Khóa luận Vai trò của ODA Nhật Bản với nền kinh tế một số nước ASEAN

lời nói đầu Nhật Bản và ASEAN cùng là các quốc gia nằm trong khu vực Châu á, có sự gần gũi nhau về mặt địa lý và nhiều điểm tương đồng về lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán vì vậy Nhật Bản đã thiết lập mối quan hệ ngoại giao với các nước trong ASEAN từ vài thập kỷ nay. Hiệp hội các quốc gia ASEAN trở thành khu vực thu hút sự chú ý nhiều nhất của Nhật Bản. Sự trợ giúp nhiều mặt của Nhật Bản cho các quốc gia này, đặc biệt là VIện trợ phát triển chính thức (ODA) đã đóng góp một phần hết sức quan trọng để đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa ở các quốc gia trong ASEAN và mối quan hệ Nhật Bản- ASEAN trở nên gắn kết chặt chẽ như hiện nay là nhờ một phần không nhỏ của nguồn ODA từ Nhật Bản. Khoá luận tập trung phân tích chính sách, thực trạng và những thành tựu đạt được từ việc sử dụng nguồn ODA Nhật Bản. Từ đó rút ra những bài học thành công và bài học không thành công của từng quốc gia trong việc thu hút- sử dụng ODA của Nhật Bản. Song đây là một vấn đề lớn, trải dài trong nhiều thập niên và do những hạn chế về khách quan cũng như chủ quan, cho nên nội dung chỉ tập trung vào những hướng quan trọng để tiến hành nghiên cứu, xem xét các đặc điểm chủ yếu của quá trình hoạch định chính sách tài trợ ODA Nhật Bản cho ASEAN; từ việc phân tích diễn biến của chính sách ngoại giao kinh tế của Nhật Bản tới chính sách "Chính trị hóa" chính sách ngoại giao kinh tế, và thực thi tài trợ theo tinh thần học thuyết FUKUDA. Đồng thời dự báo hoạt động ODA của Nhật Bản cho một số nước ASEAN, sau cùng là đưa ra một số gợi ý đối với Việt Nam để tăng cường thu hút và sử dụng ODA của Nhật Bản sao cho đạt hiệu quả cao nhất. Hiện nay Nhật Bản không chỉ là nhà tài trợ ODA lớn nhất cho các nước ASEAN, mà còn là bạn hàng thương mại và nhà đầu tư lớn vào ASEAN. Nhật Bản trong nhiều năm qua luôn giữ vị trí hàng đầu về cả số vốn cam kết và lượng ODA được giải ngân. ODA nói chung và ODA Nhật Bản nói riêng đã phát huy tốt vai trò của mình trong trong quá trình xây dựng và phát triển các quốc gia Đông Nam á trong những thập niên cuối cùng của thế kỷ XX. Tên khóa luận: Vai trò của ODA Nhật Bản với nền kinh tế một số nước ASEAN. Bố cục của khóa luận gồm 3 chương: ChươngI: Khái quát về hỗ trợ phát triển chính thức của Nhật Bản Chương II: Vai trò của ODA Nhật Bản với nền kinh tế một số nước ASEAN ChươngIII: Một số gợi ý đối với Việt Nam trong việc thu hút và sử dụng ODA của Nhật Bản.

doc90 trang | Chia sẻ: maiphuongtl | Ngày: 05/07/2013 | Lượt xem: 98 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Khóa luận Vai trò của ODA Nhật Bản với nền kinh tế một số nước ASEAN, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
µ 382,55 triÖu USD, trong ®ã tµi trî tÝn dông lµ 217,84 vµ viÖn trî kh«ng hoµn l¹i lµ 164,72 triÖu USD. So víi n¨m 1993 th× tæng ODA ®· t¨ng lªn 22,45 triÖu USD. Cac dù ¸n nhËn tµi trî tÝn dông khèi l­îng lín lµ: Dù ¸n thñy lîi Lang Taklong: 182,42; cñng cè hÖ thèng ph©n phèi ®iÖn (giai ®o¹n II): 21223; kh«i phôc ®­êng giao th«ng: 7651; c¶i thiÖn giao th«ng khu vùc: 16029; cñng cè ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc vµ ph¸t triÓn kü thuËt: 7806 (§¬n vÞ: TriÖu yªn) Trong thêi giai tõ 1995-1997 viÖn trî ODA cña NhËt B¶n cho n­íc nµy cã xu h­íng gi¶m, ®Æc biÖt gi¶m m¹nh vµo 1997, v× n¨m ®ã x¶y ra cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh- tiÒn tÖ, Th¸i Lan lµ mét n­íc chÞu ¶nh h­ëng rÊt nÆng nÒ, ®ång B¹t cña Th¸i bÞ mÊt gi¸. Cho nªn c¸c nhµ ®Çu t­ còng nh­ c¸c nhµ cung cÊp ODA ®· gi¶m l­îng ®Çu t­ vµo Th¸i Lan. Nh÷ng n¨m sau ®ã nÒn kinh tÕ cña n­íc nµy dÇn dÇn æn ®Þnh, NhËt B¶n tiÕp tôc viÖn trî cho Th¸i Lan. Cô thÓ nh­ sau Vµo n¨m 1998, cã 8 ch­¬ng tr×nh viÖn trî kh«ng hoµn l¹i ®­îc thùc hiÖn ë Th¸i Lan, ®ã lµ: Dù ¸n ph¸t triÓn nguån nh©n lùc; dù ¸n x©y dùng nhµ ë cho ng­êi cã thu nhËp thÊp; dù ¸n x©y dùng ®¹i häc Chiang Mai; dù ¸n ph¸t triÓn n«ng nghiÖp- n«ng th«n ë khu vùc ngo¹i « thñ ®« B¨ng Kèc; dù ¸n ®µo t¹o kü thuËt ch¨m sãc søc kháe céng ®ång; dù ¸n nghiªn cøu n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm thñy h¶i s¶n ®Ó xuÊt khÈu; dù ¸n x©y dùng c«ng tr×nh thñy lîi- c¶i t¹o ®Êt khu vùc §«ng- Nam Th¸i Lan; Dù ¸n ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ë Bang Sa Phan. N¨m 1999 cã tÊt c¶ 17 dù ¸n ®­îc nhËn viÖn trî ODA cña NhËt B¶n. Sau ®©y lµ mét sè dù ¸n tiªu biÓu: Dù ¸n x©y dùng trung t©m ®µo t¹o viÔn th«ng; cung cÊp thiÕt bÞ cho häc viÖn kü thuËt quèc gia; cung cÊp thiÕt bÞ hîp t¸c ph¸t triÓn n«ng nghiÖp; dù ¸n t¨ng n¨ng suÊt l­¬ng thùc; X©y dùng n©ng cÊp s©n bay quèc tÕ B¨ng Kèc; Dù ¸n c¶i thiÖn m«i tr­êng ë B¨ng Kèc N¨m 2000 cã 36 dù ¸n ®­îc nhËn viÖn trî ODA tõ NhËt B¶n, ®©y lµ mét con sè rÊt cao ®iÒu nµy chøng tá nÒn kinh tÕ Th¸i Lan ®· thùc sù phôc håi sau khñng ho¶ng, v× thÕ NhËt B¶n nãi riªng vµ c¸c n­íc kh¸c nãi chung l¹i b¾t ®Çu tiÕp tôc ®Çu t­ , cung cÊp ODA cho n­íc nµy. D­íi ®©y lµ mét sè dù ¸n lín trong n¨m 2000: Dù ¸n x©y dùng viÖn kü thuËt c«ng nghiªp; dù ¸n c¶i t¹o m«i tr­êng vµ sö lý chÊt th¶i ë thµnh phè lín; hiÖn ®¹i hãa hÖ thèng cung cÊp n­íc ë Th¸i Lan; dù ¸n cung cÊp thiÕt bÞ cho s¶n xuÊt thøc ¨n gia sóc; dù ¸n n©ng cÊp hÖ thèng giao th«ng; x©y dùng hÖ thèng thñy lîi ë vïng n«ng th«n; dù ¸n ph¸t triÓn l©m nghiÖpvv... Nãi tãm l¹i nhê cã nguån ODA cña NhËt B¶n mµ Th¸i lan ®· x©y dùng ®­îc mét hÖ thèng c¬ së h¹ tÇng kh¸ ®ång bé vµ thuËn lîi t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn kinh tÕ æn ®Þnh, thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo Th¸i Lan ngµy mét t¨ng. Nh­ng ng­îc l¹i lÜnh vùc y tÕ vµ v¨n hãa ch­a ®­îc ®Çu t­ nhiÒu v× vËy hai lÜnh vùc nµy hiÖn nay vÉn ®ang gÆp ph¶i mét sè khã kh¨n cÇn ph¶i gi¶i quyÕt ngay. Mét ®iÓm cÇn nhÊn m¹nh ë ®©y ®ã lµ quan hÖ ODA cña NhËt b¶n vµ Th¸i Lan ®· ®­îc thùc hiÖn trong nhiÒu thËp kû, nãi chung tiÕn triÓn kh¸ thuËn lîi v× nã mang l¹i lîi Ých cho c¶ hai bªn. Song trªn thùc tÕ còng cßn tån t¹i mét sè khã kh¨nv­íng m¾c cÇn gi¶i quyÕt. 2.Mét sè h¹n chÕ trong sö dông ODA cña NhËt B¶n ë Th¸i Lan. KÓ tõ khi thay ®æi chÝnh s¸ch kinh tÕ ®Ó ph¸t triÓn ®Êt n­íc Th¸i Lan ®Çu t­ qu¸ nhiÒu vµo c¸c nghµnh c«ng nghiÖp v× t­ t­ëng nãng véi tiÕn lªn c«ng nghiÖp hãa. Nh­ng chóng ta ®Òu biÕt r»ng ®iÒu g× còng ph¶i tr¶ gi¸, sau mét thêi gian Th¸i Lan ®· ®¹t tèc ®é t¨ng tr­ëng m¹nh mÏ, s¶n phÈm thuéc khu vùc c«ng nghiÖp chiÕm 40% tæng s¶n phÈm trong n­íc, trong khi ®ã khu vùc n«ng nghiÖp chØ chiÕm 10%. Trong thËp kû 90 nghµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn cña Th¸i Lan t¨ng m¹nh nhÊt, b×nh qu©n mçi n¨m t¨ng 10%. Víi tèc ®é t¨ng tr­ëng m¹nh nh­ vËy, Th¸i Lan ®· gÆp ph¶i kh«ng Ýt khã kh¨n khi m«i tr­êng xuèng cÊp qu¸ nghiªm träng. M«i tr­êng bÞ « nhiÔm ¶nh h­ëng rÊt xÊu ®Õn bÇu kh«ng khÝ, g©y h¹i cho søc kháe nh©n d©n, dÉn ®Õn xuÊt hiÖn rÊt nhiÒu bÖnh truyÒn nhiÔm khã ch÷a. §©y chÝnh lµ bµi häc kh«ng thµnh c«ng cña Th¸i Lan trong viÖc thu hót vµ sö dông ODA. Th¸i Lan vµ nhµ tµi trî NhËt B¶n x¶y ra mét sè bÊt ®ång trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn c¸c dù ¸n cô thÓ nh­ sau: PhÝa nhµ tµi trî NhËt B¶n lu«n ¸p ®Æt lµ ph¶i dïng nguyªn vËt liÖu cña NhËt B¶n xong phÝa Th¸i Lan l¹i muèn dïng nguyªn liÖu cña m×nh, tuy nhiªn phÝa NhËt lu«n giµnh phÇn th¾ng v× hä cã quyÒn quyÕt ®Þnh nh­ vËy. H¬n n÷a trong viÖc ®Êu thÇu thùc hiÖn c¸c c«ng tr×nh lu«n ­u tiªn cho c¸c doanh nghiÖp NhËt B¶n, c¸c doanh nghiÖp Th¸i Lan lu«n c¶m thÊy kh«ng c«ng b»ng. ChÝnh v× thÕ x¶y ra mét sè m©u thuÉn lµm gi¶m hiÖu qu¶ thu hót vµ sö dông ODA cña NhËt B¶n ë Th¸i Lan. 3.Bµi häc kinh nghiÖm thµnh c«ng cña Th¸i Lan. ¨Ngay tõ ®Çu Th¸i Lan biÕt x¸c ®Þnh râ rµng c¸c lÜnh vùc ­u tiªn ®Ó thu hót nguån vèn ODA cña NhËt B¶n. Nh÷ng lÜnh vùc ®­îc chän ®Ó ­u tiªn cã c¬ cÊu hîp lý, phï hîp víi hoµn c¶nh x· héi còng nh­ ®iÒu kiÖn kinh tÕ cña Th¸i Lan, ®ã lµ : PhÇn viÖn trî kh«ng hoµn l¹i ®­îc sö dông vµo c¸c lÜnh vùc h¹ tÇng x· héi hoÆc vµo nh÷ng lÜnh vùc cã t¸c ®éng lín ®Õn ®¹i ®a sè quÇn chóng nh©n d©n; PhÇn viÖn trî tÝn dông sö dông ®Ó ®Çu t­ cho c¸c lÜnh vùc ®ßi hái vèn ®Çu t­ lín, thêi gian thu håi vèn dµi, kh«ng hÊp dÉn c¸c nhµ ®Çu t­ trong vµ ngoµi n­íc nh­ c¸c dù ¸n thuéc h¹ tÇng kinh tÕ: Giao th«ng, viÔn th«ng, n¨ng l­îng, thñy lîi... ¨Th¸i Lan ®­îc ®¸nh gi¸ lµ quèc gia sö dông cã hiÖu qu¶ nhÊt nguån vèn ODA cña NhËt B¶n trong 4 n­íc Asean cò (Th¸i Lan, In®«nªxia, Philippin, Malaysia). Bëi v× n­íc nµy ®· sö dông vèn vay mét c¸ch m¹nh mÏ cho giao th«ng trong nh÷ng n¨m 1980.Trong khi Philippin ®· sö dông vèn ®ã cho nghµnh n¨ng l­îng vµ vèn vay hµng hãa, ®©y chÝnh lµ sai lÇm c¬ b¶n cña Philippin. ¨Th¸i Lan ®· sö dông nhiÒu vèn vay NhËt B¶n cho ph¸t triÓn c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp trong nh÷ng n¨m 1980 v× ®©y lµ hai nghµnh kinh tÕ then chèt cña mét quèc gia b×nh th­êng trong khi ®ã Philippin l¹i ®Çu t­ Ýt cho hai nghµnh nµy. ¨Th¸i Lan rÊt chó träng viÖc chuÈn bÞ tèt dù ¸n xin viÖn trî: ViÖc chuÈn bÞ c¸c dù ¸n tr­íc khi xin viÖn trî sÏ gióp cho Th¸i Lan chñ ®éng ®Þnh h­íng nguån vèn lµ lÜnh vùc ®Çu t­ ­u tiªn. Tõ ®ã cã kÕ ho¹ch sö dông ®óng môc ®Ých vµ kÕ ho¹ch tr¶ nî hîp lý. Khi ®Ò xuÊt víi bªn cÊp viÖn trî, ChÝnh phñ Th¸i Lan th­êng tiÕn hµnh xem xÐt ®Ó x¸c ®Þnh tr­íc nh÷ng vÊn ®Ò sau: TÝnh cÊp thiÕt cña dù ¸n Nªn vay n­íc ngoµi hay huy ®éng vèn trong n­íc. §Þnh râ møc vèn cÇn vay vµ møc huy ®éng trong n­íc. HiÖu qu¶ sö dông vµ kh¶ n¨ng hoµn tr¶ trong t­¬ng lai. Sau ®ã tiÕn hµnh ®µm ph¸n ë cÊp ChÝnh Phñ ®Ó lùa chän nguån vay víi møc l·i suÊt còng nh­ c¸c ®iÒu kiÖn ­u ®·i kh¸c. Khi ch­a cã phª duyÖt cña ChÝnh Phñ, c¸c chñ dù ¸n kh«ng ®­îc tiÕp xóc víi ®èi t¸c n­íc ngoµi ®Ó tr¸nh nh÷ng cuéc vËn ®éng ngÇm kh«ng kh¸ch quan. ¨Th¸i Lan lµ mét quèc gia cã chÝnh s¸ch thËn träng trong viÖc vay tÝn dông ODA, nhÊt lµ vay tõ NhËt B¶n. Sù thËn träng nµy còng rÊt tèt bëi v× víi mét quèc gia cßn nghÌo th× rÊt sî ®i vay nî , kh¶ n¨ng tr¶ nî cña hä rÊt h¹n chÕ. NÕu mét quèc gia nµo ®ã mµ bÞ khñng ho¶ng kinh tÕ- x· héi, thùc hiÖn vay tÝn dông trµn lan, thiÕu c¨n cø khoa häc, kh«ng tÝnh to¸n ch¾c ch¾n l¹i r¬i vµo t×nh tr¹ng khã kh¨n h¬n. ¨Qui ®Þnh râ rµng nguyªn t¾c sö dông vèn ODA. C¸c ®iÒu kho¶n khi sö dông vèn vay ®­îc quy ®Þnh kh¸ chÆt chÏ. Mçi dù ¸n b¾t buéc ph¶i cã kho¶n chi vÒ t­ vÊn chiÕm tõ 4-5% trÞ gi¸ dù ¸n vµ ph¶i ®­îc thùc hiÖn bëi c¸c c«ng ty t­ vÊn cã tr×nh ®é, cã n¨ng lùc thùc sù vÒ thiÕt lËp luËn chøng kinh tÕ- kü thuËt, thiÕt kÕ chi tiÕt thùc hiÖn dù ¸n, mua s¾m thiÕt bÞ víi tÝnh n¨ng kü thuËt hiÖn ®¹i, gi¸ c¶ hîp lý.. PhÇn thi c«ng c«ng tr×nh vµ mua s¾m thiÕt bÞ ph¶i ®­îc tiÕn hµnh ®Êu thÇu theo nguyªn t¾c: NÕu trong n­íc ®¶m ®­¬ng ®­îc th× thùc hiÖn ®Êu thÇu trong n­íc; nÕu ®Êu thÇu quèc tÕ ph¶i tham kh¶o chi tiÕt vÒ gi¸, tÝnh n¨ng kü thuËt ®Ó chän nhµ thÇu tèt nhÊt. ¨Mét bµi häc thµnh c«ng næi bËt cña Th¸i Lan ®ã lµ qui ®Þnh râ h¹n møc vay vµ tr¶ nî hµng n¨m. §©y lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p gióp Th¸i Lan kh«ng bÞ sa lÇy vµo vßng nî nÇn nh­ mét sè n­íc kh¸c do x¸c ®Þnh râ "trÇn vay, tr¶" hµng n¨m. Mäi kho¶n vay kh«ng ®­îc tÝnh lµ nguån thu ng©n s¸ch, nh­ng c¸c kho¶n tr¶ nî l¹i ph¶i tÝnh vµo c¸c kho¶n chi ®Ó c©n ®èi ng©n s¸ch quèc gia hµng n¨m. ChÝnh phñ Th¸i Lan th­êng khèng chÕ nh­ sau: Møc vay nî kh«ng qu¸ 10% thu ng©n s¸ch. Møc tr¶ nî b»ng 9% kim ng¹ch xuÊt khÈu hoÆc 20% chi ng©n s¸ch, nh»m c©n ®èi kh¶ n¨ng vay- tr¶ vµ møc xuÊt khÈu phï hîp víi ®Êt n­íc. NhiÒu dù ¸n cã nguån vay phï hîp víi yªu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi cña Th¸i Lan, nh­ng do c¸c chØ tiªu l¹i v­ît qu¸ møc cho phÐp nªn bÞ g¸c l¹i. ChÝnh biÖn ph¸p nµy gióp Th¸i Lan lu«n lµ n­íc tr¶ nî ®óng h¹n mÆc dï lµ n­íc vay nî n­íc ngoµi cao: Tõ 1980 Th¸i Lan vay nî b×nh qu©n 1,75 tû USD/n¨m. ¨Trong thêi gian tõ 1975 ®Õn 1989 quan hÖ th­¬ng m¹i NhËt- Th¸i ph¸t triÓn m¹nh, do ®ã ë Th¸i Lan x¶y ra hiÖn t­îng thiÕu hôt mËu dÞch rÊt lín, n¨m 1975 lµ: 425 triÖu USD, tíi n¨m 1989: 4,46 tû USD, tuy nhiªn chÝnh kho¶n thiÕu hôt mËu dÞch nµy trë thµnh mét trong nh÷ng nh©n tè thóc ®Èy NhËt B¶n më réng ODA cho Th¸i Lan. Bëi v× dùa vµo sù tµi trî nµy, nghµnh c«ng nghiÖp Th¸i Lan cã thªm c¬ héi ph¸t triÓn, tõng b­íc më réng xuÊt khÈu vµ thiÕu hôt mËu dÞch sÏ ®­îc kh¾c phôc. Nh­ vËy trong tr­êng hîp nµy thiÕu hôt mËu dÞch- mét bÊt lîi trong th­¬ng m¹i, nh­ng l¹i trë thµnh mét lîi thÕ trong viÖc më réng tµi trî ODA. ¨Th¸i lan lµ mét quèc gia cã chÝnh s¸ch thu hót tµi trî n­íc ngoµi phï hîp víi xu h­íng chung cña thÕ giíi, cho nªn nã mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi rÊt cao. Ch­¬ng III Mét sè gîi ý ®èi víi viÖt nam trong viÖc thu hót vµ sö dông oda cña nhËt b¶n I. Thùc tr¹ng thu hót vµ sö dông ODA cña NhËt B¶n ë ViÖt Nam. 1. ODA cña NhËt b¶n víi ViÖt Nam. NhËt B¶n b¾t ®Çu cung cÊp ODA cho ViÖt Nam vµo n¨m 1975, so víi 4 n­íc ®· nªu ë trªn th× muén h¬n c¶. Tuy nhiªn tr­íc 1975 chÝnh phñ NhËt b¶n còng ®· cung cÊp tÝn dông ODA cho chÝnh quyÒn Sµi Gßn víi khèi l­îng rÊt nhá bªn c¹nh kho¶n båi th­êng chiÕn tranh trÞ gi¸ 13 tû Yªn. Sau mét thêi gian dµi thùc hiÖn chÝnh s¸ch "®ãng b¨ng" ®Õn 1992 NhËt B¶n nèi l¹i hoµn toµn viÖn trî cho ViÖt Nam, ODA cña NhËt B¶n t¨ng dÇn vµ hiÖn nay ®ang ®øng ®Çu c¸c nhµ tµi trî cho ViÖt Nam kÓ tõ 1995. 1.1.Giai ®o¹n 1975-1978: Trong giai ®o¹n nµy ho¹t ®éng ODA cña NhËt B¶n dµnh cho ViÖt Nam chØ gåm c¸c kho¶n viÖn trî kh«ng hoµn l¹i d­íi d¹ng m¸y mãc, thiÕt bÞ, vËt t­, hµng hãa. Trong hai n¨m 1975-1976, chÝnh phñ NhËt B¶n quyÕt ®Þnh cung cÊp viÖn trî kh«ng hoµn l¹i ®Çu tiªn cho ViÖt Nam th«ng qua viÖc cung cÊp m¸y ®µo, xóc, san nÒn trÞ gi¸ 8,5 tû yªn. Sang n¨m 1976, NhËt B¶n tiÕp tôc tµi trî kh«ng hoµn l¹i cho ViÖt Nam 5 tû yªn d­íi h×nh thøc cung cÊp thiÕt bÞ vµ nguyªn liÖu cho mét nhµ m¸y s¶n xuÊt xi m¨ng cã tæng trÞ gi¸ lµ 5 tû yªn. Tæng sè 13,5 tû yªn nµy lµ kh«ng lín vµ theo c¸c nhµ nghiªn cøu kho¶n viÖn trî nµy chÝnh lµ kho¶n båi th­êng chiÕn tranh cho ViÖt Nam, mµ cã lÏ nã ph¶i ®­îc thùc hiÖn tr­íc ®ã rÊt l©u. MÆc dï khi c¸c nhµ kinh tÕ ®­a ra nh÷ng nhËn ®Þnh nh­ trªn ChÝnh phñ NhËt B¶n kh«ng chÝnh thøc thõa nhËn nh­ vËy. Song ®iÒu quan träng h¬n c¶ lµ ch­¬ng tr×nh tµi trî trong hai n¨m 1975-1976 ®· cã ý nghÜa nh­ lµ ®iÓm mèc ®¸nh dÊu sù khëi ®Çu cho mèi quan hÖ NhËt- ViÖt. Th¸ng 8/ 1977 häc thuyÕt Fukuda ®­îc c«ng bè, ®­a ra chÝnh s¸ch ngo¹i giao §«ng Nam ¸ míi cña NhËt B¶n. Cïng víi sù më réng vµ cñng cè hîp t¸c ngo¹i giao kinh tÕ, chÝnh trÞ vµ v¨n hãa x· héi víi khu vùc ASEAN, NhËt B¶n tiÕp tôc më réng ¶nh h­ëng nhiÒu mÆt cña hä ra c¸c n­íc §«ng D­¬ng th«ng qua sù ®ãng gãp vÒ kinh tÕ, gióp c¸c n­íc nµy t¸i thiÕt ®Êt n­íc sau chiÕn tranh vµ NhËt B¶n chñ tr­¬ng duy tr× mét vai trß chÝnh trÞ tr«ng qua hµnh ®éng nh­ lµ chiÕc cÇu nèi gi÷a ASEAN vµ c¸c quèc gia §«ng D­¬ng. Th¸ng 4/ 1978, ChÝnh phñ NhËt B¶n tµi trî kh«ng hoµn l¹i sè thiÕt bÞ vµ hµng hãa (sîi b«ng, sîi tæng hîp, thiÕt bÞ ph©n phèi ®iÖn) trÞ gi¸ 4 tû yªn cho ChÝnh phñ ViÖt Nam. §ång thêi NhËt B¶n muèn g¾n tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶ 15,5 tû yªn mµ chÝnh quyÒn Sµi Gßn vay tr­íc ®ã cho ChÝnh phñ ViÖt Nam. Sau hai n¨m th­¬ng l­îng, bµn c·i, cuèi cïng hai n­íc còng ®· ®¹t ®Õn mét tho¶ thuËn, ký kÕt mét ghi nhí vÒ "hoµn tr¶ tÝn dông vµ nî". Sau khi b¶n ghi nhí nµy ®­îc ký kÕt t×nh h×nh diÔn ra rÊt thuËn lîi. Th¸ng 7/1978 mét kho¶n tÝn dông hµng hãa 10 tû yªn cho ChÝnh Phñ ViÖt Nam ®· ®­îc thùc hiÖn d­íi d¹ng ph©n bãn, sîi, thiÕt bÞ ®iÖn tö, dông cô s¶n xuÊt, thuèc, xi m¨ng, hãa chÊt vµ cao su.ThÕ nh­ng viÖc ViÖt Nam gióp nh©n d©n Campuchia tiÕn hµnh cuéc chiÕn tranh xãa bá chÕ ®é diÖt chñng P«npèt lµ lý do tr× ho·n viÖc cung cÊp ODA cña NhËt B¶n cho ViÖt Nam. BiÓu 12:ODA NhËt B¶n dµnh cho ViÖt Nam giai ®o¹n 1975-1978: §¬n vÞ: tû yªn N¨m Tµi trî kh«ng hoµn l¹i Tµi trî tÝn dông 1975 8,5 0 1976 5 0 1977 0 0 1978 4 10 ( Nguån: Japan Annual Report : 1978) Nh­ vËy trong 4 n¨m tæng ODA NhËt B¶n cho ViÖt Nam chØ ®¹t 27,5 tû yªn, con sè nµy rÊt thÊp so víi 3 n­íc ®· nªu trªn. §iÒu nµy chøng tá giai ®o¹n ®Çu cung cÊp ODA cho ViÖt Nam, NhËt B¶n rÊt "dÌ chõng" cã rÊt nhiÒu lý do gi¶i thÝch nh­ng lý do kh¸ch quan nhÊt lµ bëi v× ViÖt Nam võa míi thèng nhÊt, nÒn kinh tÕ cßn nghÌo nµn, NhËt b¶n ch­a râ h­íng ®i cña ViÖt Nam, v× vËy NhËt B¶n ch­a tin t­ëng vµo søc ph¸t triÓn cña ViÖt Nam trong t­¬ng lai. 1.2. Giai ®o¹n 1979- 1991. ChÝnh phñ NhËt B¶n thùc hiÖn chÝnh s¸ch "®ãng b¨ng" ho¹t ®éng cung cÊp ODA cho ViÖt Nam. Tuy nhiªn trong suèt giai ®o¹n nµy, NhËt B¶n vÉn duy tr× cung cÊp cho ViÖt Nam th«ng qua c¸c kho¶n viÖn trî nh©n ®¹o víi khèi l­îng rÊt nhá. Thùc chÊt c¸c kho¶n viÖn trî nh©n ®¹o nµy mang tÝnh chÊt "duy tr×" c¸c quan hÖ ngo¹i giao nhiÒu h¬n. DÉu sao th× c¸c kho¶n viÖn trî nh©n ®¹o vµ viÖc duy tr× c¸c cuéc tiÕp xóc ngo¹i giao gi÷a hai n­íc trong suèt h¬n mét thËp kû tr­íc khi nèi l¹i viÖn trî ODA chÝnh thøc vÉn lµ nh÷ng chÊt xóc t¸c lµm Êm mét phÇn quan hÖ song ph­¬ng vèn bÞ l¹nh cãng do chÝnh s¸ch "®ãng b¨ng" cña NhËt B¶n. 1.3.Giai ®o¹n 1992 ®Õn nay: §©y ®­îc coi lµ giai ®o¹n ph¸t triÓn nhÊt trong suèt qu¸ tr×nh thùc hiÖn ODA cña NhËt B¶n t¹i ViÖt Nam. NhËt B¶n vµ ASEAN cã mèi quan hÖ kh¸ kh¨ng khÝt vÒ mäi mÆt kinh tÕ- chÝnh trÞ- v¨n hãa x· héi. Bé tr­ëng ngo¹i giao NhËt cßn tuyªn bè trong chuyÕn ®i th¨m In®«nªxia r»ng "NhËt B¶n chØ nèi l¹i tµi trî cho ViÖt Nam sau khi tham kh¶o ý kiÕn cña ASEAN ". Trong nh÷ng n¨m cuèi thËp kû 80 vµ ®Çu 90 ®· cã nh÷ng cuéc th¨m viÕng ®Òu ®Æn cña l·nh ®¹o hai n­íc, ®iÒu nµy thÓ hiÖn thiÖn chÝ vµ nç lùc cña c¶ hai phÝa nh»m nèi l¹i ho¹t ®éng cung cÊp ODA cho ViÖt Nam. Sù kiÖn qu©n ®éi ViÖt Nam rót qu©n khái Campuchia, lµ mét dÊu hiÖu ®¸ng mõng ®Ó rót ng¾n kho¶ng c¸ch quan hÖ ViÖt Nam- ASEAN, quan hÖ ngo¹i giao cña ViÖt Nam ngµy cµng ®­îc c¶i thiÖn râ rÖt, ®Æc biÖt lµ sau khi Thñ t­íng Th¸i Lan Chatichai Choonhavan nªu cao khÈu hiÖu ñng hé c¸c n­íc §«ng D­¬ng, vµ cßn ®Ò nghÞ NhËt B¶n nèi l¹i ho¹t ®éng cung cÊp ODA cho ViÖt Nam vµo th¸ng 4/ 1990. §©y còng chÝnh lµ thêi ®iÓm c«ng cuéc ®æi míi ë ViÖt Nam ®· ®¹t ®­îc mét sè kÕt qu¶ ®¸ng khÝch lÖ cô thÓ lµ: Tèc ®é t¨ng tr­ëng kinh tÕ ®¹t 6,2%, tho¸t khái t×nh tr¹ng l¹m ph¸t kÐo dµi...Tõ 1992-2000 viÖn trî cña NhËt B¶n cho ViÖt Nam gia t¨ng ®Òu ®Æn, tæng gÝa trÞ ODA ®¹t 744 tû yªn (sè cam kÕt), gi¸ trÞ nµy gåm vèn vay ODA: 525 tû yªn; viÖn trî kh«ng hoµn l¹i: 59 tû yªn; hç trî kü thuËt: 33 tû yªn. Ch­¬ng tr×nh hç trî cho ViÖt Nam ®Æt ­u tiªn ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn bÒn v÷ng vµ hç trî xãa ®ãi gi¶m nghÌo. §Ó theo ®uæi môc tiªu trªn, ®· ®Ò ra n¨m lÜnh vùc ­u tiªn nh­ sau: Ph¸t triÓn nguån nh©n lùc vµ thÓ chÕ. Ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng. Ph¸t triÓn n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n Ph¸t triÓn gi¸o dôc vµ y tÕ. B¶o vÖ m«i tr­êng. Víi viÖc ho¹ch ®Þnh râ rµng n¨m lÜnh vùc nh­ trªn vµo n¨m 1992 NhËt B¶n tµi trî cho ViÖt Nam tæng sè lµ 46,7 tû yªn, ®­a NhËt B¶n lªn vÞ trÝ sè 1 trong sè c¸c n­íc cung cÊp viÖn trî ODA cho ViÖt Nam. Trong ®ã tµi trî kh«ng hoµn l¹i lµ 1,2 tû yªn vµ tµi trî tÝn dông lµ 45,5 tû yªn. Mét sè dù ¸n lín ®­îc cÊp tµi trî kh«ng hoµn l¹i lµ: Dù ¸n phôc håi vµ n©ng cÊp bÖnh viÖn Chî RÉy- thµnh phè Hå ChÝ Minh: 840 triÖu yªn; dù ¸n cung cÊp thiÕt bÞ y tÕ cho bÖnh viÖn Hai Bµ Tr­ng Hµ Néi: 351 triÖu yªn; dù ¸n trång rõng ë §¾c L¾c: 333 triÖu yªn; dù ¸n cung cÊp thiÕt bÞ thÓ dôc cho bé v¨n hãa: 49 triÖu yªn; vµ 4 dù ¸n nhá kh¸c trÞ gi¸ 14 triÖu yªn. N¨m 1993 cã tæng sè 16 dù ¸n- ch­¬ng tr×nh ®­îc nhËn tµi trî ODA cña NhËt B¶n.Trong ®ã cã 8 dù ¸n ®­îc cÊp tÝn dông ®ã lµ: X©y dùng nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn Phó Mü (giai ®o¹n I): 26942; x©y dùng nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn Ph¶ L¹i: 730; X©y dùng nhµ m¸y thñy ®iÖn Hµm ThuËn- §a Mi: 1463; N©ng cÊp ®­êng quèc lé sè I (giai ®o¹n I): 3870; kh«i phôc cÇu trªn tuyÕn ®­êng s¾t Hµ Néi- thµnh phè Hå ChÝ Minh (giai ®o¹nI): 4042; N©ng cÊp c¶ng H¶i Phßng (giai ®o¹n I): 3975; TÝn dông hµng hãa: 2500. Ngoµi ra cã 8 dù ¸n ®­îc nhËn viÖn trî kh«ng hoµn l¹i: TiÕp tôc kh«i phôc vµ n©ng cÊp bÖnh viÖn chî RÉy: 803; c¶i thiÖn hÖ thèng cung cÊp n­íc ë khu vùc Gia L©m- Hµ Néi (giai ®o¹nI): 984; cung cÊp thiÕt bÞ d¹y häc cho khoa N«ng nghiÖp thuéc §¹i häc CÇn Th¬: 788; c¶i thiÖn hÖ thèng cung cÊp n­íc khu vùc Gia L©m- Hµ Néi (giai ®o¹nII): 65; Tµi trî kh«ng dù ¸n: 3000; c¶i thiÖn thiÕt bÞ y tÕ cho thµnh phè Hµ Néi: 565; c¸c dù ¸n nhá kh¸c: 19 (§¬n vÞ : triÖu yªn). N¨m 1994 tæng tµi trî kh«ng hoµn l¹i lµ 79,64 ttriÖu USD. Tµi trî tÝn dông vÉn tiÕp tôc cung cÊp cho c¸c dù ¸n tõ n¨m tr­íc. Trong ®ã cã 9 dù ¸n nhËn tµi trî kh«ng hoµn l¹i víi tæng trÞ gi¸ lµ 5672 triÖu yªn: TiÕp tôc kh«i phôc vµ n©ng cÊp bÖnh viÖn Chî RÉy: 877; c¶i thiÖn thݪt bÞ y tÕ cho bÖnh viÖn Hµ Néi: 1126; c¶i thiÖn hÖ thèng cung cÊp n­íc cho khu vùc Gia L©m- Hµ Néi (giai ®o¹nIII): 1512; x©y dùng c¸c tr­êng tiÓu häc (giai ®o¹n I): 1446; x©y dùng c¶ng c¸ Vòng Tµu: 379; cung cÊp thiÕt bÞ ©m nh¹c cho nh¹c viÖn Hµ Néi: 43; cung cÊp hÖ thèng thùc nghiÖm ng«n ng÷ cho ®¹i häc Tæng hîp thµnh phè Hå ChÝ Minh: 42; mét sè dù ¸n nhá kh¸c: 12 (§¬n vÞ: triÖu yªn). Tõ n¨m 1995 ®Õn nay ChÝnh phñ NhËt B¶n ®· tµi trî kh«ng hoµn l¹i cho ViÖt Nam víi tæng trÞ gi¸ lµ : 11947 triÖu yªn. Ph©n bæ cho x©y dùng c¶ng c¸ Vòng Tµu (giai ®o¹nII): 238 triÖu yªn; dù ¸n tiªm chñng më réng toµn quèc. §ång thêi lµ kho¶n tÝn dông 70 tû yªn ®Ó x©y dùng c¸c c«ng tr×nh thuéc h¹ tÇng kinh tÕ. NhËt B¶n lu«n ®øng ë vÞ trÝ sè mét trong sè c¸c nhµ tµi trî ODA cho ViÖt Nam. BiÓu13:Tæng ODA cña NhËt B¶n cho ViÖt Nam giai ®o¹n 1992 – 2000 (Nguån:V¨n phßng JICA ViÖt Nam, b¸o c¸o tãm t¾t ho¹t ®éng cña JICA ViÖt Nam). CÇn ph¶i nhÊn m¹nh r»ng, nh÷ng thµnh c«ng trong qu¸ tr×nh ®æi míi ë ViÖt Nam, trªn thùc tÕ ®· t¹o ra mét h×nh ¶nh tÝch cùc vµ mét niÒm tin cho c¸c ®èi t¸c cña ViÖt Nam, trong ®ã cã NhËt B¶n. Thªm vµo ®ã lµ viÖc ViÖt Nam thùc hiÖn chÝnh c¸ch ®æi míi, më cöa nÒn kinh tÕ, ®a ph­¬ng hãa trong quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i. §©y lµ chÝnh s¸ch mang tÝnh hai mÆt hç trî cho nhau. Më réng ®a ph­¬ng hãa trong quan hÖ ®èi ngo¹i lµ mét chÝnh s¸ch phï hîp víi xu thÕ cña toµn cÇu hãa ®ang diÔn ra trªn thÕ giíi, bëi chÝnh h­íng ®i nµy ®· ph¸ tan chÝnh s¸ch bao v©y cÊm vËn tõ bªn ngoµi, thiÕt lËp tõng b­íc quan hÖ hiÓu biÕt vµ phô thuéc lÉn nhau t¹o m«i tr­êng thuËn lîi ®Ó hîp t¸c ph¸t triÓn kinh tÕ. 2. Nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®­îc tõ nguån ODA cña NhËt B¶n. KÓ tõ khi chÝnh thøc nèi l¹i viÖn trî cho ViÖt Nam vµo n¨m 1992. NhËt B¶n ®· cã nh÷ng ®ãng gãp quan träng vµo c«ng cuéc chuyÓn ®æi ®Êt n­íc sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng còng nh­ vµo sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña §Êt n­íc. TÝnh theo tæng vèn ODA, NhËt B¶n trë thµnh nhµ tµi trî lín nhÊt cho ViÖt Nam kÓ tõ n¨m 1995. §ång thêi víi quan hÖ hîp t¸c kinh tÕ NhËt B¶n, ViÖt Nam còng trë thµnh n­íc tiÕp nhËn viÖn trî chiÕn l­îc quan träng nhÊt. TÝnh theo sè liÖu gi¶i ng©n dßng, ViÖt Nam ®øng vµo hµng thø t­ (Sau In®«nªxia, Trung Quèc vµ Th¸i Lan) trong c¸c n­íc tiÕp nhËn ODA cña NhËt B¶n vµo n¨m 1999 vµ ®øng thø hai sau In®«nªxia vµo n¨m 2000. Khi so s¸nh NhËt B¶n víi c¸c nhµ tµi trî kh¸c th× nÐt næi bËt nhÊt cña hç trî NhËt B¶n cho ViÖt Nam ®­îc thÓ hiÖn ë nh÷ng ®iÓm sau: Hîp t¸c m¹nh mÏ trong lÜnh vùc h¹ tÇng c¬ së giao th«ng vµ ®iÖn n¨ng; tÝch cùc hç trî cho qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cïng víi chiÕn l­îc ph¸t triÓn dµi h¹n th«ng qua nghiªn cøu chÝnh s¸ch, x©y dùng thÓ chÕ vµ ph¸t triÓn nh©n lùc. NhËt B¶n lµ nhµ tµi trî lín nhÊt cho ViÖt Nam trong nghµnh giao th«ng vµ ®iÖn lùc, v­ît c¶ viÖn trî cña Ng©n hµng thÕ giíi vµ Ng©n hµng ph¸t triÓn Ch©u ¸ vÒ tæng vèn ®Çu t­. Nguån vèn ODA cña NhËt B¶n trong nh÷ng n¨m qua ®· gãp phÇn quan träng trong ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi cña ViÖt Nam. ODA ®­îc sö dông trong nhiÒu lÜnh vùc:tõ c¬ së h¹ tÇng kinh tÕ ®Õn h¹ tÇng x· héi (C¸c nghµnh c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp , tµi chÝnh tÝn dông) n©ng cÊp vµ x©y dùng míi hµng lo¹t c¸c dù ¸n cã qui m« lín trong c¸c lÜnh vùc giao th«ng, ®iÖn, thñy lîi, cÊp tho¸t n­íc, y tÕ, gi¸o dôc ®µo t¹o. Mét lo¹t c¸c ®­êng quèc lé ( QL15, QL18, QL10, QL 10, QL1A) ®­îc x©y dùng vµ ®­a vµo sö dông ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ rÊt cao. Bªn c¹nh ®ã c¶i c¸ch hÇu hÕt c¸c lo¹i h×nh ®µo t¹o chñ yÕu: TiÓu häc, trung häc, cao ®¼ng, ®¹i häc, d¹y nghÒ, c¶i thiÖn c¸c dÞch vô y tÕ, kÕ ho¹ch hãa gia ®×nh, ph¸t triÓn d©n sè, c¶i t¹o vµ ph¸t triÓn c¸c nhµ m¸y cÊp tho¸t n­íc ë hÇu hÕt c¸c thµnh phè, thÞ x·... §ã lµ nh÷ng lÜnh vùc ®Çu t­ cã tÝnh "xóc t¸c" võa cã t¸c dông tr­íc m¾t, ®ång thêi lµ c¬ së l©u dµi cho sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n­íc. HiÖn nay sö dông nguån vèn ODA cña NhËt B¶n chó träng h¬n vµo lÜnh vùc n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n nhê vËy ®· gãp phÇn gia t¨ng s¶n l­îng n«ng nghiÖp víi nhÞp ®é ph¸t triÓn t­¬ng ®èi cao trong thêi gian qua Th«ng qua viÖn trî kh«ng hoµn l¹i ChÝnh phñ NhËt B¶n ®· gióp ViÖt Nam x©y dùng mét sè c«ng tr×nh h¹ tÇng kinh tÕ- x· héi cã qui m« lín nh­: Kh«i phôc bÖnh viÖn chî RÉy, x©y dùng c¶ng c¸ C¸t Lë (Vòng Tµu), n©ng cÊp bÖnh viÖn B¹ch Mai, x©y dùng hÖ thèng cÊp n­íc Gia L©m, x©y dùng c¸c cÇu nhá ë n«ng th«n, x©y dùng h¬n 200 tr­êng tiÓu häc vïng b·o, më réng hÖ thèng cÊp n­íc tØnh H¶i D­¬ng, x©y dùng hÖ thèng thñy lîi T©n Chi, x©y dùng trung t©m hîp t¸c nguån nh©n lùc t¹i Hµ Néi vµ TP Hå ChÝ Minh... Víi c¸c dù ¸n hîp t¸c kü thuËt, ChÝnh phñ NhËt B¶n hç trî lËp c¸c qui ho¹ch tæng thÓ ph¸t triÓn c¸c nghµnh nh­: ®iÖn lùc, giao th«ng, nghiªn cøu kh¶ thi, lËp thiÕt kÕ chi tiÕt, kh¶o s¸t vÒ m«i tr­êng... §µo t¹o c¸n bé khoa häc kü thuËt, qu¶n lý t¹i NhËt B¶n, cö chuyªn gia t­ vÊn, c¸n bé t×nh nguyÖn...Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y,ChÝnh phñ NhËt B¶n chó träng sö dông hç trî kü thuËt ®Ó hç trî qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi kinh tÕ, x©y dùng ph¸p luËt, hç trî ph¸t triÓn nguån nh©n lùc, t¨ng c­êng n¨ng lùc thÓ chÕ... Ngoµi c¸c kho¶n viÖn trî theo dù ¸n nãi trªn, trong 7 n¨m tµi khãa 1993¸2001. ChÝnh phñ NhËt B¶n cßn cung cÊp kho¶n viÖn trî phi dù ¸n víi tæng sè 17 tû yªn ®Ó hç trî trùc tiÕp c©n ®èi ng©n s¸ch cña ChÝnh phñ ta. §©y lµ tr­êng hîp ®Æc biÖt mµ ChÝnh phñ NhËt B¶n dµnh cho ViÖt Nam v× cho ®Õn nay, chØ cã ViÖt Nam vµ M«ng Cæ lµ 2 n­íc nhËn trªn 6 lÇn kho¶n viÖn trî nµy. VÒ tÝn dông ­u ®·i, kÓ tõ khi ChÝnh phñ NhËt B¶n chÝnh thøc nèi l¹i viÖc cung cÊp ODA cho ViÖt Nam th¸ng 11/1992 cho ®Õn n¨m 2001, hai ChÝnh phñ ®· ký 69 hiÖp ®Þnh vay tÝn dông ­u ®·i cña Ng©n hµng Hîp t¸c Quèc tÕ NhËt B¶n (JBIC). Tæng sè tÝn dông, bao gåm c¶ tÝn dông ­u ®·i th­êng niªn vµ tÝn dông ®Æc biÖt ®ång Yªn, tÝn dông Miyazawa mµ phÝa NhËt B¶n ®· cam kÕt cho ®Õn nay lµ 726,3 tû Yªn. Trong sè ®ã 45,5 tû Yªn tÝn dông b¾c cÇu ®Ó thanh to¸n nî cò (cña chÝnh quyÒn Sµi Gßn), phÇn cßn l¹i ®Ó triÓn khai thùc hiÖn 38 c«ng tr×nh vµ ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ lín cña n­íc ta trong c¸c lÜnh vùc chñ yÕu sau: N¨ng l­îng (x©y dùng c¸c nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn Phó Mü 1, nhiÖt ®iÖn Ph¶ L¹i 2, côm thñy ®iÖn Hµm ThuËn- §ami, nhiÖt ®iÖn ¤ m«n, phôc håi c¸c nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn CÇn Th¬ vµ thñy ®iÖn §a Nhim, x©y dùng ®­êng d©y t¶i ®iÖn 500 KV Phó Mü- Nhµ BÌ- Phó L©m), Giao th«ng vËn t¶i. ODA cña NhËt B¶n ®ãng vai trß lín trong qu¸ tr×nh hç trî nghiªn cøu chiÕn l­îc ph¸t triÓn cña ViÖt Nam theo kinh tÕ thÞ tr­êng ph¸t triÓn h¹ tÇng c¬ së lµ nÐt ®Æc thï chÝnh cña hîp t¸c ph¸t triÓn cña NhËt B¶n t¹i ViÖt Nam, ®ã lµ: Thõa nhËn ba nhiÖm vô chiÕn l­îc ViÖt Nam ph¶i ®èi mÆt , cô thÓ lµ (i) ph¸t triÓn dµi h¹n víi vÞ thÕ mét n­íc ph¸t triÓn sau; (ii) chuyÓn ®æi cã hÖ thèng sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng;(iii) tham gia mét c¸ch tÝch cùc vµ hiÖu qu¶ vµo m¹ng l­íi s¶n xuÊt n¨ng ®éng cña §«ng Nam ¸. Cïng víi sù t«n träng ý chÝ vµ lßng quyÕt t©m cña nh©n d©n vµ ChÝnh phñ ViÖt Nam, NhËt B¶n mong muèn hç trî qu¸ tr×nh ph¸t triÓn c©n ®èi cña ViÖt Nam bao gåm thùc hiÖn t¨ng tr­ëng kinh tÕ nhanh chãng vµ gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò x· héi ph¸t sinh cïng víi tèc ®é t¨ng tr­ëng ®ã. H¬n n÷a NhËt B¶n ®· cã nh÷ng ®ãng gãp ®¸ng kÓ vµo qu¸ tr×nh h×nh thµnh chiÕn l­îc ph¸t triÓn cña ViÖt Nam ®ã lµ: T­ vÊn trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ thùc hiÖn hai kÕ ho¹ch ph¸t triÓn 5 n¨m (lÇn thø 6 vµ lÇn thø 7) vµ chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi 10 n¨m; NhËt B¶n cßn tÝch cùc tham gia vµo nhãm c«ng t¸c vÒ xãa ®ãi gi¶m nghÌo ë ViÖt Nam, ®ãng vai trß ®Çu tÇu trong c¸c ho¹t ®éng ®èi t¸c vÒ giao th«ng, hç trî doanh nghiÖp võa vµ nhá, ph¸t triÓn khu vùc t­ nh©n. Chóng ta hy väng r»ng ChÝnh phñ ViÖt Nam sÏ ®i s©u vµo chiÕn l­îc t¨ng tr­ëng c©n ®èi, cã tÝnh ®Õn ®Æc thï cña ®Êt n­íc trong khu vùc §«ng ¸ ®Çy n¨ng ®éng vµ dùa trªn c¸ch tiÕp cËn ®ång thêi phèi hîp víi t¨ng tr­ëng trªn diÖn réng víi xãa ®ãi gi¶m nghÌo. ChÝnh phñ NhËt B¶n kh¼ng ®Þnh sÏ tiÕp tôc hç trî cho nh÷ng nç lùc trªn cña ChÝnh Phñ ViÖt Nam. 3.Mét sè tån t¹i trong thu hót vµ sö dông ODA cña NhËt B¶n ë ViÖt Nam. ¨MÆc dï ViÖt Nam ®­îc nhËn viÖn trî ODA tõ NhËt B¶n kh¸ sím, nh­ng chØ thùc sù b¾t ®Çu cã hiÖu qu¶ tõ n¨m 1993, v× vËy chóng ta cßn ph¶i tõng b­íc võa lµm võa tù t×m ra lèi ®i thÝch hîp cho m×nh, cho nªn thêi gian rót vèn th­êng bÞ kÐo dµi, tèc ®é gi¶i ng©n chËm so víi c¸c n­íc kh¸c trªn thÕ giíi. Trong thêi gian gÇn ®©y møc ®é gi¶i ng©n ODA cã xu h­íng t¨ng lªn. ¨ Khã kh¨n trong viÖc tiÕp nhËn nguån ODA mét phÇn xuÊt ph¸t tõ bªn cung cÊp viÖn trî. §«i khi nhµ tµi trî ®Æt ra qu¸ nhiÒu nh÷ng yªu cÇu chi tiÕt vµ chuÈn mùc trong khi ViÖt Nam l¹i võa míi chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, ch­a cã ®ñ kinh nghiÖm tiÕp nhËn vµ kü thuËt cÇn thiÕt ®Ó ®¸p øng nh÷ng nhu cÇu ®ã. HoÆc thñ tôc gi¶i ng©n do c¸c nhµ tµi trî ®Ò ra kh¸ phøc t¹p: C¸c kho¶n vay ®Òu cã rµng buéc vÒ mua s¾m, ®Êu thÇu, chän t­ vÊn...§ång thêi mét sè dù ¸n do c¸c nhµ tµi trî thiÕt kÕ kh«ng s¸t víi t×nh h×nh thùc tÕ ë ViÖt Nam, nªnphÝa ViÖt Nam l¹i ph¶i mÊt nhiÒu thêi gian ®Ó ®iÒu chØnh cho phï hîp h¬n. ¨Ngoµi ra nh÷ng qui tr×nh, thñ tôc ph¸p lý cña n­íc chñ nhµ (ViÖt Nam) vµ nhµ tµi trî cã nhiÒu vÊn ®Ò cßn "chªnh" nhau, nhiÒu khi ph¶i ®iÒu chØnh nhiÒu lÇn míi di ®Õn thèng nhÊt , ®Æc biÖt ®èi víi nh÷ng vÊn ®Ò nh¹y c¶m nh­: di d©n, t¸i ®Þnh c­ b¾t buéc... ¨ Nh÷ng nguyªn nh©n trªn lµm cho tiÕn ®é gi¶i ng©n ODA bÞ chËm l¹i; ®©y lµ mét thiÖt thßi trong qu¸ tr×nh vËn ®éng nguån vèn tõ n­íc ngoµi khi chóng ta cßn trong t×nh tr¹ng thiÕu vèn trÇm träng, mÆt kh¸c cßn ¶nh h­ëng ®Õn niÒm tin cña c¸c nhµ tµi trî vÒ kh¶ n¨ng thu hót vèn ODA cña ViÖt Nam. Do ®ã viÖc n©ng cao møc ®é gi¶i ng©n, t¨ng kh¶ n¨ng hÊp thô nguån viÖn trî ph¸t triÓn chÝnh thøc ODA ®ang lµ vÊn ®Ò quan träng vµ cÊp b¸ch ®Æt ra tr­íc m¾t chóng ta. ¨Ngoµi ra qu¸ tr×nh tiÕp nhËn vµ sö dông ODA ë ViÖt Nam cßn ®ang míi mÎ, chóng ta võa häc tËp- võa thùc hµnh trong ®iÒu kiÖn cã nhiÒu kh¸c biÖt vÒ qui ®Þnh gi÷a trong n­íc vµ n­íc ngoµi, cã nhiÒu ®iÒu kh¸c biÖt trong thñ tôc cung cÊp ODA gi÷a c¸c nhµ tµi trî... ch¾c ch¾n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt trong kh©u tiÕp nhËn vµ sö dông ODA nãi chung vµ ODA NhËt B¶n nãi riªng. ¨C¬ chÕ qu¶n lý vµ sö dông nguån viÖn trî cßn nhiÒu ®iÓm chång chÐo, r­êm rµ nªn ®«i lóc dÉn ®Õn t×nh tr¹ng chËm chÔ trong viÖc thµnh lËp c¸c Ban qu¶n lý dù ¸n. VÝ dô nh­ mét dù ¸n thuéc lÜnh vùc l©m nghiÖp khi ®· cã hiÖu lùc ba th¸ng mµ vÉn kh«ng më ®­îc tµi kho¶n do thiÕu nh©n sù, sau 5 th¸ng dù ¸n nµy míi rót ®­îc mét kho¶n tiÒn t¹m øng ®Ó ho¹t ®éng. HoÆc dù ¸n "X©y dùng h¹ tÇng c¬ së n«ng th«n" do thiÕu c¸n bé göi ®i ®µo t¹o nªn thêi gian triÓn khai dù ¸n bÞ chËm l¹i. Theo c¸c chuyªn gia n­íc ngoµi, sù thèng nhÊt gi÷a c¸c c¬ quan liªn quan víi cÊp Bé vµ Ban qu¶n lý dù ¸n ch­a ®­îc chó träng; tõng hiÖp ®Þnh cô thÓ th× do rÊt nhiÒu bé, nghµnh ký nh­ng Bé tµi chÝnh l¹i kh«ng theo dâi chung ®­îc c¸c nguån vèn vay hoÆc viÖn trî còng nh­ néi dung sö dông tõng nguån vèn. Thùc tÕ cho thÊy c¸c thñ tôc xem xÐt vµ tr×nh tù duyÖt dù ¸n cßn phøc t¹p, ph¶i qua nhiÒu cÊp; nhÊt lµ kh©u ®Êu thÇu vµ chÊm thÇu khiÕn cho thêi gian thùc hiÖn dù ¸n bÞ chËm l¹i. Qu¸ tr×nh xem xÐt vµ lùa chän nhµ thÇu cña dù ¸n "Cung cÊp n­íc ë thµnh phè Hå ChÝ Minh "còng gÆp khã kh¨n khi nhµ thÇu tham gia kh«ng tu©n thñ ®iÒu kiÖn cña nhµ tµi trî. Nh×n chung nhiÒu dù ¸n ®· mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ, x· héi nhÊt ®Þnh; hµng ngµn c¸n bé, c«ng nh©n ViÖt Nam ®­îc ®µo t¹o hoÆc t¸i ®µo t¹o vÒ nh÷ng kü n¨ng chuyªn m«n hoÆc qu¶n lý th«ng qua c¸c ch­¬ng tr×nh, dù ¸n ODA cã kÕt qu¶ cao.Tuy nhiªn, nh×n mét c¸ch toµn diÖn nguån viÖn trî kh«ng hoµn l¹i bÞ ph©n t¸n, dµn tr¶i qu¸ nhiÒu, ch­a tËp trung vµo c¸c lÜnh vùc cã lîi thÕ t­¬ng ®èi vµ cã kh¶ n¨ng t¸c ®éng thóc ®Èy sù ph¸t triÓn c¸c ngµnh kh¸c cña nÒn kinh tÕ. H¬n n÷a, nhiÒu ng­êi vÉn cßn coi viÖn trî lµ cña "trêi cho" v× vËy viÖc sö dông vµ qu¶n lý c¸c nguån viÖn trî th­êng kh«ng ®¶m b¶o ®óng chÕ ®é tµi chÝnh, thËm chÝ cßn rÊt l·ng phÝ vµ tïy tiÖn. ChÝnh ®iÒu ®ã còng gãp phÇn lµm gi¶m hiÖu qu¶ sö dông nguån vèn ODA. NhiÒu dù ¸n do thiÕu vèn ®èi øng nªn viÖc cÊp vèn cña ®èi t¸c cho vay ch­a phï hîp víi tiÕn ®é thùc hiÖn dù ¸n. Ngoµi ra, gi¸ ®Òn bï ®Êt ®Ó thùc hiÖn c«ng t¸c gi¶i phãng mÆt b»ng cã thÓ bÞ thay ®æi v× mét lý do nµo ®ã so víi tÝnh to¸n ban ®Çu cµng g©y khã kh¨n cho c¸c dù ¸n khi triÓn khai, hoÆc g©y tèn kÐm thêi gian, lµm chËm kh¶ n¨ng rót vèn. ¨VÒ n¨ng lùc vµ kh¶ n¨ng lµm viÖc cña c¸c nh©n viªn trong m«i tr­êng ODA. Theo ®¸nh gi¸ cña nhiÒu nhµ ph©n tÝch trong vµ ngoµi n­íc, mÆc dï ta ®· qua thêi gian kh¸ dµi tiÕp nhËn nguån hç trî ph¸t triÓn chÝnh thøc, nh­ng nh©n sù trong c«ng t¸c ®iÒu hµnh- sö dông nguån vèn ODA ë nh÷ng cÊp kh¸c nhau hiÖn ®ang thiÕu vÒ sè l­îng vµ yÕu vÒ chÊt l­îng, hä cßn qu¸ yÕu so víi yªu quèc tÕ vµ yªu cÇu cña c¸c nhµ tµi trî. §©y lµ mét vÊn ®Ò ®· ®­îc nhiÒu ng­êi quan t©m xem xÐt, nh­ng tèc ®é kh¾c phôc nh÷ng yÕu kÐm nµy cßn qu¸ chËm. DÉn ®Õn hËu qu¶ lµ c¸c kh©u trong qu¸ tr×nh tiÕp nhËn vµ sö dông viÖn trî ®Òu cã nh÷ng sai lÇm lÆp l¹i nhiÒu lÇn, lµm ¶nh h­ëng ®Õn hiÖu qu¶ sö dông vèn vay vµ uy tÝn cña ViÖt Nam trong viÖc huy ®éng vµ tiÕp nhËn ODA. II.TriÓn väng thu hót ODA nhËt b¶n trong thêi gian tíi. 1.Nhu cÇu vèn trong thêi gian tíi. Trong t×nh h×nh kinh tÕ x· héi nh­ hiÖn nay, nhu cÇu vèn ODA mµ c¸c n­íc ASEAN cÇn lµ mét l­îng rÊt lín. Bëi v× xu thÕ toµn cÇu hãa yªu cÇu c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn ph¶i ®¹t tíi mét tr×nh ®é nhÊt ®Þnh vÒ mäi mÆt nh­: kinh tÕ- chÝnh trÞ- v¨n hãa- x· héi. V× vËy trong thêi gian tíi khu vùc ASEAN cÇn mét l­îng ODA kh¸ lín ®Ó tiÕp tôc ph¸t triÓn kinh tÕ æn ®Þnh l©u dµi. Tuy nhiªn ®Ó ®¸p øng nhu cÇu nµy, kh«ng chØ nhê nguån ODA NhËt B¶n mµ cÇn cã sù cung cÊp cña nhiÒu nhµ tµi trî kh¸c n÷a. Nh­ vËy ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi, ViÖt Nam chñ tr­¬ng huy ®éng mäi nguån lùc, trong ®ã nguån lùc trong n­íc cã tÝnh chÊt quyÕt ®Þnh, nguån lùc bªn ngoµi cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh. Tæng nhu cÇu nguån vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn trong 5 n¨m 2001-2005 dù kiÕn kho¶ng 60 tû USD, trong ®ã nguån vèn trong n­íc kho¶ng 40 tû USD, nguån vèn huy ®éng tõ bªn ngoµi 20 tû USD. Trong nguån vèn ngoµi n­íc, ViÖt Nam dù kiÕn thùc hiÖn kho¶ng 11 tû USD FDI vµ 9 tû ODA. Nguån vèn ODA tiÕp tôc ­u tiªn sö dông ®Ó hç trî ®¹t ®­îc c¸c môc tiªu ph¸t triÓn Thiªn niªn kû(MDGs), ®Æc biÖt lµ xãa ®ãi, gi¶m nghÌo, ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ, x· héi, ph¸t triÓn thÓ chÕ vµ b¶o vÖ m«i tr­êng... Nh­ vËy, tõ nguån vèn ODA, trong thêi kú 2001-2005 b×nh qu©n hµng n¨m cÇn gi¶i ng©n kho¶ng 1,8 tû USD. Theo tÝnh to¸n, ®Ó ®¹t ®­îc møc gi¶i ng©n nµy, hµng n¨m ViÖt Nam cÇn cã cam kÕt ODA kho¶ng trªn 2 tû USD/n¨m. Trong hai n¨m 2001- 2002, b×nh qu©n mét n¨m gi¶i ng©n ®­îc kho¶ng 1,5 tû USD, míi ®¹t kho¶ng 80% nhu cÇu gi¶i ng©n b×nh qu©n mét n¨m thêi kú 2001-2005. Thùc tÕ nµy ®ßi hái c¸c c¬ quan liªn quan ViÖt Nam cÇn cã c¸c biÖn ph¸p cã hiÖu qu¶ ®Ó c¶i thiÖn tèt h¬n t×nh h×nh gi¶i ng©n nguån vèn ODA. Trong thêi gian qua, ViÖt Nam ®· hîp t¸c chÆt chÏ cïng víi c¸c ®èi t¸c ph¸t triÓn nh»m hoµn thiÖn vµ ®ång bé hãa c¸c v¨n b¶n ph¸p qui, c¶i thiÖn qui tr×nh vµ thñ tôc qu¶n lý, sö dông ODA. ViÖc sö dông ODA sÏ tiÕp tôc ®Þnh h­íng vµo viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu sau: dµnh kho¶ng 15% vèn ODA cho c¸c ngµnh n«ng nghiÖp, thñy lîi, l©m nghiÖp, thñy s¶n, kÕt hîp víi môc tiªu ph¸t triÓn n«ng nghiÖp- n«ng th«n vµ xãa ®ãi gi¶m nghÌo; kho¶ng 25% cho ngµnh n¨ng l­îng, c«ng nghiÖp; kho¶ng 25% cho ngµnh giao th«ng, b­u ®iÖn, cÊp tho¸t n­íc vµ ®« thÞ. Coi träng sö dông nguån vèn ODA trong c¸c lÜnh vùc ph¸t triÓn nguån nh©n lùc, x· héi, y tÕ, gi¸o dôc vµ ®µo t¹o, khoa häc vµ c«ng nghÖ vµ b¶o vÖ m«i tr­êng. Nh­ vËy trong thêi gian tíi ®Ó gi¶i quyÕt nhu cÇu vèn ODA lín nh­ vËy ®ßi hái ViÖt Nam nãi riªng vµ c¸c n­íc ASEAN nãi chung ph¶i cã sù nç lùc h¬n n÷a ®Ó võa c¶i thiÖn m«i tr­êng chÝnh s¸ch còng nh­ ®­a ra biÖn ph¸p hîp lý ®Ó t¨ng c­êng kh¶ n¨ng thu hót vµ sö dông nguån ODA ngµy cµng hiÖu qu¶ h¬n. 2.TriÓn väng nguån ODA cña NhËt dµnh cho mét sè n­íc trong ASEAN. Qua nh÷ng ph©n tÝch ®Çy ®ñ nh­ trªn, chóng ta thÊy r»ng trong t­¬ng lai ASEAN vÉn lµ ®èi t¸c quan träng hµng ®Çu cña NhËt B¶n. Ho¹t ®éng ODA cña NhËt B¶n trong nh÷ng n¨m tíi sÏ h­íng tíi ph¹m vi toµn cÇu, hay chóng ta cã thÓ nãi NhËt B¶n hiÖn ®ang thùc thi chÝnh s¸ch toµn cÇu hãa ODA, khuynh h­íng nµy diÔn ra sÏ lµm gi¶m khèi l­îng ODA cña NhËt B¶n cho ASEAN. Song do tÇm quan träng cña ®èi t¸c ASEAN vµ tÝnh ®a d¹ng trong tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña c¸c n­íc thµnh viªn ASEAN, NhËt B¶n sÏ thùc thi chÝnh s¸ch ODA mang tÝnh ph©n biÖt, tøc lµ NhËt vÉn dµnh ­u tiªn cho c¸c n­íc cã tr×nh ®é ph¸t triÓn thÊp h¬n nh­: ViÖt Nam, Campuchia, Philippin, ....Vµ NhËt B¶n vÉn tiÕp tôc më réng c¸c h×nh thøc tµi trî míi, ®Æc biÖt lµ hä sÏ ­u tiªn c¸c ch­¬ng tr×nh nh­ nh­" hç trî cho s¸ng kiÕn cña khu vùc t­ nh©n trong ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng", "trî gióp cho hîp t¸c Nam- Nam" vµ c¸c ch­¬ng tr×nh hç trî trao ®æi v¨n hãa, trao ®æi thanh niªn...KÕ ho¹ch cung cÊp tÝn dông ODA cña JBIC cã mét sè néi dung chÝnh nh­ sau: §«ng ¸ vµ khu vùc §«ng Nam ¸ lµ khu vùc ­u tiªn sè 1 cña NhËt B¶n trong chÝnh s¸ch cung cÊp tÝn dông ODA, bëi c¸c lý do vÒ lÞch sö, v¨n hãa còng nh­ lîi Ých kinh tÕ, chÝnh trÞ. Tuy nhiªn chÝnh s¸ch cung cÊp tÝn dông ODA cña NhËt B¶n ®èi víi tõng n­íc tiÕp nhËn viÖn trî chñ yÕu trong khu vùc l¹i kh¸c nhau. T¹i §«ng ¸ hai n­íc tiÕp nhËn chñ yÕu lµ Trung Quèc vµ M«ng Cæ. T¹i khu vùc §«ng Nam ¸, 5 n­íc tiÕp nhËn chñ yÕu vÉn lµ: ViÖt Nam, In®«nªxia, Th¸i Lan, Philippin vµ Malaysia. Träng t©m cung cÊp tÝn dông t¹i c¸c n­íc nµy nh­ sau: 1/ ViÖt Nam: TËp trung ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng (Giao th«ng, ®iÖn, th«ng tin liªn l¹c), xãa ®ãi gi¶m nghÌo, ph¸t triÓn nguån nh©n lùc vµ hç trî x©y dùng chÝnh s¸ch c¶i tæ c¬ cÊu. 2/ In®«nªxia. Chñ yÕu ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng, æn ®Þnh kinh tÕ, tµi chÝnh vµ hç trî x©y dùng chÝnh s¸ch c¶i c¸ch kinh tÕ. 3/ Th¸i Lan: C¶i thiÖn ®iÒu kiÖn d©n sinh ®« thÞ, ph¸t triÓn n«ng th«n vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc. 4/ Philippin: TËp trung chñ yÕu vµo n©ng cÊp h¹ tÇng kinh tÕ ®Æc bÞªt lµ giao th«ng, b¶o vÖ m«i tr­êng nhÊt lµ phßng chèng thiªn tai, xãa ®ãi gi¶m nghÌo, ph¸t triÓn nguån nh©n lùc. 5/ Malaysia: B¶o vÖ m«i tr­êng, gi¶m thiÓu kho¶ng c¸ch giµu nghÌo, ph¸t triÓn nguån nh©n lùc vµ ph¸t triÓn doanh nghiÖp võa vµ nhá. Thø tù ­u tiªn theo khu vùc ®Þa lý tiÕp theo lµ: Nam ¸, Trung ¸, Trung §«ng, Ch©u Phi (träng t©m lµ B¾c Phi), Mü La Tinh, Trung vµ §«ng ¢u. III. Mét sè gîi ý nh»m t¨ng c­êng thu hót vµ sö dông ODA cña NhËt b¶n ë ViÖt Nam. 1. VÒ c¬ chÕ chÝnh s¸ch: Ph¶i tiÕn hµnh x©y dùng chÝnh s¸ch tæng thÓ vÒ qu¶n lý, gi¸m s¸t vay vµ tr¶ nî n­íc ngoµi ®­îc ho¹ch ®Þnh trong mèi t­¬ng quan chÆt chÏ víi c¸c chÝnh s¸ch vµ môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi ë tÇm vÜ m« vµ vi m«; trong viÖc qu¶n lý vay vµ tr¶ nî NhËt B¶n ph¶i tÝnh ®Õn c¸c chØ tiªu c¬ b¶n vÒ nî n­íc NhËt nh­: Kh¶ n¨ng hÊp thô vèn vay NhËt B¶n (tæng sè nî/ GDP); chØ tiªu kh¶ n¨ng hoµn tr¶ nî (tæng nghÜa vô tr¶ nî/ thu nhËp xuÊt khÈu); chØ tiªu kh¶ n¨ng vay thªm tõng n¨m. Ph¶i nhanh chãng hoµn chØnh c¸c chÝnh s¸ch, chÕ ®é vÒ vay vµ qu¶n lý vay nî cña NhËt B¶n nãi riªng vµ cña n­íc ngoµi nãi chung. Hµi hßa qui tr×nh vµ thñ tôc ODA lµ mét viÖc lµm rÊt cÇn thiÕt. Bëi v×: Hµi hßa tr­íc hÕt lµ sù minh b¹ch vÒ qui tr×nh vµ thñ tôc ODA cña c¶ hai phÝa- n­íc tiÕp nhËn vµ ®èi t¸c tµi trî. Trªn c¬ së nµy, ho¹t ®éng hµi hßa sÏ diÔn ra nh»m t¹o ra qui tr×nh vµ thñ tôc ODA th«ng suèt. T«n träng sù ®a d¹ng vµ tÝnh ®Æc thï cña nhµ tµi trî lµ mét yªu cÇu ®¶m b¶o tÝnh kh¶ thi cña hµi hßa qui tr×nh vµ thñ tôc ODA. Trong thùc tÕ hiÖn nay, Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t­ cïng víi c¸c c¬ quan h÷u quan ViÖt Nam ®ang hîp t¸c víi c¸c nhµ tµi trî theo 3 c¸ch hµi hßa qui tr×nh vµ thñ tôc ODA. -Mét lµ: Hµi hßa thñ tôc víi nhãm c¸c nhµ tµi trî ®ång chÝnh kiÕn. -Hai lµ: Hµi hßa thñ tôc víi 3 ng©n hµng (JBIC, WB vµ ADB). -Ba lµ: Hµi hßa thñ tôc víi tõng nhãm riªng lÎ. CÇn rµ so¸t l¹i ®Þnh møc, xãa bá c¸c ®Þnh møc l¹c hËu, x©y dùng c¸c ®Þnh møc ®¶m b¶o khoa häc tiªn tiÕn phï hîp víi thùc tiÔn. CÇn xem l¹i qui tr×nh ®Êu thÇu, xÐt thÇu, giao thÇu ®Ó gi¶m sù kh¸c biÖt gi÷a trong vµ ngoµi n­íc, tuy nhiªn nã ph¶i phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam, ph¶i ®¬n gi¶n hãa thñ tôc hµnh chÝnh, kh«ng r­êm rµ, phøc t¹p ¶nh h­ëng ®Õn tèc ®é gi¶i ng©n ODA . Qu¶n lý vay nî cÇn x¸c ®Þnh râ tr¸ch nhiÖm cña ng­êi vay vµ ng­êi sö dông vèn vay, chèng û l¹i vµo Nhµ N­íc. §ång thêi ph¶i qu¶n lý chÊt l­îng c¸c kho¶n vay ODA. §Æc biÖt lµ kh©u x©y dùng dù ¸n; n©ng cao tr¸ch nhiÖm c¸ nh©n (vËt chÊt, hµnh chÝnh, h×nh sù...) cña ng­êi ra quyÕt ®Þnh ®Çu t­. Cô thÓ lµ: Ban hµnh c¸c th«ng t­ h­íng dÉn thËt cô thÓ ®Ó thùc hiÖn tèt c¸c nghÞ ®Þnh cña ChÝnh Phñ vÒ qu¶n lý vay vµ tr¶ nî n­íc ngoµi, hoµn chØnh h×nh thµnh quÜ tÝch lòy tr¶ nî n­íc ngoµi nh»m t¹o nguån tr¶ nî cho ChÝnh Phñ, ®¶m b¶o tr¶ nî ®óng h¹n, kh«ng r¬i vµo nî chång chÊt, kh«ng cã kh¶ n¨ng thanh to¸n. Ban hµnh c¸c qui chÕ chung cho vay l¹i nguån vèn vay n­íc ngoµi, khuyÕn khÝch sù tham gia cña c¸c nghµnh, ®Þa ph­¬ng, c¸c c¬ së vµo khai th¸c nguån vèn ODA, nh»m kh¾c phôc t×nh tr¹ng lén xén hiÖn nay trong x¸c ®Þnh c¸c ®iÒu kiÖn cho vay l¹i. 2. Tæ chøc thùc hiÖn: X¸c ®Þnh râ tr¸ch nhiÖm h¬n n÷a cña tõng c¬ quan qu¶n lý vµ cña ng­êi vay vèn ODA trong viÖc huy ®éng vèn vay vµ sö dông, qu¶n lý nguån vèn ODA cho vay l¹i ph¶i ®­îc ®ång bé, thèng nhÊt qua ®Çu mèi lµ Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t­ vµ Bé Tµi chÝnh thùc hiÖn cho vay l¹i hoÆc ñy quyÒn cho Ng©n hµng Th­¬ng m¹i cho vay theo qui ®Þnh. Khi x©y dùng h¹ng môc c¸c ch­¬ng tr×nh, dù ¸n ­u tiªn ®Çu t­ cña Nhµ n­íc cÇn chØ râ thø tù ­u tiªn theo tõng ch­¬ng tr×nh, dù ¸n ®Ó lµm c¨n cø vËn ®éng vèn vay n­íc ngoµi. C¸c nguån vèn viÖn trî cho tõng tÜnh vùc cÇn ph¶i ph©n bè theo trËt tù ­u tiªn víi c¬ cÊu cô thÓ, kÕt hîp víi nh÷ng kh¶ n¨ng vµ nhu cÇu vèn ®èi øng cã tÝnh to¸n cô thÓ. Ph¶i x¸c ®Þnh râ vèn ®èi øng ngay tõ khi b¾t ®Çu, ®¶m b¶o tÝnh kh¶ thi. Nhµ n­íc chØ bè trÝ vèn ®èi øng cho nh÷ng dù ¸n x©y dùng c¬ së h¹ tÇng kh«ng cã kh¶ n¨ng thu håi vèn trùc tiÕp. C¸c dù ¸n cßn l¹i, chñ ®Çu t­ cÇn cã ph­¬ng ¸n bè trÝ vèn ®èi øng ch¾c ch¾n h¬n míi ®­a vµo kÕ ho¹ch sö dông vèn ODA. §©y lµ vÊn ®Ò then chèt cho yªu cÇu sö dông hîp lý cã hiÖu qu¶ c¸c nguån tµi trî bªn ngoµi. KiÖn toµn bé m¸y qu¶n lý vay vµ tr¶ nî trong c¸c c¬ quan thùc hiÖn qu¶n lý nî n­íc ngoµi. T¨ng c­êng ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc lËp vµ qu¶n lý dù ¸n ë c¸c bé, nghµnh. ®Þa ph­¬ng nh»m ®¶m b¶o kh¶ n¨ng lËp kÕ ho¹ch, lËp dù ¸n vµ qu¶n lý c¸c dù ¸n cña c¸c bé, nghµnh. N©ng cao tr×nh ®é thÈm ®Þnh ®Ó xÐt duyÖt, quyÕt ®Þnh ®èi víi c¸c dù ¸n ngay ë tõng bé, nghµnh, ®Þa ph­¬ng còng nh­ huy ®éng c¸c nguån vèn ®èi øng trong n­íc nh»m lµm cho viÖc hÊp thô nguån vèn n­íc ngoµi cã hiÖu qu¶ cao h¬n n÷a. T¨ng c­êng c«ng t¸c qu¶n lý, gi¸m s¸t nî n­íc ngoµi ngay tõ kh©u ®µm ph¸n, gi¸m s¸t viÖc ®Êu thÇu, mua s¾m thiÕt bÞ, t­ vÊn, ký kÕt c¸c hîp ®ång, thùc hiÖn rót vèn, sö dông vèn, quyÕt to¸n nî vµ bè trÝ nguån tr¶ nî. T¨ng c­êng hoµn thiÖn hÖ thèng thèng kª, kÕ to¸n vÒ nî n­íc ngoµi, ®Èy m¹nh c«ng t¸c tuyªn truyÒn ®èi víi c¸c ®èi t¸c tµi trî ®Ó hä hiÓu thªm vÒ thÓ chÕ ®iÒu phèi vµ qu¶n lý vay nî n­íc ngoµi, nguån ODA. C¸c c¬ quan h÷u quan ViÖt Nam hîp t¸c chÆt chÏ víi c¸c ®èi t¸c trong viÖc ®¸nh gi¸ ®Þnh kú c¸c ch­¬ng tr×nh, dù ¸n ODA. Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t­ cïng víi c¸c nhµ tµi trî song ph­¬ng vµ ®a ph­¬ng ®¸nh gi¸ th­êng niªn c¶ gãi ODA. Nh÷ng kÕt qu¶ ®¸nh gi¸ rÊt h÷u Ých ®· gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ ODA. Ngoµi ra viÖc chia sÎ th«ng tin vÒ t×nh h×nh thùc hiÖn ODA còng ®­îc c¶i thiÖn gi÷a c¸c c¬ quan liªn quan ViÖt Nam vµ c¸c nhµ tµi trî. Bªn c¹nh ®ã cÇn n©ng cao n¨ng lùc theo dâi vµ ®¸nh gi¸ dù ¸n cña c¸c c¬ quan h÷u quan ViÖt Nam. 3. VÒ sö dông ODA. ChÝnh phñ ®· chØ ®¹o Bé KÕ Ho¹ch vµ §Çu t­ trùc tiÕp qu¶n lý viÖc sö dông nguån ODA, ®ång thêi kiªn quyÕt thùc hiÖn nguyªn t¾c "Ai vay ng­êi Êy tr¶ trong khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc". Sö dông vèn vay ­u ®·i ODA ph¶i coi träng hiÖu qu¶ kinh tÕ, kh«ng ®­îc sö dông hÕt tÊt c¶ c¸c kho¶n thu nhËp rßng ®· cã mµ cÇn ph¶i gi÷ l¹i mét phÇn ®Ó hoµn tr¶ l¹i vèn, l·i kÞp thêi nh»m ®¶m b¶o uy tÝn quèc tÕ. Lùa chän lÜnh vùc sö dông vèn ODA trong tõng thêi kú thÝch hîp ®Ó ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ c¸o nhÊt. HiÖn nay ë ViÖt Nam ®Ó nÒn kinh tÕ ®¹t kÕt qu¶ trªn diÖn réng dùa vµo luång vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi l©u dµi th× viÖc c¶i thiÖn c¬ së h¹ tÇng ®· trë thµnh nhiÖm vô cÊp b¸ch. Do ®ã trong thêi kú ®Çu cña sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa, ViÖt Nam cÇn tËp trung vèn ®Æc biÖt lµ vèn ­u ®·i n­íc ngoµi ODA ®Ó ®Çu t­ cho c¸c dù ¸n x©y dùng c¬ së h¹ tÇng kinh tÕ, c¸c c¬ së s¶n xuÊt t¹o nhiÒu viÖc lµm, c¸c dù ¸n ®Çu t­ quan träng cña Nhµ n­íc tõng thêi kú ph¸t triÓn: Nghµnh ®iÖn, xi m¨ng, s¾t thÐp, cÊp tho¸t n­íc, dÇu má, tÇu ®¸nh c¸ xa bê. VÒ l©u dµi th× chiÕn l­îc sö dông vèn vay ph¶i theo h­íng: Sö dông vèn vay n­íc ngoµi kÕt hîp víi c«ng cuéc c¶i c¸ch ngµy cµng s©u s¾c h¬n, t¨ng c­êng xuÊt khÈu hµng hãa, ®iÒu chØnh chiÕn l­îc thay thÕ hµng nhËp khÈu. X©y dùng hÖ thèng kiÓm so¸t, ®¸nh gi¸ viÖc sö dông nguån vèn ODA. Vèn vay ph¶i ®­îc sö dông ®óng môc ®Ých ®· ®­îc thÈm ®Þnh phª duyÖt, qu¸n triÖt ph­¬ng ch©m vèn vay ph¶i ®­îc sö dông toµn bé vµo môc ®Ých ®Çu t­ ph¸t triÓn, kh«ng dïng trang tr¶i nhu cÇu tiªu dïng. X¸c ®Þnh kh¶ n¨ng tr¶ nî c¶ gèc vµ l·i trong t­¬ng lai ®Ó x©y dùng kÕ ho¹ch tr¶ nî c¸c kho¶n viÖn trî tÝn dông, ®Æc biÖt lµ tÝn dông ­u ®·i trong nh÷ng n¨m ®Çu míi ®­a vµo sö dông ch­a béc lé khã kh¨n cho ng­êi tiÕp nhËn. Cïng víi thêi gian, kho¶n nî ®Õn h¹n ph¶i tr¶ sÏ lµ g¸nh nÆng cho ®¬n vÞ nÕu hiÖu qu¶ ®Çu t­ kh«ng cao. Do ®ã khi ChÝnh phñ ¸p dông nh÷ng c¬ chÕ tµi trî kh¸c nhau, cho c¸c lÜnh vùc kh¸c nhau, còng ®ång nghÜa víi viÖc mçi ngµnh, ®Þa ph­¬ng ph¶i tù x¸c ®Þnh hiÖu qu¶ sö dông vèn ®Ó cã kÕ ho¹ch t¹o c¸c kho¶n tÝch lòy, sau nµy tr¶ nî n­íc ngoµi th«ng qua bé tµi chÝnh Thñ tôc qu¶n lý chÆt chÏ, nh­ng ph¶i thuËn lîi cho ng­êi sö dông trong viÖc rót vèn vµ sö dông vèn. Kh«ng g©y phiÒn hµ lµm gi¶m tèc ®é d¶i ng©n. Ph¶i ®Æt c¸c h¹n møc sö dông vµ kiÓm tra chÆt chÏ viÖc chi tiªu, theo dâi qu¸ tr×nh thùc hiÖn vµ qu¶n lý gi¶i ng©n dù ¸n. Bé Tµi ChÝnh nªn tiÕp tôc nghiªn cøu vµ ban hµnh, h­íng dÉn vÒ mÉu biÓu b¸o c¸o thèng nhÊt, chÕ ®é th«ng tin, b¸o c¸o ®Þnh kú sö dông vèn vay cña c¸c dù ¸n ph¶i ®­îc thùc thi nghiªm chØnh, ®Æc biÖt cho biÕt cô thÓ c¸c kho¶n do Nhµ n­íc tµi trî trùc tiÕp (chi chuyªn gia, chi ®µo t¹o, kh¶o s¸t ë n­íc ngoµi..) ®èi víi tõng dù ¸n ®Ó ChÝnh phñ n¾m b¾t cËp nhËt ®­îc ®Çy ®ñ th«ng tin trong vµ ngoµi n­íc vÒ biÕn ®éng cña nh÷ng nh©n tè cã kh¶ n¨ng t¸c ®éng ®Õn nguån vèn vay nh­: gi¸ c¶ c¸c yÕu tè ®Çu vµo phôc vô cho s¶n xuÊt, gi¸ c¶ thÞ tr­êng, biÕn ®éng cña thÞ tr­êng tµi chÝnh (vÒ vÊn ®Ò tû gi¸ ch¼ng h¹n)... ®Ó phôc vô cho c¸c ho¹t ®éng ®iÒu phèi vµ gi¸m s¸t ®¸nh gi¸ tÝnh hiÖu qu¶ cña c¸c ch­¬ng tr×nh, dù ¸n sö dông nguån vèn ODA, nhÊt lµ viÖc ®¸nh gi¸ sau dù ¸n, chuÈn bÞ cho c¸c dù ¸n, ch­¬ng tr×nh s¾p tíi. §ång thêi tiÕn hµnh xö lý kÞp thêi vµ cã nh÷ng quyÕt ®Þnh vay vèn thÝch hîp, linh ho¹t, tr¸nh t×nh tr¹ng lç do t¸c ®éng cña c¸c nh©n tè kh¸ch quan khi dù ¸n ®· ®i vµo ho¹t ®éng. kÕt LuËn Quan hÖ cung cÊp ODA gi÷a NhËt B¶n vµ ASEAN ®· tr¶i qua nhiÒu b­íc th¨ng trÇm, nh­ng vÉn tån t¹i vµ ph¸t triÓn ngay c¶ trong nh÷ng hoµn c¶nh khã kh¨n nhÊt. Mèi quan hÖ nµy ®Æc biÖt ph¸t triÓn m¹nh mÏ trong thËp kû 80 vµ ®Çu thËp kû 90. Nguån ODA cña NhËt B¶n ®· gãp phÇn quan träng trong tiÕn tr×nh x©y dùng, ph¸t triÓn bÒn v÷ng c¸c quèc gia trong ASEAN nãi riªng vµ tÊt c¶ c¸c ®èi t¸c nhËn ODA cña NhËt B¶n nãi chung. TriÓn väng quan hÖ hîp t¸c cung cÊp ODA NhËt B¶n- ASEAN trong thêi gian tíi còng xuÊt hiÖn mét sè khã kh¨n nh­ng nh×n chung vÉn kh¶ quan, v× ASEAN vÉn lµ khu vùc ­u tiªn sè 1 cña NhËt B¶n trong chÝnh s¸ch ODA cña m×nh. NhËt B¶n víi kinh nghiÖm ®· tõng lµ n­íc tiÕp nhËn vµ sö dông ODA cã hiÖu qu¶ cao, v× vËy NhËt ®· ®Ò ra nh÷ng chÝnh s¸ch ­u tiªn cung cÊp ODA chó träng c¶ vÒ chiÒu réng vµ chiÒu s©u phï hîp víi thùc tr¹ng kinh tÕ- x· héi cña tõng n­íc. Kho¸ luËn ®· tËp trung gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò sau: 1-Giíi thiÖu kh¸i qu¸t vÒ ODA nãi chung, nªu mét sè ®Æc ®iÓm næi bËt vµ vai trß cña ODA ®èi víi n­íc nhËn ODA còng nh­ n­íc cung cÊp ODA. Qua ®ã chóng ta còng h×nh dung ®­îc qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña nguån ODA NhËt B¶n. Qua ®ã kh¼ng ®Þnh ®­îc vÞ trÝ quan träng cña ODA NhËt B¶n ®èi víi sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña 4 n­íc ASEAN ®­îc ®Ò cËp chi tiÕt trong 2-Tr×nh bµy vÒ Hç trî Ph¸t triÓn chÝnh thøc cña NhËt B¶n cho c¸c n­íc §«ng Nam ¸. Ph©n tÝch cô thÓ vai trß cña ODA NhËt B¶n víi 3 n­íc ASEAN, tÊt nhiªn rÊt khã ®Ó nãi r»ng, ODA quan träng h¬n FDI hay th­¬ng m¹i. Song mét ®iÒu mµ bÊt cø nhµ nghiªn cøu kinh tÕ nµo còng nhËn thÊy ®­îc ®ã lµ ODA gi÷ vai trß më ®­êng cho viÖc thóc ®Èy c¸c quan hÖ kinh tÕ kh¸c. Qua ph©n tÝch cô thÓ qu¸ tr×nh cung cÊp ODA cho mét sè n­íc ASEAN nh­ trªn cµng chøng tá r»ng kh«ng cã ho¹t ®éng ODA th× c¸c quan hÖ vÒ bu«n b¸n hay ®Çu t­ trùc tiÕp, thËm chÝ c¶ c¸c quan hÖ song ph­¬ng kh¸c còng kh«ng thÓ xóc tiÕn ®­îc. ThËt vËy, sau chiÕn tranh NhËt B¶n nèi l¹i quan hÖ ngo¹i giao víi c¸c n­íc ASEAN b»ng cung cÊp viÖn trî ODA ®Ó hç trî c¸c n­íc nµy x©y dùng vµ ph¸t triÓn ®Êt n­íc. Tµi trî ODA cña NhËt B¶n cho ASEAN lµ mét ho¹t ®éng mang tÝnh chÊt nhÊt qu¸n vµ hÖ thèng. TÝnh nhÊt qu¸n trong chÝnh s¸ch vµ ho¹t ®éng tµi trî cña NhËt B¶n cho ASEAN xuÊt ph¸t tõ nhiÒu nh©n tè: §ã lµ tõ mèi quan hÖ lÞch sö l©u dµi; c¸c quan hÖ vÒ ®Þa lý- chÝnh trÞ vµ c¶ c¸c gi¸ trÞ vµ ¶nh h­ëng mang mµu s¾c ph­¬ng §«ng. TÝnh nhÊt qu¸n trong lÜnh vùc nµy cßn xuÊt ph¸t tõ chiÕn l­îc ®èi ngo¹i cña c¸c chÝnh quyÒn kÕ tiÕp nhau ë NhËt B¶n trong suèt mÊy thËp niªn qua. Song chóng ta ph¶i nhËn thÊy r»ng, NhËt B¶n coi ODA nh­ lµ chiÕc ch×a khãa ®Ó NhËt xóc tiÕn ho¹t ®éng ngo¹i giao, NhËt B¶n dïng ODA nh­ lµ chÊt keo dÝnh kÕt cã hiÖu qu¶ rÊt ®Æc biÖt bëi ODA kh«ng chØ lµ vèn, c«ng nghÖ vµ tri thøc qu¶n lý nh­ ®· dÉn chøng ë trªn mµ nã cßn lµ ph­¬ng tiÖn hay lµ chiÕc cÇu nèi cña t×nh h÷u nghÞ gi÷a ng­êi NhËt B¶n víi céng ®ång c¸c d©n téc ë c¸c quèc gia §«ng Nam ¸. Vµ tÝnh hÖ thèng cña c¸c ho¹t ®éng ODA ®· ®­îc minh chøng ®Çy ®ñ trong ch­¬ng nµy. TÝnh hÖ thèng cña ho¹t ®éng cung cÊp ODA b¾t ®Çu lµ c¸c ch­¬ng tr×nh båi th­êng chiÕn tranh cho ®Õn sù t¨ng lªn kh«ng ngõng cña c¸c dù ¸n viÖn trî kh«ng hoµn l¹i, hç trî kü thuËt vµ viÖn trî tÝn dông. 3-Nªu triÓn väng vµ mét sè gîi ý ®èi víi ViÖt Nam trong viÖc thu hót vµ sö dông ODA cña NhËt B¶n. Tuy ViÖt Nam lµ mét n­íc ph¸t triÓn cßn thÊp h¬n mét sè n­íc trong khu vùc, song ViÖt Nam ®· x©y dùng ®­îc mét mèi quan hÖ kh¸ chÆt chÏ víi NhËt B¶n vµ NhËt B¶n ngµy cµng trë thµnh mét ®èi t¸c quan trong hµng ®Çu cña chóng ta nhÊt lµ trªn ph­¬ng diÖn kinh tÕ. Trong nh÷ng n¨m tíi chóng ta cÇn tiÕp tôc khai th¸c tèi ®a thÕ m¹nh ®ã; m¹nh d¹n th¸o gì c¸c trë ng¹i vÒ hµnh chÝnh, x©y dùng lßng tin víi ®èi t¸c, ®ång thêi x©y dùng mét chiÕn l­îc thu hót ODA tõ NhËt B¶n vµ tõ c¸c ®èi t¸c kh¸c, tõ ®ã chñ ®éng tiÕp nhËn tµi trî bªn ngoµi, sö dông ODA sao cho mang l¹i hiÖu qu¶ cao nhÊt , gãp phÇn ®Èy nhanh qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa vµ hiÖn ®¹i hãa ë n­íc ta, ®¹t ®­îc môc tiªu trë thµnh n­íc c«ng nghiÖp vµo 2010. Do thêi gian vµ tr×nh ®é cña em cßn h¹n chÕ, khãa luËn kh«ng thÓ tr¸nh khái thiÕu xãt vµ nh­îc ®iÓm, em rÊt mong nhËn ®­îc sù ®é l­îng vµ nh÷ng gãp ý ch©n thµnh cña quý thÇy c« vµ cña ng­êi ®äc. tµi liÖu tham kh¶o 1/Jica annual report 2001 2/JBIC ODA operation in Vietnam 3/Hîp t¸c ph¸t triÓn cña NhËt B¶n t¹i ViÖt Nam(viÖn nghiªn cøu chÝnh s¸ch quèc gia –GRIPS) 4/KÕ ho¹ch vÞªn trî cho ViÖt Nam (Bé ngo¹i giao NhËt B¶n) 5/Quan hÖ NhËt B¶n-Asean chÝnh s¸ch vµ tµi trî ODA (Nhµ xuÊt b¶n khoa häc x· héi-Ng« Xu©n B×nh,1999) 6/ ODA loan report 2000 (b¸o c¸o hµng n¨m cña JBIC: Japan bank for international cooperation) 7/ T­ liÖu kinh tÕ b¶y n­íc thµnh viªn ASEAN (Nhµ xuÊt b¶n thèng kª Hµ Néi) 8/T¹p chÝ nghiªn cøu Ch©u ¸- Th¸i B×nh D­¬ng (Sè 1vµ 3 n¨m 1999 ) 9/T¹p chÝ nghiªn cøu §«ng Nam ¸ (sè 3/1996 vµ sè 2-2000) 11/ChÝnh s¸ch ®èi ngo¹i cña NhËt B¶n thêi kú sau chiÕn tranh l¹nh (Nhµ xuÊt b¶n khoa häc x· héi- Ng« Xu©n B×nh- 2000) 12/NhËt B¶n ngµy nay (HiÖp héi quèc tÕ vÒ th«ng tin gi¸o dôc- 1997) 13/ Hç trî ph¸t triÓn chÝnh thøc- ODA- nh÷ng hiÓu biÕt c¨n b¶n vµ thùc tiÔn ë ViÖt Nam (Nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc- Hµ ThÞ Ngäc Oanh- 2000) 14/Nghiªn cøu NhËt B¶n vµ §«ng B¾c ¸ sè 4( 2001) vµ sè 1( 2002) 15/ B¶n tin ODA 30/12/2001- Bé kÕ ho¹ch ®Çu t­ 16/ B¸o ®Çu t­ sè 103 ra ngµy 23/12/1999 17/ Japan's ODA Annual rerport 1984, 1995 18/ Japan's Foreign Aid 1984 19/ Daily Report, FBIC- EAS (East Asia) sè1 ®Õn sè 12 n¨m 1996 20/ An ninh kinh tÕ Asean vµ vai trß cña NhËt B¶n (Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia- 2001) 21/ Nghiªn cøu kinh tÕ sè 291- th¸ng 8/2002. 22/ Gi¸o tr×nh" §Çu t­ n­íc ngoµi"- TS Vò ChÝ Léc- Tr­êng §¹i häc Ngo¹i th­¬ng Hµ Néi- Nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docKhoa luan.doc
  • docMuc luc.doc
Tài liệu liên quan