Sức bền vật liệu - Cơ học kết cấu

MỤC LỤC Lời giới thiệu Phần I: SỨC BỀN VẬT LIỆU Bài tập lớn số 1: Đặc trưng hình học của hình phẳng Bảng số liệuVí dụ tham khảo Bài tập lớn số 2: Tính dầm thép Bảng số liệuVí dụ tham khảo Bài tập lớn số 3: Tính cột chịu lực phức tạp Bảng số liệuVí dụ tham khảo Bài tập lớn số 4: Tính dầm trên nền đàn hồi Bảng số liệuVí dụ tham khảo Phần II: CƠ HỌC KẾT CẤU Bài tập lớn số 1: Tính hệ thanh phẳng tĩnh định Bảng số liệuVí dụ tham khảo Bài tập lớn số 2: Tính khung siêu tĩnh theo phương pháp lực Bảng số liệuVí dụ tham khảo Bài tập lớn số 3: Tính khung siêu tĩnh theo phương pháp chuyển vị Và phương pháp phân phối mô men Bảng số liệuVí dụ tham khảo Phụ lục Mục lục

pdf113 trang | Chia sẻ: banmai | Ngày: 25/03/2013 | Lượt xem: 1985 | Lượt tải: 6download
Tóm tắt tài liệu Sức bền vật liệu - Cơ học kết cấu, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
cm) ∆1 30,03 45,05 K1 - 4,54 - 9,31 ∆2 24 ∞ K2 - 5,67 0 ∆3 ∞ - 28,95 K3 0 14,49 48 Từ hình 3.6 ta thấy: điểm đặt lực dọc lệch tâm K nằm ngoài lõi nên biểu đồ ứng suất pháp trên hình 3.7 có hai dấu. Muốn biểu đồ ứng suất pháp chỉ có dấu (-) thì lực dọc lệch tâm tại mặt cắt đáy cột phải đặt vào lõi. X Y K5 K4 K3 K2 K1 C Hình 3.9 49 BÀI TẬP LỚN SỐ 4 TÍNH DẦM TRÊN NỀN ĐÀN HỒI BẢNG SỐ LIỆU BÀI TẬP LỚN SỐ 3 STT a(m) b(m) c(m) J(m4) M(KNm) P(KN) q(KN/m) K(KN/m2) 1 3 4 3 0,03516 70 150 58 60000 2 4 2 4 0,01800 40 120 36 40000 3 2 5 3 0,04267 80 170 60 40000 4 5 2 3 0,02289 60 120 44 60000 5 2 4 4 0,01800 50 80 40 50000 6 3 3 4 0,02858 30 90 48 50000 7 4 4 2 0,04267 90 160 62 60000 8 3 5 2 0,05118 90 170 70 50000 9 3 1 6 0,03652 70 140 56 40000 10 3 6 1 0,02843 50 100 45 60000 11 6 1 3 0,04016 80 160 54 40000 Ghi chú: Sinh viên chọn những số liệu trong bảng số liệu phù hợp với hình vẽ của mình. YÊU CẦU VÀ THỨ TỰ THỰC HIỆN Yêu cầu: Vẽ biểu đồ nội lực (biểu đồ M và biểu đồ Q) của dầm đặt trên nền Winkler. Sơ đồ tính cho trên hình vẽ, môđun đàn hồi của dầm là E = 107 KN/m2. Yêu cầu lập bảng kết quả tính toán nội lực cho các mặt cắt liên tiếp cách nhau 1 m. Các bước giải: 1. Tính sẵn các trị số cần sử dụng: Độ cứng: EJ, hệ số của dầm trên nền đàn hồi: m, m2, m3, m4 2. Lập bảng thông số ban đầu: Lập bảng với 6 thông số cho các đoạn dầm. 3. Viết phương trình mô men uốn và lực cắt của dầm: $ Viết phương trình nội lực của dầm. $ Lập bảng các hệ số Crưlốp tại các mặt cắt cần tính toán. $ Lập phương trình nội lực của toàn dầm dưới dạng số. 50 $ Lập điều kiện biên và giải hệ phương trình để tìm ra các ẩn số y0 và θ0. $ Lập bảng kết quả tính toán nội lực (mô men và lực cắt) tại các mặt cắt cần tính toán. 4. Vẽ biểu đồ nội lực: Dựa vào bảng kết quả tính toán ở trên, vẽ các biểu đồ nội lực. 51 SƠ ĐỒ TÍNH DẦM TRÊN NỀN ĐÀN HỒI P 2 q M 2P a b c # # # # # # 1 P q M 2P a b ca b c # # # # # # q M P 2P 3 a b c # # # # # # q P 2P 4 M a b c # # # # # # 2P a b c # # # # # # P 5 q M 6 P 2P q M a b c # # # # # # P 2P 7 q M a b c # # # # # # P 2P q M a b c # # # # # # 8 2P 9 q M P a b c # # # # # # P 2P10 M q a b c # # # # # # 52 q P 13 M a b c # # # # # # P2P q M a b c # # # # # # 11 P 2P q M a b c # # # # # # 12 M P2P 14 q a b c # # # # # # 2P 15 q M P a b c # # # # # # M 2P 16 P q a b c # # # # # # 53 VÍ DỤ THAM KHẢO Đề bài: Tính giá trị nội lực trên các mặt cắt (cách nhau 1 m) và vẽ biểu đồ nội lực cho dầm đặt trên nền Winkler như sơ đồ cho trên hình 4.1, cho biết: q = 80 KN/m b = 1 m M = 800 KNm J = 0,0426 m4 P = 650 KN E = 107 KN/m2 Hệ số nền K0 = 6.104 KN/m3 Bài làm 1. Tính sẵn các trị số cần sử dụng: EJ = 0,0426.107 = 426.103 KNm2 Tính các hệ số của dầm trên nền đàn hồi m4 = EJ.4 bK0 = 3 4 10.426.4 1.10.6 = 0,0352 m = 4 0352,0 = 0,433182 m2 = 0,18764 m3 = 0,081285 Bảng thông số ban đầu: 80 KN/m 650 KN 800 KNm 650 KN 100KNm A Z 4m # # # # # # 4m3m Y H×nh 4.1 54 Các thông số Đoạn 1 Taị A (Z = 0) Đoạn 2 Tại B (Z =3m) Đoạn 3 Tại C (Z =7 m) Δy Δϕ ΔM ΔP Δq Δq/ ≠ 0 ≠ 0 0 - 650 0 0 0 0 0 - 650 -80 0 0 0 - 100 0 0 0 2. Viết phương trình nội lực cho từng đoạn: a. Viết phương trình mô men uốn và lực cắt của dầm dài hữu hạn dưới dạng chữ: M1 = mZ3 0 mZ2 0 mZ D.m .K C. m y.K B. m P ϕ++ M2 = )3Z(m2)3Z(m1 C.m qB. m PM −− ++ M3 = )7Z(m2 A.MM −+ Q1 = mZ2 0 mZ 0 mZ C.m .K B. m y.K A.P ϕ++ Q2 = )3Z(m)3Z(m1 B.m qA.PQ −− ++ Q3 = )7Z(m3 D.M.m4Q −− b. Tính sẵn các hệ số của các số hạng trong các phương trình trên: - m P = - 43318,0 650 = - 1500,531 m K0 = 43318,0 10.6 4 = 13,851.104 - m q = - 43318,0 80 = - 184.6807 2 0 m K = 2 4 43318,0 10.6 = 31,9753.104 - 2m q = - 243318,0 80 = - 426.3372 3 0 m K = 3 4 43318,0 10.6 = 73,8152.104 4.m.M = 4. 0,43318.(- 100) = -173,272 55 c. Thay các giá trị tính sẵn vào phương trình nội lực của dầm: M1 = - 1500,531. Bmz + 31,9753.104.y0. Cmz + 73,8152.104. ϕ 0.Dmz M2 = - 1500,531. Bmz + 31,9753.104.y0. Cmz + 73,8152.104. ϕ 0.Dmz – - 1500,531.Bm.(Z-3) – 426,3372.Cm(Z-3) M3 = - 1500,531. Bmz + 31,9753.104.y0. Cmz + 73,8152.104. ϕ 0.Dmz – - 1500,531.Bm.(Z-3) – 426,3372.Cm.(Z-3) – 100.Am.(Z-7) Q1 = - 650.Amz + 13,851.104.y0.Bmz +31,9753.104. ϕ 0.Cmz Q2 = - 650.Amz + 13,851.104.y0.Bmz +31,9753.104.ϕ 0.Cmz - 650.Am(Z-3) - 184,6807. Bm(Z-3) Q3 = - 650.Amz + 13,851.104.y0.Bmz +31,9753.104.ϕ 0.Cmz - 650.Am(Z-3) - 184,6807. Bm.(Z-3) – (-173,272).Dm.(Z-7) 3. Viết điều kiện biên: Tại D (Z = 11m) ta có: M3 = - 800 KNm và Q3 = 0 4. Tính sẵn các hàm Crưlốp: (Lập bảng tính sẵn các hàm Crưlốp cho các mặt cắt cần tính toán, cách nhau 1 m, với hệ số m = 0,43318) Z mZ AmZ BmZ CmZ DmZ 0 1 2 3 0 0,43318 0,86636 1,29954 1 0,9941 0,9062 0,5278 0 0,43267 0, 8501 1,1764 0 0,0937 0,3729 0,8177 0 0,0135 0,1080 0,3608 4 5 6 7 1,73272 2,16590 2,59909 3,03227 - 0,4702 - 2,4770 - 5,7919 - 10,3342 1,2182 0,6230 - 1,1183 - 4,5760 1,3518 1,7820 1,7265 0,5644 0,8299 1,5179 2,3049 2,8551 8 9 10 11 3,46545 3,89863 4,33182 4,76501 - 15,1787 - 17,9374 - 14,1328 3,0853 - 10,1222 - 17,4354 - 24,7268 - 27,7519 - 2,5426 - 8,4670 - 17,6567 - 29,2901 2,5134 0,2436 - 5,2994 - 15,4184 (a) (a) 56 Thay điều kiện biên tại D vào phương trình nội lực (a) ở đoạn 3, ta có: M3 = -1500,531.Bm.11 + 31,9753.104.y0.Cm.11 + 73,8152.104. ϕ 0.Dm.11 - 1500,531.Bm.(11-3) – 426,3372.Cm(11-3) – 100.Amm(11-7) = - 800 Q3 = - 650.Am.11 + 13,851.104.y0.Bm.11 + 31,9753.104. ϕ 0.Cm.11 – 650.Am.(11-3) - 184,6807.Bm.(11-3) + 173,272.Dm(11-7) = 0 Thay giá trị của các hàm số Crưlốp lấy từ bảng trên vào phương trình (b), ta có: M3 = - 1500,531.(- 27,7519) + 31,9753.104.y0.(- 29,2901) + + 73,8152.104.ϕ 0.(- 15,4184) – 1500,531.(- 10,1222) + – 426,3372.(- 2,5426) - 100.(-0,4702) = - 800 Q3 = - 650.(3,0853) + 13,851.y0.104.(-27,7519) + + 31,9753.104.ϕ 0.(-29,2901) - 650.(-15,1787) – 184,6807.(-10,1222) + 173,272.0,8229 = 0 936,5597.104.y0 + 1138,1123.104.ϕ 0 = 58762.286 384,392.104.y0 + 936,5597.104.ϕ 0 = 9872.6705 5. Giải hệ phương trình: Từ phương trình thứ nhất của hệ phương trình (d) ở trên, ta có: y0 = 4 4 10.5597,936 10.1123,1138286,58762 − Thay vào phương trình thứ hai của hệ (d), ta có: 384,392.104. 4 4 10.5597,936 10.1123,1138286,58762 − + 936,5597.104.ϕ 0 = 9872,6705 24117.7926 – 467,1152.104 + 936,5597.104.ϕ 0 = 9872,6705 → 469,4445. 104.ϕ 0 = -14245.1221 ϕ 0 = - 30.3446.10-4Rad y0 = 4 4.4 10.5597,936 )10.3446,30(10.1123,1138286,58762 −−− = 410.5597,936 34535.5625286,58762 + (b) (c) (d) 57 → y0 = 410.5597,936 93297.8485 Æ y0 = 99.618 10-4 m Thay giá trị y0 và ϕ 0 vào, ta có phương trình nội lưc trong 3 đoạn của dầm đã cho như sau: M1 = - 1500,531. BmZ + 31,9753.104.99,618.10-4 CmZ + + 73,8152.104.(-30,3446.10-4).DmZ Q1 = - 650.AmZ + 13,851.104.99,618.10-4.BmZ + + 31,9753.104.(-30,3446.10-4).CmZ M2 = - 1500,531. BmZ + 31,9753.104.99,618.10-4 CmZ + + 73,8152.104.(-30,3446.10-4).DmZ – 1500,531.Bm.(Z-3) – 426,3372.Cm.(Z-3) Q2 = - 650.AmZ + 13,851.104.99,618.10-4.BmZ + 31,9753.104.(-30,3446.10-4).CmZ - 650.Am.(Z-3) – 184,6807. Bm.Z-3) M3 = - 1500,531. BmZ + 31,9753.104.99,618.10-4 CmZ + + 73,8152.104.(-30,3446.10-4).DmZ + 1500,531.Bm.(Z-3) – 426,3372.Cm.(Z-3) – 100.Am.(Z-7) Q3 = - 650.AmZ + 13,851.104.99,618.10-4.BmZ + + 31,9753.104(- 30,3446.10-4)CmZ - - 650.Am.(Z-3) – 184,6807. Bm.Z-3) + 173,272.Dm.(Z-7) Ta có phương trình nội lực của toàn dầm như sau: M1 = - 1500,531. BmZ + 3185.315 CmZ - 2239.893.DmZ Q1 = - 650.AmZ + 1379,804.BmZ - 970.278.CmZ M2 = - 1500,531. BmZ + 3185.315 CmZ - 2239.893.DmZ – 1500,531.Bm(Z-3) – 426,3372.Cm(Z-3) Q2 = - 650.AmZ + 1379,804.BmZ - 970.278.CmZ - 650.Am(Z-3) – 184,6807 Bm(Z-3) M3 = - 1500,531.BmZ + 3185.315 CmZ - 2239.893.DmZ – 1500,531.Bm(Z-3) - 426,3372.Cm(Z-3) – 100.Am(Z-7) Q3 = - 650.AmZ + 1379,804.BmZ - 970.278.CmZ - 650.Am(Z-3) – 184,6807 Bm(Z-3) + 173,272 .Dm(Z-7) 58 BẢNG KẾT QUẢ TÍNH LỰC CẮT TẠI CÁC MẶT CẮT YÊU CẦU Đoạn Z mZ - 650.AmZ 1379,804.BmZ - 970,278.CmZ m( Z-3) - 650Am(Z-3) -184,6807Bm(Z-3) m.(Z-7) 173,272Dm(Z-7) Q (KN) 0 0 - 650 0 0 - - - - - - 650 1 0,43318 - 646,165 597,000 - 90,915 - - - - - -140.08 2 0,86636 - 589,030 1172,971 - 361,817 - - - - - 222.124 I 3 1,29954 - 343,070 1623,201 - 793,396 - - - - - 486.735 3 1,29954 - 343,070 1623,201 - 793,396 0 - 650 0 - - -163.265 4 1,73272 305,630 1680,877 - 1311,622 0,43318 - 646,165 - 79,906 - - -51.186 5 2,1659 1610,05 859,618 - 1729,035 0,86436 - 589,03 - 156,997 - - -5.394 6 2.59909 3764,735 - 1543,035 - 1675,185 1,29954 - 343,07 - 217,258 - - -13.813 II 7 3,03227 6717,230 - 6313,983 - 547,625 1,73272 305,63 - 224,978 - - -63.726 7 3,03227 6717,230 - 6313,983 - 547,625 1,73272 305,63 - 224,978 0 0 -63.726 8 3,46545 9866,155 - 13966,652 2467,029 2,1659 1610,05 - 115,056 0,43318 2,339 -136.135 9 3,89863 11659,31 - 24057,435 8215,344 2,59909 3764,735 206,528 0,86636 18,713 -192.805 10 4,33182 9186,320 - 34118,138 17131,908 3,03227 6717,23 845,099 1,29954 62.517 -175.064 III 11 4,76501 - 2005,444 - 38292,183 28419,540 3,46545 9866,155 1869,375 1,73272 142.586 0.029 59 BẢNG KẾT QUẢ TÍNH MÔ MEN TRÊN CÁC MẶT CẮT YÊU CẦU Đoạn Z m Z -1500,531BmZ 3185,315CmZ - 2239,893DmZ m.(Z-3) - 1500,531Bm(Z-3) - 426,3372Cm(Z-3) m.(Z-7) - 100Am(Z-7) M(KNm) 0 0 0 0 0 - - - - - 0 1 0,43318 - 649,235 298.464 - 30.239 - - - - - - 381.01 2 0,86636 - 1275,601 1187.804 - 241.908 - - - - - - 329.705 I 3 1,29954 - 1765,225 2604.632 - 808.153 - - - - - 31.254 3 1,29954 - 1765,225 2604.632 - 808.153 0 0 0 - - 31,254 4 1,73272 - 1827,947 4305.909 - 1858,950 0,43318 - 649,235 - 39,948 - - - 70.171 5 2,16659 - 934,831 5676.231 - 3399.934 0,86636 - 1275,601 - 158,981 - - - 93.116 6 2,59909 1678,044 5499.446 - 5162.729 1,29954 - 1765,225 - 348,616 - - - 99.08 II 7 3,03227 6866,430 1797.792 - 6395.118 1,73272 - 1827,947 - 576.323 - - - 135.166 7 3,03227 6866,430 1797.792 - 6395.118 1,73272 - 1827,947 - 576.323 0 -100 - 235.166 8 3,46545 15188,675 -8098.982 - 5629.747 2,16659 - 934,831 - 759.733 0,43218 - 99,41 - 334.028 9 3,89863 26162,358 - 26970.062 - 545.638 2,59909 1678,044 - 736.071 0,86636 - 90,62 - 501.989 10 4,33182 37103,33 - 56242.151 11870.089 3,03227 6866,430 - 240.625 1,29954 - 52,78 - 695.707 III 11 4,76501 41642,586 - 93298.195 34535.566 3,46545 15188,675 1084.005 1,73272 47,02 - 800.343 60 Biểu đồ nội lực: Biểu đồ nội lực (để tham khảo): KET QUA TINH TOAN BANG MAY TINH: M NMC Y0 Teta0 0.43318 23 0.00996 -0.00303 Z Y Teta M Q 0.0 0.0099615 -0.0030343 0.0000000 -650.0000000 1.0 0.0071266 -0.0027936 -380.8450000 -140.1870775 2.0 0.0051018 -0.0040241 -329.7900000 222.0708631 3.0 0.0037909 -0.0093300 31.1228000 486.7868019 3.0 0.0037909 -0.0093300 31.1228000 -163.2131981 4.0 0.0026245 -0.0198178 -70.1888000 -51.1123330 5.0 0.0016077 -0.0348689 -93.2355000 -5.1574182 6.0 0.0008065 -0.0516563 -98.7306000 -13.8467519 7.0 0.0002431 -0.0624000 -134.6650000 -63.6694719 7.0 0.0002431 -0.0624000 -234.6650000 -63.6694719 8.0 0.0001258 -0.0519507 -333.8200000 -135.8515721 9.0 0.0008060 0.0026625 -501.4780000 -192.7289675 3 m 4 m 4 m 80 KN/m 650 KN 800 KNm 650 KN 100KNm A B C D Z M Q 486,735 163,265 63,726 235,166 135,166 800,343 -- + 31,25 H×nh 4.2 (KN) (KNm) 61 10.0 0.0026692 0.1309270 -694.8760000 -175.5120164 11.0 0.0061471 0.3602250 -800.0000000 0.0000000 Biểu đồ M: Biểu đồ Q: Hình 4.4 3 m 4 m 4 m 80 KN/m 650 KN 650 KN 100KNm A B C D Y Z H×nh 4. 3 800KNm 62 PHẦN II ĐỀ VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP LỚN CƠ HỌC KẾT CẤU BÀI TẬP LỚN SỐ 1 TÍNH HỆ THANH PHẲNG TĨNH ĐỊNH BẢNG SỐ LIỆU BÀI TẬP LỚN SỐ 1 Kích thước hình học (m) Tải trọng T hứ tự L1 L2 L3 q(K N/m) P (KN) M (KNm) 1 8 12 10 30 80 150 2 10 8 12 40 100 120 3 12 10 8 50 120 100 4 8 10 12 20 100 150 5 10 12 8 40 80 150 6 12 8 10 30 120 120 7 8 8 10 50 100 150 8 10 10 8 20 80 100 9 12 12 10 40 120 150 1 0 10 12 12 30 100 120 Ghi chú: Sinh viên chọn những số liệu trong bảng số liệu phù hợp với hình vẽ của mình. YÊU CẦU VÀ THỨ TỰ THỰC HIỆN I. Xác định nội lực trong hệ ghép tĩnh định: 1.1. Xác định phản lực tại các gối tựa. 1.2. Vẽ các biểu đồ nội lực: mô men uốn M, lực cắt Q và lực dọc N. 1.3. Vẽ các đường ảnh hưởng: đahRA, đahMB, đahQB và đahQI khi lực thẳng đứng P = 1 di động trên hệ khi chưa có hệ thống mắt truyền lực. Dùng đah để kiểm tra lại các trị số RA, MB, QB, QI đã tính được bằng giải tích. 1.4. Vẽ lại các đường ảnh hưởng: đahRA, đahMB, đahQB và đahQI khi lực thẳng đứng P = 1 di động trên hệ khi có hệ thống mắt truyền lực. 1.5. Tìm vị trí bất lợi nhất của đoàn tải trọng gồm 4 lực tập trung di động trên hệ khi có mắt truyền lực để mô men uốn tại tiết diện K có giá trị tuyệt đối lớn nhất. II. Xác định một trong các chuyển vị sau của hệ tĩnh định: Chuyển vị đứng tại F, Chuyển vị ngang tại H, Chuyển vị góc xoay tại tiết diện R do tác dụng đồng thời của hai nguyên nhân tải trọng và chuyển vị cưỡng bức của gối tựa (xem hình vẽ). Biết: J1 = 2J; J2 = 3J; E = 2. 108 (KN/m 2 ); J = 10 -6 . L1 4 (m 4 ); Δ = 0,01. L1 (m); ϕ = Δ/L2. SƠ ĐỒ TÍNH HỆ TĨNH ĐỊNH b b b b cc c c caa a aa a a P P 2P 4m 2 4m a = L1/4 ; b = L2 /4 ; c = L3 /4. 1,5P q M q 3m JJ A K I P B J2 J1 J1 J 4 L 1 2 L1 qq M 3m P I BK A J2 J1 J J1 J F 0,5L2 0,5L2 Δ 1 4m L2 q J1 ϕ HP 2 4m 4m q J P I K B A q ΔJ2 J1 J1 F M 3m L2 J1 P 2 L1 3 4m 4m 4 L1 M q J1 q Δ b b b b cc c c c J1 JR J K I B A J2 J2 3m L2 J1 P P 5 4m 0,5L2 3m B P I K AJ J d 4 R J1 J2 J2 J1 P Δ q M 4m 4m 2 L14 L1 2 L1 4 L1 2 L1 VÍ DỤ THAM KHẢO Đề bài: Số đề: 4. 5. 3 4 ) Số thứ tự của sơ đồ kết cấu 5 ) Số liệu về kích thước hình học (hàng thứ 5): L1 = 10m; L2 = 12m; L3 = 8m 3 ) Số liệu về tải trọng (hàng thứ 3): q = 50KN/m; P =120 KN; M =100 KNm. Với các số liệu đã cho, sơ đồ tính của kết cấu được vẽ lại như sau (Hình 1): P=120K Trình tự tính toán: 1. Xác định nội lực trong hệ tĩnh định 1.1 Xác định các phản lực gối tựa: ) Đặt tên các gối tựa và các nút của khung (Hình 1.1). ) Phân tích hệ chính phụ: Lập sơ đồ tầng (Hình 1.2) ) Lần lượt tính toán từ hệ phụ đến hệ chính theo thứ tự sau: 1.Tính dầm MN: YM = 150 KN Æ Truyền phản lực xuống khung GEM YN = 150 KN Æ Truyền phản lực xuống dầm AB 2.Tính dầm AB: Σ MA = - YB.8 + P.6 - YN.3 = - YB.8 + 120.6 - 150.3 = 0Æ YB = 33,75 KN L T S BA J N 2J 2J 3J 2J J P=120KN I K NM RG Δ C D E q=50KN/m M=100KNm q 3m q 6m 3J 6m Hình 1.1 4m 2,5 4m 5m 3m 6m 3m 4m 2 2 2 Σ MB = YA. 8 - P.2 - YN.11 = YA. 8 - 120. 2 - 150.11 = 0 Æ YA = 236,25 KN Kiểm tra lại kết quả tính YA và YB bằng phương trình ΣY = 0 Æ Cho ta kết quả đúng. 3. Tính khung GEM: Σ MG = - XE.6 + q.3. 6,5 + YM.8 = - XE. 8 + 50.3.6,5 + 150.8 = 0 Æ XE = 362,5 KN ΣX = 0 Æ XG = 362,5 KN ΣY = 0 Æ YG = 300 KN Truyền phản lực XG và YG sang khung chính CD (lưu ý đổi chiều của phản lực) 4. Tính khung CD: Σ MC = - YD. 8 - P. 2,5 + q.5. 2 + M + YG. 8 + XG. 6 = 0 Æ YD = 609,375 KN ΣX = 0 Æ XC = 362,5 KN ΣY = 0 Æ YC = 60,625 KN 1.2. Dùng phương pháp mặt cắt xác định nội lực trong hệ: S T L G YC = 60,63 YD = 609,38 362,5 300 P=120KN C D q=50KN/m M=100KNm XC = 362,5 YB= 33,75YA = 236,25 XE = 362,5 YG = 300 XG = XE G P=120KN I K BA YM = 150 NM q=50KN/m YN = 150 R E 150q=50KN/m Hình 1.2 1.2.1. Vẽ biểu đồ mô men M (Hình 1.3). 1.2.2. Vẽ biểu đồ lực cắt Q: Dựa vào các liên hệ vi phân giữa mô men M và lực cắt Q, dùng công thức: L M Q Q 0ABAB Δ±= biểu đồ lực cắt Q (Hình 1.4) được suy từ biểu đồ mô men M. 3. Vẽ biểu đồ lực dọc N: Biểu đồ lực dọc N (Hình 1.5) được suy từ biểu đồ lực cắt Q bằng cách tách các nút và xét cân bằng về lực. 150 (KN) Q 120 170 465 30 362,5 362,5 300 362,5 86,25 33,75 Hình 1.4 125 675 2175 1500 225 450 180 67,5 2175 2075 4400 4350 300 4050 (KNm) M Hình 1.3 4. Kiểm tra cân bằng các nút: S; T; L; G; R của khung CD khung GEM. ♦ Về mô men: Nút G không cần kiểm tra vì có các mô men nội lực, ngoại lực bằng 0. Σ MS = 4350 - 300 - 4050 = 0 Σ MT = 4400 - 4400 = 0 Σ ML = 2075 + 100 - 2175 = 0 Σ MR = 1500 + 675 - 2175 = 0 ♦Về lực: Từ kích thước hình học của khung ta có: Sinα = 0, 6; Cosα = 0, 8 • Kiểm tra nút S: (Hình 1.6a) ΣX = 325,625. 0,8 - 362,5 + 170. 0,6 = 0 ΣY = 60,625 - 120 - 170. 0,8 + 325,625. 0,6 = 0 • Kiểm tra nút T: (Hình 1.6b) ΣX = 30. 0,6 - 475,625. 0,8 + 104,375. 0,8 + 465. 0,6 = 0 362,5 475,625 (KN) N 60,625 325,625 104,375 309,375 609,375 Hình 1.5 4050 4350 300 S 4400 T 4400 2075 2175 L 100 1500 2175 R 675 325,625 α 60,625 120 S Y 170 362,5 X 475,625 104,375 465 30 T Y α b) X 362,5 309,375 465 104,375 αL Y a) c) X Hình 1.6 ΣY = 465. 0,8 - 30. 0,8 - 104,375. 0,6 - 475,625. 0,6 = 0 • Kiểm tra nút L (Hình 1.6c): ΣX = 362,5 - 104,375. 0,8 - 465. 0,6 = 0 ΣY = 309,375 + 104,375. 0,6 - 465. 0,8 = 0 • Kiểm tra nút G (Hình 1.7b): ΣX = 362,5 - 362,5 = 0 ΣY = - 309,375 - 300 + 609,375 = 0 ♦ Kiểm tra tổng hợp một phần của khung (Hình 1.7a): a) b) Hình 1.7 ΣX = 362,5 - 362,5= 0 ΣY = 60,625 + 309,375 - 120 - 50. 5 = 0 ΣMS= 4350 - 120. 2,5 + 50. 5. 2 + 100 - 2175 - 309,375. 8 = 0 1.3. Vẽ các đường ảnh hưởng (đah) RA, MB, QB, QI: Khi lực thẳng đứng P =1 di động trên hệ khi chưa có mắt truyền lực (Hình 1.8) ta nhận thấy các tiết diện cần vẽ đah đều thuộc hệ phụ của CD nên khi P = 1 di động trên khung chính CD thì đah sẽ trùng với đường chuẩn do đó ta chỉ quan tâm và vẽ đah thuộc hệ MN và AB. 1. Vẽ các đahRA, đahMB, đahQBT, đahQBF và đahQI khi lực thẳng đứng P= 1 di động trên hệ khi chưa có mắt truyền lực (Hình 1.8b,c,d,e,f): L T 309,375KN 2175KNm4350KNm 60,625KN P=120KN S 362,5KN q=50KN/m M=100KNm X 362,5 300 362,5 609,375 309,375 G Y G NM B I A K P=120KN q=50KN/mP=1 a) 2. Dùng đah để kiểm tra lại các trị số RA, MB, QB và QI đã tính bằng giải tích: RA = ; KN 236,25 0,25 120 2 6 375,1 50 =⋅+⋅⋅ MB = 0 QB T = ; KN 33,75 - 0,75 120 - 2 6 0,375 50 =⋅⋅⋅ QBF = 0 QI T = ; KN 86,25 0,25 120 - 2 6 0,375 50 =⋅⋅⋅ QI F = ; KN 33,75 - 0,75 120 - 2 6 0,375 50 =⋅⋅⋅ So sánh với kết quả tính theo giải tích cho ta thấy kết quả tính theo hai cách là bằng nhau. 3. Vẽ lại các đahRA, đahMB, đahQBT, đahQBF, đahQI và đahMk khi lực thẳng đứng P = 1 di động trên hệ khi có mắt truyền lực (Hình 1.9): P=1 G NM B I A K 5,5m 5,5m 6m 5m 4m 4m 4. Tìm vị trí bất lợi nhất của hệ 4 lực tập trung P1; P2; P3; P4 di động trên hệ khi có mắt truyền lực để MK có giá trị tuyệt đối lớn nhất. Ta nhận thấy đahMK (Hình 1.10a) gồm 4 đoạn thẳng → tính các trị số tgαi ứng với các đoạn thẳng lần lượt từ trái qua phải: tgα1 = - 0,25; tgα2 = 0,5; tgα3 = 0; tgα4 = - 0,5. Lần lượt cho đoàn tải trọng di động từ trái qua phải sao cho các lực tập trung lần lượt đặt vào các đỉnh I, II, III của đahMK (theo 5 sơ đồ trong hình 1.10b.c.d.e.f). Tìm vị trí có đạo hàm ⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ Z K d dM đổi dấu để xác định lực Pth. dz ♣ Thử lần 1: Cho P4 đặt vào đỉnh I của đahMK (sơ đồ 1) + Khi P4 đặt ở bên trái đỉnh I ta có: =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ T Z K d dM (P3 + P4). tgα1 = - (180 + 240). 0,25 = - 105 < 0 + Khi P4 đặt ở bên phải đỉnh I ta có: I III II 1 1 đah MK (m) 1 4 1,5 P2 P1 P3 P4 P2P1 P3 P4 P2P1 P3 P4 P2P1 P3 P4 P2P1 P3 P4 1 2 3 4 5 Hình 1.10 P3 G NM BI A K P=1 P2 P1 P4 P1 = P2 = 120KN ; P3 = 180KN ; P4 = 240KN2m 4m 4m 5m 3m 6m 3m 4m 2m 2m 2m a) b) c) d) e) f) =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ d dM F Z K P3. tgα1 + P4. tgα2 = - 180. 0,25 + 240. 0,5 = 75 > 0 Ta nhận thấy đạo hàm đổi dấu nên P4 đặt ở đỉnh I là Pth . Tính MK ứng với sơ đồ 1: MK = - 180. 0,5 - 240. 1,5 = - 450 KNm ♣ Thử lần 2: Cho P3 đặt vào đỉnh I của đahMK (sơ đồ 2) + Khi P3 đặt ở bên trái đỉnh I ta có: =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ T Z K d dM (P2 + P3). tgα1 + P4. tgα2 = (120 + 180).0,25 + 240. 0,5 = 45 > 0 + Khi P3 đặt ở bên phải đỉnh I ta có: =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ F Z K d dM (P1 + P2). tgα1 + (P3 + P4). tgα2 = - (120 +120). 0,25 + (180 +240). 0,5 = 150 > 0 Ta nhận thấy đạo hàm không đổi dấu nên không cho giá trị MK cực trị. Tiếp tục dịch chuyển đoàn tải trọng sang bên phải. ♣ Thử lần 3: Cho P4 đặt vào đỉnh II của đahMK (sơ đồ 3) + Khi P4 đặt ở bên trái đỉnh II ta có: =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ T Z K d dM (P1 + P2). tgα1 + (P3 + P4). tgα2 = - (120 +120). 0,25 + (180 + 240). 0,5 = 150 > 0 + Khi P4 đặt ở bên phải đỉnh II ta có: =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ F Z K d dM (P1 + P2 ). tgα1 + P3. tgα2 + P4. tgα3 = - (120 + 120). 0,25 + 180. 0,5 + 240. 0 = 30 > 0 Ta nhận thấy đạo hàm không đổi dấu nên không cho giá trị MK cực trị. Tiếp tục dịch chuyển đoàn tải trọng sang bên phải. ♣ Thử lần 4: Cho P3 đặt vào đỉnh II của đahMK (sơ đồ 4) + Khi P3 đặt ở bên trái đỉnh II ta có: =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ T Z K d dM P1. tgα1 + (P2 + P3). tgα2 + P4. tgα3 = - 120. 0,25 + (120 +180). 0,5 + 240. 0 = 120 > 0 + Khi P3 đặt ở bên phải đỉnh II ta có: =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ F Z K d dM P1. tgα1 + P2. tgα2 + P3. tgα3 + P4. tgα4 = - 120. 0,25 + 120. 0,5 + 180. 0 - 240. 0,5 = - 90 < 0 Ta nhận thấy đạo hàm đổi dấu nên P3 đặt ở đỉnh II là Pth. Tính Mk ứng với sơ đồ 4 ta có: Mk = - 120. 1,25 - 120. 1 + 180. 1 + 240. 1 = 150 KNm ♣ Thử lần 5: Cho P3 đặt vào đỉnh III của đahMK (sơ đồ 5) + Khi P3 đặt ở bên trái đỉnh III ta có: =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ T Z K d dM (P1 + P2). tgα2 + P3.tgα3 + P4.tgα4 = (120 + 120). 0,5 + 180. 0 - 240. 0,5 = 0 + Khi P3 đặt ở bên phải đỉnh III ta có: =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ F Z K d dM P1. tgα2 + P2. tgα3 + P3. tgα4 = 120. 0,5 + 120. 0 + 180. 0,5 = - 30 < 0 Ta nhận thấy đạo hàm đổi từ 0 sang dương nên P3 đặt ở đỉnh III là Pth. Tính Mk ứng với sơ đồ 5 ta có: Mk = 0 + 120. 1 + 180. 1 - 240. 1 = 60 KNm Nếu dịch chuyển tiếp, đoàn tải trọng sẽ ra ngoài đahMk, quá trình thử có thể dừng lại được. So sánh hai trị số: Mk min = - 450 KNm Mk max = 150 KNm Ta có thể kết luận: Vị trí bất lợi nhất của hệ lực tập trung di động trên hệ khi có mắt truyền lực để mô men uốn tại tiết diện K có giá trị tuyệt đối lớn nhất là vị trí đặt tải theo sơ đồ 1. Ứng với sơ đồ này ta có: max |MK| = 450 KNm. 2. Tính chuyển vị trong hệ tĩnh định Theo yêu cầu của đề bài ta phải xác định chuyển vị góc xoay tại tiết diện R do hai nguyên nhân là tải trọng và gối tựa C dịch chuyển sang phải một đoạn là Δ. Với: J1 = 2J; J2 = 3J; E = 2. 10 8 (KN/m 2 ); J = 10 -6 . L1 4 (m 4 ) = 10 -6 . 10 4 = 10 -2 (m 4 ) Δ = 0,01. L1 (m) = 0,01. 10 = 0,1 (m). 2.1. Lập trạng thái phụ “k”: 1. Đặt một mô nen tập trung Mk = 1 vào tiết diện R cần xác định chuyển vị góc xoay. 2. Tính hệ ở trạng thái "k": Ta có nhận xét Mk = 1 được đặt vào hệ khung GEM nên nó chỉ ảnh hưởng đến nội lực của khung GEM và khung chính CD của nó chứ không ảnh hưởng đến nội lực trong các hệ phụ MNAB của nó, vì vậy khi tính hệ ở trạng thái “k” ta chỉ cần quan tâm đến nội lực ở phần khung CDGEM. + Xác định các phản lực: XE = XC = 6 1 ; YC = YD = 8 1 (chiều của phản lực xem hình 10). + Vẽ biểu đồ ( k M ): (Hình 1.11). 2.2. Tính hệ ở trạng thái " p ": Dùng kết quả đã tính ở phần trên, để đễ theo dõi trong quá trình nhân biểu đồ ta vẽ lại phần biểu đồ ( ) trong khung CDGEM (Hình 1.11). PM 2.3. Dùng công thức Măcxoen-Mo tính chuyển vị cần tìm: 1. Tính chuyển vị góc xoay tại R do tải trọng gây ra: ϕR(P): Vận dụng công thức nhân biểu đồ tính chuyển vị góc xoay tại nút R do tải trọng gây ra với lưu ý trong hệ dầm khung có thể bỏ qua ảnh hưởng của lực cắt và lực dọc. a) b) 1,5 125 675 2175 1500 2175 2075 4400 4350 300 4050 " P " R 2J 2J 3J 3J MK=1 2 1 1 1 2 " K " M 2J K ϕR(P) = ( ). (PM k M ) = ⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅⋅⋅ 2 3 2 2 12 4350 EJ3 1 ⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅⋅+⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅+⋅++⋅⋅+ 2 3,5 5 125 3 2 0,5 3 1 5,1 2 5 350 2 1,5 2 5 4050 EJ2 1 ( ) rad. 023,0 10.10.10.2 875,45196 217514503875375,6484583,364167,72975,1771812400 EJ 1 1. 3 2 . 2 6.2175 . EJ2 1 1. 3 2 . 2 6.2175 EJ3 1 5,0. 3 2 1 2 5.2325 2 5,2 .5.2075 EJ2 1 468 == +++++++= ++⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ +++ − 2. Tính chuyển vị góc xoay tại R do gối tựa C dịch chuyển sang phải: ϕR(Δ) ϕR(Δ) = im n 1 i k .R Δ− ∑ = ⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ Δ−− 6 1 = 0,017 (rad) 3. Tính chuyển vị góc xoay tại R do cả hai nguyên nhân đồng thời tác dụng: ϕR = ϕR(P) + ϕR(Δ) = 0,023 + 0,017 = 0,04 (rad). Kết quả mang dấu dương cho ta kết luận tiết diện R dưới tác dụng của hai nguyên nhân trên sẽ bị xoay đi 1 góc 0,04 (rad) thuận chiều kim đồng hồ (cùng chiều với MK = 1 đã giả thiết). BÀI TẬP LỚN CƠ HỌC KẾT CẤU SỐ 2 TÍNH KHUNG SIÊU TĨNH THEO PHƯƠNG PHÁP LỰC BẢNG SỐ LIỆU CHUNG VỀ KÍCH THƯỚC VÀ TẢI TRỌNG Kích thước hình học (m) Tải trọng Thứ tự L1 L2 q (KN/m) P (KN) M (KNm) 1 8 12 30 80 150 2 10 8 40 100 120 3 12 10 50 120 100 4 8 10 20 100 150 5 10 12 40 80 150 6 12 8 30 120 120 7 8 8 50 100 150 8 10 10 20 80 100 9 12 12 40 120 150 10 10 12 30 100 120 YÊU CẦU VÀ THỨ TỰ THỰC HIỆN 1. Tính hệ siêu tĩnh do tải trọng tác dụng: 1.1. Vẽ các biểu đồ nội lực: Mô men uốn Mp, lực cắt Qp, lực dọc Np trên hệ siêu tĩnh đã cho. Biết F = 10J/L1 2 (m 2 ). 1. Xác định bậc siêu tĩnh và chọn hệ cơ bản (HCB). 2. Thành lập hệ phương trình chính tắc dạng chữ. 3. Xác định các hệ số và số hạng tự do của hệ phương trình chính tắc, kiểm tra các kết quả đã tính được. 4. Giải hệ phương trình chính tắc. 5. Vẽ biểu đồ mô men trên hệ siêu tĩnh đã cho do tải trọng tác dụng Mp. Kiểm tra cân bằng các nút và kiểm tra theo điều kiện chuyển vị. 6. Vẽ biểu đồ lực cắt Qp và lực dọc Np trên hệ siêu tĩnh đã cho. 1.2. Xác định chuyển vị ngang của điểm I hoặc góc xoay của tiết diện K. Biết: E = 2.10 8 (KN/m 2 ); J = 10 -6 . L1 4 (m 4 ). 2. Tính hệ siêu tĩnh chịu tác dụng đồng thời của ba nguyên nhân (tải trọng, nhiệt độ thay đổi và gối tựa dời chỗ). 2.1. Viết hệ phương trình chính tắc dạng số. 2.2. Trình bày: 1. Cách vẽ biểu đồ mô men uốn M cc do 3 nguyên nhân đồng thời tác dụng trên hệ siêu tĩnh đã cho và cách kiểm tra. 2. Cách tính các chuyển vị đã nêu ở mục trên. Biết: ) Nhiệt độ thay đổi trong thanh xiên: + Ở thớ trên là Ttr = +36 o + Ở thớ dưới là Td = +28 o . ) Thanh xiên có chiều cao tiết diện h = 0,1 m. ) Hệ số dãn nở dài vì nhiệt độ α = 10-5. ) Chuyển vị gối tựa: + Gối D dịch chuyển sang phải một đoạn Δ1 = 0,001. L1 (m). + Gối H bị lún xuống một đoạn Δ2 = 0,001. L2 (m). SƠ ĐỒ TÍNH KHUNG SIÊU TĨNH 9 2 L1 2 L1 8m L1 2J 3J H D 2J M J J q 2J PI P L2 6m F J 2J 2J 1 I H M Pq D L2 6m 3J 3J 8m L1 2 L1 2 L1 L18m 3 M 3J H J 2J 2J J q D 2J K P L2 6m HD J P 2J 5 2J 2J M M K q 3J 3J L2 6m L18m H D J I F 7 P M 3J 2J J q 3J L2 6m 8m L1 2 2J F 2J D H P q 3J 2J I M 6m L2 L18m q 4 M 3J H 2J 2J P J F q D I J P 6 L2 6m L1 8m L1 8 2J P 3J J M D M K 2J J F q H L2 6m L1 8m L1 D J 10 2J M 3J K 2J P J q 3J H L2 6m L1 8m 2 L1 2J 8m 8m H 2J M I J 2J J P J D 6m L2 VÍ DỤ THAM KHẢO Đề bài: Số Đề: 10.5.8 10 ) Số thứ tự của sơ đồ kết cấu 5 ) Số liệu về kích thước hình học (hàng thứ 5): L1 = 10 m; L2 = 12 m. 8 ) Số liệu về tải trọng (hàng thứ 8): q = 20 KN/m; P = 80 KN; M =100 KNm. Với các số liệu đã cho, sơ đồ tính của kết cấu được vẽ lại như sau: (Hình 2.1). Trình tự tính toán: 1. Tính hệ siêu tĩnh chịu tác dụng của tải trọng 1.1. Vẽ các biểu đồ nội lực: mô men uốn Mp, lực cắt Qp và lực dọc Np. 1. Xác định bậc siêu tĩnh: n = 3V - K = 3. 2 - 3 = 3. 2. Chọn hệ cơ bản (HCB): Là hệ tĩnh định (Hình 2.2a) được suy từ hệ siêu tĩnh đã cho bằng cách loại bỏ bớt 3 liên kết thừa (2 liên kết tại A; 1 liên kết ngăn cản chuyển vị ngang tại D), sau đó thêm vào D và A ba ẩn lực X1; X2; X3. M=100 KNm B C A H D E P = 80 KN 2J 2J q = 20 KN /m K 3J J 6m J 3J 12m Hình 2.1 8m 10m 3. Lập hệ phương trình chính tắc dạng chữ: δ11 X1 + δ12 X2 + δ13 X3 + Δ1p = 0 δ21 X1 + δ22 X2 + δ23 X3 + Δ2p = 0 δ31 X1 + δ32 X2 + δ33 X3 + Δ3p = 0 4. Xác định các hệ số δkm và các số hạng tự do Δkp của hệ phương trình: ♣ Vẽ các biểu đồ mô men đơn vị: , và do lần lượt các ẩn lực M2M1 M3 X1 = 1 (Hình 2.2b), X2 = 1 (Hình 2.2c) và X3 = 1 (Hình 2.2d) tác dụng trên HCB. ♣ Vẽ biểu đồ mô men do tải trọng tác dụng trên HCB (Hình 2.2e). o PM 200 HCB100 M q P e) P M 2J 2J q K 3J C H E J D B J A 3J X1 X3 HCB X2 a) H 2,25 6 X1 = 1 HCB 18 12 2,25 1 18 b) N1=-1,35 M1 Hình 2.2 0 10 X2 = 1 HCB 10 0 10 1 c) M2 X3 =1 HCB d) N2=0 12 12 0 0 1 N3= 0 M3 ♣ Dùng công thức Măcxoen- Mo và phép nhân biểu đồ để tính các hệ số và các số hạng tự do của hệ phương trình chính tắc: δ11 = = +⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅⋅+⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅⋅ 12 3 2 2 1012 EJ2 1 12 3 2 2 1212 EJ 1 EJ 1464 18 3 2 2 1818 EJ3 1 =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅⋅+ δ12 = δ21 = = EJ 480 1012 2 618 EJ3 1 −=⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅+− δ22 = = ( ) EJ 67,566 EJ3 1700 10 3 2 2 1010 EJ2 1 101210 EJ3 1 ==⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅⋅+⋅⋅ δ23 = δ32 = = EJ 540 12 2 1010 EJ2 1 10 2 1212 EJ3 1 −=⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅−⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅− δ33= = ( ) EJ 1488 121012 EJ2 1 12 3 2 2 1212 EJ 1 12 3 2 2 1212 EJ3 1 =⋅⋅+⋅⋅⋅⋅+⋅⋅⋅⋅= δ13 = δ31 = = EJ 240 12 3 1 6 2 1212 EJ3 1 =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅+⋅ Δ1p = = ×M1 M1 × M1 M2 ×M2 M2 × M2 M3 × M3 M3 ×M1 M3 o PM × M 1 EJ 20880 12 3 2 6 2 12960 EJ3 1 610200 3 2 12 3 2 2 10100 EJ2 1 =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅+⋅⋅+⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅⋅−⋅⋅⋅−= Δ2p = = EJ 19200 10 2 12960 EJ3 1 −=⋅⋅⋅− Δ3p = = EJ 7680 12 3 1 2 12960 EJ3 1 =⋅⋅⋅⋅ ♣ Kiểm tra kết quả tính các hệ số δkm của hệ phương trình chính tắc: Vẽ biểu đồ mô men đơn vị tổng cộng (Hình 2.3): Kiểm tra các hệ số thuộc hàng thứ nhất của hệ phương trình: Σδ1m = δ11 + δ12 + δ13 = = +⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅⋅ 12 3 2 2 1212 EJ 1 +⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅⋅+ 12 3 2 2 1012 EJ2 1 EJ 1224 812 2 186 6 3 2 2 66 EJ3 1 =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅⋅++⋅⋅⋅ Kiểm tra các hệ số thuộc hàng thứ hai của hệ phương trình: Σδ2m= δ21 + δ22 + δ23 = = EJ 33,453 10 3 1 2 2 1010 EJ2 1 81210 EJ3 1 −=⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅+⋅−⋅⋅⋅− Kiểm tra các hệ số thuộc hàng thứ ba của hệ phương trình: Σδ3m = δ31 + δ32 + δ33 = = o PM × M2 o PM × M3 Ms M2 + M3M1 += X2=1 X3=1 X1 = 1 6 MS HCB 8 12 12 2 Hình 2.3 M1 M s× M2 Ms× M3 Ms× EJ 1188 12 3 2 2 1212 EJ 1 1210 2 122 EJ2 1 8 2 1212 EJ3 1 =⋅⋅⋅⋅+⋅⋅+⋅+⋅⋅⋅ Kiểm tra tất cả các hệ số của hệ phương trình chính tắc: ∑ ∑δ = = =3 1k 3 1m Km EJ 7,1958 = = ⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅⋅+⋅⋅⋅+⋅⋅⋅⋅+⋅⋅⋅⋅ 81286 3 2 2 66 EJ3 1 12 3 2 2 1012 EJ2 1 12 3 2 2 1212 EJ 1 EJ 75,1958 12 3 2 2 1212 EJ 1 10 3 2 2 2 1010 2 122 102 EJ2 1 =⋅⋅⋅⋅+⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅+⋅++⋅⋅+ Kiểm tra các số hạng tự do của hệ phương trình chính tắc: ΣΔkp = Δ1p + Δ2p + Δ3p = = EJ 9360 8 2 12960 EJ3 1 610200 3 2 12 3 2 2 10100 EJ2 1 =⋅⋅⋅+⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅⋅−⋅⋅⋅− 5.Giải hệ phương trình chính tắc: 1464X1 - 480X2 + 240X3 + 20880 = 0 X1 = - 2,225 KN -480X1 + 566,67X2 - 540X3 - 19200 = 0 X2 = 41,914 KN 240X1 - 540X2 +1488X3 + 7680 = 0 X3 = 10,4 KN 6. Vẽ biểu đồ mô men trên hệ siêu tĩnh đã cho do tải trọng tác dụng: Khi cộng các biểu đồ ta cần phải có sự thống nhất chung về dấu của các nội lực giữa các biểu đồ. Để đỡ nhầm lẫn ta có thể tự qui ước M > 0 khi căng dưới với các thanh ngang; căng phải với các thanh đứng và ngược lại. Ở đây chúng tôi lập bảng tính các mô men tại các đầu thanh với qui ước: người quan sát đứng ở trong khung HCBA; M > 0 căng về phía người quan sát; M < 0 căng về phía ngược lại. Đầu thanh Mp o Mp(KNm) MED 26,7 0 0 0 26,7 MEK 26,7 0 0 100 126,7 M1.X1 M2.X2 M3.X3 Ms M s× o PM × Ms Mp M2 M3 X1+ o PM X2 + X3 +M1 = MCK 13,35 0 0 0 13,35 MCH 13,35 419,14 - 124,8 0 307,69 MHC 40,05 419,14 0 - 960 -500,81 MCB 0 419,14 - 124,8 0 294,34 MBC 0 0 - 124,8 0 - 124,8 MBA 0 0 - 124,8 0 - 124,8 ∗ Kiểm tra cân bằng nút E về mô men: ΣME = 100 + 26,7 - 126,7 = 0 ∗ Kiểm tra cân bằng nút B về mô men: ΣMB = 124,8 - 124,8 = 0 ∗ Kiểm tra cân bằng nút C về mô men: ΣMC = 307,69 - 13,35 - 294,34 = 0 ∗ Kiểm tra theo điều kiện chuyển vị: ⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅⋅+⋅⋅⋅−⋅⋅⋅⋅− 610200 3 2 12 3 2 2 107,126 EJ2 1 12 3 2 2 127,26 EJ 1 ⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅⋅+⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅+⋅⋅−⋅⋅⋅−+ 12 3 2 2 128,124 EJ 1 8 2 1281,500 8 2 1269,307 6 3 2 2 635,13 EJ3 1 ( ) ) m ( 1010102 04,1217 EJ 04,1217 08,392204,2705 EJ 1 10 3 1 2 2 1034,294 10 3 2 2 2 108,124 EJ2 1 468 ⋅⋅⋅−=−=− =⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅+⋅−⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅+⋅+ − = - 0,61 (mm). Tính sai số theo biểu thức: ( )% A BA +=δ ta có %545,0 04,2705 08,392204,2705 <=−=δ là sai số trong giới hạn cho phép ta có thể coi chuyển vị đã tính là bằng 0, điều đó chứng tỏ biểu đồ Mp đã vẽ đúng. 7. Vẽ biểu đồ lực cắt Qp và biểu đồ lực dọc Np: ♣ Biểu đồ lực cắt Qp (Hình 2.5) được suy ra từ biểu đồ Mp dựa vào mối liên hệ vi phân giữa M và Q: Dùng công thức QAB = L M 0ABQ Δ± để lập bảng tính lực cắt tại các đầu thanh với sinα = 0,6; cosα = 0,8. Đầu thanh L (m) 0 ABQ ± L MΔ Qp (KN) QDE = QED 1 2 0 (26,7 - 0)/12 2,2 25 QCK = QKC 6 0 - (13,35 - 0)/6 - 2,225 QEK 1 0 (20.10.0,8)/ 2 126,7/10 67, 33 QKE 1 0 - (20.10.0,8)/2 126,7/10 - 92,67 QCH = QHC 1 2 0 (500,81 + 307,69)/12 67, 375 QCH = QHC 1 2 0 (500,81 + 307,69)/12 67, 375 QCB = QBC 1 0 0 - (294,34 + 124,8)/10 - 41,914 QBA = QAB 1 2 0 124,8/12 10. 4 ♣ Biểu đồ lực dọc Np (Hình 2.6) được suy từ biểu đồ lực cắt Qp bằng cách xét cân bằng hình chiếu các ngoại lực và nội lực tại các nút E, K, C và B với sinα = 0,6; cosα = 0,8. ♣ Xét cân bằng nút E: ΣX = NEK. 0,8 + 67,33. 0,6 - 2,25 = 0 NEK = - 47,685 KN ΣU = NED. 0,8 + 67,33 - 2,25. 0,6 = 0 NED = - 82,475 KN ♣ Xét cân bằng nút K: NBA NBC X B Y 10,4 80 41,914 2,25 Y X C NCH 41,914 69,6 117,525 67,375 E NED α 2,25 67,33 NEK K X U NKC NKE α X U K 92,67 2,25 AH E C QP ( KN ) 2,25 B D 67,33 92,67 10,4 41,914 67,375 2,25 Hình 2.5 ΣX = NKE. 0,8 - 92,67. 0,6 - 2,25 = 0 → NKE = 72,315 KN ΣU = NKC. 0,8 + 2,25. 0,6 + 92,67 = 0 → NKC = - 117,525 KN ♣ Xét cân bằng nút B: ΣX = NBC - 80 + 10,4 = 0 → NBC = 69,6 KN ΣY = NBA + 41,914 = 0 → NBA = - 41,914 KN ♣ Xét cân bằng nút C: ΣX = 69,6 - 67,375 - 2,25 = 0 ΣY = NCH + 117,525 - 41,914 = 0 → NCH = - 75,611 KN 1.2. Tính chuyển vị góc xoay tại K: Với E = 2. 10 8 KN/m 2 ; J =10 -6 . L1 4 (m 4 ) = 10 -6 . 10 4 = 10 -2 (m 4 ) 1. Lập trạng thái phụ “k” trên hệ tĩnh định được suy ra từ hệ siêu tĩnh đã cho bằng cách loại bỏ 3 liên kết thừa. Ở đây chúng tôi chọn giống HCB (Hình 2.2). 2. Vẽ biểu đồ mô men ở trạng thái phụ “k” (Hình 2.7). 3. Dùng công thức nhân biểu đồ tính ϕK: ϕK(P) ⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅⋅⋅+⋅⋅= 1 2 12 500,81 - 2 12 307,69 1 2 6 35,13 EJ3 1 ( ) EJ 372,89 - 1001,62 - 615,38 35,13 EJ 1 =+= rad 00019,0 101010 2 372,89 468 −=⋅⋅⋅−= − Vậy tiết diện K bị xoay một góc 0,00019 rad thuận chiều kim đồng hồ. D E 117,525 A C NP ( KN) ) H B K 72,315 69,6 41,914 47,685 82,475 75,611 Hình 2.6 K MK =1 '' K '' 1 Hình 2.7 MK o 2. Tính hệ siêu tĩnh chịu tác dụng đồng thời của ba nguyên nhân (tải trọng, sự thay đổi nhiệt độ và gối tưa dời chỗ): 2.1. Viết hệ phương trình chính tắc dạng số: 1. Chọn hệ cơ bản giống như trên (Hình 2.8). X2 M D C B A +120 -80 E Δ1 P 2J 2J q 3J H J J X1 X3 HCB 3J K Δ2 Hình 2.8 2. Lập hệ phương trình chính tắc dạng chữ: δ11 X1 + δ12 X2 + δ13 X3 + Δ1p + Δ1t + Δ1Δ = Δ1 δ21 X1 + δ22 X2 + δ23 X3 + Δ2p+ Δ2t + Δ2Δ = 0 δ31 X1 + δ32 X2 + δ33 X3 + Δ3p + Δ3t +Δ3Δ = 0 3. Xác định các số hạng tự do Δkt và ΔkΔ: im i kk R - Δ⋅=Δ ∑Δ ∑∑ Ω⋅Δ⋅α±+Ω⋅⋅α=Δ M h N t K t Kckt Với Δ1 = 0,001.L1 = 0,001. 10 = 0,01 (m) Δ2 = 0,001.L2 = 0,001. 12 = 0,012 (m) tc = (36 + 28)/2 = 32 0 ; ⎜Δt⎜= 80; α = 10-5; h = 0,1 (m) Sử dụng các kết quả tính nội lực đơn vị của thanh xiên EK đã tính ở trên ta có: 0N N ; KN 1,35 - N 321 === ( ) 0 0,044 10 4368 2 10 12 1,0 8 10 10 1,35 3210 t3t2 5- 5 5 t1 =Δ=Δ =⋅=⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅⋅+⋅−⋅=Δ −− Phản lực đứng tại liên kết H được ghi trong các (Hình 2.3), (Hình 2.4) và (Hình 2.5). Δ1Δ = - 2,25. Δ2 = - 2,25. 0,012 = - 0,027 Δ2Δ = - 1. Δ2 = - 0,012 Δ3Δ = 0 4. Lập hệ phương trình chính tắc dạng số: 1464 X1 - 480 X2 + 240 X3 + 20880 + (0,044 - 0,027)EJ = 0,01EJ -480 X1 + 566,67 X2 - 540 X3 - 19200 + 0 - 0,012EJ = 0 240 X1 - 540 X2 + 1488 X3 + 7680 + 0 + 0 = 0 1464 X1 - 480 X2 + 240 X3 + 34880 = 0 - 480 X1 + 566,67 X2 - 540 X3 - 43200 = 0 (**) 240 X1 - 540 X2 + 1488 X3 + 7680 = 0 2.2. Trình bày cách tính: 1. Mô men uốn Mcc trên hệ siêu tĩnh đã cho do tác dụng đồng thời của 3 nguyên nhân: tải trọng, sự thay đổi nhiệt độ trong thanh xiên EK và sự dời chỗ của gối tựa D và H. ♦ Giải hệ phương trình (**) ta được các nghiệm X1, X2, X3 ♦ ♦ Kiểm tra theo điều kiện chuyển vị ta dùng biểu thức: vế phải của hệ phương trình +Δ−Δ− ∑∑ = Δ= 3 1k k 3 1k kt = - Δ1t - Δ1Δ - Δ2Δ + Δ1 = 0,005 → Nếu kết quả nhân biểu đồ thỏa mãn biểu thức trên thì biểu đồ Mcc được xem là đúng. Mcc M2 M3 X1+ o PM= M1 X2 + X3 + Mcc = Ms × 2. Cách tính chuyển vị góc xoay tại K: ♦ Lập trạng thái phụ "k" như trên (Hình 2.7) ♦ Tính hệ tĩnh định đã chọn ở trạng thái "k": Xác định phản lực tại D, H; vẽ biểu đồ mô men và xác định lực dọc trong thanh xiên EK. ♦ ϕK(P; t0; Δ) = + Δkt 0 +ΔkΔ 0 Mcc o Mk× Ở đây với trạng thái “k” đã chọn để tính góc xoay tại K ta có phản lực tại gối tựa D; phản lực đứng tại H; và nội lực mô men, lực dọc trong thanh xiên EK bằng 0 nên Δkt 0 = ΔkΔ 0 = 0. BÀI TẬP LỚN CƠ HỌC KẾT CẤU SỐ 3 TÍNH KHUNG SIÊU TĨNH THEO PHƯƠNG PHÁP CHUYỂN VỊ VÀ PHƯƠNG PHÁP PHÂN PHỐI MÔ MEN. BẢNG SỐ LIỆU CHUNG VỀ KÍCH THƯỚC VÀ TẢI TRỌNG Kích thước hình học (m) Tải trọng Thứ tự L1 L2 q (KN/m) P (KN) M (KNm) 1 8 12 30 80 150 2 10 8 40 100 120 3 12 10 50 120 100 4 8 10 20 100 150 5 10 12 40 80 150 6 12 8 30 120 120 7 8 8 50 100 150 8 10 10 20 80 100 9 12 12 40 120 150 10 10 12 30 100 120 YÊU CẦU VÀ THỨ TỰ THỰC HIỆN: 1. Vẽ biểu đồ mô men uốn Mp của khung siêu tĩnh đã cho theo phương pháp chuyển vị. 2. Vẽ biểu đồ mô men uốn Mp của khung siêu tĩnh đã cho theo phương pháp phân phối mô men. 3. Vẽ biểu đồ lực cắt Qp, lực dọc Np trên hệ siêu tĩnh đã cho. 4. Xác định chuyển vị ngang của điểm I hoặc góc xoay của tiết diện K. Biết: E = 2.10 8 (KN/m 2 ); J = 10 -6 . L1 4 (m 4 ). Chú ý: 1. Vẽ xong biểu đồ mô men uốn Mp cần kiểm tra cân bằng các nút và cân bằng hình chiếu cho các biểu đồ lực cắt Qp, lực dọc Np. 2. Cần so sánh kết quả tính nội lực giữa hai phương pháp. 3. Cần hiểu rõ ý nghĩa của công thức tính chuyển vị và cách lập trạng thái phụ ''k'' để tính chuyển vị. SƠ ĐỒ TÍNH KHUNG SIÊU TĨNH (Bài tập lớn số 3) M P 4 L1 2J J q J P M I 6m L2 8m 0,5L2 0,5L2 6 2 L1 2 L1 J J q 2J K J P L2 0,5L2 7 0,5L2 1 L1 2J 2J K J q L2 2 L1 2 L1 4 L1 8m J 2J K 2J P J P q 2 0,5L2 6m 0,5L2 L2 4 L1 P J J K 2J q43 6m L2 0,5L2 0,5L2 8m 2J PI J J q 0,5L2 J 0,5L2 P 0,5L2 L1 2 L1 L1 P 2J K 2J J M q P 5 0,5L2 0,5L2 2 L1 4 L1 J 2J K 2J q J P 8 0,5L2 6m 0,5L2 L2 8m10 J M 2J 2J K P q9 J 2J q 2J K P 6m L2 VÍ DỤ THAM KHẢO Đề bài: Số đề: 10. 7. 5 10 ) Số thứ tự của sơ đồ kết cấu 7 ) Số liệu về kích thước hình học (hàng thứ 7): L1 = 8 m; L2 = 8 m. 5 ) Số liệu về tải trọng (hàng thứ 5): q = 40KN/m; P = 80 KN. Với các số liệu đã cho, sơ đồ tính của kết cấu được vẽ lại như sau (Hình 3.1): P = 80 KN Hình 3.2 Z1P C D A B Z2 HCB P q P C 6m 4m 4m Hình 3.1 D J K 2J 2J q = 40 KN /m J B A 8m 2m 8m Trình tự tính toán: 1. Dùng phương pháp chuyển vị vẽ biểu đồ mô men uốn MP do tải trọng tác dụng trên hệ siêu tĩnh đã cho: 1.1. Xác định số ẩn số: n = ng + nt = 1 + 1 = 2. 1.2. Lập hệ cơ bản (HCB): Thêm vào nút B một liên kết mô men và một liên kết lực, tương ứng với chúng là các ẩn chuyển vị Z1 và Z2 (Hình 3.2). 1.3. Lập hệ phương trình chính tắc: r11 Z1 + r12 Z2 + R1p = 0 r21 Z1 + r22 Z2 + R2p = 0 1.4. Dùng bảng tra vẽ các biểu đồ đơn vị: , và do lần lượt các ẩn Z1 = 1 (Hình 3.3), Z2 = 1 (Hình 3.4) và tải trọng (Hình 3.5) gây ra trên HCB. o PM 1.5. Tính các hệ số: r11; r12; r22 và các số hạng tự do R1p; R2p: + Tách nút B ở các biểu đồ, , và xét cân bằng về mô men để xác định các phản lực mô men r11, r12 và R1p trong liên kết mô men được thêm vào B trên HCB. + Xét cân bằng về lực của thanh BC ở biểu đồ và để xác định các phản lực thẳng r22 và R2p trong liên kết lực được thêm vào B trên HCB. M1 M2 o PMM1 M2 o PM2 M 0,5EJ 0,6EJB r11 r11=1,1EJ 0,094EJ B r12 r12 = r21 = - 0,094EJ 400 R1p 160 B R1p= - 240 0,006EJ 0,024EJ C B r22 r22=0,03EJ P B C R2p 25 R2p= 25 q Z1 = 1 Z2 = 1 0,6EJ M1 B HCB 0,25EJ 0,5EJ Hình 3.3 M2 B 0,094EJ HCB 0,094EJ 0,047EJ Hình 3.4 *MP ( KNm ) 400 160 400 160 100 120 Hình 3.5 1.6. Giải hệ phương trình chính tắc: 1,1EJ Z1 - 0,094EJ Z2 - 240 = 0 Z1 = 200,712/EJ - 0,094EJ Z1 + 0,03EJ Z2 + 25 = 0 Z2 = - 204,436/EJ 1.7. Vẽ biểu đồ mô men trên hệ siêu tĩnh đã cho (Hình 3.6): Khi cộng các biểu đồ ta cần phải có sự thống nhất chung về dấu của các nội lực giữa các biểu đồ. Để đỡ nhầm lẫn ta có thể tự qui ước M > 0 khi căng dưới với các thanh ngang; căng phải với các thanh đứng và ngược lại. Ở đây chúng tôi lập bảng tính mô men tại các đầu thanh với qui ước: người quan sát đứng ở trong khung khi đó M > 0 căng về phía người quan sát và M < 0 căng về phía ngược lại. Đầu thanh Mp Mp MBK 0 0 - 160 - 160 MBA - 100,356 - 19,217 0 - 119,573 MBC 120,427 0 - 400 - 279,573 MAB 50,178 19,217 0 69,395 MDC 0 - 9,608 -120 - 129,608 Kiểm tra cân bằng nút B về mô men: ΣMB = 279,573 - 119,573 - 160 = 0 129,608 279,573 119,573 160 B D C K A B 160 279,573 400 95,196 160 (KNm) MP 69,395 119,573 Hình 3.6 M1. Z1 M2. Z2 Mp M2 Z1+ M1 = Z2 + oPM 2. Dùng phương pháp phân phối mô men (PPMM) vẽ biểu đồ mô men uốn MP: Hệ siêu tĩnh đã cho có một nút cứng B có chuyển vị thẳng, trình tự tính như sau: 2.1. Xác định số ẩn số: n = nt = 1. 2.2. Lập hệ cơ bản (HCB) (Hình 3.7). 2.3. hệ phương trình chính tắc: r11 Z1 + R1p = 0 2.4. biểu đồ đơn vị do Z1 = 1 gây ra trên HCB (Hình 3.8). Khác với phương pháp chuyển vị ở đây mô men tại nút B đã cân bằng sau khi thực hiện sơ đồ PPMM (Hình 3.8). ♣Xác định độ cứng đơn vị qui ước ρkj: ρBA = iBA = 0,125EJ; P B C D A P q Z1 HCB Hình 3.7 M1 M1 EJ15,0 10 EJ2 4 3 4 3 BCBC i =⋅==ρ ♣ Xác định các hệ số phân phối mô men μkj: 545,0 EJ15,0EJ125,0 EJ15,0 ; 455,0 EJ15,0EJ125,0 EJ125,0 BCBA =+==+= μμ ♣ Kiểm tra các hệ số PPMM: Σ μBj = μBA + μBC = 0,455 + 0,545 = 1 ♣ Lập sơ đồ PPMM để vẽ (Hình 3.8): Ở đây chúng tôi sử dụng kết quả biểu đồ M1 M2 tra bảng do Z2 =1 ở trên, đó là (Hình 3.4) trong phần tính theo phương pháp chuyển vị). + + - 0,02 2EJ - 0,043EJ +0,094EJ +0,094EJ +0,051EJ +0,072EJ -0,051EJ 0, 45 5 0,54 B A C D 0 + 0,047EJ C A D Z1=1 M1 0,051EJ 0,072EJ 0,047EJ Hình 3.8 B o PM ♣ Lập sơ đồ PPMM để vẽ (Hình 3.9) Sử dụng kết quả biểu đồ tra bảng do tải trọng tác dụng ở trên, đó là Mp o (Hình 3.5) trong phần tính theo phương pháp chuyển vị. + 0, 45 5 0,545 B A C D 0 -160 400 -130,8 +269,2 -109,2 -54,6 -120 Hình 3.9 B D A 160 269,2 400 100 120 160 ( KNm ) 109,2 54,6 C oMP 2.5. Xác định các hệ số của phương trình chính tắc: 0,006EJ 0,015EJ C r11 B r11 = 0,021EJ 25 R1pB 20,475 P C R1p = 4,525 2.6. Giải phương trình chính tắc: 0,021EJ. Z1 + 4,525 = 0 Z1 = - 215,476/EJ 2.7. Vẽ biểu đồ mô men trên hệ siêu tĩnh: (Hình 3.10). Mp = M1 . Z1+ Mpo Lập bảng tính các mô men tại các đầu thanh với qui ước: người quan sát đứng ở trong khung; M > 0 căng về phía người quan sát; M < 0 căng về phía ngược lại. Sau đó so sánh kết quả tính Mp giữa phương pháp chuyển vị và phương pháp phân phối mô men (sai số kết quả tính giữa 2 phương pháp được ghi trong bảng). Đầu thanh Mpo Mp Sai số giữa hai PP MBK 0 - 160 - 160 0% MBA - 10,989 - 109,2 - 120,189 0,5% MBC - 10,989 - 269,2 - 280,189 0,22% MAB 15,514 54,6 70,114 0,1% MDC - 10,127 -120 - 130,127 0,4% M1. Z1 3. Vẽ biểu đồ lực cắt Qp và biểu đồ lực dọc Np: 3.1 Biểu đồ lực cắt Qp (Hình 3.11) được suy ra từ biểu đồ Mp. Ở đây chúng tôi dùng kết quả tính MP theo phương pháp chuyển vị (Hình 3.6) để tính lực cắt tại các đầu thanh dựa vào mối liên hệ vi phân giữa M và Q: 3.2. Dùng công thức: QAB = L M Q0AB Δ± QBA = L M Q0BA Δ± Kết quả tính lực cắt tại các đầu thanh được ghi trong bảng sau: Đầu thanh L(m) 0ABQ ± L MΔ Qp QBK = QKB 2 0 - (160 - 0)/2 - 80 QAB = QBA 8 0 - (69,395+119,573)/8 - 23,621 C D B A 160 280,189 400 94,937 160 (KNm) 130,127 MP 70,114 120,189 Hình 3.10 QBC 10 (40.10.0,8)/2 279,573/10 187,957 QCB 10 - (40.10.0,8)/2 279,573/10 - 132,043 QCE = QEC 4 0 95,196/4 23,799 QED = QDE 4 0 - (129,608 + 95,196)/4 -56,201 3.3. Biểu đồ lực dọc Np (Hình 3.12) được suy từ biểu đồ lực cắt Qp bằng cách xét cân bằng hình chiếu các nội lực và ngoại lực tại các nút B và C với sinα = 0,6; cosα = 0,8. ♣ Xét cân bằng nút B: Σ X = NBC. 0,8 - 187,957. 0,6 + 23,62 = 0 NBC = 111,443 KN Σ U = NBA. 0,8 + 187,957 + 80. 0,8 - 23,62. 0,6 = 0 → NBA = - 297,183 KN ♣ Xét cân bằng nút C: C K B A E D QP 187,957 23,621 132,043 80 23,621 56,201 (KN) Hình 3.11 A D B K 111,443 NP (KN) 297,231 128,557 182,769 C Hình 3.12 X NBC NBA α NBK = 0 B 80 187,957 23,62 U NCB NCD α 132,043 X U C 23,62 Σ X = NCB. 0,8 + 132,043. 0,6 + 23,62 = 0 NCB= - 128,557 KN Σ U = NCD. 0,8 + 23,62. 0,6 + 132,043 = 0 NCD = - 182,769 KN 4. Tính chuyển vị góc xoay tại K: Với E = 2. 10 8 KN/m 2 ; B MK = 1 K J =10 -6 . L1 4 (m 4 ) = 4096. 10 -6 (m 4 ) 4.1. Lập trạng thái phụ “k” trên hệ tĩnh định được suy ra từ hệ siêu tĩnh đã cho bằng cách loại bỏ liên kết khớp tại C (Hình 3.13). C A 4.2. Vẽ biểu đồ mô men ở trạng thái phụ “k” (Hình 3.14). 4.3. Dùng công thức nhân biểu đồ tính ϕK: D '' k '' Hình 3.13 1 MK0 Hình 3.14 129,608 D C K A B 279,573 160 400 95,196 160 (KNm) MP 69,395 119,573 Hình 3.6 ϕK(P) = ⎥⎦ ⎤⎢⎣ ⎡ ⋅⋅⋅⋅+⎟⎠ ⎞⎜⎝ ⎛ ⋅⋅= 1 2 8 19,573 - 1 2 8 395,69 EJ 1 1 2 2 160 EJ2 1 ϕK(P) = - 0,00015 rad Vậy tiết diện K sẽ bị xoay một góc 0,00015 rad thuận chiều kim đồng hồ. ×MP MK Phụ lục: Mẫu Trang bìa TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI HÀ NỘI BỘ MÔN SỨC BỀN - CƠ KẾT CẤU BÀI TẬP LỚN ....... SỐ .... TÍNH HỆ TĨNH ĐỊNH Số đề : 4 . 5 . 3 Họ và tên sinh viên : Lớp : Người hướng dẫn : Hà Nội -2006 MỤC LỤC Trang Lời giới thiệu 3 Các yêu cầu chung 4 Phần I: SỨC BỀN VẬT LIỆU Bài tập lớn số 1: Đặc trưng hình học của hình phẳng Bảng số liệu 7 Ví dụ tham khảo 11 Bài tập lớn số 2: Tính dầm thép Bảng số liệu 18 Ví dụ tham khảo 23 Bài tập lớn số 3: Tính cột chịu lực phức tạp Bảng số liệu 37 Ví dụ tham khảo 41 Bài tập lớn số 4: Tính dầm trên nền đàn hồi Bảng số liệu 49 Ví dụ tham khảo 53 Phần II: CƠ HỌC KẾT CẤU Bài tập lớn số 1: Tính hệ thanh phẳng tĩnh định Bảng số liệu 65 Ví dụ tham khảo 68 Bài tập lớn số 2: Tính khung siêu tĩnh theo phương pháp lực Bảng số liệu 81 Ví dụ tham khảo 84 Bài tập lớn số 3: Tính khung siêu tĩnh theo phương pháp chuyển vị Và phương pháp phân phối mô men Bảng số liệu 96 Ví dụ tham khảo 98 Phụ lục 108 Mục lục 109

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfbai_tap_lon_sbvl_6022.pdf
Tài liệu liên quan