· t¹o nªn mét nÒn kinh tÕ tiªu thô gi¶ t¹o trªn mét nÒn s¶n xuÊt ch­a c©n xøng. V× ®a sè tÇng líp gian th­¬ng vµ tham nhòng qua ho¹t ®«ng gian lËn th­¬ng m¹i kh«ng ®Çu t­ vèn vµo s¶n xuÊt mµ th­êng ¨n xµi xa xØ hoÆc ®Çu t­ vµo bÊt ®éng s¶n nh­ nhµ cöa, ®Êt ®ai, vµng b¹c, ngo¹i tÖ... Bªn c¹nh tÇng líp nµy x· héi sÏ h×nh thµnh mét khu vùc kinh tÕ chuyªn vÒ dÞch vô vµ tiªu thô. 1.2.2T¸c h¹i ®Õn v¨n ho¸- x· héi Gian lËn th­¬ng m¹i ¶nh h­ëng tiªu cùc ®Õn ®êi sèng v¨n ho¸ x· héi. Môc ®Ých cña gian lËn th­¬ng m¹i lµ lµm thÕ nµo ®Ó thu ®­îc nhiÒu lîi nhuËn bÊt chÝnh mµ nÕu lµm ¨n chÝnh ®¸ng hä kh«ng thÓ cã ®­îc,®iÒu nµy lµm cho kho¶ng c¸ch chªnh lÖch gi÷a kÎ giµu vµ ng­êi nghÌo ngµy cµng lín. MÆt kh¸c tõ ®ång tiÒn bÊt chÝnh do gian lËn th­¬ng m¹i ®ã ®· lµm cho ®¹o ®øc cña nhiÒu kÎ bÞ tha ho¸. §ã lµ nguyªn nh©n chÝnh g©y ra nhiÒu tÖ n¹n x· héi, t¸c ®éng nghiªm träng ®Õn nh©n c¸ch v¨n ho¸ cña nhiÒu ng­êi trong mäi tÇng líp nh©n d©n.. Trong khi Nhµ n­íc ph¶i bá ra nhiÒu tiÒn ®Ó chèng l¹i v¨n ho¸ ngo¹i lai, ®åi truþ, ph¶n ®éng, chèng tÖ n¹n x· héi nh»m duy tr× mét nÒn v¨n ho¸ lµnh m¹nh ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc x©y dùng mét x· héi c«ng b»ng v¨n minh th× gian lËn th­¬ng m¹i l¹i ®i ng­îc l¹i víi nh÷ng cè g¾ng cu¶ Nhµ n­íc. 1.2.3 T¸c h¹i ®Õn chÝnh trÞ Gian lËn th­¬ng m¹i len lái vµo tõng nhµ d©n vïng biªn, ®ång thêi l«i kÐo, tÊn c«ng vµ lµm sa ng· mét bé phËn c¸n bé trong nhiÒu ho¹t ®éng tõ kinh doanh xuÊt nhËp khÈu ®Õn vËn t¶i, tö h¶i quan, biªn phßng ®Õn c¸c ngµnh t­ ph¸p. Gian lËn th­¬ng m¹i ®· trë nªn tinh vi h¬n ,vµ ngµy cµng n¾m thñ ®o¹n h¬n HËu qugian lËn th­¬ng m¹i ®èi víi nÒn kinh tÕ vµ ®èi víi nÒn v¨n ho¸ x· héi, ®· lµm ¶nh h­ëng ®Õn uy tÝn cña §¶ng, vai trß qu¶n lý cña Nhµ n­íc. Mét hËu qu¶ kh¸c còng kh«ng kÐm phÇn nhøc nhèi hiÖn nay do gian lËn th­¬ng m¹i g©y ra ®ã lµ lµm cho c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc kh«ng kiÓm so¸t ®­îc t×nh h×nh ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu vµ liªn doanh ®Çu t­ víi n­íc ngoµi, c«ng t¸c ®iÒu hµnh cña c¸c c¬ quan chøc n¨ng gÆp nhiÒu khã kh¨n vµ ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶. 2.Nh÷ng hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i chñ yÕu 2.1Khai sai tªn hµng ,sè l­îng,chñng lo¹i 2.2 Ap sai m· sè ®Ó h­ëng thuÕ suÊt thÊp 2.3Kª khai gi¸ tÝnh thuÕ nhËp khÈu thÊp h¬n møc gi¸ tèi thiÓu ®èi hµng nhËp khÈu 2.4Kª khai kh«ng trung thùc gi¸ thùc tÕ mua b¸n 2.5Kª khai sai tªn gäi c¸c lo¹i h×nh thanh to¸n dÉn tíi sè thuÕkhai b¸o thÊp h¬n sè thuÕ ph¶i nép 2.6Gian lËn trong khÊu trõ, hoµn thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng 3.Nh­ng nh©n tè t¸c ®Õn gian lËn th­¬ng m¹i 3.1ChÝnh s¸ch më cöa cña chÝnh phñ Gian lËn th­¬ng m¹i lu«n lµ mèi quan t©m cña nhµ n­íc,hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i th­êng diÔn ra trªn tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc cã ®Þnh chÕ qu¶n lÝ cßn s¬ khai,ch­a chÆt chÏ. ChÝnh s¸ch më cöa hiÖn nay cña chÝnh phñ ®· vµ ®ang ®­îc kh«ng Ýt doanh nghiÓ trong vµ ngoµi n­íc h­ëng øng tÝch cùc,xem ®ã nh­ lµ sù khai th«ng ,mét c¬ héi ®Ó tiÕp thu c«ng nghÖ míi míi,më réng ho¹t ®éng kinh doanh n­íc ngoµi(®ãi víi doanh nghiÖp trong nuíc) vµ th©m nhËp thÞ tr­êng ®Ó cã h­íng ®Çu t­ l©u dµi(®èi víi doanh nghiÖp n­íc ngoµi).Tuy nhiªn hiªn nay kh«ng Ýt doanh nghiÖp, nh÷ng ng­êi kinh doanh theo kiÓu chíp thêi c¬, lîi dông së cña c«ng t¸c qu¶n lÝ vµ t×nh tr¹ng ch­a héi nhËp hoµn toµn cña n­íc ta v¬i c¸c n­íc vÒ ph¸p lÝ,tËp qu¸n kinh doanh mµ xóc tiÕn nh÷ng hµnh vi gian lËn g©y x¸o trén kinh tÕ ®Êt n­íc. 3.2 YÕu tè kinh tÕ thÞ tr­êng Ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn, vËn ®éng theo c¬ chÕ thÞ tr­êng, th­¬ng m¹i ph¸t triÓn cã nh÷ng mÆt tÝch cùc nh­ng bªn c¹nh nã cã nh÷ng mÆt tiªu cùc. Trong kinh tÕ thÞ tr­êng, ®ång tiÒn trë thµnh ph­¬ng tiÖn cã gi¸ trÞ, lµm ph¸t sinh t­ t­ëng sïng b¸i ®ång tiÒn, ch¹y theo cuéc sèng giµu cã kh«ng b»ng kh¶ n¨ng cña m×nh, kh«ng t«n träng ph¸p luËt, lµm giµu bÊt chÝnh ®ã chÝnh lµ gian lËn th­¬ng m¹i. Lîi dông c¬ chÕ tù do bu«n b¸n l­u th«ng hµng ho¸ mét sè ng­êi ®· kinh doanh tr¸i ph¸p luËt, gian lËn ®Ó kiÕm lêi. Gian lËn th­¬ng m¹i lµ mét nh­îc ®iÓm rÊt lín trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Nã bãp mÐo vai trß cña th­¬ng m¹i ®i ng­îi l¹i víi b¶n chÊt cña th­¬ng m¹i. Vai trß cña th­¬ng m¹i t¸c ®éng tÝch cùc ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n, ng­îc l¹i gian lËn th­¬ng m¹i l¹i t¸c ®éng tiªu cùc ®Õn nÒn kinh tÕ quèc d©n. 3.3ChÝnh s¸ch ph¸p luËt §©y lµ vÊn ®Ò hÕt søc quan träng.HiÖn nay chÝnh s¸ch ph¸p luËt cña ta ch­a râ rµng,ch­a nghiªm vµ thiÕu tÝnh ®ång bé chÝnh ®iÒu nµy ®· lµm c¸c doanh nghiÖp, c¸c c¸ nh©n lîi dông ®Ó tiÕn hµnh hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i Bªn c¹nh ®ã viÖc ¸p dông vµ thùc thi chÝnh s¸ch cßn thiÕu ®ång bé ,ch­a ngiªm lµm cho kÎ gian lîi dung….c¸c qui ®Þnh vÒ khiÕu kiÖn l¹i rÊt phøc t¹p ,lßng vßng. Trong khi hiÖn t­îng vi ph¹m trµn lan ®ßi hái sù ra tay cña c¸c c¬ quan b¶o vÖ ph¸p luËt th× còng gièng nhiÒu lÜnh vùc kh¸c :c¸c c¬ quan chøc n¨ng cã nhiÖm vô liªn quan tíi chèng gian lËn th­¬ng m¹i kh¸ nhiÒu ,tæ chøc ë nhiiªï cÊp song l¹i d­îc tæ chøc kh«ng chÆt chÏ.nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña c¸c c¬ quan nµy kh«ng râ rµng,võa ch«ng chÐo l¹i võa phô thuéc.V× thÕ hiÖu cña c¸c c¬ quan nay lµ rÊt thÊp. Ch­¬ng 2:Thùc trang gian lËn th­¬ng m¹i n­íc ta hiÖn nay 1.§Æc ®iÓm kinh tÕ x· héi n­íc ta hiÖn nay vµ mèi quan hÖ víi vÊn ®Ò gian lËn th­îng m¹i 1.1 §Æc ®iÓm kinh tÕ x· héi n­íc ta hiÖn nay NÒn kinh tÕ n­íc ta t¨ng tr­ëng kh¸,GNP ®¹t kho¶ng 9% n¨m.N«ng ,l©m ,ng­ nghiÖp ph¸t triÓn æn ®Þnh vµ t­¬ng ®ãi toµn diÖn.Mét sè s¶n phÈm c«ng nghiÖp quan träng(®ien,dÇu khÝ ,than ,vËt liÖu x©y dùng..)t¨ng nhiÒu so víi tr­íc.NhËp siªu gi¶m.Gi¸ c¶ æn ®Þnh.Gi¶i quyÕt viÖc lµm vµ x¸o ®ãi gi¶m nghÌo cã nhiÒu tiÕn bé.Sù nghiÖp giaã dôc vµ ytÕ vµ thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch x· héi cã nhiÒu tiÕn bé.§êi sèng cña phÇn lín nh©n d©n cã nhiÒu tiÕn bé. Tuy vËy do nhiÒu nguyªn nh©n kh¸ch quan vµ chñ quan,sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ cßn ch­a v÷ng ch¾c,hiÖu qu¶ vµ søc c¹nh tranh thÊp, cßn nhiÒu yÕu tè ch­a b¶o ®¶m t¨ng tr­ëng cao vµ bÒn v÷ng,trong s¶n xuÊt,x©y dùng vµ tiªu dïng cßn nhiÒu l·ng phi. Tû lÖ tÝch luü tõ néi bé thÊp,tèc ®é thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi thÊp. Ph­¬ng h­íng vµ c¬ cÊu ®Çu t­ ch­a hîp lý: ®Çu t­ dµn tr¶i, thÊt tho¸t lín; C«ng nghiÖp, nhÊt lµ c«ng nghiÖp chÕ biÕn ch­a ph¸t triÓn. N¨ng suÊt lao ®éng thÊp, gi¸ thµnh cao, c«ng nghÖ l¹c hËu. C¬ cÊu kinh tÕ chËm thay ®æi. NhËp siªu vµ béi chi ng©n s¸ch lín, nî n­íc ngoµi cao, dù tr÷ quèc gia máng. §iÒu hµnh nÒn kinh tÕ cßn lóng tóng. Tr×nh ®é qu¶n lý thÊp. ph©n phèi x· héi cßn nhiÒu bÊt hîp lý, ch­a ng¨n chÆn ®­îc thñ ®o¹n lµm giµu bÊt chÝnh, tÖ quan liªu, tham nhòng, sö dông l·ng phÝ nhan s¸ch vµ tµi s¶n c«ng phæ biÕn vµ nghiªm träng. Chªnh lÖch vÒ tr×nh ®é ph¸t triÓn gi÷a c¸c vïng vµ thu nhËp gi÷a c¸c tÇng líp d©n c­ cã chiÒu h­íng ngµy cµng më réng; viÖc lµm vµ nhiÒu vÊn ®Ò x· héi ®Æt ra gay g¾t; Nh÷ng vÊn ®Ò ®ã ¶nh h­ëng xÊu tíi m«i tr­êng kinh tÕ, lµm gi¶m nhÞp ®é t¨ng tr­ëng, ®ång thêi tiÒm Èn nh÷ng nguy c¬ lµm mÊt æn ®Þnh kinh tÕ x· héi. 1.2Mèi quan hÖ gi÷a kinh tÕ nø¬c ta hiÖn víi gi¹n lËn th­¬ng m¹i Qua h¬n 15 n¨m ®æi míi kinh tÕ n­íc ta ®· cã sù ph¸t triÓn ®¸ng kÓ,®êi sèng nh©n d©n ®­îc n©ng cao,t¨ng tr­ëng kinh tÕ ®¹t møc kh¸.Tuy nhiªn n­íc ta vÉn cßn lµ n­íc n«ng nghiÖp l¹c hËu,vÉn lµ mét trong m­êi n­íc nghÌo nhÊt thÕ giíi.Hª thèng ph¸p luËt,qu¶n lÝ cßn nhiÒu yÕu kÐm vµ thiÕu sãt,c¸c doanh nghiÖp phÇn lín lµ võa vµ nhá chiÕm tíi 80% tæng sè doanh nghiÖp,lµm ¨n theo kiÓu “trép giËt”,hµng ho¸ c¹nh tranh kÐm,tr×nh ®é d©n trÝ cßn thÊp kÐm. Khi chuyÓn sang kinh tÕ thÞ tr­êng th× kh«ng thÓ tr¸nh khái gian lËn th­¬ng m¹i,thªm vµo ®ã lµ ®Æc ®iÓm t×nh h×nh kinh tÕ n­íc ta hiÖn nay ®· lµm cho tÖ n¹n gian lËn th­¬ng m¹i ngµy cµng gia t¨ng,c¸c doanh nghiÖp lîi dông sù yÕu kÐm trong qu¶n lÝ, sù thiÕu sãt trong ph¸p luËt ®Ó thùc hiÖn hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i ®Ó thu lîi bÊt chÝnh.KiÓu lµm ¨n theo kiÓu “trép giËt “ còng lµ nguyªn nh©n dÉn ®Õn gian lËn th­¬ng m¹i.Gian lËn th­¬ng m¹i kh«ng nh÷ng ¶nh h­ëng tíi sù ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n­íc,kh«ng khuyÕn khÝch thu hót ®Çu t­ mµ cßn lµm cho kinh tÕ mÊt æn ®Þnh,¶nh h­ëng tíi chÝnh tri ,v¨n ho¸ x· héi n­íc ta 2. Thùc tr¹ng gian lËn th­¬ng m¹i ë n­íc ta hiÖn nay 2.1. Thùc tr¹ng gian lËn th­¬ng m¹i ë n­íc ta hiÖn nay. HiÖn nay ho¹t ®éng gian lËn th­¬ng m¹i diÔn ra ngµy cµng tinh vi, sè vô gian lËn th­¬ng m¹i diÔn ra ngµy cµng t¨ng, ®Æc biÖt lµ trong khÊu trõ vµ hoµn thuÕ GTGT. C¸c ®èi t­îng th­êng lîi dông danh nghÜa, t­ c¸ch ph¸p nh©n cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc ho¹c c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n ®Ó lµn thñ tôc nhËp khÈu, xuÊt khÈu, xuÊt khÈu khèng, khai b¸o sai tªn hµng, sè l­îng chñng lo¹i, xuÊt xø cña hµng ho¸ ®Ó h­ëng thuÕ suÊt thÊp hoÆc thuÕ suÊt b»ng 0 ®Ó trèn thuÕ nhËp khÈu, lîi dông thuÕ GTGT ®Ó chiÕm ®o¹t thuÕ, hoÆc cÊt giÊu nh÷ng hµng nhËp lËu, hµng cÊm nhËp trong l« hµng ®­îc nhËp khÈu, giÊu hµng cã gi¸ trÞ, thuÕ suÊt cao trong l« hµng cång kÒnh. §Æc biÖt hiÖn nay lµ hµnh vi gian lËn trong luËt hoµn thuÕ GTGT. Sau gÇn 4 n¨m thùc hiªn luËt thuÕ GTGT, t×nh h×nh vi ph¹m trong lÜnh vùc hoµn thuÕ liªn tôc x¶y ra víi chiÒu h­íng ngµy cµng gia t¨ng vµ ®Õn møc b¸o ®éng. Lîi dông sù th«ng tho¸ng cña luËt doanh nghiÖp hµng lo¹t c¸c c«ng ty “ma” ®· ra ®êi chñ yÕu ®Ó mua b¸n ho¸ ®¬n tµi chÝnh råi ®em b¸n l¹i, tiÕp göi chu nh÷ng ®èi t­îng ho¹t ®éng kinh doanh chèn thuÕ hoÆc lËp hå s¬ xin hoµn thuÕ GTGT rót tiÒn Nhµ n­íc víi trÞ gi¸ hµng tr¨m tû ®ång. N¨m 1999, ngµnh thuÕ kiÓm tra 451 ®¬n vÞ ®­îc hoµn thuÕ thu vÒ 679 triÖu ®ång tiÒn hoµn thuÕ kh«ng ®óng, chiÕm 0,038% tæng sè thuÕ hoµn. N¨m 2000, kiÓm tra 902 ®¬n vÞ thu håi 8,532 tû ®ång, chiÕm 0,2% tæng sè tiÒn hoµn trong n¨m. N¨m 2002, ngµnh thuÕ kiÓm tra 32,1% sè ®¬n vÞ ®­îc hoµn thuÕ, ph¸t hiÖn sè thuÕ hoµn kh«ng ®óng lµ 39,908 tû ®ång, chiÕm 0,87% tæng sè thuÕ hoµn trong n¨m. KÕt qu¶ kiÓm tra hoµn thuÕ ë 1302 doanh nghiÖp trong n¨m 2001 cña ngµnh thuÕ cho thÊy cø hoµn 14 tû ®ång thuÕ GTGT Nhµ n­íc bÞ doanh nghiÖp “¨n khèng” 400 triÖu ®ång . Trong 3 n¨m tõ 1999-2001, sè doanh nghiÖp sai ph¹m trong hoµn thuÕ GTGT chiÕm 38% tæng sè doanh nghiÖp ®­îc kiÓm tra hoµn thuÕ. Theo thèng kª ch­a ®Çy ®ñ, ®Õn hÕt th¸ng 4/2002, lùc l­îng c¶nh s¸t kinh tÕ ®· ph¸t hiÖn 203 vô vi ph¹m hoµn thuÕ GTGT víi tæng sè tiÒn chiÕm ®o¹t trªn 300 tû ®ång. Trong 8 th¸ng ®Çu n¨m 2002, c¸c c¬ quan chèng bu«n lËu, gian lËn th­¬ng m¹i chØ trªn ®Þa bµn tØnh An Giang ®· ph¸t hiÖn 3683 vô vi ph¹m víi tæng trÞ gi¸ hµng ho¸ h¬n 14 tû ®ång, thu vÒ cho ng©n s¸ch Nhµ n­íc trªn 8 tû ®ång…Theo thèng kª cña ngµnh thuÕ, tÝnh ®Õn nay trong c¶ n­íc cã 1354 c¬ së kinh doanh (gåm 179 doanh nghiÖp Nhµ n­íc, 758 c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, c«ng ty cæ phÇn, 417 hé kinh doanh) ®· bá trèn, mang theo 89478 sè h¸o ®¬n GTGT, 13710 sè h¸o ®¬n hµng b¸n vµ 2708 sè ho¸ ®¬n theo mÉu ®· hÕt gi¸ trÞ sö dông. §iÒu nµy chøng tá t×nh tr¹ng gian lËn th­¬ng m¹i nhÊt lµ trong hoµn thuÕ GTGT ®· ®Õn møc b¸o ®éng. Do ®ã cÇn ph¶i cã biÖn ph¸p ng¨n chÆn kÞp thêi. 2.2 Nh÷ng mÆt ch­a lµm ®­îc Bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu trong c«ng t¸c chèng gian lËn th­¬ng m¹i th× vÉn cßn tån t¹i nhiÒu h¹n chÕ ®ã lµ: - LuËt ph¸p cña n­íc ta cßn nhiªu kÏ hë ®iÒu nµy ®· ®­îc chøng minh qua viÖc ngµy cµng cã nhiÒu nh÷ng vô gian lËn th­¬ng m¹i. ChÝnh s¸ch ph¸p luËt cßn nhiÒu s¬ hë, kh«ng chÆt chÏ kû c­¬ng Ph¸p luËt trong qu¶n lý Nhµ n­íc cßn bÞ bu«ng láng, viÖc thÓ chÕ ho¸ ®­êng lèi chÝnh s¸ch chËm ch¹p, Ph¸p luËt ch­a thùc sù tu©n theo vµ chÊp hµnh nghiªm chØnh thËm chÝ cßn cã lóc m©u thuÉn nhau nªn cßn ®Ó gian th­¬ng lîi dông xö lý c¸c hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i cã tr­êng hîp cßn tuú tiÖn, chñ quan do ch­a cã nh÷ng ®iÒu luËt chÆt chÏ nªn cßn bá sãt nhiÒu vô gian lËn th­¬ng m¹i. §¬n cö nh­ tr­êng hîp c¸c v¨n b¶n ph¸p quy ch­a cã v¨n b¶n nµo quy ®Þnh râ rµng ®Çy ®ñ lo¹i hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i mµ chñ yÕu míi ®Ò cËp chung chung trong téi danh bu«n lËu nh­ t¹i ®iÒu 97 Bé luËt h×nh sù n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. HoÆc cho gian lËn th­¬ng m¹i lµ mét lo¹i hµnh vi vi ph¹m hµnh chÝnh nªn viÖc b¾t gi÷ vµ xö lý c¸c hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i cßn phô thuéc vµo sù vËn dông ®iÒu 97 Bé luËt h×nh sù vµ c¸c quy ®Þnh vÒ viÖc xö ph¹t hµnh chÝnh. - Lùc l­îng chèng gian lËn th­¬ng m¹i ch­a ®ñ m¹nh. Trªn tÊt cña c¸c tuyÕn, c¸c cöa khÈu: biªn giíi ®Êt liÒn, trªn biÓn, s©n bay lùc l­îng chèng cßn rÊt h¹n chÕ, trang thiÕt bÞ phôc vô cho c«ng t¸c nµy cßn rÊt Ýt vµ l¹c hËu. Ho¹t ®éng cña c¸c tr¹m kiÓm soat ch­a hiÖu qu¶.C«ng t¸c phèi hîp cña c¸c c¬ quan chøc n¨ng ch­a tèt,ch­a to¹ ®­¬c sù thèng nhÊt rong ®iÒu hµnh mét c¸ch quyÕt liÖt. -C«ng t¸c phæ biÕn ,h­íng dÉn vµ tuªyn tuyÒn ph¸p luËt phôc vô viÖc phßng ngõa vµ ®Êu tranh chèng gian lËn th­¬ng m¹i cßn nhiÒu han chÕ. -Tr¸ch nhiÖm trong tæ chøc,chØ ®¹o chèng gian lËn th­¬ng m¹i ë mét vµi ®Þa ph­¬ng vµ bé nghµnh ch­a kiªn quyÕt, cßn vÒ quyÒn lîi côc bé,v× t¨ng nguån thu cho ng©n s¸ch cho ®Þa ph­¬ng .Ch­a thùc hiªn chñ ,biÖn ph¸p chèng gian lËn th­¬ng m¹i do chÝnh phñ ®Ò ra -N¹n tham nhòng lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n quan träng nu«i d­ìng n¹n gian lËn th­¬ng m¹i.C«ng t¸c chèng tiªu cùc trong c¸c nghµnh ch­a kiªn quyÕt,l¹n sèng chung víi tieu cùc ®· cã tõ l©u nh­ng ch­a ®­îc ng¨n chÆn kÞp th¬× Trong c«ng t¸c chèng gian lËn th­¬ng m¹i cßn tån t¹i nhiÒu tiªu cùc nh­: + ViÖc xö lý c¸c hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i, ch­a nghiªm, ch­a ®ñ t¸c dông r¨n ®e, cã tr­êng hîp cßn ®­îc bá qua. + ViÖc d¸n tem c¸c mÆt hµng nhËp khÈu cã hiÖu qu¶ tÝch cùc nh­ng ch­a thËt triÖt ®Ó, thiÕu liªn tôc, mang tÝnh chÊt phong trµo lóc nh¸t nªn sau khi ®ît ®Çu µo ®i th× ®©u l¹i vµo ®Êy. Trong khi ®ã, ng­êi tiªu dïng kh«ng cã ý thøc vÒ viÖc sö dông nh÷ng hµng buéc ph¶i cã tem, tr¸i l¹i s½n sµng mua hµng kh«ng d¸n tem miÔn lµ gi¸ rÎ h¬n chót Ýt. Bªn c¹nh ®ã viÖc qu¶n lý tem cña c¬ quan chøc n¨ng ch­a chÆt chÏ hiÖn t­îng quay vßng tem, lµm tem gi¶ kh¸ phæ biÕn lµm gi¶m ý nghÜa cña viÖc d¸n tem. +H¹n chÕ n÷a lµ c«ng t¸c chèng gian lËn th­¬ng m¹i nhiÒu khi cßn ch­a ®­îc quan t©m ®óng møc, ch­a thÊy hÕt hiÖu qu¶ nghiªm träng cña nã nªn trong c¸c ho¹t ®éng chèng gian lËn th­¬ng m¹i vÒ quan ®iÓm gi÷a c¸c cÊp, c¸c ngµnh vµ Nhµ n­íc còng ch­a thùc sù thèng nhÊt. ChÊt l­îng hµng néi cßn h¹n chÕ khã c¹nh tranh víi hµng ngo¹i. §ång thêi chÊt l­îng hµng néi kh«ng ®­îc kiÓm tra thÊu ®¸o, cßn ®Ó lät l­íi ra thÞ tr­êng nhiÒu lo¹i hµng ho¸ chÊt l­îng kÐm, thËm chÝ hµng gi¶ trong néi ®Þa s¶n xuÊt còng kh«ng Ýt, do ®ã cµng lµm cho c«ng t¸c chèng gian lËn th­¬ng m¹i gÆp nhiÒu khã kh¨n. 3. Nh÷ng kÕt luËn rót ra qua viÖc nghiªn cøu gian lËn th­¬ng m¹i 3.1 Nh÷ng nguyªn nh©n xuÊt hiÖn gian lËn th­¬ng m¹i. Thø nhÊt, sù yÕu kÐm vÒ kü thuËt s¶n xuÊt. Do kü thuËt s¶n xuÊt cña ta cßn thÊp, chóng ta ch­a ®ñ tr×nh ®é s¶n xuÊt s¶n phÈm víi chÊt l­îng ngang b»ng khu vùc vµ thÕ giíi nªn cã kho¶ng c¸ch kh¸ xa vÒ hµng ngo¹i vµ hµng néi, gi÷a hµng cña mét sè doanh nghiÖp cã c«ng nghÖ hiÖn ®¹i víi hµng cña phæ biÕn c¸c c¬ së s¶n xuÊt cßn l¹i trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. §©y chÝnh lµ mÇm mèng ®Ó g©y ra n¹n gian lËn th­¬ng m¹i. Thø hai, nhËn thøc vµ ý thøc cña con ng­êi ®èi víi viÖc thùc hiªn ph¸p luËt cßn ë tr×nh ®é thÊp. V× míi tõ bá c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung, quan liªu, bao cÊp ch­a l©u nªn nhËn thøc vµ ý thøc chÊp hµnh theo chØ ®¹o cña cÊp trªn nh­ nÕp cò vÉn cßn in ®Ëm kh¸ s©u trong mçi ng­êi. Trong khi ®ã viÖc x©y dùng Nhµ n­íc ph¸p quyÒn ë n­íc ta cßn ®ang ë giai ®o¹n ®Çu tiªn trong ®iÒu kiÖn tr×nh ®é d©n trÝ cßn thÊp nªn nhËn thøc cña mçi ng­êi d©n vÒ ph¸p luËt vµ thùc hiªn ph¸p luËt cßn rÊt h¹n chÕ. Thø ba, cã dÊu hiÖu vÒ sù b¨ng ho¹i vÒ ®¹o ®øc x· héi. C¸c tiªu chuÈn ®iÒu chØnh hµnh vi cña con ng­êi ®­îc x· héi thõa nhËn vµ duy tr× tr­íc ®©y bÞ coi nhÑ dÇn do chóng ta cã nhËn thøc rÊt m¬ hå vÒ c¬ chÕ kinh tÕ thÞ tr­êng ngay tõ khi chuyÓ sang x©y dùng c¬ chÕ kinh tÕ nµy. Ngay tõ ®Çu, nhiÒu ng­êi ®· hiÕu mét c¸ch ®¬n thuÇn vµ sai lÇm r»ng kinh doanh trong kinh tÕ thÞ tr­êng tÊt ph¶i kÌm theo hµnh vi gian lËn. RÊt ®¸ng tiÕc lµ kiÓu nhËn thøc nµy ®· tù ph¸t triÓn trong x· héi nh­ mét vÊn ®Ò kh«ng tr¸nh khoØ trong nhËn thøc vµ hµnh vi x· héi. Thø t­, sù chi phèi cña quy luËt lîi Ých. Cïng nh­ mäi nhu cÇu kh¸c, nhu cÇu vÒ lîi Ých cña con ng­êi nh­ lµ mét ph¹m trï kh«ng cã giíi h¹n. Lîi Ých biÓu hiÖn cña ng­êi tiªu dïng lµ mua ®­îc hµng víi gi¸ rÎ nhÊt vµ lîi Ých cña ng­êi kinh doanh biÓu hiÖn ë thu ®­îc l·i nhiÒu nhÊt. Trong khi mong muèn ë lîi Ých cao th× ®êi sèng kinh tÕ cña ®a sè ng­êi lao ®éng cßn ë møc rÊt thÊp kÐm, ®Æc biÖt lµ ë vïng xa, vïng s©u; lùc l­îng lao ®éng Ýt hoÆc kh«ng cã viÖc lµm cßn kh¸ ®«ng. Nhu cÇu cã lîi Ých cao trong ®iÒu kiÖn nhËn thøc kh«ng chÝnh x¸c vÒ c¬ cÊu kinh tÕ thÞ tr­êng, ý thøc chÊp hµnh ph¸p luËt thÊp kÐm, sù b¨ng ho¹i vÒ ®¹o ®øc x· héi cµng lµm t¨ng thªm ®éng c¬ vµ hµnh ®éng gian lËn th­¬ng m¹i. Thø n¨m, sù yÕu kÐm trong lÜnh vùc ph¸p luËt. MÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng song cho ®Õn nay viÖc ban hµnh vµ thùc hiªn ph¸p luËt ë n­íc ta vÉn lµ lÜnh vùc cßn nhiÒu biÓu hiÖn yÕu kÐm. ViÖc ban hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt võa chËm võa thiÕu ®ång bé l¹i võa chång chÐo: c¸c quy ph¸p ë c¸c v¨n b¶n kh¸c nhau quy ®Þnh kh«nng gièng nhau lµm cho ng­êi ch©n chÝnh khã thùc hiÖn, kÎ gian dÔ lîi dông…C¸c quy ®Þnh vÒ khiÕu kiÖn l¹i rÊt phøc t¹p, lßng vßng. Trong khi hiÖn t­îng vi ph¹m lµ trµn lan ®ßi hái sù ra tay cña c¸c c¬ quan b¶o vÖ ph¸p luËt th× còng gièng nh­ nhiÒu lÜnh vùc kh¸c: c¸c c¬ quan chøc n¨ng cã nhiÖm vô liªn quan ®Õn chèng gian lËn th­¬ng m¹i: tæ chøc ë nhiÒu cÊp song l¹i ®­îc tæ chøc kh«ng chÆt chÏ. NhiÖm vô, quye4Ìn h¹n cña c¸c c¬ quan nµo kh«ng râ rµng; võa chång chÐo nhau; l¹i võa rµng buéc, h¹n chÕ quyÒn lùc trong viÖc xö lý c¸c hµnh vi vi ph¹m. V× thÕ, hiÖu lùc cña chèng gian lËn th­¬ng m¹i cña c¸c c¬ quan nµy lµ rÊt h¹n chÕ. Thø s¸u, lµ sù yÕu kÐm trong qu¶n lý ë cÊp ®é vÜ m«. Sù yÕu kÐm trong qu¶n lý cÜ m« ë lÜnh vùc nµy thÓ hiÖn trics hÕt ë lÜnh vùc b¶o hé b¶n quyÒn vµ së h÷u c«ng nghiÖp. ViÖc cÊp giÊy chøng nhËn së h÷u c«ng nghiÖp, võa cÊp “nhÇm” nhiÒu giÊy chøng nhËn quyÒn së h÷u cho c¸c s¶n phÈm gièng nhau hoÆc rÊt gÇn gièng nhau. Sù yÕu kÐm trong qu¶n lý vÜ m« cßn thÓ hiÖn ë viÖc ®¨ng ký vµ qu¶n lý c¸c ®¬n vÞ ®¨ng ký kinh doanh ®· ®¬ùc cÊp giÊy phÐp ®¨ng ký kinh doanh võa lén xén võa láng lÎo. Sù r­êm rµ vÒ thñ tôc trong lÜnh vùc nµy g©y khã kh¨n cho c¸c ®¬n vÞ ®¨ng ký hoÆc chuyÓn ®¨ng ký kinh doanh dÉn ®Õn sù tån t¹i trªn thùc tÕ c¶ ®¬n vÞ kinh doanh ch©n chÝnh vµ kh«ng ch©n chÝnh kh«ng cã giÊy phÐp kinh doanh, t¹o ra t×nh tr¹ng “thËt gi¶, lÉn lén”. Gian lËn th­¬ng m¹i ®Ô bÒ luån l¸ch. Ch­¬ng 3:BiÖn ph¸p phßng chèng gian lËn th­¬ng m¹i 1.Ph­íng h­íng ph¸t triÓn nghµnh th­¬ng m¹i vµ sù cÇn thiÕt ph¶i phßng chèng gian lËn th­¬ng maÞ 1.1Ph­¬ng h­íng ph¸t triÓn nghµnh th­¬ng m¹i Trong h¬n 10 n¨m tíi(2001-2010)ph­ong h­íng vµ nh÷ng môc tiªu ph¸t triÓn nghµnh th­¬ng m¹i n­íc ta lµ”nç lùc gia t¨ng tèc ®ä l­u chuyÓn hµng ho¸ vµ ho¹t ®éng th­¬ng m¹i,dÞch vô trong n­íc. Còng nh­ th­¬ng m¹i quèc tÕ b¶o ®¶m nhu cÇu s¶n xuÊt vµ tiªu dïng trong n­íc víi møc ®é ph¸t triÓn ngµy cµng cao: chuyÓn dÞch c¬ cÊu hµng ho¸ l­u th«ng néi ®Þa vµ xuÊt khÈu theo h­íng t¨ng tû träng hµng ho¸ chÕ biÕn, hµng ho¸ cã hµm l­îng c«ng nghÖ vµ chÊt x¸m cao: ®a d¹ng ho¸, da ph­¬ng ho¸ trong ho¹t ®éng th­¬ng m¹i. §æi míi ph­¬ng thøc kinh doanh theo h­íng v¨n minh hiÖn ®¹i: hoµn thiÖn c¬ chÕ qu¶n lý th­¬ng m¹i phï hîp víi nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng XHCN; gãp phÇn ®¾c lùc vµo sù nghiÖp CNH_H§H ®Êt n­íc vµ thóc ®Èy nhanh qu¸ tr×nh héi nhËp khu vùc vµ quèc tÕ. Tõ môc tiªu trªn, ph­¬ng h­íng vµ mét sè néi dung cô thÓ cña chiÕn l­îc th­¬ng m¹i n­íc ta giai ®o¹n 2001-2010 nh­ sau: §èi víi th­¬ng m¹i néi ®Þa: ph¸t triÓn m¹nh mÏ th­¬ng m¹i néi ®Þa b¶o ®¶m l­u th«ng hµng ho¸ th«ng suèt. Chó träng c«ng t¸c tiÕp thÞ vµ më réng thÞ tr­êng n«ng th«n, thÞ tr­êng miÒn nói; t¹o liªn kÕt chÆt chÏ gi÷a c¸c vïng trong n­íc. Cñng cè th­¬ng m¹i Nhµ n­íc, t¨ng c­êng vai trß ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc. Tæng l­u chuyÓn hµng ho¸ b¸n lÎ trªn thÞ tr­êng t¨ng kho¶ng 11-14%/n¨m. §èi víi xuÊt khÈu, t¨ng nhanh kim ngh¹ch xuÊt khÈu: b¶o ®¶m nhËp khÈu nh÷ng vËt t­, thiÕt bÞ chñ yÕu cã t¸c ®éng tÝch cùc tíi s¶n xuÊt kinh doanh. T¹o thÞ tr­êng æn ®Þnh cho mét sè mÆt hµng n«ng s¶n, thùc phÈm vµ hµng c«ng nghiÖp cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh; t×m kiÕm c¸c thÞ tr­êng cho mÆt hµng xuÊt khÈu míi. XuÊt khÈu hµng ho¸ t¨ng tr­ëng b×nh qu©n 15%/n¨m. Trong thêi kú 2001-2005 xuÊt khÈu t¨ng 16%/n¨m. Thêi kú 2006-2010 xuÊt khÈu t¨ng b×nh qu©n 14%/n¨m VÒ gi¸ trÞ xuÊt khÈu t¨ng kho¶ng 15,5 tû USD n¨m 2000 lªn 62,7 tû USD n¨m 2010, tøc lµ gÊp 4 lÇn. NhËp khÈu hµng ho¸ t¨ng tr­áng b×nh qu©n 14%/n¨m, trong ®ã t¨ng 15% trong thêi kú 2001-2005 vµ t¨ng kho¶ng 13%/n¨m thêi kú 2006-2010. Gi¶m dÇn nhËp siªu. §èi víi th­¬ng m¹i dÞch vô: §a d¹ng ho¸ c¸c ngµnh dÞch vô, më réng thÞ tr­êng tiªu dïng cña c¸c s¶n phÈm dÞch vô, ®¸p øng tèt nhu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ vµ ®êi sèng x· héi. XuÊt khÈu dÞch vô t¨ng tr­ëng b×nh qu©n 15%/n¨m vµ gi¸ trÞ ®¹t kho¶ng 8,1USD n¨m 2010. §Ó ®¹t ®­îc ph­¬ng h­íng chiÕn l­îc nªu trªn ®ßi hái ph¶i cã sù thèng nhÊt gi¶i ph¸p ®ång bé vµ cã sù cè g¾ng cña toµn ngµnh 1.2 Sù cÇn thiÕt ph¶i chèng gian lËn th­¬ng m¹i Qua h¬n 15 n¨m ®æi míi thùc hiÖn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, ngµnh Th­¬ng m¹i ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu rÊt ®¸ng kÓ. Ho¹t ®éng th­¬ng m¹i ®· gãp phÇn b¶o ®¶m c¸c nhu cÇu vÒ vËt t­ hµng ho¸ cho nÒn kinh tÕ quèc d©n, quèc phßng vµ ®êi sèng nh©n d©n. Hµng ho¸ trong n­íc phong phó, gi¸ c¶ t­¬ng ®èi æn ®Þnh, l¹m ph¸t ®­îc kiÒm chÕ, ngµy cnµg thªm nhiÒu lo¹i hµng ho¸ ViÖt Nam cã mÆt trªn thÞ tr­êng thÕ giíi. Th­¬ng m¹i ®· gãp phÇn tÝch cùc vµo viÖc ph¸t triÓn s¶n xuÊt, ph©n c«ng lao ®éng x· héi, thóc ®Èy c¸c ngµnh ®æi míi c«ng nghÖ, c¶i tiÕn c¬ cÊu s¶n xuÊt , n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm, lµm cho s¶n xuÊt tõng b­íc g¾n víi nhu cÇu thÞ tr­êng, b­íc ®Çu ®· ph¸t huy ®­îc lîi thÕ so sµnh gi÷a c¸c vïng, c¸c miÒn, gi÷a thÞ tr­êng n­íc ta víi thÞ tr­êng thÕ giíi, t¹o ra gi¸ trÞ gia t¨ng cho nÒn kinh tÕ, c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n. Bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu vµ kÕt qu¶ trªn th× trong ho¹t ®éng Th­¬ng m¹i còng xuÊt hiÖn nhiÒu tiªu cùc ¶nh h­ëng tíi sù ph¸t triÓn cña ngµnh Th­¬ng m¹i. §ã chÝnh lµ n¹n gian lËn th­¬ng m¹i, hiÖn nay tÖ n¹n nµy cã xu h­íng ngµy cµng gia t¨ng víi nh÷ng h×nh thøc vµ thñ ®o¹n ngµy cµng tinh vi. Tuy møc ®é ch­a ph¶i lµ rÊt lín nhung nÕu kh«ng cã biÖn ph¸p phßng chèng kÞp thêi th× nã ¶nh h­ëmg rÊt xÊu tíi sù ph¸t triÓn kinh tÕ n­íc ta. 2.Ph­¬ng h­íng vµ biÖn ph¸p phßng chèng gian lËn th­¬ng m¹i 2.1BiÖn ph¸p d­íi gãc ®é nhµ n­íc CÇn ®­a vÊn ®Ò chèng gian lËn th­¬ng m¹i thµnh c«ng t¸c träng t©m th­êng xuyªn cña toµn §¶ng, toµn d©n, c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc. §Ó cã kÕt qu¶ tèt Nhµ n­íc cÇn cã gi¶i ph¸p phï hîp. 2.1.1Nhµ n­íc cÇn ph¶i hoµn chØnh h¬n n÷a hÖ thèng luËt ph¸p. §Ó chèng gian lËn th­¬ng m¹i cÇn ph¶i cã nh÷ng ®iÒu luËt cô thÓ chÝnh s¸ch nghiªm minh cho tõng hµnh vi gian lËn, bÞt kÝn c¸c kÏ hë cña c¬ chÕ chÝnh s¸ch, thu hÑp m«i tr­êng, t­íc bá c¸c ®iÒu kiÖn mµ gian lËn cã thÓ khai th¸c lîi dông ®Ó lµm ¨n bÊt chÝnh. HÖ thèng ph¸p luËt cña n­íc ta hiÖn nay cßn thiÕu vµ kh«ng ®Çy ®ñ râ rang nªn trong thùc hiÖn thiÕu c¬ së ph¸p lý dÔ dµng dÉn ®Õn tuú tiÖn kh«ng thèng nhÊt. NhiÒu chÕ ®Þnh, quy ®Þnh ®­îc ban hµnh ®· l©u nay kh«ng cßn phï hîp, vÉn ch­a söa ®æi, bæ sung kÞp thêi c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt liªn quan ®Õn c«ng t¸c chèng gian lËn th­¬ng m¹i do c¸c c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn ban hµnh còng ch­a cô thÓ ho¸ ®­îc nh÷ng quy ®Þnh cña luËt mét c¸ch thèng nhÊt. Nªn trong c¸c v¨n b¶n cßn m©u thuÉn, g©y khã kh¨n cho h÷ng ng­êi thõa hµnh. LuËt ph¸p kh«ng ®ång bé hoµn chØnh sÏ dÉn ®Õn t×nh tr¹ng tuú tiÖn, chñ quan trong kiÓm tra, gi¸m s¸t vµ xö lý. V× vËy Nhµ n­íc cÇn ph¶i nghiªn cøu x©y dùng ban hµnh ph¸p luËt míi vµ c¶ ®iÒu chØnh söa ®æi bæ sung nh÷ng v¨n b¶n ph¸p luËt cò kh«ng phï hîp. Hoµn thiÖn chÝnh s¸ch vÜ m« nh­ chÝnh s¸ch thuÕ, qu¶n lý xuÊt nhËp khÈu, chÝnh s¸ch h¶i quan, nhanh chãng ban hµnh luËt H¶i Quan. Nªn tËp trung nghiªn cøu, x©y dùng mét chÝnh s¸ch thuÕ hîp lÝ, dÔ hiÓu, kh«ng qu¸ cao, khuyÕn khÝch ®­îc nhµ s¶n xuÊt kinh doanh tù gi¸c nép thuÕ cho Nhµ n­íc. 2.1.2 G¾n viÖc chèng gian lËn th­¬ng m¹i víi c«ng cuéc c¶i c¸ch hµnh chÝnh. §©y lµ mét yªu cÇu ®Æt ra cho c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc, chèng gian lËn th­¬ng m¹i ph¶i g¾n víi viÖc thùc hiÖn NghÞ quyÕt 38/CP cña ChÝnh phñ vÒ c¶i c¸ch nÒn hµnh chÝnh Nhµ n­íc. §èi víi H¶i Quan cÇn nghiªn cøu ®Ó x©y dùng c¸c gi¶i ph¸p tèi ­u nh»m môc tiªu b¶o ®¶m sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc vÒ ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu ®­îc chÆt chÏ, gian lËn th­¬ng m¹i cã hiÖu qu¶, thu ®óng, thu ®ñ thuÕ xuÊt nhËp khÈu ®¶m b¶o nguån thu ng©n s¸ch Nhµ n­íc, nh­ng vÉn t¹o ®­îc thuËn lîi cho th­¬ng m¹i ch©n chÝnh ho¹t ®éng ph¸t triÓn, khuyÕn khÝch ®­îc xuÊt nhËp khÈu, b¶o hé ®­îc s¶n xuÊt trong n­íc, b¶o vÖ lîi Ých chÝnh ®¸ng cña ng­êi s¶n xuÊt vµ tiªu dïng, héi nhËp víi th­¬ng m¹i khu vùc thÕ giíi. Trªn c¬ së c¶i c¸ch hµnh chÝnh s©u réng, gi¶m c¸c thñ tôc r­êm rµ, g©y phiÒn hµ ¸ch t¾c cho ho¹t ®éng xuÊt nhËp c¶nh. TiÕp tôc ®æi mí c¸c quy tr×nh nghiÖp vô, rµ so¸t c¸c v¨n b¶n, c¸c quy ®Þnh vµ hÖ thèng l¹i theo h­íng ®¬n gi¶n, hµi hoµ vµ thèng nhÊt dÔ hiÓu, dÔ thùc hiÖn. Kiªn quyÕt lo¹i bá c¸c quy ®Þnh kh«ng râ rµng kh«ng cã tÝnh kh¶ thi, g©y ¸ch t¾c, phiÒn hµ, tiªu cùc, ®Ó gian lËn th­¬ng m¹i vµ c¸c phÇn tö tiªu cùc, c¬ héi cã thÓ luån l¸ch lîi dông. 2.1.3 T¨ng c­êng lùc l­îng, n©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô trang bÞ c¬ së vËt chÊt kü thuËt cho c¸c lùc l­îng phßng chèng gian lËn th­¬ng m¹i. §Ó ®èi phã víi lùc l­îng gian lËn th­¬ng m¹i cÇn ph¶i cã lùc l­îng lín m¹nh chèng l¹i. X©y dùng lùc l­îng chèng gian lËn th­¬ng m¹i trong s¹ch v÷ng m¹nh c¶ vÒ sè l­îng lÉn chÊt l­îng. Gian lËn th­¬ng m¹i ngµy cµng tinh vi phøc t¹p, ®ßi hái c¸n bé ngµnh chøc n¨ng ph¶i cã sù hiÓu biÕt toµn diÖn vµ tæ chøc lùc l­îng t¹i c¸c ®Þa bµn, c¸c bé phËn nghiÖp vô ph¶i thËt hîp lý, khoa häc, hiÖu qu¶. Qua c«ng t¸c kiÓm tra, kiÓm so¸t vµ thu thuÕ H¶i quan, ho¹t ®éng H¶i Quan ph¶i ®¶m b¶o nguån thu cho ng©n s¸ch Nhµ n­íc, ng¨n chÆn cã hiÖu qu¶ c¸c hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i, ®ång thêi võa ph¶i gãp phÇn thóc ®Èy sù ph¸t triÓn kinh tÕ -x· héi, tõng b­íc hoµ nhËp víi kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi. N©ng cao tr×nh ®é v¨n ho¸ chuyªn m«n nghiÖp vô cña c¸n bé H¶i Quan, Biªn phßng, C¶nh s¸t kinh tÕ ... Tõng b­íc tiªu chuÈn ho¸ c¸c chøc danh nghÒ nghiÖp, nghiÖp vô. Sè c«ng chøc ch­a ®­îc ®µo tao hoÆc ®· ®­îc ®µo t¹o nh­ng tr¸i ngµnh ph¶i ®­îc ®µo t¹o hoÆc ®µo t¹o l¹i theo yªu cÇu cña c«ng t¸c cô thÓ. 2.1.4. Nhµ n­íc cÇn tuyªn truyÒn gi¸o dôc, n©ng cao gi¸c ngé c¸n bé vµnh©n d©n vÒ viÖc chèng gian lËn th­¬ng m¹i. Nhµ n­íc cÇn ph¶i tuyªn truyÒn, gi¸o dôc cho nh©n d©n thÊy ®­îc t¸c h¹i to lín cña gian lËn th­¬ng m¹i ®èi víi kinh tÕ -x· héi. Tuyªn truyÒn gi¸o dôc th«ng qua c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng nh­ b¸o chÝ, ph¸t thanh, truyÒn h×nh. §©y còng lµ mét biÖn ph¸p gãp phÇn mang l¹i hiÖu qu¶ trong c«ng t¸c chèng gian lËn th­¬ng m¹i. N©ng cao gi¸c ngé vµ ®Êu tranh chèg l¹i gian lËn th­¬ng m¹i cho c¸n bé vµ nh©n d©n lµ mét viÖc lµm cÇn thiÕt vµ cÊp b¸ch v× nã cã vai trß trùc tiÕp trong viÖc n©ng cao hiÖu lùc vµ hiÖu qu¶ qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ xuÊt nhËp khÈu, vÒ ho¹t ®éng h¶i quan qua viÖc t¨ng c­êng ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa trong ®Êu tranh chèng gian lËn th­¬ng m¹i. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y Nhµ n­íc ta ®· tõng b­íc ®æi míi hÖ thèng ph¸p luËt víi t­ duy ph¸p lý míi. C¬ së ph¸p lý míi cña qu¶n lý Nhµ n­íc, qu¶n lý kinh tÕ, qu¶n lý ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu ®· b¾t ®Çu h×nh thµnh. §iÒu ®ã ®ßi hái ph¶i n©ng cao gi¸c ngé ph¸p luËt nh»m h×nh thµnh mét c¬ chÕ kiÓm tra viÖc tu©n theo nh÷ng c¬ së ph¸p lý míi nµy. C¨n cø vµo ®­êng lèi ®æi míi cña §¶ng vµ Nhµ n­íc ta, xuÊt ph¸t tõ ®¨c ®iÓm c«ng t¸c ®Êu tranh chèng gian lËn th­¬ng m¹i ë n­íc ta thêi gian qua vµ tr¹ng th¸i ý thøc ph¸p luËt cña c¸n bé vµ nh©n d©n lao ®éng n­íc ta. C«ng t¸c gi¸c ngé vÒ luËt th­¬ng m¹i, vÒ c«ng t¸c h¶i quan, vÒ c¸c quy ®Þh liªn quan ®Õn chèng gian lËn th­¬ng m¹i trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, cÇn tiÕn hµnh kh¾c phôc t×nh tr¹ng kÐm hiÓu biÕt ph¸p luËt liªn quan ®Õn ho¹t ®éng bu«n b¸n xuÊt nhËp khÈu, h¶i quan. Gi¸o dôc t×nh c¶m t«n träng ph¸p luËt, tõng b­íc më réng tri thøc ph¸p luËt n©ng cho c¸n bé vµ nh©n d©n. §Ó trang bÞ tri thøc ph¸p luËt n©ng cao gi¸c ngé cho c¸n bé vµ nh©n d©n cÇn ph¶i sö dông tæng hîp nhiÒu h×nh thøc vµ ph­¬ng ph¸p kh¸c nhau nh»m l«i cuèn nh©n d©n tham gia tÝch cùc vµo x©y dùng, b¶o vÖ vµ ¸p dông luËt ph¸p. Th«ng qua viÖc tham gia tÝch cùc, trùc tiÕp cña c¸n bé vµ nh©n d©n nh­ th¶o luËn, gãp ý cña quÇn chóng nh©n d©n sÏ gióp n©ng cao tÝnh tÝch cùc c«ng d©n trong c«ng viÖc Nhµ n­íc mµ cô thÓ ë ®©y lµ viÖc chèng gian lËn th­¬ng m¹i. §èi víi c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc, n©ng cao gi¸c ngé ph¸p luËt cho c¸n bé lµ mét nhu cÇu cÊp b¸ch v× trong gi¶i quyÕt c¸c vô viÖc cô thÓ phÇn lín phô thuéc vµo nhËn thøc chñ quan cña ng­êi ®­îc giao quyÒn thay mÆt c¬ quan qu¶n lý gi¶i quyÕt. H¬n n÷a ph¶i gi¸c ngé lßng tin ph¸p luËt c¸n bé trong qu¸ tr×nh ¸p dông ph¸p luËt ®ã lµ t×nh c¶m c«ng b»ng tr¸ch nhiÖm, t×nh c¶m ph¸p chÕ, kh«ng khoan nh­îng víi nh÷ng vi ph¹m ph¸p luËt vµ téi ph¹m, h×nh thµnh thãi quen xö sù tÝch cùc theo c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt, kh«ng bÞ ngo¹i c¶nh chi phèi. Ngoµi ra gi¸o dôc cho c¸n bé cña c¸c c¬ quan qu¶n lý t×m ra nguyªn nh©n vµ ®iÒu kiÖn dÉn ®Õn vi ph¹m ph¸p luËt cña c¸c nhµ xuÊt nhËp khÈu, xuÊt nhËp c¶nh víi tõng tr­êng hîp cô thÓ nh»m bÞt kÝn nh÷ng kÏ hë ph¸p luË. Trong qu¸ tr×nh Êy ph¶i lµm cho mäi ng­êi thÊy ®­îc hËu qu¶ nghiªm träng cña gian lËn th­¬ng m¹i ®èi víi kinh tÕ, x· héi vµ ®¹o ®øc v¨n ho¸, ®èi víi ®Êt n­íc còng nh­ ®èi víi quyÒn lîi chÝnh ®¸ng cña mäi ng­êi d©n lao ®éng. 2.1.4 Ph¶i xö lý nhanh, nghiªm minh vµ thÝch ®¸ng nh÷ng kÎ gian lËn th­¬ng m¹i vµ nh÷ng ng­êi liªn quan ®Õn gian lËn th­¬ng m¹i. §©y lµ biÖn ph¸p nh»m b¶o ®¶m cho ph¸p luËt ®­îc thùc hiÖn nghiªm minh ®¶m b¶o quyÒn mäi ng­êi ®Òu b×nh ®¼ng tr­íc ph¸p luËt. Khi ph¸t hiÖn c¸ hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i th× nhÊt ®Þnh ph¶i ¸p dông nh÷ng h×nh ph¹t thÝch ®¸ng. V× b¶n th©n c¸c h×nh ph¹t ®óng còng cã t¸c dông phßng ngõa hµnh vi vi ph¹m cña nh÷ng ng­êi kh¸c. Trong thêi gian qua, chóng ta ch­a quan t©m ®óng møc ®Õn viÖc ®Êu tranh kiªn quyÕt vµ kÞp thêi víi nh÷ng hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i. Mét sè c¸ nh©n, mét sè ®¬n vÞ cã hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i ®­îc ph¸t hiÖn nh­ng kh«n ®­îc xö lý kÞp thêi hoÆc thËm chÝ cã xö lý nh­ng chØ qua loa, kh«ng ®óng møc. Mét hiÖn t­îng hÕt søc nguy hiÓm cho c«ng viÖc cñng cè, t¨ng c­êng ph¸p chÕ lÜnh vùc th­¬ng m¹i. Tõ nh÷ng vi ph¹m nhá mµ kh«ng xö lý nghiªm minh sÏ tiÕp lèi cho nh÷ng vi ph¹m lín.. Ng­êi trùc tiÕp vi ph¹m ph¸p luËt ®· lµ nguy hiÓm nh­ng ng­êi gi¸n tiÕp tiÕp tay cho viÖc vi ph¹m ph¸p luËt ®ã cßn nguy hiÓm h¬n. Xö lý thÝch ®¸ng nh÷ng kÎ gian lËn th­¬ng m¹i nh­ng ®ång thêi còng cÇn nghiªm minh ®èi víi nh÷ng kÎ tiÕp tay cho gian lËn th­¬ng m¹i. Thùc tÕ ë n­íc ta thêi gian qua trong lùc l­îng chèng gian lËn th­¬ng m¹i cßn tån t¹i tiªu cùc ®ã lµ mét sè c¸n bé trong ngµnh bÞ bän gian lËn th­¬ng m¹i mua chuéc lam tho¸i ho¸ biÕn chÊt tiÕp tay cho chóng. §iÒu nµy rÊt nguy hiÓm v× trong khi c¸c ngµnh, c¸c cÊp gia søc chèng tÖ n¹n nµy th× mét sè ng­êi trong ®ã l¹i tiÕp tay cho nã. Nh÷ng viÖc nµy chøng minh r»ng hä rÊt coi th­êng ph¸p luËt, coi th­êng ®¹o ®øc.. V× vËy cÇn ph¶i xö lý thÝch ®¸ng nh÷ng kÎ nµy ®ång thêi gi¸o dôc ®¹o ®øc trong lùc l­îng chèng gian lËn th­¬ng m¹i. 2.2BiÖn ph¸p d­íi gãc ®é doanh nghiÖp M«i tr­êng kinh doanh lµ tËp hîp c¸c ®iÒu kiÖn, c¸c yÕu tè t¸c ®éng ®Õ ho¹t ®éng kinh doanh, nh­ng ho¹t ®éng kinh tÕ cña doanh nghiÖp ®Òu cã ¶nh h­ëng tíi c¸c yÕu tè cña m«i tr­êng kinh doanh ë møc ®é nhiÒu Ýt. Mét doanh nghiÖp kh«ng thÓ ®øng v÷ng l©u dµi trong mét m«i tr­êng kinh doanh kh«ng æn ®Þnh, kh«ng thuËn lîi, h¬n n÷a ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp ngµy nay ®· ®­îc xem xÐt ®¸nh gi¸ d­íi nh·n quan quÇn chóng vµ cã ¶nh h­ëng ®Õn uy tÝn cña doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp kh«ng nªn v× lîi Ých c¸ nh©n mµ cã nh÷ng viÖc lµm tiÕp tay cho gian lËn th­¬ng m¹i nh­ cho m­în t­ c¸ch ph¸p nh©n, giÊy phÐp xuÊt nhËp khÈu vµ trùc tiÕp gian lËn th­¬ng m¹i, gian dèi trong kinh doanh. Doanh nghiÖp ph¶i gãp phÇn tÝch cùc vµo viÖc h×nh thµnh m«i tr­êng kinh doanh thuËn lîi mµ trong ®ã cã viÖc tÝch cùc tham gia chèng bu«n lËu vµ gian lËn th­¬ng m¹i. 2.3BiÖn ph¸p d­íi gãc ®é quÇn chóng nh©n d©n §Ó c«ng t¸c chèng vµ gian lËn th­¬ng m¹i cã hiÖu qu¶ th× cÇn cã sù tham gia cña quÇn chóng nh©n d©n. Nh©n d©n cÇn ph¶i thÊy hÕt ®­îc nghÜa vô, quyÒn lîi, vÒ t¸c h¹i nhiÒu mÆt cña gian lËn th­¬ng m¹i ®èi víi lîi Ých chung cña x· héi. Nh©n d©n cÇn thÊy ®­îc quyÒn lîi cña m×nh trong c«ng t¸c chèng gian lËn th­¬ng m¹i, qua ®ã n©ng cao ý thøc lµm chñ vµ n¨ng lùc lµm chñ. §ång thêi nh©n d©n còng cÇn ph¶i hiÓu râ c¸c quan ®iÓm chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n­íc, n¾m v÷ng môc tiªu nhiÖm vô, biÖn ph¸p chèng gian lËn th­¬ng m¹i cã tr¸ch nhiÖm trong c«ng viÖc chung cña ®Êt n­íc. Kh«ng nªn tiÕp tay cho gian lËn th­¬ng m¹i Nh©n d©n ph¶i thÊy r»ng x· héi cã æn ®Þnh, kinh tÕ cã ph¸t triÓn th× ®êi sèng cña chÝnh m×nh míi ®­îc n©ng cao. 3. §iÒu kiÖn ®Ó thùc hiÖn. * Gian lËn th­¬ng m¹i lµ mÆt tr¸i cña kinh tÕ thÞ tr­êng. Môc ®Ých cña gian lËn th­¬ng m¹i lµ thu lîi bÊt chÝnh, v× môc ®Ých ®ã c¸c c¸ nh©n doanh nghiÖp bÊt chÊp mäi thñ ®o¹n ®Ó ®¹t ®­îc môc ®Ých ®ã ngay c¶ khi biÕt r»ng ph¸p luËt trõng trÞ nghiªm kh¾c. HiÖn nay ë n­íc ta tuy ch­a ë møc nghiªm träng nh­ng cã xu h­íng ngµy cµng ph¸t triÓnvíi nhiÒu thñ ®o¹n rÊt tinh vi. Bªn c¹nh ®ã chóng cßn ®­îc sù hç trî bao che cña mét sè tÇng líp c¸n bé cã nhiÖm vô phßng chèng gian lËn th­¬ng m¹i; hÖ thèng ph¸p luËt cña chóng ta cßn nhiÒu thiÕu sãt, qu¶n lý láng lÎo, nhËn thøc cña ng­êi d©n cßn h¹n chÕ. ChÝnh v× vËy cuéc ®Êu tranh chèng gian lËn th­¬ng m¹i sÏ rÊt khã kh¨n vµ l©u dµi cÇn cã sù phèi hîp chÆt chÏ gi÷a nhµ n­íc vµ nh©n d©n vµ c¸c doanh nghiÖp ®Ó cïng thùc hiÖn. Trong thêi gian tíi chÝnh phñ chØ ®¹o c¸c bé c¸c ngµnh, cÊp uû §¶ng, chÝnh quyÒn c¸c cÊp thùc hiÖn nghiªm tóc ®Êy ®ñ chñ tr­¬ng cña ®¶ng vµ c¸c gi¶i ph¸p cña chÝnh phñ vÒ chèng gian lËn th­¬ng m¹i, ®Ò caco chÕ ®é tr¸ch nhiÖm, chèng t­ t­ëng côc bé, lµm ng¬ cho gian lËn th­¬ng m¹i v× lîi Ých côc bé.TriÓn khai, phèi hîp cã hiÖu qu¶ c¸c lùc chøc n¨ng tõ TW tíi ®Þa ph­¬ng,gi÷a c¸c tØnh. C¸c bé, ngµnh chøc n¨ng khÈn tr­¬ng söa ®æi, bæ xung c¸c quy ®Þnh vÒ chøng tõ, ho¸ ®¬n cho hµng ho¸ l­u th«ng trªn thÞ tr­êng, theo h­íng võa thuËn lîi cho ho¹t ®éng cña t­ nh©n võa thuËn lîi cho ho¹t ®éng cña th­¬ng nh©n võa g¾n víi ®Êu tranh chèng gian lËn th­¬ng m¹i. G¾n tr¸ch nhiÖm gi÷a ng­êi mua vµ ng­êi b¸n, kh«ng ®Ó c¸c ®èi t­îng lµm ¨n phi ph¸p. *§¶ng vµ Nhµ n­íc ph¶i nhËn thøc râ ®­îc t¸c h¹i cña gian lËn th­¬ng m¹i, th­êng xuyªn quan t©m tíi c«ng t¸c ®Êu tranh chèng gian lËn th­¬ng m¹i ,cã chÝnh s¸ch hîp lÝ ®ãi víi ng­êi lµm c«ng t¸c ®Êu tranh chèng gian lËn th­¬ng m¹i,tuyÒn truyÒn cho ng­êi d©n hiÓu d­îc t¸c h¹i cña gian lËn th­¬ng m¹i,hiÓu ®­îc quan ®iÓm cña §¶ng vµ Nhµ n­íc vÒ vÊn ®Ò chèng gian lËn th­¬ng m¹i III. KÕt luËn. Qua viÖc nghiªn cøu vÊn ®Ò gian lan th­¬ng m¹i em thÊy viÖc ®Êu tranh chèng gian lËn th­¬ng m¹i cã hiÖu qu¶ sÏ gãp phÇn tÝch cùc vµo viÖc æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho s¶n xuÊt trong n­íc, khuyÕn khÝch ®Çu t­ n­íc ngoµi…Ngoµi ra cßn gãp phÇn vµo viÖc ch«ng chèn thuÕ b¶o ®¶m nguån thu cho ng©n s¸ch Nhµ N­íc Nh­ng thùc tÕ ë n­íc ta hiÖn nay cuéc ®Êu tranh chèng gian l©n th­¬ng m¹i cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n.Tr­íc hÕt lµ ë hÖ thèng ph¸p luËt cña chóng ta cßn nhiÒu kÏ hë,hÖ thèng qu¶n lÝ cßn láng lÎo.ChÝnh ®iÒu nµy ®· lµm cho c¸c c¸ nh©n,doanh nghiÖp lµm ¨n phi ph¸p.Bªn c¹nh ®ã do lùc l­îng chèng gian lËn th­¬ng m¹i n­íc ta cßn máng,tr×nh ®é cßn kÐm,sù nh©n thøc cña ng­êi d©n cßn ch­a cao.Kh«ng nh÷ng thÕ bän chóng cßn ®­¬c sù hç chî cña mét sè c¸n bé tho¸i ho¸ biÕn chÊt trong ngµnh dÉn tíi cuéc ®Êu tranh cña chóng ta hiÖu qu¶ thÊp §Ó cho cuéc ®¸u tranh cña chóng ta chèng gian l©n th­¬ng m¹i cã hiÖu qu¶ kh«ng nh÷ng cÇn sù quan t©m cña §¶ng vµ nhµ n­íc mµ cßn cÇn sù quan t©m, phèi hîp cña c¸c ngµnh ,c¸c cÊp vµ sù quan t©m cña toµn x· héi. Môc lôc I.Më ®Çu II.Néi dung Ch­¬ng1: Nh­ng vÊn ®Ò chung vÒ gian lËn th­¬ng mai 1.Kh¸i qu¸t vÒ gian lËn th­¬ng mai vµ c¸c t¸c h¹i cña nã trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng 1.1Kh¸i niÖm vÒ gian lËn th­¬ng mai 1.2T¸c h¹i cña gian lËn th­¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ quèc d©n 2.Nh÷ng hµnh vi gian lËn th­¬ng mai chñ yÕu 3.Nh÷ng yÕu tè t¸c ®éng tíi gian lËn th­¬ng m¹i Ch­¬ng 2: Thùc tr¹ng gian lËn th­¬ng m¹i ë n­íc ta hiÖn nay 1.§Æc ®iÓm kinh tÕ x· héi n­íc ta hiªn nay vµ mèi quan hÖ cña nã víi gian lËn th­¬ng m¹i 1.1§Æc ®iÓm kinh tÕ x· héi n­íc ta hiÖn nay 1.2Mèi quan hÖ gi÷a kinh tÕ nuíc ta hiªn nay víi gian lËn th­¬ng m¹i 2.Thùc trang gian lËn th­¬ng m¹i n­íc ta hiÖn nay 2.1 Thùc trang gian lËn th­¬ng m¹i n­íc ta hiÖn nay 2.2Nh÷ng mÆt ch­a lµm ®ùoc 3.Nh­ìng kÕt luËn rót ra qua viÖc nghiªn cøu gian lËn th­¬ng mai Ch­¬ng3:BiÖn ph¸p phßng chèng gian lËn th­¬ng m¹i 1.Ph­íng h­íng ph¸t triÓn ngµnh th­¬ng m¹i vµ sù cÇn thiÕt ph¶i chèng gian lËn th­¬ng m¹i 1.1Ph­íng h­íng ph¸t triÓn ngµnh th­¬ng m¹i 1.2Sù cÇn thiÕt ph¶i chèng gian lËn th­¬ng m¹i 2.Ph­íng h­¬ng vµ biÖn ph¸p phßng chèng gian l©n th­¬ng m¹i 2.1BiÖn ph¸p d­íi gãc ®é nhµ n­íc 2.2BiÖn ph¸p d­íi gãc ®é doanh nghiÖp 2.3BiÖn ph¸p d­íi gãc ®é doanh nghiÖp 3.§iÒu kiÖn thùc hiÖn III.KÕt luËn

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc74446.DOC
Tài liệu liên quan