Tiểu luận Hệ thống pháp luật liên quan đến vấn đề lao động trẻ em ở Việt Nam

Giới thiệu nội dung tài liệu: MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU 2 CHƯƠNG I. HỆ THỐNG PHÁP LUẬT LIÊN QUAN ĐẾN VẤN ĐỀ LAO ĐỘNG TRẺ EM 3 1.1 Những quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em 3 1.2 Hệ thống pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em 3 1.3 Hệ thống pháp luật liên quan đến vấn đề lao động trẻ em ở Việt Nam 5 CHƯƠNG II. SO SÁNH HỆ THỐNG PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG VIỆT NAM VỚI CÁC CÔNG ƯỚC CỦA ILO LIÊN QUAN ĐẾN VẤN ĐỀ LAO ĐỘNG TRẺ EM 10 CHƯƠNG III. ĐỀ XUẤT SỬA ĐỔI VÀ BỔ SUNG ĐỐI VỚI HỆ THỐNG PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ LAO ĐỘNG TRẺ EM 14 KẾT LUẬN 15 PHỤ LỤC 16

doc15 trang | Chia sẻ: maiphuongtl | Ngày: 08/07/2013 | Lượt xem: 675 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Tiểu luận Hệ thống pháp luật liên quan đến vấn đề lao động trẻ em ở Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Môc lôc Trang Lêi giíi thiÖu 2 Ch­¬ng I. HÖ thèng ph¸p luËt liªn quan ®Õn vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em 3 1.1 Nh÷ng quan ®iÓm, chñ tr­¬ng cña §¶ng vµ Nhµ n­íc vÒ c«ng t¸c b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em 3 1.2 HÖ thèng ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em 3 HÖ thèng ph¸p luËt liªn quan ®Õn vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em ë ViÖt Nam 5 Ch­¬ng II. So s¸nh hÖ thèng ph¸p luËt lao ®éng ViÖt nam víi c¸c C«ng ­íc cña ILO liªn quan ®Õn vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em 10 Ch­¬ng III. §Ò xuÊt söa ®æi vµ bæ sung ®èi víi HÖ thèng ph¸p luËt hiÖn hµnh vÒ lao ®éng trÎ em 14 KÕt luËn 15 Phô lôc 16 Lêi giíi thiÖu TrÎ em lµ niÒm h¹nh phóc cña mçi gia ®×nh, lµ t­¬ng lai cña ®Êt n­íc. §ã lµ t­ t­ëng lu«n lu«n ®­îc qu¸n triÖt trong mäi chÝnh s¸ch, v¨n b¶n ph¸p luËt trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp liªn quan ®Õn vÊn ®Ò ch¨m sãc, gi¸o dôc vµ b¶o vÖ trÎ em. Nh÷ng qui ®Þnh ®Çu tiªn mang tÝnh nguyªn t¾c trong HiÕn ph¸p n¨m 1946 ®· kh¼ng ®Þnh trÎ em cã quyÒn ®­îc b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ häc tËp. Cho ®Õn nay tr¶i qua rÊt nhiÒu thêi kú x©y dùng vµ ph¸t triÓn ®Êt n­íc, c¸c qui ®Þnh vÒ quyÒn cña trÎ em ngµy cµng ®­îc më réng, cô thÓ ho¸ vµ lµm s©u s¾c h¬n vÒ mÆt néi dung trong c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt ë hÇu hÕt c¸c lÜnh vùc, ®Æc biÖt ®èi víi vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em. Mèi quan t©m nµy cµng thÓ hiÖn râ h¬n khi Quèc héi n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ban hµnh c¸c luËt quan träng: LuËt B¶o vÖ, Ch¨m sãc vµ Gi¸o dôc trÎ em, LuËt Phæ cËp Gi¸o dôc TiÓu häc n¨m 1991 vµ Bé luËt Lao ®éng n¨m 1994. C¸c LuËt nµy ®· gãp phÇn h¹n chÕ ®­îc t×nh tr¹ng trÎ em ph¶i lao ®éng sím vµ t¹o ra b­íc chuyÓn biÕn trong ý thøc còng nh­ trong hµnh ®éng cña c¸c c¬ quan Nhµ n­íc, c¸c tæ chøc x· héi còng nh­ cña c¸c ®èi t­îng. Trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ ViÖt Nam cßn ë møc ph¸t triÓn thÊp, tû lÖ hé ®ãi nghÌo cßn cao, nh­ng kh«ng thÓ lÊy lý do ®ãi nghÌo ®Ó chËm hµnh ®éng cho viÖc chèng l¹i sù tuyÓn dông trÎ em vµo lµm nh÷ng c«ng viÖc cã ®iÒu kiÖn nguy hiÓm vµ ®éc h¹i cho søc khoÎ cña c¸c em. Do ®ã chØ cã nh÷ng chÝnh s¸ch kinh tÕ thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña ng­êi nghÌo trong d©n c­ míi cã kh¶ n¨ng cã nhiÒu t¸c dông ®èi víi viÖc gi¶i quyÕt vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em. Bµi viÕt nµy nh»m ®­a ra mét ®¸nh gi¸ toµn diÖn hÖ thèng ph¸p luËt hiÖn hµnh cña ViÖt Nam vÒ vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em còng nh­ nh÷ng khuyÕn nghÞ ®èi víi viÖc söa ®æi vµ bæ sung cÇn thiÕt ®Ó t¹o ra mét hµng rµo ph¸p luËt cã hiÖu qu¶ ®Ó b¶o vÖ c¸c quyÒn cña trÎ em. Ch­¬ng I. HÖ thèng ph¸p luËt liªn quan ®Õn vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em 1.1 Nh÷ng quan ®iÓm, chñ tr­¬ng cña §¶ng vµ Nhµ n­íc vÒ c«ng t¸c b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em T¹i Héi nghÞ toµn quèc vÒ c«ng t¸c b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em, ®ång chÝ Tæng BÝ th­ Lª Kh¶ Phiªu ®· nªu râ “mét trong nh÷ng quan ®iÓm c¬ b¶n chi phèi toµn bé ®­êng lèi cña ®¶ng ta lµ coi träng con ng­êi võa lµ môc tiªu, võa lµ ®éng lùc cña sù nghiÖp ph¸t triÓn ®Êt n­íc theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, mµ trÎ em lµ líp m¨ng non, lµ nguån h¹nh phóc cña gia ®×nh, lµ t­¬ng lai cña d©n téc. C¸c em sÏ lµ líp ng­êi kÕ tôc sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc, nh­ng khi c¸c em cßn ch­a ph¸t triÓn ®Çy ®ñ, cßn non nít c¶ vÒ thÓ chÊt lÉn tinh thÇn, dÔ bÞ tæn th­¬ng th× viÖc b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em lu«n lu«n lµ mèi quan t©m ®Æc biÖt, hµng ®Çu cña ®¶ng vµ Nhµ n­íc ta”. §ång thêi ®ång chÝ Tæng BÝ th­ cßn nhÊn m¹nh r»ng “ë ph¹m vi quèc gia, ­u tiªn cho trÎ em cã nghÜa lµ c¸c vÊn ®Ò ch¨m sãc, b¶o vÖ, ph¸t triÓn trÎ em, trë thµnh mét bé phËn quan träng kh«ng thÓ thiÕu ®­îc trong chiÕn l­îc æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. §¶ng vµ Nhµ n­íc ph¶i thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®Çu t­ ngµy mét t¨ng, ®Ó mäi trÎ em ®Òu cã c¬ héi ®­îc h­ëng c¸c dÞch vô ch¨m sãc søc khoÎ, v¨n ho¸ thÓ thao.. mét c¸ch b×nh ®¼ng” Bµi ph¸t biÓu cña ®ång chÝ Lª Kh¶ Phiªu - Tæng BÝ th­ Ban chÊp hµnh Trung ­¬ng §¶ng Céng s¶n ViÖt nam t¹i Héi nghÞ toµn quèc vÒ c«ng t¸c b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em, th¸ng 6 n¨m 1998. . Nh÷ng quan ®iÓm chØ ®¹o nµy ®· ®­îc thÓ hiÖn rÊt râ trong hÖ thèng ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em trong ®ã cã vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em. 1.2 HÖ thèng ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em §¶ng vµ Nhµ n­íc ViÖt Nam ®· kh¼ng ®Þnh ngay trong HiÕn ph¸p tõ b¶n HiÕn ph¸p ®Çu tiªn n¨m 1946 ®Õn HiÕn ph¸p 1992 c¸c quyÒn cña trÎ em. Trong HiÕn ph¸p n¨m 1992, vÊn ®Ò ch¨m sãc, gi¸o dôc vµ b¶o vÖ trÎ em ®· ®­îc ®Ò cËp næi bËt trong c¸c ®iÒu 35, 40, 59 vµ 65. N¨m 1991, ñy ban B¶o vÖ vµ Ch¨m sãc trÎ em ViÖt Nam ®­îc thµnh lËp - c¬ quan cña ChÝnh phñ chuyªn tr¸ch theo dâi, phèi hîp chÆt chÏ víi c¸c Bé, ngµnh cã liªn quan ®Ó gióp Nhµ n­íc ban hµnh mét hÖ thèng c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt vÒ ch¨m sãc vµ b¶o vÖ trÎ em. Trong c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt vÒ ch¨m sãc vµ b¶o vÖ trÎ em ®· ph¶n ¸nh ®­îc c¸c quyÒn c¬ b¶n: ®­îc nu«i d­ìng, gi¸o dôc, ch¨m sãc søc khoÎ, phôc håi chøc n¨ng, h­íng nghiÖp, d¹y nghÒ, bµy tá ý kiÕn,… Thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch vµ v¨n b¶n ph¸p luËt nªu trªn ®· cã nhiÒu thµnh tùu trong viÖc cung cÊp c¸c dÞch vô x· héi, ®Æc biÖt c¸c dÞch vô x· héi c¬ b¶n nh­ gi¸o dôc vµ trî gióp x· héi, gãp phÇn h¹n chÕ ®­îc t×nh tr¹ng trÎ em ph¶i tham gia lao ®éng sím. Gi¸o dôc lµ mét trong nh÷ng quèc s¸ch vµ lÜnh vùc ­u tiªn hµng ®Çu ë ViÖt Nam. §i häc vµ biÕt ch÷ lµ nh÷ng chØ sè quan träng vÒ chÊt l­îng cuéc sèng vµ còng lµ nh÷ng nh©n tè quyÕt ®Þnh ®èi víi kh¶ n¨ng cña nh÷ng ng­êi nghÌo ®¹t tíi nh÷ng c¬ héi cã thÓ t¹o nªn thu nhËp kh¸ h¬n. V× vËy, sau mét vµi n¨m bÞ h¹n chÕ vÒ nguån ng©n s¸ch, vµo cuèi nh÷ng n¨m 80 vµ ®Çu n¨m 90 ChÝnh phñ ®· t¨ng nguån hç trî cho gi¸o dôc vµ ®­a ra c¸c chÝnh s¸ch vÒ gi¸o dôc nh»m hç trî cho c¸c ®èi t­îng yÕu thÕ, nh÷ng gia ®×nh cã hoµn c¶nh khã kh¨n. Nhµ n­íc còng cã nh÷ng chÝnh s¸ch miÔn häc phÝ cho cÊp tiÓu häc, chÝnh s¸ch miÔn, gi¶m häc phÝ vµ c¸c ®ãng gãp kh¸c cho häc sinh con em c¸c gia ®×nh nghÌo trong Ch­¬ng tr×nh Môc tiªu Quèc gia xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo vµ c¸c ­u ®·i kh¸c cho trÎ em d©n téc thiÓu sè. Nhê vËy tû lÖ ®Õn tr­êng ë cÊp tiÓu häc vµ trung häc c¬ së ®· t¨ng vµ tû lÖ trÎ em bá häc gi¶m xuèng vµo nh÷ng n¨m ®Çu cña thËp kû 90. Theo b¸o c¸o cña ñy ban Quèc gia ®¸nh gi¸ gi¸o dôc cho mäi ng­êi ®Õn n¨m 2000, trong giai ®o¹n 1993 - 1998 c¸c chØ tiªu vÒ gi¸o dôc tiÓu häc ®· cã nhiÒu tÝn hiÖu kh¶ quan, vÝ dô nh­ tû lÖ trÎ em tham gia c¸c ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc ®· t¨ng tõ 91,25% lªn 96,7% vµ tû lÖ häc sinh hoµn thµnh c¸c ch­¬ng tr×nh häc t¨ng tõ 54,55% lªn 66,3%. Trong khi ®ã tû lÖ trÎ em l­u ban gi¶m tõ 6,2% xuèng 3,6% vµ tû lÖ trÎ em bá häc còng gi¶m tõ 6,6% xuèng 5,8% Dù th¶o b¸o c¸o cña ñy ban Quèc gia ®¸nh gi¸ gi¸o dôc cho mäi ng­êi ®Õn n¨m 2000 . Nh÷ng n¨m qua ViÖt Nam ®· cã chÝnh s¸ch trî gióp cho mét sè ®èi t­îng yÕu thÕ nh­ trÎ em tµn tËt, trÎ em lang thang vµ må c«i. Tõ 1990 ®Õn 1997 møc chi cho c¸c dÞch vô l­íi an sinh x· héi ®· t¨ng 9,3 lÇn vµ chiÕm 14% tæng chi ng©n s¸ch Nhµ n­íc. C¸c chÝnh s¸ch nµy ®· gãp phÇn c¶i thiÖn vÊn ®Ò phóc lîi x· héi cña ng­êi ViÖt Nam nãi chung vµ trÎ em nãi riªng. 1.3 HÖ thèng ph¸p luËt liªn quan ®Õn vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em ë ViÖt Nam VÊn ®Ò cÊm sö dông trÎ em tham gia lao ®éng sím ®· ®­îc ®Ò cËp tõ rÊt sím trong c¸c v¨n b¶n ph¸p qui cña Nhµ n­íc ViÖt nam S¾c lÖnh sè 29-SL ngµy 12-3-1947 do Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ký ban hµnh . Tuy nhiªn, vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em lÇn ®Çu tiªn ®­îc ®Ò cËp trong “B¸o c¸o ®Çu tiªn vÒ hai n¨m thùc hiÖn C«ng ­íc vÒ QuyÒn trÎ em” cña ChÝnh phñ göi Uû ban cña Liªn hîp quèc vÒ QuyÒn TrÎ em trong n¨m 1992. ë ViÖt Nam hÇu hÕt trÎ em cã tham gia lµm viÖc ®Ó gióp ®ì cha mÑ trong c¸c c«ng viÖc vÆt gia ®×nh hay tham gia lao ®éng ®Ó gãp thªm thu nhËp. C¸c ho¹t ®éng lao ®éng mµ trÎ em tham gia gióp c¸c em tr­ëng thµnh, cã thªm kiÕn thøc vµ kü n¨ng nghÒ nghiÖp, ph¸t triÓn trÝ lùc, thÓ lùc vµ nh©n c¸ch chuÈn bÞ cho cuéc sèng ngµy mai. Tham gia lao ®éng lµm cho c¸c em thªm lßng tin, sù tù träng vµ gióp c¸c em hoµ nhËp, g¾n bã h¬n víi céng ®ång. ChÝnh v× vËy, víi c¸ch nh×n thùc tÕ luËt ph¸p ViÖt Nam kh«ng ng¨n cÊm hoµn toµn trÎ em lµm viÖc ®Ó kiÕm sèng. Mét mÆt, luËt ph¸p khuyÕn khÝch nh÷ng ho¹t ®éng lao ®éng phï hîp víi løa tuæi, kh«ng ¶nh h­ëng ®Õn viÖc häc hµnh vµ sù ph¸t triÓn thÓ lùc vµ trÝ lùc cña trÎ em, mÆt kh¸c luËt ph¸p b¶o vÖ trÎ em ®ang tham gia lao ®éng, ®ång thêi nghiªm cÊm c¸c hµnh vi lîi dông, l¹m dông trÎ em vÒ mÆt kinh tÕ. HiÖn t¹i, ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh xem xÐt vµ söa ®æi c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt cã liªn quan ®Õn trÎ em, trong ®ã cã vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em sao cho phï hîp h¬n n÷a víi tinh thÇn vµ néi dung cña C«ng ­íc vÒ QuyÒn TrÎ em vµ nh÷ng C«ng ­íc Quèc tÕ cã liªn quan kh¸c nh»m b¶o vÖ c¸c quyÒn cña trÎ em, ®Ó trÎ em kh«ng bÞ bãc lét, l¹m dông vµ x©m h¹i vÒ thÓ x¸c, tinh thÇn vµ kinh tÕ. §é tuæi ®­îc phÐp nhËn vµo lµm viÖc VÊn ®Ò lao ®éng trÎ em ®· ®­îc §¶ng vµ Nhµ n­íc quan t©m tõ rÊt sím. S¾c lÖnh sè 29/SL ngµy 12 th¸ng 3 n¨m 1947 cÊm c¸c x­ëng kü nghÖ, hÇm má vµ th­¬ng ®iÕm thuª m­ín trÎ con d­íi 12 tuæi, ®ång thêi nghiªm cÊm sö dông trÎ em trai d­íi 15 tuæi vµ phô n÷ lµm viÖc d­íi hÇm má vµ trong nh÷ng x­ëng kü nghÖ cã h¹i cho søc kháe hay nguy hiÓm mµ Nhµ n­íc ®· qui ®Þnh. Tuy nh÷ng qui ®Þnh nµy cßn s¬ khai nh­ng ®· thÓ hiÖn sù quan t©m cña ph¸p luËt ViÖt nam ®èi víi vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em, gãp phÇn b¶o vÖ trÎ em vµ lµm c¬ së ®Ó hoµn thiÖn c¸c chÝnh s¸ch vµ ph¸p luËt liªn quan ®Õn lao ®éng trÎ em sau nµy. C¸c v¨n b¶n ph¸p luËt lao ®éng tr­íc khi Bé luËt Lao ®éng ®­îc ban hµnh nh­ Ph¸p lÖnh Hîp ®ång lao ®éng ngµy 30 th¸ng 8 n¨m 1990 cña Héi ®ång Nhµ n­íc ®· qui ®Þnh chØ nh÷ng ng­êi lao ®éng tõ ®ñ 15 tuæi trë lªn míi ®­îc quyÒn giao kÕt hîp ®ång lao ®éng. Ng­êi d­íi 15 tuæi còng cã thÓ giao kÕt hîp ®ång lao ®éng ®Ó lµm nh÷ng c«ng viÖc mµ ph¸p luËt cho phÐp, nh­ng ph¶i cã sù ®ång ý cña cha mÑ, hoÆc ng­êi ®¹i diÖn hîp ph¸p kh¸c. Nh­ vËy, ®é tuæi trÎ em ®­îc phÐp nhËn vµo lµm viÖc ®· t¨ng tõ 12 lªn 15 tuæi. Bé LuËt Lao ®éng cña n­íc Céng hoµ X· héi Chñ nghÜa ViÖt Nam ®­îc ban hµnh ngµy 23 th¸ng 6 n¨m 1994 vµ cã hiÖu lùc tõ 1 th¸ng 1 n¨m 1995 lµ mét b­íc tiÕn quan träng nh»m b¶o vÖ ng­êi lao ®éng cã quan hÖ lao ®éng trong qu¸ tr×nh lao ®éng, trong ®ã cã lao ®éng trÎ em. Bé LuËt quy ®Þnh ®é tuæi tèi thiÓu cña ng­êi lao ®éng lµ ®ñ 15 tuæi. Quy ®Þnh 15 tuæi lµ tuæi tèi thiÓu ®­îc nhËn vµo lµm viÖc xuÊt ph¸t tõ thùc tÕ ë ViÖt Nam lµ ë ®é tuæi ®ã trÎ em kÕt thóc phæ th«ng trung häc c¬ së mµ phÇn ®«ng sau khi tèt nghiÖp trung häc c¬ së c¸c em kh«ng ®i häc n÷a. §èi víi mét sè c«ng viÖc ®é tuæi nµy ®­îc n©ng lªn 18 nh­ qui ®Þnh ®èi víi nh÷ng ng­êi lao ®éng ®­îc phÐp lµm viÖc cho tæ chøc, c¸ nh©n n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam (®iÒu 1 NghÞ ®Þnh sè 85/1998/N§-CP); lµm viÖc t¹i c¸c nhµ hµng, kh¸ch s¹n, qu¸n bar (th«ng t­ sè 04/L§TBXH-TT); vµ mét sè c«ng viÖc vµ trong ®iÒu kiÖn lµm viÖc nÆng nhäc ®éc h¹i nguy hiÓm (th«ng t­ sè 09/LB-TT). C¸c LuËt kh¸c cña ViÖt Nam nh­ LuËt B¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em, LuËt H×nh sù, LuËt Tè tông H×nh sù vµ c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt cã liªn quan ®Òu cã nh÷ng qui ®Þnh vÒ nghÜa vô vµ quyÒn lîi cña trÎ em phï hîp víi ®é tuæi ®­îc nhËn vµo lµm viÖc qui ®Þnh trong ph¸p luËt lao ®éng. Thêi giêi lµm viÖc vµ thêi giê nghØ ng¬i Mäi trÎ em muèn lµm viÖc ph¶i cã søc kháe phï hîp víi c«ng viÖc, cã giao kÕt hîp ®ång lao ®éng, tøc lµ ph¶i cã sù tháa thuËn ®ång ý cña c¸c em. §èi víi trÎ em ch­a ®ñ 15 tuæi vµo lµm c¸c c«ng viÖc ®­îc phÐp ph¶i cã sù ®ång ý vµ theo dâi cña cha mÑ hoÆc ng­êi ®ì ®Çu. Nh»m b¶o vÖ trÎ em trong qu¸ tr×nh lao ®éng, Bé LuËt Lao ®éng ®· quy ®Þnh vÒ thêi giê lµm viÖc ®èi víi lao ®éng ch­a thµnh niªn tèi ®a kh«ng qu¸ 7 giê mét ngµy, 42 giê mét tuÇn (trong ®iÒu kiÖn tuÇn lµm viÖc 48 giê tr­íc ®©y) vµ chØ lµm thªm giê vµ lµm viÖc ban ®ªm trong mét sè vµ c«ng viÖc mµ Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi qui ®Þnh. §iÒu kiÖn lµm viÖc Ph¸p luËt lao ®éng ViÖt Nam qui ®Þnh rÊt nghiªm ngÆt vÒ ®iÒu kiÖn lao ®éng ®èi víi lao ®éng ch­a thµnh niªn. §iÒu 121 cña Bé LuËt Lao ®éng qui ®Þnh ng­êi sö dông lao ®éng chØ ®­îc sö dông ng­êi lao ®éng ch­a thµnh niªn vµo nh÷ng c«ng viÖc phï hîp víi søc kháe ®Ó b¶o ®¶m sù ph¸t triÓn thÓ lùc, trÝ lùc, nh©n c¸ch vµ cã tr¸ch nhiÖm quan t©m ch¨m sãc ng­êi lao ®éng ch­a thµnh niªn vÒ c¸c mÆt lao ®éng, tiÒn l­¬ng, søc kháe, häc tËp trong qu¸ tr×nh lao ®éng. C¸c ®iÒu kiÖn lao ®éng cã h¹i vµ mét danh môc nh÷ng c«ng viÖc nÆng nhäc, nguy hiÓm hoÆc tiÕp xóc víi c¸c chÊt ®éc h¹i cÊm sö dông ng­êi lao ®éng ch­a thµnh niªn ®· ®­îc Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi vµ Bé Y tÕ ban hµnh. Nh÷ng c«ng viÖc cÊm sö dông lao ®éng ch­a thµnh niªn bao gåm 81 nhãm c«ng viÖc, nh÷ng ®iÒu kiÖn lao ®éng cã h¹i ®èi víi lao ®éng ch­a thµnh niªn bao gåm 13 nhãm. Ngay tõ rÊt sím vÊn ®Ò tr¶ c«ng b×nh ®¼ng ®· ®­îc qui ®Þnh trong ph¸p luËt lao ®éng. §iÒu 57 cña S¾c lÖnh 29/SL qui ®Þnh “c«ng nh©n ®µn bµ hay trÎ con mµ lµm viÖc nh­ mét c«ng nh©n ®µn «ng, ®Òu ®­îc lÜnh tiÒn c«ng b»ng sè tiÒn c«ng cña ®µn «ng”. §µo t¹o nghÒ ChÝnh phñ rÊt quan t©m ®Õn chÝnh s¸ch ®µo t¹o nghÒ. Nhµ n­íc quy ®Þnh miÔn thuÕ cho c¸c c¬ së d¹y nghÒ dµnh riªng cho trÎ må c«i kh«ng n¬i n­¬ng tùa, h¬n n÷a ®­îc Nhµ n­íc ®Çu t­ x©y dùng c¬ së vËt chÊt, mua s¾m thiÕt bÞ, ph­¬ng tiÖn d¹y häc, ®µo t¹o ®éi ngò thÇy c« gi¸o vµ ®­îc vay vèn víi l·i suÊt thÊp ­u ®·i. Qui ®Þnh vÒ ®é tuæi häc nghÒ cña trÎ em ®· t¨ng tõ 12 tuæi (theo ®iÒu 12 s¾c lÖnh 29/SL ngµy 12/3/1947) lªn ®ñ 13 tuæi (®iÒu 22 cña Bé LuËt Lao ®éng). Tuy nhiªn ®èi víi mét sè nghÒ vµ c«ng viÖc thuéc vÒ n¨ng khiÕu cña trÎ em, ®é tuæi nµy cã thÓ thÊp h¬n. §é tuæi häc nghÒ nµy phï hîp víi c¸c qui ®Þnh cña LuËt phæ cËp gi¸o dôc tiÓu häc. §©y lµ qui ®Þnh quan träng nh»m gi¶m thiÓu sè trÎ em bá häc phæ th«ng ®Ó häc nghÒ vµ trÎ em tham gia lao ®éng sím. Qui ®Þnh xö ph¹t vi ph¹m ph¸p luËt lao ®éng liªn quan ®Õn lao ®éng trÎ em Xö ph¹t vi ph¹m ph¸p luËt nh»m môc ®Ých ng¨n ngõa vµ h¹n chÕ nh÷ng hµnh vi vi ph¹m quyÒn trÎ em mµ ch­a ®Õn møc truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù. MÆc dÇu ®· cã nh÷ng qui ®Þnh ph¹t tiÒn (NghÞ ®Þnh 38/CP vµ NghÞ ®Þnh 49/CP) vµ thËm trÝ ph¹t tï (Bé LuËt H×nh sù) ®èi víi c¸c hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt lao ®éng vµ l¹m dông søc lao ®éng trÎ em tuú theo møc ®é nÆng nhÑ, nh­ng hiÖu qu¶ cña c¸c h×nh ph¹t kh«ng cao do møc h×nh ph¹t cßn thÊp. Thanh tra, kiÓm tra LuËt ph¸p liªn quan ®Õn lao ®éng trÎ em t­¬ng ®èi ®Çy ®ñ vµ phï hîp víi ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi ë ViÖt Nam nh­ng cßn thiÕu mét c¬ chÕ thanh tra vµ kiÓm so¸t viÖc thùc hiÖn ph¸p luËt ®Ó cã nh÷ng biÖn ph¸p xö ph¹t kÞp thêi. Ch­a cã nh÷ng qui ®Þnh cô thÓ vÒ vÊn ®Ò thanh tra vµ kiÓm tra lao ®éng trÎ em t¹i c¸c c¬ së s¶n xuÊt - kinh doanh, do vËy ph¸p luËt ch­a thËt sù lµ mét hµng rµo ph¸p lý cã hiÖu qu¶ . Ph¹m vi vµ ®èi t­îng ¸p dông VÊn ®Ò lao ®éng trÎ em ngay tõ rÊt sím ®· ®­îc ®Ò cËp ®Õn trong c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt cña Nhµ n­íc, nh­ng xuÊt ph¸t tõ tÝnh ®a d¹ng cña c¸c c«ng viÖc mµ trÎ em ®ang lµm, hÖ thèng ph¸p luËt hiÖn hµnh ch­a bao trïm ®­îc hÕt c¸c ®èi t­îng lµ trÎ em ®ang tham gia lao ®éng, mµ míi chØ quan t©m ®Õn khu vùc kÕt cÊu. Ch­a cã mét khung ph¸p lý vÒ ph¸p luËt lao ®éng ®èi víi ng­êi sö dông lao ®éng vµ trÎ em lao ®éng trong khu vùc phi kÕt cÊu, trÎ em tù kiÕm sèng hay lao ®éng trÎ em trong gia ®×nh cña chÝnh m×nh (®Æc biÖt ë khu vùc n«ng th«n). Nhµ n­íc vÉn ch­a cã mét biÖn ph¸p hîp lý ®Ó can thiÖp vµo c¸c ®èi t­îng nµy. C¸c qui ®Þnh kh¸c Nh»m ng¨n chÆn viÖc v« t×nh hay cè ý mµ ng­êi sö dông lao ®éng l¹m dông hoÆc bãc lét søc lao ®éng cña trÎ em, ph¸p luËt lao ®éng ViÖt Nam ®· cã nh÷ng quy ®Þnh rÊt cô thÓ vÒ tr¸ch nhiÖm cña ng­êi sö dông ®èi víi trÎ em ®­îc nhËn vµo lµm viÖc. Ng­êi sö dông lao ®éng chØ ®­îc sö dông lao ®éng ch­a thµnh niªn vµo nh÷ng c«ng viÖc phï hîp víi søc kháe ®Ó ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn thÓ lùc, trÝ lùc, nh©n c¸ch cña trÎ; ph¶i thùc hiÖn nghiªm chØnh nh÷ng quy ®Þnh vÒ chÕ ®é lao ®éng, ®ång thêi ph¶i cã sæ theo dâi riªng, ghi ®Çy ®ñ hä tªn, ngµy sinh, c«ng viÖc trÎ em ®ang lµm vµ kÕt qu¶ nh÷ng lÇn kiÓm tra søc kháe ®Þnh kú vµ ph¶i xuÊt tr×nh khi thanh tra lao ®éng yªu cÇu. Ngoµi ra, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i cã tr¸ch nhiÖm quan t©m, ch¨m sãc vÒ mÆt lao ®éng, tiÒn l­¬ng, søc kháe vµ häc tËp cña trÎ em trong qu¸ tr×nh lao ®éng (®iÒu 121 cña Bé LuËt Lao ®éng). Ngoµi nh÷ng qui ®Þnh liªn quan trùc tiÕp ®Õn qu¸ tr×nh lao ®éng, ViÖt Nam cßn cã nh÷ng chÝnh s¸ch trî cÊp nu«i d­ìng cho c¸c ®èi t­îng chÝnh s¸ch x· héi nh­ trÎ må c«i, trÎ em tµn tËt, trÎ em lang thang ®­îc tËp trung nu«i d­ìng trong c¸c c¬ së b¶o trî x· héi; chÝnh s¸ch phæ cËp gi¸o dôc tiÓu häc. Nh÷ng chÝnh s¸ch nµy ®· gãp phÇn ng¨n ngõa vµ h¹n chÕ vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em ë ViÖt Nam. Ch­¬ng II. So s¸nh hÖ thèng ph¸p luËt lao ®éng ViÖt nam víi c¸c C«ng ­íc cña ILO liªn quan ®Õn vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em VÊn ®Ò lao ®éng trÎ em ®· vµ ®ang ®­îc c¶ thÕ giíi quan t©m. §· cã nh÷ng cam kÕt mang tÝnh toµn cÇu vµ nh÷ng nç lùc nh»m ®em l¹i cho trÎ em mét t­¬ng lai tèt ®Ñp h¬n. C¸c v¨n b¶n ph¸p luËt quèc tÕ ®Çu tiªn cã liªn quan ®Õn lao ®éng trÎ em vµ quyÒn trÎ em b¾t ®Çu cã tõ nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû 20, gåm nh÷ng c«ng ­íc tËp trung vµo viÖc b¶o vÖ trÎ em khái nh÷ng h×nh thøc bãc lét vÒ kinh tÕ vµ t×nh dôc, chñ yÕu lµ c¸c c«ng ­íc cña ILO. Trong hÖ thèng c¸c chuÈn mùc quèc tÕ vÒ lao ®éng cña ILO, b¶o vÖ trÎ em ®­îc thÓ hiÖn trªn 5 lÜnh vùc: qui ®Þnh tuæi thiÓu ®­îc phÐp nhËn vµo lµm viÖc, cÊm sö dông trÎ em lµm viÖc ban ®ªm, kiÓm tra søc khoÎ cho ng­êi trÎ tuæi, nh÷ng ®iÒu kiÖn sö dông trÎ em lµm viÖc d­íi lßng ®Êt vµ xo¸ bá ngay nh÷ng h×nh thøc lao ®éng trÎ em tåi tÖ nhÊt. Nh÷ng C«ng ­íc cã liªn quan lµ: VÒ tuæi tèi thiÓu - C«ng ­íc sè 5 vÒ tuæi tèi thiÓu (c«ng nghiÖp) n¨m 1919; - C«ng ­íc sè 7 vÒ tuæi tèi thiÓu (trªn biÓn) n¨m 1920; - C«ng ­íc sè 10 vÒ tuæi tèi thiÓu (n«ng nghiÖp) n¨m 1911; - C«ng ­íc sè 15 vÒ tuæi tèi thiÓu (d­íi hÇm tÇu vµ ®èt lß) n¨m 1921; - C«ng ­íc sè 33 vÒ tuæi tèi thiÓu (c¸c nghÒ phi c«ng nghiÖp) n¨m 1932; - C«ng ­íc sè 58 vÒ tuæi tèi thiÓu (trªn biÓn) n¨m 1936; - C«ng ­íc sè 59 vÒ tuæi tèi thiÓu (c«ng nghiÖp) n¨m 1937; - C«ng ­íc sè 60 vÒ tuæi tèi thiÓu (lµm c«ng phi c«ng nghiÖp) n¨m 1937; - C«ng ­íc sè 112 vÒ tuæi tèi thiÓu (®¸nh c¸) n¨m 1959; - C«ng ­íc sè 123 vÒ tuæi tèi thiÓu (d­íi lßng ®Êt) n¨m 1965; - C«ng ­íc sè 138 vÒ tuæi tèi thiÓu lµm c«ng n¨m 1973. VÒ lµm ®ªm - C«ng ­íc sè 6 vÒ lµm ®ªm cña ng­êi trÎ tuæi Ng­êi d­íi 24 tuæi (c«ng nghiÖp) n¨m 1919; - C«ng ­íc sè 79 vÒ lµm ®ªm cña ng­êi trÎ tuæi (c¸c nghÒ phi c«ng nghiÖp) n¨m 1946; - C«ng ­íc sè 90 vÒ lµm ®ªm cña ng­êi trÎ tuæi (c«ng nghiÖp) söa ®æi n¨m 1948. VÒ kiÓm tra søc khoÎ C¸c C«ng ­íc nµy ®­îc KhuyÕn nghÞ sè 79 bæ sung. - C«ng ­íc sè 77 vÒ kh¸m søc khoÎ cho ng­êi trÎ tuæi (c«ng nghiÖp) n¨m 1946; - C«ng ­íc sè 78 vÒ kh¸m søc khoÎ cho ng­êi trÎ tuæi (c¸c nghÒ phi c«ng nghiÖp) n¨m 1946; - C«ng ­íc sè 124 vÒ kh¸m søc khoÎ cho ng­êi trÎ tuæi (d­íi lßng®Êt) n¨m 1965. VÒ lµm d­íi lßng ®Êt - KhuyÕn nghÞ sè 125 vÒ lµm d­íi lßng ®Êt n¨m 1965. CÊm vµ xo¸ bá ngay lËp tøc nh÷ng h×nh thøc lao ®éng trÎ em tåi tÖ nhÊt - C«ng ­íc sè 182 vÒ cÊm vµ xo¸ bá ngay lËp tøc nh÷ng h×nh thøc lao ®éng trÎ em tåi tÖ nhÊt n¨m 1999; - KhuyÕn nghÞ sè 190 vÒ cÊm vµ xo¸ bá ngay lËp tøc nh÷ng h×nh thøc lao ®éng trÎ em tåi tÖ nhÊt n¨m 1999. Trong nh÷ng c«ng ­íc vµ khuyÕn nghÞ trªn, hai c«ng ­íc c¬ b¶n nhÊt vÒ lao ®éng trÎ em lµ C«ng ­íc sè 138 vÒ tuæi tèi thiÓu lµm c«ng ILO th«ng qua ngµy 26 - 6 - 1973 vµ cã hiÖu lùc tõ ngµy 19 - 6 - 1976. vµ C«ng ­íc sè 182 vÒ cÊm vµ xo¸ bá ngay lËp tøc nh÷ng h×nh thøc lao ®éng trÎ em tåi tÖ nhÊt. VÊn ®Ò tuåi tèi thiÓu lao ®éng hoÆc lµm c«ng ®­îc qui ®Þnh trong ph¸p luËt lao ®éng quèc gia cña nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi vµ trong luËt ph¸p quèc tÕ ®Æc biÖt lµ C«ng ­íc sè 138 vÒ tuæi tèi thiÓu lµm c«ng. Theo C«ng ­íc sè 138, tuæi tèi thiÓu lao ®éng hoÆc lµm c«ng ®­îc qui ®Þnh trong ph¸p luËt quèc gia kh«ng ®­îc d­íi 15 hoÆc kh«ng ®­îc thÊp h¬n ®é tuæi gi¸o dôc b¾t buéc, cã thÓ tõ 13 ®Õn 15 tuæi cho nh÷ng c«ng viÖc nhÑ nhµng nÕu kh«ng ¶nh h­ëng hay g©y t¸c h¹i ®Õn søc khoÎ, häc tËp hoÆc sù ph¸t triÓn c¸c mÆt cña trÎ em. §èi víi nh÷ng c«ng viÖc hoÆc ho¹t ®éng cã thÓ cã h¹i cho søc khoÎ, an toµn hoÆc nh©n phÈm cña trÎ em th× tuæi tèi thiÓu kh«ng thÓ d­íi 18. Ph¸p luËt Lao ®éng ViÖt Nam nh­ ®· ®Ò cËp trong ®iÓm 1.2 Ch­¬ng I nghiªm cÊm nhËn lao ®éng d­íi 15 tuæi lµm viÖc trõ mét sè nghÒ vµ c«ng viÖc do Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi qui ®Þnh. Nh÷ng nghÒ, c«ng viÖc ®­îc nhËn trÎ em ch­a ®ñ 15 tuæi vµo lµm viÖc, häc nghÒ, tËp nghÒ ph¶i cã sù ®ång ý vµ theo dâi cña cha mÑ hoÆc ng­êi ®ì ®Çu hîp ph¸p. VÒ lµm ®ªm Theo c¸c c«ng ­íc cña ILO tõ “ban ®ªm” chØ mét kho¶ng thêi gian Ýt nhÊt lµ 12 giêi liªn tôc; ®èi víi trÎ em d­íi 16 tuæi th× kho¶ng thêi gian nµy sÏ ®­îc tÝnh tõ 10 giê ®Õn ®Õn 6 giê s¸ng; trong tr­êng hîp trÎ em ®ñ 16 tuæi nh­ng ch­a ®ñ 18 tuæi th× kho¶ng thêi gian nµy sÏ do nhµ chøc tr¸ch cã thÈm quyÒn Ên ®Þnh, Ýt nhÊt 7 giê liªn tôc vµ n»m gi÷a 10 giê ®ªm vµ 7 giê s¸ng. Kh«ng sö dông trÎ em d­íi 18 tuæi lµm viÖc ban ®ªm trong mäi c¬ së c«ng nghiÖp, c«ng céng hay t­ nh©n hoÆc trong mäi bé phËn cña nh÷ng c¬ së ®ã. Ph¸p luËt lao ®éng ViÖt Nam ®· cã nh÷ng qui ®Þnh nghiªm ngÆt trong viÖc sö dông lao ®éng trÎ em lµm thªm giê vµ lµm ®ªm. Th«ng t­ sè 21/1999/TT-BL§TBXH ngµy 11 th¸ng 9 n¨m 1999 cña Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi quy ®Þnh danh môc nghÒ, c«ng viÖc vµ c¸c ®iÒu kiÖn ®­îc nhËn trÎ em ch­a ®ñ 15 tuæi vµo lµm viÖc ®· qui ®Þnh thêi giê lµm viÖc kh«ng ®­îc qu¸ 4 giê mét ngµy hoÆc 24 giê mét tuÇn; kh«ng sö dông trÎ em lµm thªm giê vµ lµm viÖc ban ®ªm. VÊn ®Ò kiÓm tra søc khoÎ ®Þnh kú ®­îc qui ®Þnh rÊt râ rµng t¹i §iÒu 102 cña Bé luËt Lao ®éng, ng­êi lao ®éng ph¶i ®­îc kh¸m søc khoÎ khi tuyÓn dông vµ kh¸m søc khÎ ®Þnh kú theo chÕ ®é qui ®Þnh. Chi phÝ kh¸m søc khoÎ cho ng­êi lao ®éng do ng­êi sö dông lao ®éng chÞu. Lµm d­íi lßng ®Êt lµ nh÷ng ®iÒu kiÖn lao ®éng vµ c«ng viÖc kh«ng ®­îc sö dông trÎ em theo qui ®Þnh t¹i Danh môc c«ng viÖc cÊm sö dông lao ®éng ch­a thµnh niªn ban hµnh kÌm theo Th«ng t­ sè 09 ngµy 13 th¸ng 4 n¨m 1995 cña Liªn Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi - Y tÕ. CÊm vµ xo¸ bá ngay lËp tøc nh÷ng h×nh thøc lao ®éng trÎ em tåi tÖ nhÊt lµ vÊn ®Ò ®­îc Héi nghÞ toµn thÓ ILO n¨m 1999 th«ng qua trong C«ng ­íc sè 182. Theo C«ng ­íc nµy kh¸i niÖm trÎ em ®­îc ¸p dông cho tÊt c¶ nh÷ng ng­êi d­íi 18 tuæi. Trong hÖ thèng ph¸p luËt cña ViÖt Nam cã sö dông hai thuËt ng÷ “trÎ em” vµ “ng­êi ch­a thµnh niªn”. Theo LuËt B¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em n¨m 1991 “trÎ em lµ c«ng d©n ViÖt Nam d­íi 16 tuæi”, cßn theo Bé LuËt Lao ®éng n¨m 1994, Bé LuËt D©n sù n¨m 1995 vµ Bé luËt H×nh sù n¨m 1999 “ng­êi ch­a ®ñ 18 tuæi lµ ng­êi ch­a thµnh niªn”. LuËt NghÜa vô Qu©n sù n¨m 1981 qui ®Þnh “c«ng d©n nam giíi ®ñ 18 tuæi ®­îc gäi nhËp ngò”. Nh­ vËy, theo ph¸p luËt ViÖt Nam tÊt c¶ nh÷ng ng­êi d­íi 18 tuæi ®Òu ®­îc coi lµ trÎ em v× ng­êi ch­a thµnh niªn hoÆc trÎ em vÞ thµnh niªn dï ®­îc gäi d­íi thuËt ng÷ nµo vÉn lµ trÎ em. C«ng ­íc sè 182 nhÊn m¹nh nh÷ng h×nh thøc lao ®éng trÎ em tåi tÖ nhÊt cÇn xo¸ bá ngay lËp tøc gåm c¸c h×nh thøc n« lÖ hoÆc nh÷ng th«ng lÖ nh­ n« lÖ, giam cÇm thÕ nî, lao ®éng khæ sai, lao ®éng c­ìng Ðp hoÆc b¾t buéc, bao gåm viÖc tuyÓn dông trÎ em mét c¸ch c­ìng bøc hoÆc Ðp buéc trong c¸c cuéc xung ®ét cã vò trang; viÖc sö dông, mua b¸n hoÆc chµo mêi trÎ em cho môc ®Ých m·i d©m, s¶n xuÊt s¸ch b¸o hay ch­¬ng tr×nh biÓu diÔn khiªu d©m; viÖc sö dông, mua b¸n hay chµo mêi trÎ em cho c¸c hµnh ®éng bÊt hîp ph¸p, ®Æc biÖt cho viÖc s¶n xuÊt vµ bu«n lËu ma tuý nh­ ®· ®­îc ®Þnh nghÜa trong c¸c hiÖp ­íc quèc tÕ t­¬ng øng, c«ng viÖc cã kh¶ n¨ng lµm h¹i ®Õn søc khoÎ, sù an toµn hoÆc ®¹o ®øc cña trÎ em, do b¶n chÊt cña c«ng viÖc hay do ®iÒu kiÖn hoµn c¶nh tiÕn hµnh c«ng viÖc. §èi víi c¸c h×nh thøc lao ®éng trÎ em tåi tÖ nªu trªn, ph¸p luËt quèc gia hiÖn hµnh cña ViÖt Nam ®· cã nh÷ng qui ®Þnh rÊt nghiªm kh¾c ®Ó ng¨n ngõa vµ phßng chèng. ViÖc bu«n b¸n, vËn chuyÓn vµ sö dông trÎ em v× môc ®Ých th­¬ng m¹i bÞ nghiªm cÊm theo LuËt B¶o vÖ, Ch¨m sãc vµ Gi¸o dôc trÎ em vµ LuËt H×nh sù. Nh÷ng ng­êi vi ph¹m cã thÓ bÞ ph¹t tï víi thêi h¹n tï phô thuéc vµo møc ®é vi ph¹m. Lao ®éng c­ìng bøc bÞ nghiªm cÊm d­íi mäi h×nh thøc theo ph¸p luËt ViÖt Nam. Nh­ vËy, nh×n chung ph¸p luËt quèc gia ViÖt Nam liªn quan ®Õn vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em phï hîp víi néi dung cña c¸c c«ng ­íc cña ILO. Tuy nhiªn, nh­ ®· ®Ò cËp ë trªn, hÖ thèng ph¸p luËt nµy ch­a bao trïm ®­îc hÕt c¸c ®èi t­îng trÎ em ®ang tham gia lao ®éng. ViÖc x¸c ®Þnh mét khung ph¸p lý ®èi víi ng­êi sö dông lao ®éng vµ ng­êi lao ®éng lµ trÎ em ë c¸c khu vùc phi kÕt cÊu, kinh tÕ hé gia ®×nh vµ ®Æc biÖt ë n«ng th«n vÉn ch­a ®­îc ®Æt ra. Ch­a cã c¸c biÖn ph¸p thÝch hîp ®Ó can thiÖp vµo c¸c ®èi t­îng nµy. HÖ thèng ph¸p luËt lao ®éng ViÖt Nam vÉn cßn thiÕu mét c¬ chÕ kiÓm tra, thanh tra viÖc thùc hiÖn ph¸p luËt. Møc ®é xö ph¹t c¸c vi ph¹m ph¸p luËt lao ®éng cßn qu¸ nhÑ do vËy luËt ph¸p ch­a thùc sù lµ mét hµng rµo ph¸p lý hiÖu qu¶. Ch­¬ng III. §Ò xuÊt söa ®æi vµ bæ sung ®èi víi HÖ thèng ph¸p luËt hiÖn hµnh vÒ lao ®éng trÎ em. C¸c qui ®Þnh cña hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam liªn quan ®Õn lao ®éng trÎ em t­¬ng ®èi phï hîp víi c¸c tiªu chuÈn lao ®éng quèc tÕ vµ ®· ®­a ra ®­îc mét khu«n khæ ph¸p lý cho vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em nh­ tuæi tèi thiÓu ®­îc phÐp lµm viÖc, giao kÕt hîp ®ång lao ®éng, tiÒn c«ng, ®iÒu kiÖn lµm viÖc, thêi giê lµm viÖc vµ nghØ ng¬i, häc nghÒ vµ tËp nghÒ… còng nh­ c¸c qui ®Þnh vÒ tr¸ch nhiÖm cña ng­êi sö dông lao ®éng, qui ®Þnh viÖc xö lý vi ph¹m ph¸p luËt liªn quan ®Õn lao ®éng trÎ em. Tuy nhiªn, dùa vµo thùc tiÔn cña ViÖt Nam vµ nh÷ng ®¸nh gi¸ trªn ®©y vÒ hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam liªn quan ®Õn lao ®éng trÎ em xin ®­a ra mét sè khuyÕn nghÞ nh­ sau: 1. Thèng nhÊt kh¸i niÖm “lao ®éng trÎ em” trong hÖ thèng ph¸p luËt nãi chung vµ hÖ thèng ph¸p luËt lao ®éng nãi riªng. §iÒu chØnh nh÷ng ®iÓm kh«ng nhÊt qu¸n gi÷a Bé LuËt Lao ®éng vµ LuËt B¶o vÖ, Ch¨m sãc vµ Gi¸o dôc trÎ em. 2. TiÕp tôc söa ®æi vµ bæ sung nh÷ng v¨n b¶n d­íi luËt ®Ó h­íng dÉn thùc hiÖn c¸c qui ®Þnh cña Bé LuËt Lao ®éng liªn quan ®Õn lao ®éng trÎ em trong khu vùc n«ng nghiÖp, khu vùc phi kÕt cÊu n¬i sö dông ®¹i ®a sè lao ®éng trÎ em. 3. TiÕp tôc nghiªn cøu bæ sung danh môc nghÒ/c«ng viÖc cÊm sö dông lao ®éng trÎ em theo tinh thÇn cña C«ng ­íc sè 182 cña ILO. 4. Bæ sung c¸c qui ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ chÕ ®é b¸o c¸o ®èi víi vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em vµ tr¸ch nhiÖm cña c¸c cÊp, c¸c ngµnh trong viÖc thùc thi luËt ph¸p vÒ lao ®éng trÎ em. 5. Bæ sung qui ®Þnh vÒ c¸c hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt lao ®éng trÎ em vµ t¨ng c¸c møc h×nh ph¹t vÒ viÖc vi ph¹m ph¸p luËt ®èi víi lao ®éng trÎ em. 6. Ban hµnh bæ sung qui chÕ vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña thanh tra lao ®éng vÒ vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em. KÕt luËn VÊn ®Ò lao ®éng trÎ em ngay tõ rÊt sím ®· ®­îc ®Ò cËp ®Õn trong c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt cña Nhµ n­íc. HÖ thèng ph¸p luËt quèc gia ViÖt Nam t­¬ng ®èi phï hîp víi c¸c néi dung cña c¸c c«ng ­íc cña ILO liªn quan ®Õn vÊn ®Ò lao ®éng trÎ em. Tuy nhiªn, hÖ thèng ph¸p luËt hiÖn hµnh ch­a bao trïm ®­îc hÕt c¸c ®èi t­îng lµ trÎ em ®ang tham gia lao ®éng, míi chØ quan t©m ®Õn khu vùc kÕt cÊu. Mét hÖ thèng ph¸p luËt vµ chÝnh s¸ch cøng nh¾c, kh«ng phï hîp víi thùc tÕ sÏ cã t¸c dông xÊu ®èi víi quyÒn lîi cña trÎ em. V× vËy viÖc hoµn thiÖn luËt ph¸p, chÝnh s¸ch lµ viÖc lµm rÊt quan träng vµ cÇn thiÕt ®èi víi c«ng t¸c b¶o vÖ, ch¨m sãc trÎ em. ViÖc hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt cña Nhµ n­íc vÒ lao ®éng trÎ em ph¶i g¾n víi viÖc më réng ph¹m vi ¸p dông sang c¸c khu vùc n«ng th«n, khu vùc phi kÕt cÊu n¬i rÊt nhiÒu trÎ em hiÖn ®ang tham gia lao ®éng./.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc68960.DOC
Tài liệu liên quan