Luận văn Luận án Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia

LỜI MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG I 3 RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN 3 1. Ngân hàng phát triển 3 1.1. Khái niệm Ngân hàng Phát triển 3 1.2. Vài trò của Ngân hàng Phát triển 3 1.2.1. Ngân hàng Phát triển là tổ chức phát triển kinh tế 3 1.2.2. Ngân hàng Phát triển là tổ chức kinh doanh khuyến khích hiệu quả tài chính 4 1.2.3. Ngân hàng Phát triển là tổ chức phát triển công nghệ 4 2. Hoạt động của Ngân hàng Phát triển 4 2.1. Huy động vốn 4 2.2. Sử dụng vốn 5 2.3. Các hoạt động khác 6 2.3.1. Bảo quản vật có giá 6 2.3.2. Cung cấp các tài khoản giao dịch và thực hiện thanh toán 6 2.3.3. Quản lý ngân quỹ 7 2.3.4. Tài trợ các hoạt động của Chính phủ 7 2.3.5. Cho thuê thiết bị trung và dài hạn 7 2.3.6. Cung cấp dịch vụ uỷ thác và tư vấn 8 3. Rủi ro tín dụng của Ngân hàng Phát triển 8 3.1. Hoạt động tín dụng 8 3.1.1. Tín dụng vãng lai 9 3.1.2. Tín dụng trả nhiều lần 9 3.1.3. Tín dụng bảo lãnh 10 3.1.4. Tín dụng thuê mua 10 3.1.5. Vài trò tín dụng của Ngân hàng phát triển 10 3.2. Các loại rủi ro của Ngân hàng Phát triển 11 3.2.1. Rủi ro lãi suất 11 3.2.2. Rủi ro về khả năng thanh toán 12 3.2.3. Rủi ro trong nghiệp vụ thanh toán 12 3.2.4. Rủi ro quốc gia 12 3.2.5. Rủi ro trong quản lý ngoại hối 13 3.2.6. Rủi ro thuần tuý 13 3.3. Rủi ro tín dụng của Ngân hàng Phát triển 14 3.3.1. Khái niệm rủi ro tín dụng Ngân hàng Phát triển 14 3.3.2. Dấu hiệu của rủi ro tín dụng 15 3.3.3. Nguyên nhân rủi ro tín dụng 18 3.3.4. Tác hại của rủi ro tín dụng đối với Ngân hàng Phát triển 22 4. Giải pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng của Ngân hàng Phát triển 23 4.1. Nguyên tắc cơ bản để tránh rủi ro tín dụng 23 4.2. Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng 24 4.2.1. Phân tích khách hàng 24 4.2.2. Thu thập thông tin tín dụng 25 4.2.3. Nâng cao đội ngũ cán bộ tín dụng 25 CHƯƠNG II 27 THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CAMPUCHIA (THỜI GIAN TỪ 1999-2001) 27 1. Khái quát về Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia 27 1.1. Sự hình thành và phát triển của Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia 27 1.2. Tổ chức hoạt động và cơ cấu bộ máy của Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia 27 1.2.1. Một số quy chế hoạt động của Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia 27 1.2.2. Cơ cấu tổ chưc bộ máy 28 1.3. Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia từ năm 1999 - 2001 34 1.3.1. Huy động vốn 34 1.3.2. Hoạt động sử dụng vốn 36 2. Thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia từ 1999 - 2001 39 2.1. Nợ quá hạn 39 2.1.1. Nợ quá hạn theo thời hạn tín dụng 39 2.1.2. Nợ quá hạn theo thời gian 41 2.2. Nợ có vấn đề 42 3. Đánh giá rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia 43 3.1. Nguyên nhân rủi ro tín dụng 43 3.1.1. Nguyên nhân từ khách hàng là các Tổ chức tài chính vi mô 43 3.1.2. Nguyên nhân từ các hộ nông dân 45 3.1.3. Nguyên nhân từ Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia 46 3.1.4. Môi trường pháp lý chưa thuận lợi 47 3.2. Các biện pháp mà Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia đã thực hiện nhằm hạn chế rủi ro tín dụng 48 3.2.1. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tín dụng 48 3.2.2. Chú trọng đánh giá khách hàng 48 3.2.3. Ngăn ngừa các khoản nợ khó đòi 49 CHƯƠNG III 51 GIẢI PHÁP NHẰM HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CAMPUCHIA TRONG THỜI GIAN TỚI 51 1. Định hướng hoạt động tín dụng của Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia đến 2005 51 1.1. Nhiệm vụ chung của Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia 51 1.2. Định hướng hoạt động tín dụng của Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia 51 2. Giải pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia 53 2.1. Công tác tổ chức cán bộ và điều hành 53 2.1.1. Hệ thống tổ chức 53 2.1.2. Công tác cán bộ 54 2.1.3. Kiểm tra, kiểm soát 57 2.2. Nâng cao chất lượng các khoản cho vay 57 2.2.1. Những yếu tố cần xem xét khi thẩm định phân tích tín dụng 57 2.2.2. Phương pháp điều tra và tổ chức hợp lý quy trình tín dụng 58 2.3. Biện pháp thu hồi nợ khó đòi 59 2.3.1. Bộ phận thu hồi khoản nợ khó đòi 59 2.3.2. Biện pháp ngăn ngừa các khoản cho vay khó đòi và tổn thất tín dụng 60 2.4. Thành lập quỹ dự phòng rủi ro tín dụng 61 2.5. Tăng cường mối quan hệ chặt chẽ với chính quyền địa phương 61 2.6. Sử dụng đa dạng phương pháp thu thập thông tin 62 3. Một số kiến nghị 62 3.1. Kiến nghị với Nhà nước 62 3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước 63 KẾT LUẬN 65 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 68

doc75 trang | Chia sẻ: maiphuongtl | Ngày: 07/06/2013 | Lượt xem: 591 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Luận văn Luận án Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Phát triển Nông thôn Campuchia, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
th«n Campuchia ®èi víi c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« (Micro Financial Institutes). B¶ng 4. Tû lÖ l·i suÊt cho vay. ChØ tiªu Tû lÖ l·i suÊt cho vay/n¨m Cho vay b»ng KHR 10% - 12% Cho vay b»ng USD 7% - 8% (Nguån: B¸o c¸o tµi chÝnh cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia 1999-2001) 2. Thùc tr¹ng rñi ro tÝn dông t¹i Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia tõ 1999 - 2001 2.1. Nî qu¸ h¹n 2.1.1. Nî qu¸ h¹n theo thêi h¹n tÝn dông B¶ng 5. T×nh h×nh nî qu¸ h¹n cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia §¬n vÞ : 1000 KHR ChØ tiªu 31/12/1999 31/12/2000 31/12/2001 Sè tiÒn % Sè tiÒn % Sè tiÒn % Tæng d­ nî cho vay 5.305.813 6.071.070 8.238.003 Tæng d­ nî qu¸ h¹n 53.059 887.655 909.328 *. Theo thêi h¹n. - Nî qu¸ h¹n cho vay ng¾n h¹n - Nî qu¸ h¹n cho vay trung, dµi h¹n 53.059 - 100 - 887.655 - 100 - 909.328 - 100 - *. Theo lo¹i tiÒn. - Nî qu¸ h¹n = KHR - Nî qu¸ h¹n = USD 16.979 36.080 32 68 523.628 364.027 58,99 41,01 336.451 572.877 37 63 Tû lÖ nî qu¸ h¹n/Tæng d­ nî cho vay 1 14,62 11,04 (Nguån: B¸o c¸o tµi chÝnh cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia 1999-2001) Qua sè liÖu ë B¶ng 5 cho thÊy: Nî qua h¹n ë Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia qua c¸c n¨m ®· t¨ng lªn ®Æc biÖt ë n¨m 2001. PhÇn lín lµ nî qu¸ h¹n cho vay ng¾n h¹n bëi c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« vay vèn ng¾n h¹n tõ Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ®Ó cho c¸c hé n«ng d©n vay. Nh­ng ®Õn h¹n do c¸c hé n«ng d©n lµm ¨n thua lç kh«ng thu ®­îc vèn ®Ó tr¶ cho c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« nªn c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« kh«ng ®ñ vèn ®Ó tr¶ cho Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia kÞp thêi. Cßn ®èi víi nî qu¸ h¹n cho theo lo¹i tiÒn th× cã sù thay ®æi qua c¸c n¨m, nh­ ë n¨m 1999 nî qu¸ h¹n cho vay b»ng KHR lµ 16.979.000 KHR vµ tíi n¨m 2000 ®· t¨ng lªn tíi 523.628.000 KHR nh­ng tíi n¨m 2001 ®· gi¶m xuèng tíi 336.451.000 KHR, nh­ng ng­îc l¹i ®èi víi nîi qu¸ h¹n cho vay b»ng USD qua c¸c n¨m ®· t¨ng lªn v× ho¹t ®éng kinh doanh tÝn dông cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia phÇn lín lµ cho vay b»ng USD nh­ gi¶i thÝch ë b¶ng 3. Trong ®ã, tû lÖ nî qu¸ h¹n ë c¸c n¨m 1999, 2000, 2001 lµ 1%; 14,62% vµ 11,04% tæng sè d­ nî cho vay. ®Æc biÖt ë n¨m 2000 ®· t¨ng lªn rÊt ®¸ng ng¹i v× trong n¨m nay mét sè tØnh ë gi¸p theo S«ng Mªkong cã n¹n lôt rÊt nghiÖm träng lµm hö h¹i ®Õn c©y trång còng nh­ n¨ng suÊt n«ng s¶n cña n«ng d©n lµm cho hä kh«ng cã vèn ®Ó tr¶ l¹i cho c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« vµ tõ ®ã c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« kh«ng thu håi ®­îc vèn kÞp thêi ®Ó tr¶ cho Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia. 2.1.2. Nî qu¸ h¹n theo thêi gian B¶ng 6: Nî qu¸ h¹n theo thêi gian §¬n vÞ : 1000 KHR ChØ tiªu 31/12/ 1999 31/12/2000 31/12/2001 Sè tiÒn % Sè tiÒn % Sè tiÒn % Tæng nî qu¸ h¹n 53.059 100% 887.655 100% 909.328 100% Nî qu¸ h¹n d­íi 6 th¸ng 14.856 28% 275.173 31% 300.078 33% Nî qu¸ h¹n tõ 6 th¸ng ®Õn 12 th¸ng 10.612 20% 221.914 25% 218.239 14% Nî qu¸ h¹n trªn 12 th¸ng 27.591 52% 497.087 44% 391.011 43% (Nguån: B¸o c¸o tµi chÝnh cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia 1999-2001) Nî qu¸ h¹n d­íi 6 th¸ng lµ nî qu¸ h¹n th«ng th­êng do c¸c c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« kh«ng ®ñ vèn ®Ó tr¶ cho Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia bëi c¸c hé n«ng d©n ®· vay vèn tõ c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« ®ã lµm ¨n thua lç kh«ng thu ®­îc vèn tr¶ cho hä. Nî qu¸ h¹n tõ 6 th¸ng ®Õn 12 th¸ng lµ nî qu¸ h¹n cã vÊn ®Ò v× Ng©n hµng cã thÓ kh«ng thu håi ®­îc nî do c¸c hé n«ng d©n kh«ng cã kh¶ n¨ng tr¶ nî vµ kÌo dµi nî ®Ó khi nµo hä thu håi ®­îc vèn sÏ tr¶ cho c¸c c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« vµ tõ ®ã c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« còng kÌo dµi thêi gian tr¶ nî cho Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia. Nî qu¸ h¹n trªn 12 th¸ng lµ nî qu¸ h¹n khã ®ßi do c¸c hé n«ng d©n mÊt kh¶ n¨ng tr¶ nî cho c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« do nguyªn nh©n nh­ lò lôt, thêi tiÕt thay ®æi, kh«ng m­a, lµm ¨n thua lç, lµm ¨n sai môc ®Ých ... dÉn ®Õn viÖc tr¶ nî gÆp khã kh¨n. Nh­ vËy, theo sè liÖu ë b¶ng nµy cho thÊy : nî qu¸ h¹n cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ®Æc biÖt lµ nî qu¸ h¹n trªn 12 th¸ng®· chiÕm tû träng lín h¬n th× cµng gÆp rñi ro cao h¬n. Nªn Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ph¶i cã biÖn ph¸p x­ lý kÞp thêi c¸c kho¶n nî ¸u hjan ®ã nh­ ph¶i t¨ng c­êng viÖc gi¸m s¸t mãn vay th«ng qua viÖc t¨ng chi phÝ thu nî, ®­a ra lêi khuyªn cho kh¸ch hµng trong viÖc t×m kiÕm biÖn ph¸p hoµn tr¶ nî. 2.2. Nî cã vÊn ®Ò Nî cã vÊn ®Ò lµ nî ch­a ®Õn h¹n ph¶i tr¶ song Ng©n hµng ®· ph¸t hiÖn nh÷ng dÊu hiÖu mµ kh¸ch hµng cña m×nh ®Õn h¹n tr¶ sÏ kh«ng cã kh¶ n¨ng tr¶ nî. §èi víi Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia nh÷ng dÊu hiÖu x¶y ra nî cã vÊn ®Ò chÝnh lµ nî cña c¸c hé n«ng d©n kh«ng tr¶ ®­îc nî cho c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« vµ c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« kh«ng kÞp thu håi ®­îc vèn tr¶ cho Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia. V× vËy, nh÷ng dÊu hiÖu mµ Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ®· ph¸t hiÖn trªn c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c hé n«ng d©n ë n¨m 2001 nh­ sau: *. T¸c ®éng tõ thiªn nhiªn: cho thÊy nî cã vÊn ®Ò ®· chiÕm 8% tæng d­ nî cho vay do nguyªn nh©n nh­ sau: Mét sè tØnh gi¸p theo s«ng Mªk«ng cã n¹n lò lôt rÊt nghiªm träng lµm h­ h¹i ®Õn c©y trång còng nh­ n¨ng suÊt n«ng s¶n cña n«ng d©n lµm cho hä kh«ng cã vèn ®Ó tr¶ l¹i cho c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m«. §èi víi viÖc trång trät cña hé n«ng d©n phÇn lín lµ dùa trªn tµi nguyªn thiªn nhiªn nh­ khi ®Õn mïa m­a nh­ng l¹i kh«ng m­a, trêi n¨ng lµm h¹i tíi c©y trång. Mét sè n¬i do thiÕu sù ch¨m sãc chÆt chÏ cho viÖc trång trät nªn cã h¹i tíi c©y trång do c«n trung g©y nªn. Trong viÖc ch¨n nu«i do thêi tiÕt thay ®æi, thiÕu vÖ sinh lµm cho vi sinh vËt ph¸t triÓn g©y ra bÖnh cho vËt nu«i. *. T¸c ®éng do thay ®æi trong m«i tr­êng kinh doanh quèc tÕ. Cho thÊy nî cã vÊn ®Ò ®· chiÕm 3% tæng d­ nî cho vay do nguyªn nh©n: mét sè hµng ho¸, c¸c thiÕt bÞ, m¸y mãc nhËp khÈu tõ n­íc ngoµi trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp ®· t¨ng gi¸ lªn lµm cho c¸c hé n«ng d©n ph¶i bá ra nhiÒu chi phÝ, nh­ng ®èi víi c¸c s¶n phÈm cña hä th× kh«ng c¹nh tranh ®­îc trªn thÞ tr­êng n­íc ngoµi. Cßn thÞ tr­êng trong n­íc th× hä cã thÓ b¸n víi gi¸ thÊp, ®iÒu ®ã lµm cho viÖc thu håi vèn cña c¸c hé n«ng d©n gÆp khã kh¨n, tõ ®ã kh«ng thÓ tr¶ ®­îc nî cho c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m«. 3. §¸nh gi¸ rñi ro tÝn dông t¹i Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia 3.1. Nguyªn nh©n rñi ro tÝn dông Nh­ ®· tr×nh bµy ë trªn th× nguyªn nh©n lín nhÊt lµ tõ c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m«, nh­ng hiÖu qu¶ kinh doanh cña hä l¹i chÝnh lµ c¸c hé n«ng d©n mang l¹i. Trong tæng d­ nî cho vay cña c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« th× 3/4 tæng d­ nî cho vay lµ cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia cßn d­ nî cho vay mµ c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« bá ra chØ cã 1/4 tæng d­ nî cho vay mµ th«i. Nªn Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia cµng gÆp rñi ro tÝn dông cao h¬n. Nguyªn nh©n nh­ sau: 3.1.1. Nguyªn nh©n tõ kh¸ch hµng lµ c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« §©y lµ nguyªn nh©n mµ c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« kh«ng thu håi ®­îc bî tõ c¸c hé n«ng d©n: *. PhÈm chÊt, tr×nh ®é nh©n viªn cßn yÕu kÐm. Do qu¸ tr×nh h×nh thµnh cña c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« cßn nhiÒu biÓu hiÖn yÕu kÐm vÒ kiÕn thøc nghÒ nghiÖp. §ã chÝnh lµ hËu qu¶ cña viÖc tuyÓn dông c¸n bé thiÕu nghiªm tóc vµ tr¸ch nhiÖm vÒ c«ng viÖc cña m×nh. ViÖc lµm nµy dÉn ®Õn hËu qu¶ lµ hä thiÕu kiÕn thøc ph©n tÝch, kh«ng xö lý mét c¸ch chÝnh x¸c, kh«ng ®¸p øng ®­îc yªu cÇu cña c«ng viÖc còng nh­ kh«ng hiÓu ®óng vÒ h­íng ®i cña ng­êi vay, kh«ng n¾m b¾t ®­îc t×nh h×nh thÞ tr­êng, thiÕu kiÕn thøc vÒ ngµnh kinh tÕ mµ m×nh ®ang cho vay. Nãi ®Õn tr×nh ®é chÊt l­îng nh©n viªn còng ®ång nghÜa víi t­ c¸ch ®¹o ®øc cña c¸n bé tÝn dông cña c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m«. §©y còng lµ mét yÕu tè cã thÓ g©y nªn rñi ro tÝn dông. Mét sè c¸n bé tÝn dông cã t­ c¸ch ®¹o ®øc kÐm sÏ kh«ng ng©n ng¹i th«ng ®ång víi kÎ gian lõa ®¶o. Sù thiÕu tr¸ch nhiÖm cña c¸n bé tÝn dông còng cã thÓ dÉn ®Õn sù thiÖt h¹i cho c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« ®ã vµ còng lµm tæn th­¬ng tíi Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia. *. ý thøc tr¸ch nhiÖm víi c«ng viÖc ch­a cao. Mét c¸n bé tÝn dông nhÊt quyÕt ph¶i tuÇn theo c¸c quy chÕ tÝn dông ban hµnh, ngoµi ra ph¶i cã tr¸ch nhiÖm víi c¸c kho¶n tÝn dông mµ m×nh ®· cÊp. Cã nh÷ng tr­êng hîp kh«ng chÊp hµnh ®óng quy tr×nh tÝn dông. Khi ®· cã quyÒn lµ Gi¸m ®èc th× tù quyÕt ®Þnh cho vay theo ý chñ quan, kh«ng cÇn sù thÈm ®Þnh cña c¸n bé cÊp d­íi. *. Th«ng tin tÝn dông trong hÖ thèng kh«ng ®Çy ®ñ. Th«ng tin tÝn dông lµ vÊn ®Ò cÇn quan t©m hµng ®Çu ®Ó cã quyÕt ®Þnh cho vay ®óng ®¾n. Trong nhiÒu tr­êng hîp do ®iÒu tra kh«ng tèt nªn th«ng tin sai lÖnh hoÆc kh«ng ®ñ. ë Campuchia, viÖc thu thËp th«ng tin rÊt thÊp nªn kh«ng thÓ biÕt râ vÒ ho¹t ®éng kinh doanh cña kh¸ch hµng m×nh. VÊn ®Ò chÝnh t¹i c¸c Ng©n hµng lµ yÕu tè c¹nh tranh ®ãng mét vai trß quan träng v× nã ®¶m b¶o l·i trong c¸c ho¹t ®éng cña c¸c Ng©n hµng. Do ®ã, th«ng tin quan träng vÒ kh¸ch hµng nhiÒu khi ®­îc mét sè Ng©n hµng gi÷ bÝ mÊt cho riªng m×nh ®Ó cã thÓ c¹nh tranh trong viÖc cÊp tÝn dông cho ng­êi ®ã. ChÝnh do th«ng tin trong hÖ thèng c¸c Ng©n hµng kh«ng ®Çy ®ñ dÉn ®Õn viÖc kh¸ch hµng cã thÓ vay tõ Ng©n hµng nµy ®Ó tr¶ nî Ng©n hµng kh¸c, g©y thiÖt tho¸i cho hµng lo¹t Ng©n hµng. *. C«ng t¸c thÈm ®Þnh cho vay. BÊt kú mét dù ¸n lµm ¨n kinh tÕ nµo còng chøa dùng trong ®ã nh÷ng rñi ro. V× thÕ, ®èi víi c«ng t¸c thÈm ®Þnh ph¶i ®¸nh gi¸ ®­îc møc ®é rñi ro cña c¸c kho¶n ®ã lín hay nhá vµ khi rñi ro ®· x¶y ra th× ph¶i t×m c¸ch gi¶i quyÕt vÒ hËu qu¶ ®ã nh­ thÕ nµo… còng vËy, ®èi víi c«ng t¸c thÈm ®Þnh cho vay ®ßi hái c¸n bé thÈm ®Þnh ph¶i cã tr×nh ®é còng nh­ ®é nh¹y c¶m trong suy ®o¸n, n¨ng ®éng trong c¸ch tiÕp cËn vÊn ®Ò ®Ó cã c¸i nh×n tæng qu¸t vÒ c¸c dù ¸n cña kh¸ch hµng vµ dù ®o¸n ®­îc nh÷ng ®iÒu cã thÓ xÈy ra trong t­¬ng lai ®èi víi kh¸ch hµng. *. C«ng t¸c kiÓm tra, kiÓm so¸t ch­a tèt. Trong ho¹t ®éng kinh doanh tÝn dông, viÖc kiÓm tra, kiÓm so¸t tèt sÏ gióp c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« nh»m b¾t vµ xö lý kÞp thêi c¸c kho¶n cho vay cã ph¸t sinh nî qu¸ h¹n. Nh­ng c«ng t¸c kiÓm so¸t cßn láng lÎo g©y cho c¸n bé tÝn dông t×nh th©n thiÕu tr¸ch nhiÖm, lµm bõa b·i dÉn ®Õn nh÷ng thiÖt h¹i kh«ng ®¸ng cã. 3.1.2. Nguyªn nh©n tõ c¸c hé n«ng d©n *. Tr×nh ®é s¶n xuÊt kinh doanh cña ng­êi vay kÐm. MÆc dï ®a sè ng­êi vay th­êng cã ý nghÜ xuÊt ph¸t tèt ®Ñp, víi mong muèn sÏ thanh to¸n ®­îc nî vay tõ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh nh­ng do tr×nh ®é s¶n xuÊt kinh doanh cña hä cßn h¹n chÕ bëi hä Ýt hiÓu biÕt vÒ h­íng ®i lªn cña viÖc s¶n xuÊt kinh doanh cña hä, dï hä cã vèn trong tay råi nh­ng hä kh«ng biÕt ph¶i lµm nh÷ng viÖc g× hay ngµnh nghÒ g× ®Ó cã hiÖu qu¶ h¬n. Trong ®ã, còng cã mét sè hé n«ng d©n mµ cã môc ®Ých kinh doanh hoÆc ®ang s¶n xuÊt kinh doanh råi nh­ng l¹i kh«ng biÕt c¸ch nµo ®Ó cho ho¹t ®éng kinh doanh c¶u m×nh ®­îc tiÕn lªn. Còng cã mét sè Ýt hé n«ng d©n vay vèn kh«ng trung thùc. Ch¼ng h¹n, khi ®Õn vay tiÒn, hä xin vay víi môc ®Ých ng¾n h¹n, nãi hay nãi tèt vÒ d­ ¸n cña m×nh, chuÈn bÞ hå s¬ mét c¸ch hoµn chØnh vµ chu ®¸o khiÕn mét sè c¸n bé tÝn dông tin t­ëng vµ sai lÇm khi quyÕt ®Þnh cho vay. Khi ®· vay ®­îc vèn Ng©n hµng råi hä l¹i sö dông vèn ®ã víi môc ®Ých kh¸c nh­: bu«n lËu, cho vay l¹i ®Ó h­ëng chªnh lÖch l·i suÊt cao h¬n, ch¬i ®Ò, ch¬i hôi… víi nh÷ng tr­êng hîp nh­ vËy, th× thÊt b¹i lu«n chê s½n hä vµ hËu qu¶ l¹i ®æ hÕt vµo c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« kh«ng thu ®­îc vèn vÒ vµ lµm ¶nh h­ëng tíi Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia. *. Th«ng tin thiÕu hoÆc sai lÖnh. §èi víi viÖc thiÕu th«ng tin vÒ thÞ tr­êng cã thÓ coi lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n dÉn ®Õn ph¸ s¶n cña c¸c hé n«ng d©n s¶n xuÊt kinh doanh v× trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, viÖc qu¶n lý kinh doanh kh«ng thÓ thiÕu th«ng tin ®­îc. Trªn thùc tÕ, cã nhiÒu nhµ kinh doanh thu thËp ®­îc Ýt th«ng tin mµ trong khi ®ã cã c¸c nhµ kinh doanh kh¸c l¹i thu ®­îc rÊt nhiÒu th«ng tin trªn thÞ tr­êng nªn khiÕn c¸c nhµ kinh doanh cã Ýt th«ng tin lµm ¨n thua lç. §Æc biÖt ®èi víi c¸c hé n«ng d©n Ýt hiÓu biÕt vµ kh«ng thÓ c¹nh tranh ®­îc trªn thÞ tr­êng cµng lµm khã cho viÖc s¶n xuÊt kinh doanh cña hä. *. Nguyªn nh©n do m«i tr­êng thiªn nhiªn ®em l¹i. Víi nh÷ng n¨m gÇn ®©y, do thêi thêi tiÕt thay ®æi nh­ lò lôt, kh«ng m­a khi ®Õn mïa m­a, trêi n¾ng... lµm ¶nh h­ëng rÊt lín tíi viÖc s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c hé n«ng d©n trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp. 3.1.3. Nguyªn nh©n tõ Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia Do tr×nh ®é c¸n bé : ®èi víi ®éi ngò c¸n bé ®Æc biÖt lµ c¸n bé tÝn dông cã n¨ng lùc t×nh ®é yÕu kÐm, tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô ch¾p v¸, kh«ng ®¸p øng kÞp thêi ®ßi hái c¬ chÕ thÞ tr­êng ph¶i nh¹y bÐn, thiÕu hiÓu biÕt kh¸ch hµng vay, n¾m kiÕn thøc chÕ ®é tÝn dông, kiÕn thøc vÒ ph¸p luËt cßn h¹n chÕ. ý thøc chÊp hµnh quy tr×nh, nghiÖp vô kh«ng nghiªm : quy tr×nh tÝn dông ®· ®­a ra nh÷ng kh©u cÇn ph¶i thùc hiÖn mét c¸ch nghiªm tóc, nh»m b¶o ®¶m an toµn, gi¶m thiÓu rñi ro thÕ nh­ng kh«ng Ýt c¸n bé Ng©n hµng cßn xem nhÑ, cè t×nh bá qua nh­ viÖc thÈm ®Þnh kh«ng ®Õn chèn, qu¸ tin t­ëng vµo hµng ngò chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng, cho vay nh÷ng kh¸ch hµng kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn vÒ tµi chÝnh, cho vay lßng vßng, chèng chÐo, ®¶o nî… cã c¸n bé tho¸i hãa biÕn chÊt, thu nî thu l·i kh«ng nép vµo Ng©n hµng mµ ch¬i cê b¹c ®Ò ®ãm… KiÓm tra kiÓm so¸t kh«ng tèt : Ho¹t ®éng tÝn dông lµ ho¹t ®éng phøc t¹p, nh¹y c¶m, ®ßi hái ph¶i th­êng xuyªn kiÓm tra, gi¸m s¸t chÆt chÏ, ®©y lµ nhiÖm vô th­êng xuyªn cña c¸n bé tÝn dông. MÆt kh¸c thuéc nhiÖm vô cña hÖ thèng kiÓm tr¶, kiÓm to¸n néi bé nh­ng nhiÒu khi kiÓm tra cßn thiÕu tinh th©n tr¸ch nhiÖm, c¸n bé tÝn dông thiÕu kiÓm tra sau khi cho vay, c¸n bé kiÓm tra néi bé ch­a ®ñ tr×nh ®é, ch­a b¸o c¸o ®óng thùc tÕ, cßn nÒ nang, dÉn ®Õn sù viÖc vì lë th× kh«ng thÓ thu ®­îc nî. Xö lý c¸n bé bÞ vi ph¹m ch­a nghiªm minh : khi c¸n bé tÝn dông cã hµnh vi cho vay sai quy ®Þnh, cã biÓu hiÖn tiªu cùc, cho vay chÊt l­îng tÝn dông kÐm, kh«ng b¸o c¸o trung thùc víi Ng©n hµng, cßn bao che v× vËy kh«ng xö lý nghiªm minh lµm sù viÖc vÉn tiÕp tôc tiÕp diÔn v× vËy tr­íc hÕt Ng©n hµng sÔ bÞ rñi ro cao mÆt kh¸c mÊt uy tÝn ®èi víi kh¸ch hµng. 3.1.4. M«i tr­êng ph¸p lý ch­a thuËn lîi Nhµ n­íc: +. Ch­a cã quy chÕ chÆt chÏ ®èi víi chÝnh quyÒn uû ban nh©n d©n c¸c cÊp khi ký x¸c nhËn vµ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ vÊn ®Ò x¸c nhËn cña m×nh ®èi víi nh÷ng hé n«ng d©n vay vèn. +. Nhµ n­íc ban hµnh mét sè quy chÕ nh­ng ch­a ®ång bé lµm cho Ng©n hµng thùc hiÖn khã kh¨n nh­ : Quy ®Þnh tiªu chÝ kinh tÕ trang tr¹i nh­ng kh«ng cã cÊp nµo x¸c nhËn lµ kinh tÕ trang t¹i ®Ó Ng©n hµng tiÕn hµnh cho vay ®­îc dÔ dµng. +. Kh¶ n¨ng thu thËp th«ng tin trªn thÞ tr­êng trong n­íc vµ n­íc ngoµi cßn thÊp, kh«ng thÓ c¹nh tranh ®­îc trªn thÞ tr­êng n­íc ngoµi so víi c¸c n­íc kh¸c, ch­a cã hµng xuÊt khÈu chØ cã hµng nhËp khÈu nªn hiÖu qu¶ kinh tÕ cßn thÊp. +. Chi phÝ hµng nhËp khÈu, c¸c thiÕt bÞ, m¸y mãc cã møc chi phÝ cao so víi møc sèng cña hé n«ng d©n. +. ChÝnh phñ míi cã chÝnh s¸ch xo¸ ®ßi gi¶m nghÌo th× ch­a ®¹t ®­îc kÕt qu¶ cao vµ ch­a ®¸p øng ®­îc nhu cÇu cña c¸c hé n«ng d©n. - Ng©n hµng Nhµ n­íc: Ng©n hµng Nhµ n­íc víi chøc n¨ng qu¶n lý Ng©n hµng, nh­ng thùc tÕ viÖc kiÓm tra kiÓm so¸t Ng©n hµng cßn h¹n chÕ, ®· cã c¸c v¨n b¶n quy ®Þnh xö ph¹t hµnh chÝnh trong lÜnh vùc Ng©n hµng, kÕ to¸n thèng kª cña Nhµ n­íc nh­ng thùc tÕ ch­a cã mét tr­êng hîp nµo bÞ ph¹t, v× vËy ng­êi thùc hiÖn ch­a thÊy hÕt ®­îc nh÷ng sai sãt do chÝnh m×nh g©y ra cÇn ph¶i ®­îc h¹n chÕ nªn dÔ ph¸t sinh rñi ro. 3.2. C¸c biÖn ph¸p mµ Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ®· thùc hiÖn nh»m h¹n chÕ rñi ro tÝn dông §Ó kh¾c phôc nh÷ng vÊn ®Ò cßn tån t¹i vµ tho¸t khái t×nh tr¹ng khã kh¨n. Con ®­êng ®óng ®¾n nhÊt lµ më réng ho¹t ®éng kinh doanh, t¨ng c­êng nguån thu, chó träng c«ng t¸c huy ®éng vèn vµ cho vay ®ång ®Òu. §­êng lèi chung cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia lµ “æn ®Þnh ph¸t triÓn v÷ng ch¾c, an toµn vµ hiÖu qu¶”. Sau ®©y lµ mét sè biÖn ph¸p cô thÓ mµ Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ®· ¸p dông: 3.2.1. N©ng cao chÊt l­îng ®éi ngò c¸n bé tÝn dông Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ®· c«ng t¸c ®µo t¹o, n©ng cao tr×nh ®é nghiÖp vô tÝn dông cho c¸n bé tÝn dông vµ th­êng xuyªn cø ng­êi ®i häc t¹i tÊt c¶ c¸c líp n©ng cao nghiÖp vô qu¶n lý tÝn dông vµ phßng ngõa rñi ro tÝn dông. §ång thêi th­êng tæ chøc c¸c buæi gi¶ng d¹y nghiÖp vô thÈm ®Þnh dù ¸n. Ban l·nh ®¹o Ng©n hµng còng míi mét sè chuyªn gia vÒ rñi ro tÝn dông ®Õn gi¶ng bµi cho c¸n bé tÝn dông. Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia còng ®· mêi c¸c chuyªn gia vÒ nghiÖp vô tíi gi¶ng d¹y vÒ nghiÖp vô tÝn dông vµ thÈm ®Þnh dù ¸n cho c¸c c¸n bé cña c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m«. 3.2.2. Chó träng ®¸nh gi¸ kh¸ch hµng ë Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia, Gi¸m ®èc, tr­êng phßng tÝn dông cïng víi c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« th­êng xuyªn ®i t×m hiÓu kh¸ch hµng, ®Ó x¸c ®Þnh kh¸ch hµng vay vèn thuéc ®èi t­îng nµo, uy tÝn cña hä ®èi víi b¹n hµng ra sao, cã s½n lßng tr¶ nî cho Ng©n hµng hay kh«ng vµ ph­¬ng ¸n vay vèn cña hä cã mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ hay kh«ng ? ViÖc thÈm ®Þnh uy tÝn cña kh¸ch hµng ®­îc xem lµ yÕu tè rÊt quan träng trong quan hÖ tÝn dông. Trªn lý thuyÕt th× viÖc ®¸nh gi¸ cña c¸n bé tÝn dông cã ®­îc chÝnh x¸c hay kh«ng sÏ lµ vai trß quyÕt ®Þnh ®Õn hiÖu qu¶ tÝn dông cho vay. NÕu ®¸nh gi¸ sai ®èi t­îng xin vay vèn th× sÏ lµm gi¶m nh÷ng kh¸ch hµng cã mèi quan hÖ tèt víi Ng©n hµng hoÆc cã thÓ Ng©n hµng kh«ng thu håi ®­îc nî sau khi ®· cho vay. C«ng viÖc sÏ lµ dÔ dµng h¬n nhiÒu nÕu ng­êi vay lµ kh¸ch hµng th­êng xuyªn vµ l©u n¨m cña Ng©n hµng, c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m«. Nh­ng nÕu trong tr­êng hîp kh¸ch hµng míi cã quan hÖ víi Ng©n hµng, c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« th× c¸n bé tÝn dông cµng ph¶i cã tr¸ch nhiÖm h¬n vÒ c«ng viÖc cña m×nh. 3.2.3. Ng¨n ngõa c¸c kho¶n nî khã ®ßi Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ®· kiÓm tra kiÓm so¸t chÆt chÏ vÒ c«ng viÖc ng¨n ngõa c¸c kho¶n nî khã ®ßi cña c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« vµ chØ dÉn nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó ng¨n ngõa c¸c kho¶n nî ®ã. T¨ng c­êng viÖc gi¸m s¸t mãn vay th«ng qua viÖc t¨ng chi phÝ thu nî, ®­a ra lêi khuyªn cho kh¸ch hµng trong viÖc t×m kiÕm biÖn ph¸p hoµn tr¶ nî vay vèn cña c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« ngay khi cã dÊu hiÖu kh¸ch hµng ®ang gÆp khã kh¨n vÒ tµi chÝnh, c¸n bé tÝn dông cã thÓ ®­a ra c¸c lêi khuyªn cho kh¸ch hµng cña m×nh. C«ng t¸c thu håi nî qu¸ h¹n: Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ®· ®«n ®èc, thu håi nî qu¸ h¹n, xem xÐt ph©n tÝch nh÷ng mãn nî cã kh¶ n¨ng thu håi ®­îc nî, b¸m s¸t con nî, t×m ra mäi biÖn ph¸p thu håi nî cã hiÖu qu¶ nhÊt. §èi víi kho¶n nî khã ®ßi th× theo chÝnh s¸ch xo¸ ®ßi gi¶m nghÌo cña chÝnh phñ, ®èi víi c¸c kho¶n nî cña hé n«ng d©n mµ sau khi ®· kiÓm tra kiÓm so¸t chÆt chÏ vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh vµ ho¹t ®éng kinh doanh cña hä cã tÝnh chÊt ®óng ®¾n, lµm ¨n ®óng môc ®Ých nh­ng do nguyªn nh©n nµo ®ã ngoµi ý muèn lµm cho hä bÞ ph¶ s¶n hay lµm ¨n thua lç kh«ng thÓ thu håi ®­îc vèn n÷a ®Ó tr¶ nî th× Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ®· ¸p dông chÝnh s¸ch xo¸ nî. Ch­¬ng iii Gi¶i ph¸p nh»m h¹n chÕ rñi ro tÝn dông t¹i Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia trong thêi gian tíi 1. §Þnh h­íng ho¹t ®éng tÝn dông cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ®Õn 2005 1.1. NhiÖm vô chung cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia Víi môc ®Ých thµnh lËp Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia theo nghÞ ®Þnh sè 01/Anukret ngµy 21/01/1998, lµ ®Ó n©ng cao vµ ph¸t triÓn ngµnh n«ng nghiÖp vµ kinh tÕ n«ng th«n, ®ãng gãp vµo viÖc gi¶m bít sù nghÌo ®ßi vµ n©ng cao ®êi sèng ë n«ng th«n. TiÕp tôc ph¸t triÓn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, kinh tÕ n«ng th«n toµn diÖn, v÷ng ch¾c. ChuyÓn ®æi m¹nh mÏ c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp vµ kinh tÕ n«ng th«n, tõng b­íc thôc hiÖn ch­¬ng tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n… ph¸t triÓn c¸c thanh phÇn kinh tÕ trong n«ng nghiÖp n«ng th«n, nhÊt lµ kinh tÕ hé gia ®×nh, kinh tÕ trang tr¹i. Huy ®éng mäi nguån vèn ®Ó ®Çu t­ x©y dùng c¬ së h¹ tÇng vµ xo¸ bá gi¶m nghÌo cña c¸c hé n«ng d©n theo chÝnh s¸ch Nhµ n­íc. 1.2. §Þnh h­íng ho¹t ®éng tÝn dông cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia TiÕp tôc thùc hiÖn ®Þnh lý vµ môc ®Ých cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia, phôc vô ®Æc lùc vµo nhiÖm vô ph¸t triÓn kinh tÕ ®Þa ph­¬ng, tiÕp tôc thùc hiÖn ®­êng lèi c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n, chuyÓn dÞch c¬ cÊu c©y trång, vËt nu«i… lu«n gi÷ ®­îc vai trß chñ ®¶o ®èi víi thÞ tr­êng tiÒn tÖ ë n«ng th«n. *. Môc ®Ých cô thÓ: - Tæng nguån vèn t¨ng 25%-30%. - Tæng d­ nî t¨ng trªn 30%. - Tû träng trung dµi h¹n chiÕm trªn 20%. - Nî qu¸ h¹n d­íi 1%. *. §Þnh h­íng: TiÕp tôc khai th¸c tèi ®a nguån vèn t¹i ®Þa ph­¬ng, chó träng x©y dùng c¸c dù ¸n ®Ó nhËn vèn ®Çu t­ tõ bªn ngoµi vµ c¸c tæ chøc tµi chÝnh, tiÒn tÖ trong n­íc vµ quèc tÕ. KÕt hîp víi héi n«ng d©n kh¶o s¸t nhu cÇu vèn vay cña hé n«ng d©n, hé lµm kinh tÕ trang tr¹i ®Ó cã kÕ ho¹ch cho vay vèn. T¨ng c­êng më réng vµ n©ng cao ®Çu t­ ®èi víi hé n«ng d©n lµm ¨n cã hiÖu qu¶. T¨ng c­êng më réng dÞch vô tÝn dông trùc tiÕp t¹i Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia cho c¸c hé n«ng d©n. Chñ ®éng tiÕp cËn dù ¸n trung, dµi h¹n phôc vô n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n. Trùc tiÕp cho c¸c hé n«ng d©n vay vèn vµ t¨ng c­êng chØ dÉn c¸c hé n«ng d©n vÒ nghÒ nghiÖp trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp. TiÕp tôc ®µm ph¶n víi c¸c tµi trî n­íc ngoµi nh­ IFAD, AFD, ADB... theo chÝnh s¸ch xãa ®ßi gi¶m nghÌo cña chÝnh phñ. Cñng cè vµ më réng h×nh thøc tÝn dông qua tæ, nhãm nh»m gi¶m t¶i ®èi víi c¸n bé tÝn dông, t¨ng tr­êng d­ nî. TÝch cùc thu håi nî qu¸ h¹n. Më réng c¸c chi nh¸nh theo ®Þa ph­¬ng. Coi träng c«ng t¸c kiÓm tra, kiÓm so¸t ®èi víi ho¹t ®éng tÝn dông ®Ó h¹n chÕ ®Õn møc thÊp nhÊt nh÷ng sai xãt cã thÓ xÈy ra. Kiªn quyÕt xö lý nh÷ng c¸n bé cã sai ph¹m vi lµm trong s¹ch ®éi ngò c¸n bé. Cñng cè h¬n n÷a mèi quan hÖ víi chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng c¸c ngµnh. 2. Gi¶i ph¸p nh»m h¹n chÕ rñi ro tÝn dông t¹i Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia Trong ho¹t ®éng kinh doanh cña Ng©n hµng, rñi ro tÝn dông lµ mét ®iÒu kh«ng thÓ tr¸nh khái ®­îc. Nã cã thÓ x¶y ra khi nµo Ng©n hµng b¾t ®Çu giao tiÒn cho kh¸ch hµng vay mµ vµ sÏ mÊt ®i khi kh¸ch hµng tr¶ nî ®­îc c¶ gèc lÉn l·i. Quan hÖ tÝn dông kh«ng chØ ®¬n gi¶n lµ quan hÖ thuÇn tóy gi÷a Ng©n hµng víi kh¸ch hµng mµ cßn liªn quan ®Õn nhiÒu yÕu tè kh¸c nh­ kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi vµ c¶ yÕu tè tù nhiªn n÷a. Ho¹t ®éng tÝn dông trªn thùc tÕ ®· cho thÊy r»ng : Mét Ng©n hµng víi hÖ thèng tæ chøc tèt, m¹ng l­íi chi nh¸nh réng lín th­êng cã nh÷ng kh¶ n¨ng tiÕp thu vµ gi¶i quyÕt tèt c¸c tæn thÊt do hä cã c¬ së göi tiÒn æn ®Þnh vµ h×nh thøc cho vay ®a d¹ng. H¬n n÷a, nh÷ng Ng©n hµng víi hÖ thèng qu¶n trÞ cã hiÖu qu¶ nh­ kiÓm so¸t néi bé vÒ kÕ to¸n vµ hµnh chÝnh, kiÓm to¸n néi bé, duyÖt c¸c kho¶n cho vay, thñ tôc vµ chÝnh s¸ch ho¹t ®éng, kÕ ho¹ch vµ ng©n s¸ch ®­îc chÝnh thøc hãa, hÖ thèng th«ng tin qu¶n lý tèt ... sÏ cã kh¶ n¨ng qu¶n lý ®Þnh l­îng vµ kiÓm so¸t ®­îc rñi ro tèt h¬n hoÆc Ýt ra còng gi¶m ®­îc phÇn nµo rñi ro trong tÝn dông. XuÊt ph¸t tõ kinh nghiÖm ho¹t ®éng ®ã, Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia cÇn cã nh÷ng gi¶i ph¸p ng¨n ngõa vµ h¹n chÕ rñi ro tÝn dông. 2.1. C«ng t¸c tæ chøc c¸n bé vµ ®iÒu hµnh 2.1.1. HÖ thèng tæ chøc “ Ho¹t ®éng tÝn dông lµ lÜnh vùc phøc t¹p nhÊt trong nÒn kinh tÕ, còng lµ kú dÞ nhÊt”. NghiÖp vô tÝn dông ngoµi sù ®ßi hái vÒ c¸c yÕu tè con ng­êi, nã cßn ®ßi hái c¶ mét c¬ cÊu tæ chøc hîp lý. T¹i Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia nãi riªng vµ trong c¸c hÖ thèng Ng©n hµng Ph¸t triÓn nãi chung. C¸c c¸n bé tÝn dông hÇu nh­ ®¶m ®­¬ng viÖc thÈm ®Þnh vµ cÊp tÝn dông tõ ®Çu ®Õn cuèi. HiÖn t­îng nµy kh«ng tr¸nh khái sù bÊt c«ng trong xö lý nghiÖp vô, khã h¹n chÕ tiªu cùc, mãc ngoÆc gi÷a kh¸ch hµng víi c¸n bé tÝn dông phô tr¸ch hä. §iÒu ®ã lµm triÖt tiªu c¬ chÕ gi¸m s¸t, kiÓm tra ®Ó lo¹i trõ rñi ro vµ nã lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n g©y ra nî khã ®ßi. §Ó kh¾c phôc t×nh tr¹ng trªn, ngoµi viÖc quan t©m ®Õn c¸c yÕu tè nh©n sù, Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia cÇn ph¶i quan t©m ®Õn c¬ cÊu tæ chøc trong c¬ quan, ®Æc biÖt lµ c¬ cÊu tæ chøc trong ho¹t ®éng tÝn dông, h­íng c¬ cÊu tæ chøc nµy theo xu h­íng chuyªn m«n hãa ®Ó cã thÓ thu ®­îc hiÖu qu¶ cao trong viÖc h¹n chÕ nî qu¸ h¹n. Cô thÓ lµ: - Bé phËn thiÕt lËp hå s¬: chÞu tr¸ch nhiÖm thÈm ®Þnh dù ¸n, kiÓm tra tÝnh ph¸p lý cña thñ tôc cho vay, thiÕt lËp hîp ®ång tÝn dông trªn c¬ së c¸c chØ thÞ cña l·nh ®¹o vµ tõ c¸c tµi liÖu v¨n b¶n ph¸p luËt liªn quan. Bé phËn nµy ®ång thêi chÞu tr¸ch nhiÖm phèi hîp víi kÕ to¸n, ng©n quü ®Ó gi¶i ng©n ®óng qu¸ tr×nh. - Bé phËn phô tr¸ch rñi ro vµ th«ng tin khoa häc: cã chøc n¨ng thu thËp ph©n lo¹i cÊp nhËt th«ng tin, chØ dÉn kh¸ch hµng. Ngoµi ra bé phËn nµy còng ph¶i cã quan hÖ mËt thiÕt víi c¸c c¬ quan hµnh ph¸p ®Ó cã thªm nh÷ng th«ng tin trong qu¸ tr×nh thu thËp tin tøc. - Bé phËn qu¶n lý nî: cã chøc n¨ng phô tr¸ch ghi chÐp, cËp nhËt hãa kú h¹n nî, nh¾c nhë kh¸ch hµng tr¶ nî ®óng kú h¹n vµ tr×nh c¸c hå s¬ qu¸ h¹n, kh«ng ®­îc gia h¹n nî cho bé phËn xö lý nî qu¸ h¹n. - Bé phËn xö lý nî qu¸ h¹n: bé phËn nµy sÏ tïy thuéc vµo møc ®é cña c¸c kho¶n nî ®Ó xö lý. Cã thÓ ¸p dông nî qu¸ h¹n theo thêi gian “nî qu¸ h¹n ®Õn 6 th¸ng, nî qu¸ h¹n tõ 6 th¸ng ®Õn 12 th¸ng, nî qu¸ h¹n trªn 12 th¸ng” ®Ó dÔ qu¶n lý vµ ®­a ra biÖn ph¸p kÞp thêi. M« h×nh trªn ®ßi hái Ng©n hµng ph¶i thay ®æi quan ®iÓm vÒ tæ chøc t¸i c¬ cÊu l¹i kh©u nh©n sù, bæ xung thªm nh©n sù cho ®éi ngò c¸n bé tÝn dông, tÊt nhiªn lµ c¶ vÒ sè l­îng lÉn chÊt l­îng. Bªn c¹nh ®ã Ng©n hµng còng cÇn ph©n ®Þnh râ rµng vÒ c¸c cÊp cã thÈm quyÒn ®iÒu hµnh dù ¸n theo quy m« lín võa vµ nhá. Cïng vµo ®ã Ng©n hµng còng ph¶i h­íng dÉn cho c¸c c¸n bé tÝn dông cña c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« vÒ nghiÖp vô cña m×nh. 2.1.2. C«ng t¸c c¸n bé *. Thùc hiÖn tèt c«ng t¸c båi d­ìng n©ng cao nghiÖp vô c¸n bé tÝn dông. Thùc hiÖn c«ng t¸c båi d­ìng n©ng cao nghiÖp vô cho c¸n bé tÝn dông lµ mét trong nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn vµ ®ñ ®Ó cã thÓ ®¶m b¶o an toµn tÝn dông ®èi víi Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia. Mét Ng©n hµng m¹nh th× ®iÒu kiÖn hµng ®Çu lµ ph¶i cã ®éi ngò c¸n bé tÝn dông ®ñ t­ c¸ch, phÈm chÊt ®¹o ®øc tèt vµ tr×nh ®é chuyªn m«n giái cho nªn Ban l·nh ®¹o Ng©n hµng cÇn ph¶i cã kÕ ho¹ch båi d­ìng kiÕn thøc cã liªn quan ®Õn nghiÖp vô cña c¸c c¸n bé, ®Æc biÖt lµ c¸c c¸n bé tÝn dông. Trong thêi gian thùc tËp võa qua t«i thÊy c¸c c¸n bé phßng tÝn dông ®· ®­îc nghe mét sè bµi gi¶ng vÒ Maketing Ng©n hµng, thÈm ®Þnh tµi chÝnh cña kh¸ch hµng... ®ã lµ mét dÊu hiÖu tèt tõ phÝa Ng©n hµng. §Ó c¸c bµi gi¶ng nµy ®­îc ph¸t huy mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt, Ng©n hµng nªn mêi thªm c¸c chuyªn gia, c¸c gi¶ng viªn giái vÒ nh÷ng lÜnh vùc mµ c¸c c¸n bé Ng©n hµng cßn nhiÒu thiÕu sãt. Sau ®ã, ®Ò nghÞ c¸c c¸n bé tÝn dông viÕt b¸o c¸o xem hä ®· tiÕp thu nh÷ng kiÕn thøc bæ xung nh­ thÕ nµo. Qua nh÷ng ®ît ®µo t¹o nghiÖp vô nh­ vËy, ch¾c ch¾n tr×nh ®é cña c¸c c¸n bé tÝn dông sÏ ®­îc n©ng lªn ®¸ng kÓ gióp hä biÕt kÕt hîp nhuÇn nhuyÔn gi÷a lý thuyÕt vµ thùc tÕ c«ng viÖc. Ch¾c ch¾n c«ng viÖc sÏ ®¹t hiÖu qu¶ tèt h¬n. *. N©ng cao tinh thÇn ®oµn kÕt, t­¬ng trî lÉn nhau. Tinh thÇn tËp thÓ bao giê còng rÊt cÇn thiÕt, ®Æc biÖt lµ nh÷ng lóc gÆp khã kh¨n. §ã lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng cho chiÕn l­îc ph¸t triÓn l©u dµi vµ khi ®ã hiÖu qu¶ c«ng viÖc sÏ rÊt cao. §Ó thùc hiÖn tèt c«ng t¸c ®oµn kÕt néi bé, Ban Gi¸m §èc Ng©n hµng ph¶i lu«n quan t©m ®Õn ®éi ngò c«ng nh©n viªn c¶ Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia vµ c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« ®Ó tõ ®ã ph¸t hiÖn nh÷ng ­u, nh­îc ®iÓm cña tõng c¸n bé vµ cßn khen th­ëng hä vµ kû luËt ®èi víi nh©n viªn cã sai sãt. NÕu lµm tèt c«ng t¸c nµy, tinh thÇn lµm viÖc trong Ng©n hµng vµ c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« sÏ ®­îc n©ng lªn bëi sÏ kh«ng cßn cã t×nh tr¹ng nh÷ng ng­êi tèt ph¶i chÞu thiÖt thßi trong khi nh÷ng kÎ xÊu tha hå tung hoµnh. ViÖc lµm nµy còng lµm lµnh m¹nh hãa ®éi ngò c¸n bé, kÕt dÝnh hä thµnh nh÷ng khèi v÷ng ch¾c ®Ó t¹o nÒn mãng ph¸t triÓn v÷ng m¹nh cho Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia trong t­¬ng lai. *. Quy ®Þnh râ tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn lîi ®èi víi c¸n bé Ng©n hµng. Theo lý thuyÕt “ Bµn tay v« h×nh ” cña A.Smith th× con ng­êi chØ lµm tèt c¸c nhiÖm vô ®­îc giao khi quyÒn lîi b¶n th©n ®­îc tháa m·n. V× vËy, c¸c c¸n bé Ng©n hµng, mµ ®Æc biÖt lµ c¸n bé tÝn dông ph¶i ®­îc giao tr¸ch nhiÖm ®Çy ®ñ, ®ång thêi còng ph¶i ®­îc th«ng b¸o râ rµng vÒ quyÒn lîi mµ hä ®­îc h­ëng. §èi víi c¸n bé Ng©n hµng, c«ng viÖc cµng ®­îc giao cô thÓ bao nhiªu th× hiÖu qu¶ c«ng viÖc cµng cao bÊy nhiªu vµ viÖc ®¸nh gi¸, khen chª cña ban gi¸m ®èc ®­îc chÝnh x¸c h¬n. MÆt kh¸c, tr¸ch nhiÖm cña c¸n bé tÝn dông nÆng nÒ h¬n c¸n bé thuéc c¸c phßng ban kh¸c trong Ng©n hµng nªn hä ph¶i n¾m b¾t ®­îc nh÷ng kiÕn thøc X· héi kh¸c ®Ó cã thÓ phôc vô tèt cho c«ng viÖc cña m×nh, ®em l¹i hiÖu qu¶ cao. Nh×n chung ta thÊy ho¹t ®éng tÝn dông lµ nguyªn nh©n c¬ b¶n ®em l¹i lîi nhuËn hay thua lç cho Ng©n hµng. Víi ý nghÜa quan träng ®ã, ng­êi c¸n bé tÝn dông c¶m thÊy tù hµo nh­ng ®ång thêi còng thÊy ®­îc tr¸ch nhiÖm cña hä thËt nÆng nÒ. C«ng viÖc ®¸nh gi¸ rñi ro tÝn dông vµ h¹n chÕ rñi ro tÝn dông lµ c«ng viÖc thùc sù phøc t¹p vµ nhiÒu khã kh¨n. C¸c b¸o c¸o tæng kÕt ho¹t ®éng tÝn dông cña Ng©n hµng th­êng xuyªn nh¾c ®Õn viÖc rµ so¸t l¹i ®éi ngò c¸n bé tÝn dông ®Ó cã biÖn ph¸p kû luËt thÝch ®¸ng vµ kiªn quyÕt ®­a ra khái Ng©n hµng nh÷ng c¸n bé mÊt phÈm chÊt ... nh­ng l¹i ch¼ng mÊy khi ®Ò cËp ®Õn phÈm chÊt cña hä. V× vËy, thiÕt nghÜ Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia nãi riªng vµ c¸c Ng©n hµng ph¸t triÓn nãi chung cÇn ph¶i quan t©m h¬n n÷a ®Õn tr¸ch nhiÖm vµ c¶ quyÒn lîi cña c¸c c¸n bé tÝn dông. C¸n bé l·nh ®¹o Ng©n hµng lu«n ph¶i cã quan ®iÓm lµ “ lµm theo n¨ng lùc h­ëng theo lao ®éng ” ®Ó cã chÝnh s¸ch khen th­ëng chÝnh x¸c, t¹o kh«ng khÝ lµm viÖc trong toµn Ng©n hµng. Cã nh­ vËy th× kh«ng khÝ thi ®ua míi ®­îc ph¸t huy, h¹n chÕ ®­îc c¸c hiÖn t­îng xÊu vµ lo¹i bá c¸c c¸ nh©n tiªu cùc trong bé m¸y ho¹t ®éng. Cã thÓ g¾n quyÒn lîi vËt chÊt cña c¸c c¸n bé tÝn dông víi c¸c kho¶n vay nh­ cho vay Ýt th× th­ëng Ýt, cho vay nhiÒu sÏ th­ëng nhiÒu nh­ng tÊt nhiªn sè l­îng c¸c kho¶n cho vay còng ph¶i ®i ®«i víi hiÖu qu¶ cña chóng. 2.1.3. KiÓm tra, kiÓm so¸t C«ng t¸c kiÓm tra, kiÓm so¸t néi bé ®· trë thµnh viÖc lµm th­êng xuyªn vµ liªn tôc. Nªn viÖc chÊp hµnh c¸c quy chÕ tÝn dông t¹i phßng kinh doanh, c¸c phßng giao dÞch ®­îc tiÕn hµnh hµng th¸ng. Sau khi kiÓm tra c¸c kho¶n vay cña th¸ng tr­íc, kiÓm tra 100% hå s¬ tÝn dông cña kh¸ch hµng míi cho vay, Qua ®ã cã sù bæ sung, ®iÒu chØnh kÞp thêi nh»m ®¶m b¶o hå s¬ cña kho¶n vay lu«n ®­îc ®Çy ®ñ, an toµn. Do vËy, c«ng t¸c kiÓm so¸t, kiÓm tra ®­îc coi lµ ®óng mùc. C«ng t¸c kÕ to¸n vµ tiÕt kiÖm ®­îc kiÓm tra theo ®Þnh kú hµng th¸ng vµ kiÓm tra ®éi xuÊt. C¸c chøng tõ kÕ to¸n chi tiÕt, tÝnh l·i tiÒn vay, tiÒn göi, viÖc h¹ch to¸n c¸c tµi kho¶n trªn b¶ng c©n ®èi, viÖc chÊp hµnh c¸c chÕ ®é tµi chÝnh ®· ®­îc kiÓm tra ®¶m b¶o thùc hiÖn ®óng quy ®Þnh. 2.2. N©ng cao chÊt l­îng c¸c kho¶n cho vay 2.2.1. Nh÷ng yÕu tè cÇn xem xÐt khi thÈm ®Þnh ph©n tÝch tÝn dông *. §¸nh gi¸, ph©n lo¹i kho¶n cho vay. Vµo mçi th¸ng, mçi quý Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ph¶i ®¸nh gi¸, ph©n lo¹i l¹i c¸c kho¶n cho vay. §©y lµ viÖc lµm cÇn thiÕt vµ quan träng ®Ó tr¸nh kh¶ n¨ng mÊt vèn, x¸c ®Þnh ®­îc chÝnh x¸c vÒ chÊt l­îng tÝn dông ®Ó cã thÓ chó träng h¬n trong qu¸ tr×nh thu håi vèn. Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia cÇn chØ dÉn c¸c c¸n bé tÝn dông cña c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« hoÆc trùc tiÕp ®¸nh gi¸ c¸c kho¶n tÝn dông cña m×nh theo nh÷ng tiªu chuÈn d­íi ®©y: - Nh÷ng kho¶n vay hoµn toµn kh«ng thÓ thu håi ®­îc nî. - Nh÷ng kho¶n vay chØ cã thÓ thu håi nî ®­îc kho¶ng 25%. - Nh÷ng kho¶n vay chØ cã thÓ thu håi nî ®­îc 50%. - Nh÷ng kho¶n vay cã thÓ thu håi ®­îc 75%. - Nh÷ng kho¶n vay kh«ng cã vÊn ®Ò (c¸c kho¶n vay hoµn toµn cã kh¶ n¨ng thu håi c¶ vèn lÉn l·i). Tõ c¸c tiªu chuÈn ®¸nh gi¸ trªn, Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng Th«n Campuchia sÏ lËp quü dù phßng theo tû lÖ t­¬ng øng, ch¼ng h¹n kh¶ n¨ng thu håi d­íi 50% tøc lµ lµm sao ®Ó tæng sè nî kh«ng cã kh¶ n¨ng thu håi ®óng b»ng trÝch tõ quü rñi ro tÝn dông. ViÖc lµm nµy mang ý nghÜa quan träng cho Ng©n hµng trong qu¸ tr×nh h¹n chÕ c¸c hËu qu¶ do rñi ro tÝn dông g©y nªn. Mét ®iÒu ®¸ng l­u ý kh¸c lµ sau khi ®¸nh gi¸ ph©n lo¹i c¸c kho¶n vay, Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ph¶i trÝch ngay tõ quü rñi ro vµ ®­îc h¹ch to¸n vµo c­íc phÝ ho¹t ®éng tÝn dông trong quý vµ n¾m tµi chÝnh hiÖn hµnh. *. T¨ng c­êng c«ng t¸c thÈm ®Þnh cho vay. ViÖc thÈm ®Þnh cho vay lµ mét viÖc rÊt quan träng ®Ó cã thÓ ®¸nh gi¸ ®­îc vÒ vèn cho vay cña Ng©n hµng cã m¹o hiÓm hay kh«ng. §Ó thùc hiÖn tèt c«ng viÖc nµy Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia cÇn ph¶i hîp t¸c víi c¸c c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« ®Ó tiÕn hµnh t×m hiÓu vÒ kh¸ch hµng cña m×nh, nghiªn cøu vÒ t­ duy kinh tÕ cña c¸c kh¸ch hµng xin vay vèn. C¸n bé tÝn dông nªn lËp hå s¬ theo dâi viÖc vay vèn tr¶ nî cña kh¸ch ®Ó n¾m ch¾c h¬n t×nh h×nh tµi chÝnh cña hä. 2.2.2. Ph­¬ng ph¸p ®iÒu tra vµ tæ chøc hîp lý quy tr×nh tÝn dông Cã 3 giai ®o¹n chÝnh cña quy tr×nh tÝn dông lµ giai ®o¹n thÈm ®Þnh dù ¸n, giai ®o¹n gi¸m s¸t kh¸ch hµng vay vèn vµ giai ®o¹n thu nî. - Giai ®o¹n thÈm ®Þnh dù ¸n : lµ giai ®o¹n khëi ®Çu cã tÝnh chÊt quyÕt ®Þnh ®èi víi sù an toµn cña kho¶n tiÒn vay. Møc ®é rñi ro cña kho¶n vèn cho vay phô thuéc vµo viÖc xem xÐt hå s¬ vay vèn, ®¸nh gi¸ tÝnh kh¶ thi cña dù ¸n mµ tõ ®ã ®­a ra quyÕt ®Þnh cã cho kh¸ch hµng vay hay kh«ng. Trªn thùc tÕ, c¸c nhµ kinh doanh v× muèn vay ®­îc tiÒn cña Ng©n hµng nªn hä sÏ lµm “®Ñp” c¸c ®iÒu kiÖn hå s¬ xin vay cña m×nh. - Qu¸ tr×nh gi¸m s¸t ng­êi vay : xem xÐt ng­êi vay sö dông sè tiÒn vay ®ã nh­ thÕ nµo, cã tÝnh chÊt quyÕt ®Þnh gióp Ng©n hµng l­êng tr­íc ®­îc nh÷ng rñi ro hay kh«ng, ®Ó tõ ®ã mµ cã biÖn ph¸p ng¨n chÆn. ViÖc gi¸m s¸t cã thÓ thùc hiÖn d­íi nhiÒu h×nh thøc nh­ kiÓm tra ®Þnh kú b¸o c¸o tµi chÝnh cña kh¸ch hµng, kiÓm tra t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh thùc tÕ, kiÓm tra kh¶ n¨ng chi tr¶ vµ thanh to¸n cña kh¸ch hµng nh»m gióp Ng©n hµng cã biÖn ph¸p øng phã kÞp thêi tr­íc khi cã rñi ro x¶y ra. - Qu¸ tr×nh thu nî vµ thanh lý nî: ®©y lµ kh©u quan träng quyÕt ®Þnh sù tån t¹i cña Ng©n hµng. Ng©n hµng cã thÓ thu håi nî tr­íc h¹n nÕu thÊy c¸c kho¶n nî cã vÊn ®Ò, cã nhiÒu kh¶ n¨ng dÉn ®Õn rñi ro vµ g©y tæn thÊt cho Ng©n hµng. Tõ sù ph©n tÝch trªn, ta thÊy Ng©n hµng ph¶i qu¶n lý chÆt chÏ h¬n n÷a qu¸ tr×nh cho vay, vµ cho ý kiÕn ®èi víi c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m«, cô thÓ: Tr­íc khi quyÕt ®Þnh cho vay c¸n bé tÝn dông ph¶i n¾m râ hå s¬ cña kh¸ch hµng mét c¸ch chi tiÕt. Nh÷ng giÊy tê cÇn thiÕt nh­: GiÊy phÐp kinh doanh, b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n, t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña mét vµi n¨m gÇn ®©y... Ng©n hµng ph¶i ®iÒu tra thªm c¸c nguån tin kh¸c. C¸n bé tÝn dông ph¶i biÕt râ môc ®Ých vay vèn cña kh¸ch hµng. Khi mãn tiÒn cho vay ®· ®­îc thùc hiÖn th× b¾t buéc Ng©n hµng ph¶i theo nguyªn t¾c qu¶n lý tiÒn vay, thùc hiÖn gi¸m s¸t qu¸ tr×nh cho vay. Ng©n hµng ph¶i ph©n c«ng tr¸ch nhiÖm cô thÓ ®èi víi tõng c¸n bé tÝn dông. Cã nh­ vËy, th× qu¸ tr×nh gi¸m s¸t kh¸ch hµng míi ®­îc thùc hiÖn mét c¸ch triÖt ®Ó. 2.3. BiÖn ph¸p thu håi nî khã ®ßi 2.3.1. Bé phËn thu håi kho¶n nî khã ®ßi Nî qu¸ h¹n t¹i Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia rÊt lín v× tr­íc ®ã viÖc xö lý tÝn dông cña mét sè c¸n bé tÝn dông ®· lµm sai quyÕt ®Þnh hay do sù lõa ®¶o cña kh¸ch hµng vµ viÖc lµm ¨n cña hä sai môc ®Ých, lµm ¶nh h­ëng lín ®Õn Ng©n hµng. Tõ ®ã ban l·nh ®¹o ®· lËp tæ thu nî trùc thuéc phßng tÝn dông, tøc lµ c¸n bé phßng kinh doanh cã tr¸ch nhiÖm thu nî riªng cho kh¸ch hµng vay vèn cña m×nh. Trong kho¶ng thêi gian ®ã Ng©n hµng còng kh«ng ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ mÊy trong viÖc thu nî qu¸ h¹n. V× thÕ, Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia nªn trùc tiÕp thu håi nî cïng víi c¸c bé cña c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« ®Ó xö lý nî qu¸ h¹n. Lµm nh­ thÕ míi c«ng viÖc thu håi nî qu¸ h¹n cã thÓ cã hiÖu qu¶ h¬n. 2.3.2. BiÖn ph¸p ng¨n ngõa c¸c kho¶n cho vay khã ®ßi vµ tæn thÊt tÝn dông §Ó ®Þnh l­îng c¸c rñi ro tÝn dông, ph¶i n¾m ®­îc c¸c dÊu hiÖu vÒ sù khã kh¨n tµi chÝnh cña kh¸ch hµng. Nh­ng dÊu hiÖu nµy lµ c¬ së ®Ó Ng©n hµng t×m ra biÖn ph¸p ®iÒu chØnh vµ ng¨n chÆn kÞp thêi, tr¸nh nh÷ng kho¶n nî qu¸ h¹n, cã thÓ g©y tæn thÊt cho Ng©n hµng. Nh÷ng dÊu hiÖu mµ c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« kh«ng tr¶ ®óng h¹n cho Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia lµ: C¸c hé n«ng d©n chËm trÔ nép b¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. Cã biÓu hiÖn trèn tr¸nh, tho¸i th¸c khi c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« ®Õn kiÓm tra ho¹t ®éng cña hä. Cã sù gia t¨ng c¸c kho¶n nî ch­a thanh to¸n. Hoµn tr¶ vèn vay chËm hay qu¸ kú h¹n, kh«ng ®Çy ®ñ nh­ cam kÕt. Khi ph¸t hiÖn c¸c kho¶n cho vay cã dÊu hiÖu kh«ng ®­îc hoµn tr¶ th× tèt nhÊt ph¶i t×m biÖn ph¸p ®iÒu chØnh kÞp thêi ®Ó b¶o vÖ lîi Ých cho Ng©n hµng vµ c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m«. Cã thÓ ¸p dông mét sè biÖn ph¸p sau : Gia t¨ng khèi luîng cho vay ®èi víi nh÷ng hé n«ng d©n cã ph­¬ng ¸n phôc håi s¶n xuÊt mang tÝnh kh¶ thi cao. NÕu nh­ kh«ng cã sù gia t¨ng vÒ c¸c kho¶n cho vay th× sè nî cña hä cã thÓ mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n vµ khi ®ã rñi ro cña Ng©n hµng cµng lín. C¸n bé Ng©n hµng hoÆc c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m« cã thÓ khuyªn hoÆc cè vÊn cho kh¸ch hµng trong viÖc t×m ra chiÕn l­îc kinh doanh míi. ViÖc lµm nµy kh«ng chØ gióp cho hä tho¸t khái cuéc khñng ho¶ng mµ cßn t¨ng thªm sù th©n thiÕt trong quan hÖ gi÷a c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m«, Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia víi c¸c hé n«ng d©n. §©y lµ mét nguyªn t¾c t­¬ng ®èi quan träng trong hÖ thèng c¸c nguyªn t¾c qu¶n lý tiÒn vay. 2.4. Thµnh lËp quü dù phßng rñi ro tÝn dông §©y lµ gi¶i ph¸p mang tÝnh chÊt thùc tÕ ®èi víi b¶n th©n Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia, ban gi¸m ®èc Ng©n hµng nªn trÝch mét phÇn tõ lîi nhuËn thu ®­îc hµng n¨m ®Ó h×nh thµnh quü rñi ro tÝn dông. Quü nµy cã chøc n¨ng bï ®¾p nh÷ng thiÖt h¹i vËt chÊt do c¸c kho¶n vay kh«ng thu håi ®­îc g©y ra. Quü rñi ro tÝn dông h×nh thµnh cho tõng kho¶n vay, tøc lµ nã ®­îc xem xÐt ngay trong l·i suÊt cho vay vµ cô thÓ lµ : L·i suÊt ®Çu vµo B×nh qu©n Tû lÖ kh¶ n¨ng x¶y ra rñi ro Chi phÝ ho¹t ®éng kinh doanh tÝn dông (®¶m b¶o cã l·i) L·i suÊt cho vay X¸c ®Þnh quü rñi ro tÝn dông kÕ ho¹ch hµng n¨m dùa trªn kÕ ho¹ch kinh doanh tÝn dông hµng n¨m víi tû lÖ cho phÐp tõ 2-3 % doanh sè cho vay vµ ®­îc tÝnh vµo chi phÝ tõ ngµy ®Çu n¨m tµi chÝnh. 2.5. T¨ng c­êng mèi quan hÖ chÆt chÏ víi chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng Do tr×nh ®é nhËn thøc cña hé n«ng d©n cßn h¹n chÕ, ®êi sèng cßn cÊp bªnh kh«ng æn ®Þnh, dÔ ph¸t sinh t­ t­ëng tr©y ú, kh«ng tr¶ nî, nh­ng nÕu cã sù can thiÖp cña chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng vµ c¸c tæ chøc ®oµn thÓ th× sÏ h¹n chÕ ®­îc t­ t­ëng xÊu ®ã, v× vËy ®Ó h¹n chÕ ë møc thÊp nhÊt rñi ro cã thÓ xÈy ra th× c¸c cÊp Ng©n hµng ph¶i t¨ng c­êng g¾n bß chÆt chÏ víi chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng, tæ chøc héi nh­ kú kÕt hîp ®ång tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn lîi, Ng©n hµng chØ tr¶ thï lao hoa hång trªn sè l·i thu ®­îc ®Ó bï ®¾p c«ng søc mµ hä bá ra mét c¸ch t­¬ng ®èi tháa ®¸ng. - ViÖc cho vay qua tæ chøc ®oµn thÓ ph¶i thiÕt lËp thñ tôc ph¸p lý chÆt chÏ, nh­ tæ chøc lµm ®¹i lý cho Ng©n hµng ph¶i cã quyÕt ®Þnh thµnh lËp tæ cña cÊp cã thÈm quyÒn, cã sù tÝn nhiÖm cña thanh viªn tæ ®¹i lý, tæ ®¹i lý chØ tham gia mét sè kh©u trong quy tr×nh, c¸n bé tÝn dông ph¶i thÈm ®Þnh 100% kho¶n vay, thu nî thu l·i vµ cïng tæ gi¸m s¸t qu¸ tr×nh sö dông vèn cña kh¸ch hµng, mÆt kh¸c kh«ng tin t­ëng qu¸ vµo tæ ®¹i lý mµ bá qua mét sè kh©u trong quy tr×nh nghiÖp vô tÝn dông, th­êng xuyªn g¾n bã chÆt chÏ tr¸nh hiÖn t­îng tæ ®¹i lý tham « lîi dông thu nî, thu l·i kh«ng nép vµo Ng©n hµng g©y thiÖt h¹i rñi ro. - Hµng n¨m cÇn ph¶i më héi nghÞ ®¸nh gi¸ nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®­îc trong qu¸ tr×nh hç trî Ng©n hµng víi hµng ngò chÝng quyÒn ®Þa ph­¬ng, tæ chøc héi, t¹o ®iÒu kiÖn cho ho¹t ®éng tÝn dông ngµy cµng mang l¹i hiÖu qu¶ tr¸nh rñi ro cho Ng©n hµng. 2.6. Sö dông ®a d¹ng ph­¬ng ph¸p thu thËp th«ng tin - Qua pháng vÊn vµ xem xÐt sè liÖu cña ng­êi vay: th«ng qua pháng vÊn trùc tiÕp cña ng­êi vay ®Ó n¾m thªm môc ®Ých, yªu cÇu vay, kh¶ n¨ng qu¶n lý cña ng­êi vay, xu h­íng ph¸t triÓn, thÞ tr­êng tiªu thô, kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña kh¸ch hµng trªn thÞ tr­êng. Th«ng qua sè liÖu kh¸ch hµng vay Ng©n hµng cã thÓ ®¸nh gi¸ t×nh h×nh trung thùc vµ kh¶ n¨ng tµi chÝnh cña ng­êi vay, quy m« ho¹t ®éng, kh¶ n¨ng sinh lêi… nh­ vËy Ng©n hµng cã thÓ ®¸nh gi¸ ®­îc t­¬ng ®èi chÝnh x¸c kh¶ n¨ng ph¸t triÓn cña ng­êi vay trong t­¬ng lai. - Thu thËp th«ng tin qua c¸c c¬ quan Nhµ n­íc: do h¹n chÕ cña hÖ thèng th«ng tin cña Ng©n hµng, chØ thu thËp ®­îc th«ng tin cña kh¸ch hµng cã quan hÖ vay vèn Ng©n hµng, do vËy khi cã nhu cÇu vay vèn lÇn ®Çu, Ng©n hµng sÏ thiÕu th«ng tin vÒ kh¸ch hµng ®ã, v× vËy ®Ó h¹n chÕ rñi ro cã thÓ xÈy ra Ng©n hµng ph¶i cã th«ng tin ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c vÒ kh¸ch hµng, v× vËy ngoµi viÖc tù thu thËp th«ng tin, Ng©n hµng cÇn ph¶i liªn hÖ víi bé phËn thèng kª ®Ó khai th¸c th«ng tin cña kh¸ch hµng, nÕu lµ hé gia ®×nh c¸ nh©n qua c¸c tæ chøc chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng. 3. Mét sè kiÕn nghÞ 3.1. KiÕn nghÞ víi Nhµ n­íc T¨ng c­êng biÖn ph¸p qu¶n lý Nhµ n­íc ®èi víi c¸c hé n«ng d©n cã biÖn ph¸p h÷u hiÖu buéc hä chÊp hµnh ®óng ph¸p lÖnh kÕ to¸n thèng kÕ vµ chÕ ®é kiÓm to¸n b¾t buéc ®Ó ®¶m b¶o th«ng tin vÒ t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh, t×nh h×nh tµi chÝnh cÇn ®­îc ph¶n ¶nh mét c¸ch ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c. §¶m b¶o m«i tr­êng kinh tÕ æn ®Þnh, gãp phÇn ®¶m b¶o hiÖu qu¶ vèn tÝn dông Ng©n hµng cÊp cho c¸c hé n«ng d©n. ChÝnh phñ, c¸c bé ngµnh cÇn cã chÝnh s¸ch xö lý c¸c kho¶n nî qu¸ h¹n, nî khã ®ßi cña c¸c kh¸ch hµng do nguyªn nh©n kh¸ch quan nh­ thay ®æi c¬ chÕ chÝnh s¸ch, thiªn tµi, b·o lôt… cÇn t¹o nguån cho Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia ®Ó xö lý bï ®¾p c¸c kho¶n nî khoanh, xãa, tr­íc hÕt lµ nguån ®Ó xãa nî. C¶i c¸ch thñ tôc hµnh chÝnh, tr¸nh t×nh tr¹ng g©y phiªn hµ cho c¸c hé n«ng d©n trong viÖc s¶n xuÊt kinh doanh trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp. Nhµ n­íc ph¶i cã quy ®Þnh vÒ n©ng cao tr¸ch nhiÖm cña c¸c cÊp chÝnh quyÒn trong viÖc ký x¸c nhËn cho c¸c n«ng d©n vay vèn, nÕu x¸c nhËn kh«ng ®óng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm xö lý theo c¸c h×nh thøc vµ quy ®Þnh cña ph¸p luËt. 3.2. KiÕn nghÞ víi Ng©n hµng Nhµ n­íc Ng©n hµng Nhµ n­íc cÇn tËp trung hoµn thiÖn hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p lý quy ®Þnh liªn quan ®Õn ho¹t ®éng Ng©n hµng nãi chung vµ tÝn dông Ng©n hµng nãi riªng. Ng©n hµng Nhµ n­íc cÇn lo¹i bá c¸c v¨n b¶n trång chÐo, thiÕu ®ång bé, kh«ng cßn phï hîp víi thùc tÕ ho¹t ®éng cña Ng©n hµng. Trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ ë Campuchia hiÖn nay th«ng tin ch­a ®ñ m¹nh, hÖ thèng th«ng tin vÒ kh¸ch hµng ch­a ph¸t triÓn, sè liÖu ch­a cËp nhËt, kÞp thêi, ®é tin cËy ch­a cao, thËm chÝ c¸c Ng©n hµng cßn c¹nh tranh kh¸ch hµng, Ng©n hµng Nhµ n­íc cÇn ph¶i th­êng xuyªn gi¸m s¸t h¬n n÷a, nªn quy ®Þnh Ng©n hµng ®ãng trªn ®Þa bµn nµo th× cho vay trªn ®Þa bµn ®ã tr¸nh hiÖn t­îng cho vay tõ Ng©n hµng nµy sang Ng©n hµng kh¸c hay cho vay tõ ®Þa bµn nµy sang ®Þa bµn kh¸c, khã kiÓm so¸t, g©y t×nh tr¹ng c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh, nhÊt lµ m¹ng l­íi quü tÝn dông nh©n d©n kh«ng nªn më ra mét c¸ch trµn nan, rñi ro cµng cao, khi cã sù ho¹t ®éng cña quü tÝn dông kh¸c trªn cïng mét ®Þa bµn, th× Ng©n hµng Nhµ n­íc cÇn ph¶i thèng b¸o cho c¸c Ng©n hµng, tæ chøc tÝn dông ®ã biÕt ®­îc th«ng tin vÒ nh÷ng kh¸ch hµng kh«ng tèt ®Ó tr¸nh hiÖn t­îng cho vay ®¶o nî tõ Ng©n hµng nµy sang Ng©n hµng kh¸c g©y rñi ro cao. KÕt luËn Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia lµ mét Ng©n hµng thuéc së h÷u cña Nhµ n­íc, ho¹t ®éng trong c¬ chÕ thÞ tr­êng. Ho¹t ®éng kinh doanh cña Ng©n hµng trong t×nh h×nh båi c¶nh cã nhiÒu vÊn ®Ò míi mÎ cÇn ®­îc nghiªn cøu, triÓn khai nh»m tõng b­íc phï hîp yªu cÇu thùc tiÔn vµ th«ng lÖ quèc tÕ. ViÖc nghiªn cøu, ¸p dông gi¶m bít tæn thÊt, n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ, an toµn, v÷ng ch¾c, t¹o ®iÒu kiÖn cho Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia kinh doanh ngµy cµng ph¸t triÓn vµ ®¸p øng ®­îc mäi nhu cÇu cña c¸c hé n«ng d©n theo chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc. Tõ nh÷ng nghiªn cøu khoa häc vÒ lý luËn vµ thùc tiÔn ®­a ra nh÷ng gi¶i ph¸p, luËn v¨n ®· ®Ò cÊp ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò sau : T¸c gi¶ ®i s©u nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ rñi ro tÝn dông Ng©n hµng Ph¸t triÓn. §· ®­a ra kh¸i niÖm vÒ rñi ro tÝn dông, biÓu hiÖn, nguyªn nh©n, t¸c ®éng cña rñi ro tÝn dông ®èi víi ho¹t ®éng cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. T¸c gi¶ nghiªn cøu thùc tr¹ng vÒ ho¹t ®éng tÝn dông vµ rñi ro tÝn dông cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia tõ n¨m 1999-2001. Tõ ®ã rót ra nh÷ng c¸i nhËn xÐt vÒ: - T×nh h×nh sö dông vèn cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia. +. Khèi l­îng tÝn dông ®· t¨ng lªn qua c¸c n¨m. +. TÝn dông ph©n lín lµ ng¾n h¹n. - Nh÷ng h¹n chÕ. +. Cho vay trung, dµi h¹n cßn thÊp. +. Tr×nh ®é nghiÖp vô c¸n bé tÝn dông ch­a cao cßn h¹n chÕ. +. Ph¸t sinh nî qu¸ h¹n lín. - Nguyªn nh©n rñi ro tÝn dông. +. M«i tr­êng ph¸p lý ch­a thuËn lîi. +. PhÈm chÊt tr×nh ®é nghiÖp vô, c«ng t¸c thÈm ®Þnh cho vay c¸n bé tÝn dông cßn thÊp. +. C«ng t¸c kiÓm tra kiÓm so¸t cña c¸n bé tÝn dông ch­a tèt. +. Tr×nh ®é s¶n xuÊt kinh doanh cña kh¸ch hµng cßn yÕu kÐm. T¸c gi¶ ®Ò xuÊt gi¶i ph¸p h¹n chÕ rñi ro tÝn dông ®èi víi Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia: Hoµn thiÖn quy tr×nh nghiÖp vô tÝn dông: trong kh©u thÈm ®Þnh kh¸ch hµng vay, sö dông c¸n bé tÝn dông ph¶i hîp lý, xö lý c¸c kho¶n nî cho vay khã ®ßi. T¨ng c­êng n¨ng lùc chuyªn m«n cho c¸n bé tÝn dông Ng©n hµng: th­êng xuyªn tËp huÊn cËp nhËt kiÕn thøc ph¸p luËt, tæ chøc s¾p xÕp l¹i ®éi ngò c¸n bé tÝn dông tr¸nh hiÖn t­îng qu¸ t¶i, ¸p dông h×nh thøc khen th­ëng kÞp thêi ®ång thêi xö lý nghiªm minh c¸n bé cè ý lµm sai g©y hËu qu¶ rñi ro lín. T¨ng c­êng mèi quan hÖ tèt víi chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng vµ c¸c c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m«. 5. T¸c gi¶ ®­a ra mét sè kiÕn nghÞ ®èi víi Nhµ n­íc vµ Ng©n hµng Nhµ n­íc : - T¨ng c­êng biÖn ph¸p qu¶n lý Nhµ n­íc ®èi víi c¸c hé n«ng d©, buéc hä ph¶i chÊp hµnh ®óng ph¸p lÖnh. - §¶m b¶o m«i tr­êng kinh tÕ æn ®Þnh, gãp phÇn ®¶m b¶o hiÖu qu¶ vèn tÝn dông Ngan hµng cÊp cho c¸c hé n«ng d©n qua c¸c Tæ chøc tµi chÝnh vi m«. - Cøa c¸ch thñ tôc hµnh chÝnh, tr¸nh t×nh tr¹ng g©y phiªn hµ cho c¸c hé n«ng d©n trong viÖc s¶n xuÊt kinh doanh trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp. - Nhµ n­íc ph¶i cã quy ®Þnh vÒ n©ng cao tr¸ch nhiÖm cña c¸c cÊp chÝnh quyÒn trong viÖc ký x¸c nhËn cho c¸c hé n«ng d©n ®i vay vèn. - Ng©n hµng Nhµ n­íc cµn tËp trung hoµn thiÖn hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p lý quy ®Þnh liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cña Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia. - Ng©n hµng Nhµ n­íc ph¶i t¨ng c­êng viÖc thu nhËp th«ng tin vÒ kh¸ch hµng vµ cung cÊp nh÷ng th«ng tin chÝnh x¸c cho Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia. T¸c gi¶ ®­a ra kiÕn nghÞ ®èi víi Nhµ n­íc vµ Ng©n hµng Nhµ n­íc nh»m t¹o ®iÒu kiÖn m«i tr­êng ph¸p lý thuËn lîi gióp Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia cho vay mang l¹i hiÖu qu¶ tèt tr¸nh rñi ro cao. Tuy t¸c gi¶ ®· rÊt cè g¾ng song do tr×nh ®é hiÓu biÕt, thêi gian nghiªn cøu cã h¹n vµ ®Æc biÖt vÒ ng«n ng÷ cßn h¹n chÕ, nªn luËn v¨n kh«ng thÓ tr¸nh khái viÖc thiÕu sãt, t¸c gi¶ mong ®­îc sù chØ b¶o cña c¸c thÇy c« gi¸o, c¸c nhµ khoa häc vµ nh÷ng ai quan t©m ®Õn vÊn ®Ò nµy. Danh môc Tµi liÖu tham kh¶o Tµi liÖu b»ng tiÕng viÖt DAVIC COX (1997) “ NghiÖp vô Ng©n hµng hiÖn ®¹i ”. NXB ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ néi. TS. Phan ThÞ Thu Hµ - TS. NguyÔn ThÞ Thu Th¶o (2002) “ Ng©n hµng Th­¬ng m¹i qu¶n trÞ vµ nghiÖp vô ”. NXB Thèng kª, Hµ néi. Frederies. Mishkin (2001) “ TiÒn tÖ – Ng©n hµng, thÞ tr­êng Tµi chÝnh ”. NXB Khoa häc vµ kü thuËt, Hµ néi. Nguyªn V¨n Nam – Hoµng Xu©n QuyÕn (2002) “ Rñi ro tµi chÝnh : thùc tiÔn vµ ph­¬ng ph¸p ®¸nh gia ”. NXB Tµi chÝnh, Hµ néi. Peter S.Rose (2001) “ Qu¶n trÞ Ng©n hµng Th­¬ng m¹i ”. XuÊt b¶n lÇn thø t­, NXB Tµi chÝnh, Hµ néi. E.W.Reed & E.K.Reed Gill “ Ng©n hµng Th­¬ng m¹i ”, NXB TP. Hå ChÝ Minh. Mai Siªu (1998) “CÈm nang qu¶n lý tÝn dông”. NXB Thèng kª. TS. Nguyªn H÷u Tµi (2002) “ Giao tr×nh lý thuyÕt tµi chÝnh – TiÒn tÖ”. NXB Thèng kª, Hµ néi. NguyÔn V¨n TiÕn (1999) “Qu¶n trÞ rñi ro trong kinh doanh Ng©n hµng” Häc viÖn Ng©n hµng. GS.TS. Lª V¨n T­ – Lª Tïng V©n – Lª Nam H¶i (2000) “ Ng©n hµng Th­¬ng m¹i ”. NXB Thèng kª. . GS.TS. Lª V¨n T­ – Lª Tïng V©n – Lª Nam H¶i (2001) “ TiÒn tÖ – Ng©n hµng – ThÞ tr­êng Tµi chÝnh ”. NXB Thèng kª. II. Tµi liÖu b»ng tiÕng Campuchia vµ tiÕng anh Statement by Keat Chhon, Governor of the Fund for Cambodia and by Chea Chan To, Governor of The National Bank Published by Ministry of Economy and Financial. ChÝnh phñ Hoµng gia Campuchia(3/2001) “KÕ ho¹ch thùc hiÖn chÝnh s¸ch trong viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi vµ tÝn dông n«ng th«n t¹i Campuchia”, Phnom Penh. The Implementation of the Royal Government Policy Program In Social Development and Rural credit in Cambodia “ P.P.March 2001 ”. Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia “B¸o c¸o tµi chÝnh tõ n¨m 1999-2001”. Ng©n hµng Ph¸t triÓn N«ng th«n Campuchia “KÕ ho¹ch tµi chÝnh 3 n¨m (2003-2005)”. Ng©n hµng Trung ­¬ng Campuchia “ Th«ng t­ h­íng dÉn thùc hiÖn luËt ¸p dông ®èi víi c¸c tæ chøc Ng©n hµng Tµi chÝnh ”, ban hµnh n¨m 2000. “ Prakas relating to the implementation of the law on Banking and Financial Istitution ”. Quèc héi Hoµng gia Campuchia, Ng©n hµng Trung ­¬ng Campuchia “ Bé luËt ¸p dông ®èi víi c¸c tæ chøc Ng©n hµng vµ tµi chÝnh ”, th«ng qua n¨m 1999. National Bank of Cambodia “ Law on Banking and Financial Institution”. Samdech Hun Sen Thñ t­íng ChÝnh phñ Hoµng gia Campuchia “Ph¸t biÓu trong dÞp ngµy quèc tÕ gi¶m nghÌo vµ sù ban hµnh b¸o c¸o vÒ sù ph¸t triÓn nh©n lùc t¹i Campuchia n¨m 2000, ThiÕu nhi vµ lao ®éng, ngµy 16/10/2000”. T¹p chÝ kinh tÕ – Tµi chÝnh No 19, n¨m 2000 do Bé Kinh tÕ – Tµi chÝnh ph¸t hµnh. Speech delivered by Samdech Hun Sen Prime Minister of the Royal Government of Cambodia on the International Poverty Alleviation Day at the launch of the Cambodia Human Development Report 2000, Children and Employment, P.P. 16 – October – 2000. In Economic and Financial Review No 19, 2000, published by Ministry of Economics and Financial. T×nh h×nh nÒn kinh tÕ vÜ m« cña Campuchia 1994-2003. Sù khã kh¨n, sù t¨ng tr­ëng vµ gi¶i ph¸p ®èi phã c¸c vÊn ®Ò. Trong t¹p chÝ Kinh tÕ– Tµi chÝnh No 20, 2000 do Bé Kinh tÕ – Tµi chÝnh ph¸t hµnh. Financial Statement and Report of the Independent Auditors of the Cambodia Rural Development Bank, The year of 1999-2001. Môc lôc

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docLDOCS (87).doc
Tài liệu liên quan