Thực trạng việc sử dụng các công cụ của Chính sách tiền tệ ở Việt Nam hiện nay

MỤC LỤC Trang Mở đầu 1 Nội dung 3 Chương I: Chính sách tiền tệ trong nền kinh tế thị trường 3 1.1. Khái niệm, vị trí của CSTT 3 1.2. Mục tiêu của CSTT 4 1.3. Các công cụ của CSTT 4 1.3.1 Nghiệp vụ thị trường Mở 4 1.3.2 Dự trữ bắt buộc 5 1.3.3 Chính sách tái chiết khấu 5 1.3.4 Quản lý hạn mức tín dụng 6 1.3.5 Quản lý lãi suất 7 Chương II: Thực trạng việc sử dụng các công cụ của CSTT ở Việt Nam hiện nay. 8 2.1. Sự đổi mới trong việc thực hiện CSTT 8 2.2. Việc sử dụng các công cụ của CSTT những năm qua 8 2.2.1. Công cụ lãi suất 8 2.2.2. Công cụ hạn mức tín dụng 14 2.2.3. Công cụ dự trữ bắt buộc 16 2.2.4. Công cụ cho vay tái chiết khấu 18 2.2.5. Công cụ nghiệp vụ thị trường Mở 20 2.3. Đánh giá qúa trình thực hiện các công cụ của CSTT những năm vừa qua. 22 2.3.1 Những thành tựu trong việc ổn định kinh tế vĩ mô. 22 2.3.2 Những vấn đề tồn tại trong quá trình thực hiện các công cụ của CSTT những năm qua. 24 Chương 3. Định hướng và giải pháp hoàn thiện các công cụ của CSTT ở Việt Nam 28 3.1. Định hướng 28 3.1.1 Bối cảnh trong nước và Quốc tế 28 3.1.2 Một số định hướng cơ bản 29 3.2 Giải pháp 29 3.2.1 Nhóm giải pháp về việc tạo môi trường, điều kiện thuận lơị 29 3.2.2 Nhóm giải pháp về việc hoàn thiện các công cụ của CSTT. 30 Kết luận 34 1.1. Khái niệm, vị trí của chính sách tiền tệ : Khái niệm chính sách tiền tệ : Chính sách tiền tệ là một chính sách kinh tế vĩ mô do Ngân hàng trung ương khởi thảo và thực thi, thông qua các công cụ , biện pháp của mình nhằm đạt các mục tiêu :ổn định giá trị đồng tiền, tạo công ăn việc làm ,tăng trưởng kinh tế . Tuỳ điều kiện các nước, chính sách tiền tệ có thể được xác lập theo hai hướng: chính sách tiền tệ mở rộng (tăng cung tiền ,giảm lãi suất để thúc đẩy sản xuất kinh doanh ,giảm thất nghiệp nhưng lạm phát tăng -chính sách tiền tệ chống thất nghiệp) hoặc chính sách tiền tệ thắt chặt(giảm cung tiền , tăng lãi suất làm giảm đầu tư vào sản xuất kinh doanh từ đó làm giảm lạm phát nhưng thất nghiệp tăng-chính sách tiền tệ ổn định giá trị đồng tiền) Vị trí chính sách tiền tệ : Trong hệ thống các công cụ đIều tiết vĩ mô của Nhà nước thì chính sách tiền tệ là một trong những chính sách quan trọng nhất vì nó tác động trực tiếp vào lĩnh vực lưu thông tiền tệ .Song nó cũng có quan hệ chặt chẽ với các chính sách kinh tế vĩ mô khác như chính sách tài khoá,chính sách thu nhập,chính sách kinh tế đối ngoại. Đối với Ngân hàng trung ương ,việc hoạch định và thực thi chính sách chính sách tiền tệ là hoạt động cơ bản nhất ,mọi hoạt động của nó đều nhằm làm cho chính sách tiền tệ quốc gia được thực hiện có hiệu quả hơn. 1.2 Mục tiêu của chính sách tiền tệ : *ổn định giá trị đồng tiền: NHTW thông qua CSTT có thể tác động đến sự tăng hay giảm giá trị đồng tiền của nước mình.Giá trị đồng tiền ổn định được xem xét trên 2 mặt: Sức mua đối nội của đồng tiền(chỉ số giá cả hàng hoá và dịch vụ trong nước)và sức mua đối ngoại(tỷ giá của đồng tiền nước mình so với ngoại tệ).Tuy vậy ,CSTT hướng tới ổn định giá trị đồng tiền không có nghĩa là tỷ lệ lạm phát =0 vì như vậy nền kinh tế không thể phát triển được,để có một tỷ lệ lạm phát giảm phảI chấp nhận một tỷ lệ thất nghiệp tăng lên.

doc60 trang | Chia sẻ: thanhnguyen | Ngày: 19/09/2013 | Lượt xem: 279 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Thực trạng việc sử dụng các công cụ của Chính sách tiền tệ ở Việt Nam hiện nay, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
lµm dÞu ®i nh÷ng khã kh¨n cña c¸c NHTM do l·i suÊt gi¶m. Nh­ vËy, c«ng cô DTBB ngµy cµng ®­îc hoµn thiÖn vµ trë thµnh c«ng cô ®¾c lùc cña NHNN ViÖt Nam trong ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch tiÒn tÖ. Trong n¨m 2000, NHNN tiÕp tôc ¸p dông tû lÖ DTBB b»ng VND nh­ n¨m 1999. Riªng vÒ tû lÖ DTBB ®èi víi tiÒn göi b»ng ngo¹i tÖ ®Ó t¹o tÝn hiÖu h¹n chÕ viÖc c¸c TCTD huy ®éng tiÒn göi USD ( qua viÖc n©ng l·i suÊt huy ®éng) ®Ó göi ra n­íc ngoµi h­ëng chªnh lÖch l·i suÊt, khuyÕn khÝch c¸c TCTD cho vay trong n­íc , ngµy 10/10/2000 NHNN ®· ®iÒu chØnh tû lÖ DTBB ®èi víi tiÒn göi kh«ng kú h¹n vµ cã kú h¹n d­íi 12 th¸ng lµ 8% kÓ tõ kú duy tr× DTBB th¸ng 11/2000. Sau ®ã nh»m tiÕp tôc thùc hiÖn chñ tr­¬ng trªn ,ngµy 1/12/2000 NHNN tiÕp tôc n©ng tû lÖ DTBB lªn 12% ¸p dông tõ kú duy tr× DTBB 12/2000. Nh­ vËy, c«ng cô DTBB ngµy cµng ®­îc hoµn thiÖn vµ trë thµnh c«ng cô ®¾c lùc cña NHNN ViÖt Nam trong ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch tiÒn tÖ. 2.2.4 C«ng cô cCho vay t¸i chiÕt khÊu ë ViÖt Nam, cho vay t¸i chiÕt khÊu ®· ®­îc sö dông nh­ lµ mét c«ng cô cña CSTT ngay tõ nh÷ng n¨m ®Çu cña thêi kú ®æi míi. Tuy vËy, v×do ch­a héi ®ñ nh÷ng ®iÒu kiÖn nªn viÖc ¸p dông nã cßn gi¶n ®¬n do vËy lµm chomµ hiÖu qu¶ cña nã cßn nhiÒu h¹n chÕ. MÆc dï vËy trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y nã ®· trë thµnh c«ng cô ®¾c lùc gãp phÇn thùc hiÖn tèt c¸c môc tiªu cña CSTT quèc gia. Thêi kú ®Çu, cho vay chiÕt khÊu ®­îc thùc hiÖn qua viÖc NHNN cho NHTM vay ng¾n h¹n khÕ ­íc c¨n cø vµo khÕ ­íc tÝn dông ( cã chÊt l­îng ) do NHTM ®em thÕ chÊp t¹i NHNN, l·i suÊt t¸i cÊp vèn ®­îc x¸c ®Þnh dùa theo l·i suÊt cho vay (cao nhÊt ) cña c¸c NHTM vµ ®­îc ®iÒu chØnh linh ho¹t theo môc tiªu CSTT, quèc gia ë mçi thêi kú. N¨m 1994 víi môc tiªu kiÒm chÕ l¹m ph¸t, NHNN h¹n chÕ tíi møc thÊp nhÊt møc t¸i cÊp vèn cho c¸c NHTM qua viÖc n©ng l·i suÊt t¸i cÊp vèn tõ 85% -100% l·i suÊt cho vay c¸c NHTM, riªng NH n«ng nghiÖpTM lµ 95%. N¨m 1995 ®Ó ®Èy m¹nh môc tiªu trªn, NHNN ®· ng­ng t¸i cÊp vèn cho c¸c NHTM nh»m ®Èy m¹nh c«ng t¸c thu håi nî vµ gi¶m cho vay tÝn dông cña c¸c NHTM. Nhê ®ã, ®Õn cuèi 1995 d­ nî cho vay chiÕt khÊu cña NHNN ®· gi¶m xuèng 13% so víi 1994. N¨m 1996 ,®Ó gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng khã kh¨n trong thanh to¸n cña c¸c NHTM, NHTW ®· thùc hiÖn viÖc cho vay ng¾n h¹n ®èi víi c¸c NHTM trong tr­êng hîp t¹m thêi thiÕu kh¶ n¨ng thanh to¸n (qua c¸c phiªn thanh to¸n , bï trõ trªn tõng ®Þa bµn). Nh­ng ¸p dông l·aÜ suÊt t¸i chiÕt khÊu ë møc tèi ®a. §iÒu nµy mét mÆt b¶o ®¶m ®­îc sù æn ®Þnh cña hÖ thèng ng©n hµng, mÆt kh¸c h¹n chÕ ®­îc kh¶ n¨ng cung øng v­ît qóa vÒ tÝn dông cña c¸c NHTM ®ång thêi khuyÕn khÝch viÖc huy ®éng vèn cña c¸c NHTM, còng h¹n chÕ bít viÖc c¸c NHTM vay tiÒn cña NHNN, v× vËy cuèi n¨m 1996, d­ nî cho vay t¸i chiÕt khÊu øng kho¸n chØ t¨ng 3,5% so víi 1995. Trong n¨m 1997 NHNN ®· sö dông ph­¬ng thøc t¸i cÊp vèn cã thÕ chÊp (b»ng chøng tõ, tiÒn göi ngo¹i tÖ t¹i NHNN) nh»m bï ®¾p khã kh¨n t¹m thêi trong thanh to¸n cho c¸c NHTM. L·i suÊt t¸i cÊp vèn ®­îc ®iÒu chØnh tõ quy ®Þnh 100% l·i suÊt cho vay cña c¸c NHTM ®èi víi nÒn kinh tÕ sang quy ®Þnh møc l·i suÊt cô thÓ (tõ th¸ng 3-th¸ng 7n¨m 1997). Møc l·i suÊt t¸i cÊp vèn quy ®Þnh lµ 1,1% th¸ng, tõ T8/1997lµ 0,9% ). Do trong n¨m 1997 c¸c NHTM ®· tÝch cùc h¬n trong viÖc tr¶ nî NHNN vµ kh¶ n¨ng huy ®éng vèn t¨ng nªn ®Õn cuèi 1997, d­ nî t¸i cÊp vèn cña NHNN gi¶m 11,9% so víi 1996. N¨m 1998, ®Ó thùc hiÖn chÝnh s¸ch tiÒn tÖ “th¾t chÆt” nh»m h¹n chÕ sù gia t¨ng l¹m ph¸t do ¶nh h­ëng cu¶ cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh khu vùc, NHNN ®· t¨ng l·i suÊt t¸i chiÕt khÊu tõ 1% th¸ng 1,1% th¸ng (thÊp h¬n tiÒn l·i suÊt cho vay ng¾n h¹n lµ 0,1% th¸ng. N¨m 1999, víi môc tiªu khuyÕn khÝch t¨ng tr­ëng kinh tÕ, kh¾c phôc nguy c¬ gi¶m ph¸t NHNN ®· 4 lÇn ®iÒu chØnh gi¶m l·i suÊt cho vay t¸i cÊp vèn tõ møc 1,1% th¸ng ®Çu n¨m xuÊt 0,5% th¸ng ®ång thêi quy chÕ vÒ nghiÖp vô chÊt khÊu, t¸i chiÕt khÊu ®· ®­îc ban hµnh ®Ó ph¸t triÓn mét b­íc hiÖu qu¶ c«ng cô nµy trong chÝnh s¸ch tiÒn tÖ vµ t¹o kh¶ n¨ng c©n ®èi nguån vèn ho¹t ®éng cho c¸c ng©n hµng. C¸c giÊy tê cã gi¸ ng¾n h¹nh ®­îc chiÕt khÊu t¹i NHNN lµ tÝn phiÕu kho B¹c, tr¸i phiÕu NHNN vµ c¸c giÊy tê cã gi¸ ng¾n h¹n kh¸c do NHNN quy ®Þnh ë mçi thêi kú. Møc l·i suÊt t¸i chiÕt khÊu ®­îc c«ng bè lµ 0,45% th¸ng. Tõ ®Çu n¨m ®Õn cuèi th¸ng 7/2000, nh»m khuyÕn khÝch më réng tÝn dông cña c¸c TCTD, NHNN ®· 2 lÇn gi¶m l·i suÊt t¸i cÊp vèn tõ 0,5% th¸ng xuèng 0,45% th¸ng (31/3/2000) vµ xuèng 0,4% th¸ng (31/7/2000). §ång thêi NHNN còng gi¶m l·i suÊt t¸i chiÕt khÊu tõ 0,45% th¸ng xuèng cßn 0,4% th¸ng (T3/2000) vµ xuèng 0,35% th¸ng (T7/2000). Tuy vËy cho ®Õn T9 /2000 ®Ó h¹n chÕ c¸c TCTD bï ®¾p thiÕu hôt thanh to¸n qua h×nh thøc vay t¸i cÊp vèn, t¸i chiÕt khÊu tõ NHNN vµ khuyÕn khÝch thùc hiÖn bï ®¾p qua thÞ tr­êng më nh»m thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng nµy, ®ång thêi t¹o tÝn hiÖu cho c¸c TCTD t¨ng l·i suÊt huy ®éng, ngµy 2/11/2000 NHNN ®· ®iÒu chØnh t¨ng l·i suÊt t¸i cÊp vèn lªn 0,5% th¸ng vµ t¨ng l·i suÊt t¸i chiÕt khÊu lªn 0,45% th¸ng. Nh­ vËy c«ng cô cho vay chiÕt khÊu ®· dÇn ®­îc ¸p dông theo ®óng b¶n chÊt cña nã lµ tÝn hiÖu cho c¸c NHTM ®iÒu chØnh l·i suÊt cïng víi sù ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng ë ViÖt Nam , trë thµnh mét c«ng cô ®¾c lùc cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ quèc gia... 2.2.5 C«ng cô NnghiÖp vô thÞ tr­êng më ? LuËt NHNN ViÖt Nam quy ®Þnh “NHNN thùc hiÖn nghiÖp vô thÞ tr­êng më th«ng qua viÖc mua, b¸n tÝnr¸i phiÕu kho b¹c, chøng chØ tiÒn göi, tÝn phiÕu NHNN c¸c lo¹i giÊy tê cã gi¸ ng¾n h¹n kh¸c trªn thÞ tr­êng tiÒn tÖ ®Ó thùc hiÖn CSTT quèc gia” Tr­íc khi thÞ tr­êng më chÝnh thøc ®­îc ®­a vµo vËn hµnh ë ViÖt Nam, NHNN ®· tõng b­íc t¹o lËp c¬ së cho nã qua viÖc tæ chøc ®Êu thÇu vµ ph¸t hµnh c¸c lo¹i tÝnr¸i phiªó, ®ã lµ: TÝnr¸i phiÕu kho b¹c Nhµ n­íc (KBNN): tõ n¨m 1996 ®Õn hÕt n¨m 1998 NHNN ®· phèi hîp víi KBNN tæ chøc ®Êu thÇu tÝnr¸i phiÕu vµ tr¸i phiÕu kho b¹c. N¨m 1996, KBNN ®· ph¸t hµnh gÇn 100 tû ®ång tÝn r¸i phiÕu, qua NHNN, sau ®ã chñ yÕu lµ ph¸t hµnh tr¸i phiÕu kho b¹c tæng møc gi¸ tróng thÇu (thêi h¹n mét n¨m). Tæng mÖnh gi¸ tróng thÇu nN¨m 1997 lµ 2917,5 6 tû VND (37 ®ît ); n¨m 1998 lµ 4020,7 tû VND (46 ®ît),n¨m 1999 lµ 3011.6 tØ VND(46 ®ît) , n¨m 2000 lµ 4441.0 tØ VND (43 ®ît). C¸c ®èi t­îng tróng®ãng thÇu chñ yÕu lµ c¸c NHTM Quèc doanh, c¸c NHTM cæ phÇn vµ c¸c C«ng ty B¶o hiÓm. Song nÕu theo quy ®Þnh cña luËt NHNN th× c¸c tr¸i phiÕu nµy kh«ng thÓ sö dông lµm c«ng cho thÞ tr­êng më ®­îc. TÝnr¸i phiÕu NHNN: Do NHNN ViÖt Nam ph¸t hµnh tõ n¨m 1995, tÝnh ®Õn thêi ®iÓm th¸ng 7/1999 NHNN ®· tæ chøc ®­îc 6 ®ît ph¸t hµnh tÝnr¸i phiÕu NHNN. C¸c ®ît nµy ®Òu ®­îc tæ chøc vµo c¸c thêi ®iÓm khi mµ tæng ph­¬ng tiÖn thanh to¸n vµ l¹m ph¸t cã xu h­íng gia t¨ng nh»m rót bít tiÒn trong l­u th«ng. Tæng mÖnh gi¸ ®· ph¸t hµnh cña c¶ 6 ®ît lµ 3.400 tØ VND; phÇn lín c¸c tÝn phiÕu nµy ®Òu cã thêi h¹n 3 th¸ng. Cho ®Õn ngµy 12/7/2000, NHNN chÝnh thøc khai tr­¬ng ®­a nghiÖp vô thÞ tr­êng më vµo ho¹t ®éng theo ph­¬ng h­íng sö dông não nh­ lµ mét c«ng cô ®iÒu tiÕt tiÒn tÖ linh ho¹t vµ cã hiÖu qu¶ cña NHNN. Trong n¨m 2000, NHNN ®· thùc hiÖn ®­îc 17 phiªn giao dÞch thÞ tr­êng më, trong ®ã cã 14 phiªn mua ®­îc 1353,50 tû ®ång ®¹t 71,24% khèi l­îng chµo mua víi l·i suÊt trong kho¶ng 4,20%- 5,58% n¨m vµ 3 phiªn b¸n ®­îc 550 tû ®ång ®¹t 100% khèi l­îng chµo b¸n víi l·i suÊt trong kho¶ng 4,0%- 4,6% n¨m. §Õn 31/12/2000 ; NHNN ®· b¬m b¸n 405 tû ®ång qua thÞ tr­êng më sau khi lo¹i trõ c¸c kho¶n mua, b¸n ®·ñ ®Õn h¹n thaµnh to¸n. Tõ 1/1/2001- 7/2/ 2001, NHNN ®· thùc hiÖn ®­îc 3 phiªn giao dÞch mua ®­îc 160 tØ ®ång chØ ®¹t 50% khèi l­îng chµo mua víi møc l·i suÊt 3,5-4,6 %n¨m. §· cã 18 tæ chøc tÝn dông ®¨ng kÝ lµ thµnh viªn cña thÞ tr­êng (tuy vËy mçi phiªn giao dÞch chØ cã th­êng¬ngf xuyªn tõ 1 ®Õn 3 thµnh viªn tham gia). Ph­¬ng thøc giao dÞch chñ yÕu lµ Mua- B¸n cã k× h¹n (15 ngµy -4th¸ng ) hoÆc mua h¼n- b¸n h¼n. Nh­ vËy,ë ViÖt Nam thÞ tr­êng më ®· t×m ®­îc con ®­êng ®i riªng cho m×nh vµ tÝnh ­u viÖt cña nã ®· ®­îc ph¸t huy t¸c dông ë mét møc ®é nhÊt ®Þnh V(iÖc ®­a thÞ tr­êng më vµo ho¹t ®éng cu·ng ®· gióp cho c¸c NHTM ®­îc chñ ®éng h¬n trong viÖc ®iÒu chØnh sö dông l­îng vèn kh¶ dông cña m×nh, qua ®ã NHNN phÇn nµo ®· thùc hiÖn ®­îc môc tiªu CSTT quèc gia)..Tuy vËy ,®©y míi chØ lµ giai ®o¹n khëi ®Çu vµ mang tÝnh chÊt thö nghiÖm nªn ®ßi hái nã ph¶i ®­îc tiÕp tôc ®æi míi vµ hoµn thiÖn. 2.3 §¸nh gi¸ qu¸ tr×nh thùc hiÖn c¸c c«ng cô cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ nh÷ng n¨m qua. 2.3.1 Nh÷ng thµnh tùu trong viÖc æn ®Þnh kinh tÕ vÜ m«. *Gãp phÇn æn ®Þnh gi¸ trtrÞ ®ång b¶n tÖÞ ®ång tiÒn (VND): Cã thÓ nãi ®©y lµ thµnh tùu ®¸ng ®­îc ghi nhËn ë ViÖt Nam, b»ng c¸c c«ng cô ®iÒu tiÕt, NHNN ®· kiÓm so¸t chÆt chÏ khèi l­îng tiÒn cung øng hµng n¨m vµ ®ã ®­îc xem nh­ mét bµn tay h÷u hiÖu ®Èy lïi vµ kiÒm chÕ lµm ph¸t, æn ®Þnh søc mua cña ®ång tiÒn ViÖt Nam, lµm cho gi¸ c¶ æn ®Þnh, ®êi sèng ng­êi d©n kh«ng ngõng ®­îc c¶i thiÖn. BiÓu 4: Mèi quan hÖ gi÷a tæng ph­¬ng tiÖn thanh to¸n víi tû lÖ l¹m ph¸t N¨m CchØØ tiªu 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 Tèc ®é t¨ng cña M2(%) 78 34 19,8 27,8 22,3 22,7 25,4 23,9 39,28 38 Tû lÖ l¹m ph¸t (%) 67,6 17,6 5,2 14,4 12,7 4,5 3,6 9,2 0,9 6 VÒ søc mua ®èi ngo¹i cña ®ång tiÒn, c¬ chÕ ®iÒu hµnh tØ gÝa tõng b­íc ®­îc ®iÒu chØnh phèi hîp cïng víi c¸c c«ng cô cña CSTT ®· d®Çn phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ, gãp phÇn ®Èy m¹nh c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i cña ViÖt Nam, thóc ®Èy ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu. BiÓu 5: Tèc ®é t¨ng tr­ëng xuÊt nhËp khÈu cña ViÖt Nam N¨m cChØ tiªu 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 20001999 - xXuÊt khÈu (%) 24 12 39 28 38 24 4 23,3 =11.540 tr USD - NhËp khÈu (%) 9 53 48 24 54 -7 11 1_ * Gãp phÇn t¨ng tr­ëng kinh tÕ. * Gãp phÇn t¨ng tr­ëng kinh tÕ:ViÖc æn ®Þnh gi¸ trÞ VND ®· t¹o lßng tin cña nh©n d©n vµo ®ång b¶n tÖ, t¹o m«i tr­êng ®Çu t­ lµnh m¹nh, thu hót ®­îc nguån vèn ®¸ng kÓ tõ trong vµ ngoµi n­íc. §Æc biÖt viÖc ®iÒu chØnh c¸c c«ng cô CSTT: l·i suÊt, tØ lÖ dù tr÷ b¾t buéc... … cña NHNN ë c¸c giai ®o¹n cô thÓ ®· cã vai trß quan träng ¶nh h­ëng tíi viÖc huy ®éng vµ ph©n bæ nguån vèn cã hiÖu qu¶ trong nÒn kinh tÕ cña c¸c TCTD. Còng tõ ®ã mµ gãp phÇn thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ liªn tôc qua c¸c n¨m. BiÓu 6: T×nh h×nh t¨ng tr­ëng kinh tÕ (G6DP) cña ViÖt Nam N¨m C chØ tiªu 91 92 93 94 95 96 97 98 99 273.439 6,72000 6 DP (tØ VND) gi¸ so s¸nh 1981-1994 33.991 36.7355 39.982 195.5677 213.264213.833 244.676231.264 256.269244.676 256.269 273.439 T¨ng tr­ëng 6DP(%) 6 8,6 8,1 8,8 9,5 9,3 8,8 5,8 4,8 6,7 Tõ c¸c kÕt qu¶ trªn cho thÊy, viÖc sö dông c¸c c«ng cô ®iÒu tiÕt cña CSTT ë ViÖt Nam ®· gãp phÇn ®¹t ®­îc hai môc ®Ých th­êng m©u thuÉn nhau ®ã lµ: Võa ®Èy lïi l¹m ph¸t võa t¨ng tr­ëng kinh tÕ. Cã ®­îc kÕtrÊt qñua nµy cßn ph¶i kÓ ®Õn vai trß cña nhiÒu CSKT vÜ m« kh¸c n÷a vµ ®Æc thï cña nÒn kinh tÕ ViÖt Nam ®ã lµ chóng ta ch­a ®¹t ®­îc møc n¨ng suÊt biªn cña s¶n l­îng tiÒm n¨ng trong nÒn kinh tÕ. * Ngoµi ra, viÖc sö dông c¸c c«ng cô cña CSTT còng gãp phÇn gi¸n tiÕp chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, ph¸t triÓn c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, t¹o thªm c«ng ¨n viÖc lµm. N¨m 1999 c¶ n­íc gi¶i quyÕt ®­îc viÖc lµm cho 1,2 triÖu lao ®éng. vµ thùc hiÖn chÝnh s¸ch xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, ph¸t triÓn n«ng nghiÖp n«ng th«n (n¨m 2000,tØ lÖ hé nghÌo gi¶m cßn 11%). th«n… 2.3.2 Nh÷ng vÊn ®Ò tån t¹i trong qóa tr×nh thùc hiÖn c¸c c«ng cô cña CSTT nh÷ng n¨m qua. TiÕt cung Trong nh÷ng n¨m qua, chóng ta ch­a quan t©m ®óng møc ®Õn viÖc kiÓm so¸t vµ ®iÒu hµnh toµn bé qu¸ tr×nh cung øng tiÒn (ph­¬ng ph¸p dù ®o¸n kh«ng phï hîp, ph­¬ng thøc ®iÒu hµnh MS kh«ng linh ho¹t cïng víi c¸c biÕn ®æi kinh tÕ, míi chØ quan t©m ®Õn khèi l­îng tiÒn ph¸t hµnh hµng n¨m cho 2 môc tiªu (cung øng ph­¬ng tiÖn thanh to¸n cho nÒn kinh tÕ th«ng qua cho vay chiÕt khÊu c¸c NHTM vµ mua ngo¹i tÖ, ch­a ®¸nh gi¸ ®óng kh¶ n¨ng t¹o tiÒn cña c¸c NHTM). Tõ ®ãso dÉn ®Õn viÖc sö dông c¸c c«ng cô cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ nh»m ®iÒu tiÕt sù t¨ng, gi¶m khèi l­îng tiÒn trong nÒn kinh tÕ cña NHNN thêi gian qua còng bÞ h¹n chÕ ë nhiÒu mÆt. Nhãm c¸c c«ng cô trùc tiÕp: §­îc sö dông chñ yÕu trong viÖc ®iÒu tiÕt cung tiÒn thêi gian qua, nh÷ng c«ng cô nµy chØ phï hîp víi qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi kinh tÕ trong giai ®o¹n ®Çu nh­ng trong t­¬ng lai sÏ÷ kh«ng cßn phï hîp n÷a (râ nhÊt lµ c«ng cô h¹n møc tÝn dông ®· bÞ lo¹i bá tõ quý II/98). L·i suÊt lµ c«ng cô ®­îc sö dông th­êng xuyªn nhÊt trong ®iÒu hµnh CSTT ë ViÖt Nam võa qua. Tuy nhiªn, còng nh­ t×nh tr¹ng ë c¸c nø¬c ®ang ph¸t triÓn kh¸c,§P T kh¸c, ë ViÖt Nam l·i suÊt kh«ng nh¹y c¶m l¾m víi ®Çu t­. §iÒu nµy ®­îc thÓ hiÖn râ rÖt trong hai n¨m (1998, 1999) khi trÇn l·i suÊt cho vay gi¶m liªn tôc nh­ng ®Çu t­ vÉn ch­a t¨ng m¹nh, gi¸ c¶ vµ s¶n l­îng kh«ng nh÷ng kh«ng t¨ng mµ cßn tiÕp tôc gi¶m (tuy ®iÒu nµay cßn liªn quan ®Õn c¸c yÕu tè thùc cña nÒn kinh tÕ chø kh«ng hoµn toµn xuÊt ph¸t tõ yÕu tè tiÒn tÖ danh nghÜa). .ViÖc NHNN lu«n tiÕp ®iÒu chØnh l·i suÊt trong mét kho¶ng thêi gian ng¾n (tõ 1/6/99-4/9/99) ®· 3 lÇn gi¶m l·i suÊt cho vay ) ®· g©y khã kh¨n cho c¸c tæ chøc tÝn dông. V× l·i suÊt cho vay ®­îc ®iÒu chØnh gi¶m (liªn tôc) trong khi ®ã l·i suÊt nhËn göi ë thêi k× tr­íc vÉn gi÷ nguyªn tõ ®ã xuÊt hiÖn kh¶ n¨ng tiÒm tµng vÒ rñi ro l·i suÊt bÊt kh¶ kh¸ng. ViÖc ®iÒu chØnh theo xu h­íng gi¶m trong thêi gian qua¸ Ýt cã t¸c dông tÝch cùc ®Õn viÖc t¨ng c­êng huy ®éng vèn trong vµ dµi h¹n. ViÖc c¸c NHTM tù quy ®Þnh l·i suÊt tiÒn göi thanh to¸n trong khung trÇn l·i suÊt cho vay tèi ®a ®· dÉn tíi c¸c NHTM tranh giµnh ong **kh¸ch hµng b»ng viÖc t¨ng l·i suÊt tiÒn göi thanh to¸n lªn kh¸ cao, khiÕn cho tæng sè vèn huy ®éng cña toµn ngµnh NH kh«ng t¨ng mµ chØ chuyÓn tõ NH nµy sang NH kh¸c, g©y bÊt æn ®Þnh trong kinh doanh. . C¸c NHTMQD ®ang cßn ph¶i bao cÊp qua l·i suÊt cho vay theo chØ ®¹o cña NHNN, nÕu ®iÒu nµy kÐo dµi sÏ triÖt tiªuÒn tÝnch kinh doanh cña c¸c NHTM. . ViÖc ®iÒu chØnh l·i suÊt cña NHNN nhiÒu khi cßn chËm so víi thÞ tr­êng v× thÕ nã cã t¸c dông kh¼ng ®Þnh h¬n lµ h­íng dÉn diÔn biÕn thùc tÕ. MÆt kh¸c c¬ së ®Ó NHNN ®iÒu chØnh l·i suÊt cßn nÆng vÒ quan ®iÓm tr­êng ph¸i träng tiÒn ( c¨n cø vµo sù thay ®æi cña chØ sè gi¸ c¶ thÞ tr­êng lµ chñ yÕu, sù ¶nh h­ëng cña thÞ tr­êng vèn cßn h¹n chÕ) . H¬n n÷a, trong nÒn KTTT vÒ mÆt nguyªn t¾c th× l·i suÊt ph¶i ®­îc h×nh thµnh trªn c¬ së quan hÖ cung cÇu vèn trªnoµn thÞ tr­êng. ViÖc kiÓm so¸t l·i suÊt cña NHNN hiÖn nay chÝnh s¸ch lµ mét kiÓu can thiÖp gi¸ cña nhµ n­íc. NÕu cø nh­ vËy sÏ lµ kh«ng phï hîp trong t­¬ng lait¨ng tr­ëng l·i khi hÖ thèng thÞ tr­êng ë ViÖt Nam ph¸t triÓn hoµn thiÖn h¬n. §èi víi Cc«ng cô dù tr÷ b¾t buéc :Trong nhiÒu n¨m liÒn (kÓ tõ khi cã ph¸p lÖnh NH T5/1990TS 190) chóng ta dhuy tr× mét c¸ch cøng nh¾c tØ lÖ DTBB 10%, ®iÒu nµy chØ phï hîp trong thêi kú ®Çu nh­ng sau ®ã khi ®ång tiÒn ViÖt Nam ®i vµo æn ®Þnh th× ®ã lµ tØ lÖ kh«ng hîp lý, thiÕu linh ho¹t soang NHNN trong thêi gian ®ã vÉn kh«ng cã quyÒn thay ®æi v× ®Ó söa ®æi ph¸p lÖnh ph¶i aØo cã thêi gian. KÓ tõ khi luËt NHNN ®­îc thùc hiÖn, tØ lÖ DTBB tuyrong cã ®­îc ®iÒu chØnh gi¶m ®i (0-20%) vµ linh ho¹t h¬n nh­ng theo nhiÒu chuyªn gia ®¸nh gi¸ th× nã vÉn ë møc cao. ViÖc thùc hiÖn c¸c quy ®Þnh vÒ DTBB cña c¸c TCTD ch­a nghiªm, tiÒm Èn c¸c nguy c¬ khñng ho¶ng kh¶ n¨ng thanh to¸n. MÆt kh¸c ®èi t­îng ph¶i ¸p dông quy chÕ DTBB cßn ch­a ®Çy ®ñ, c¸c ®èi t­îng ¸p dông th× møc ®é tØ lÖ DTBB cßn kh¸c nhau- cã nhiÒu yÕu tè khéng hîp lý. Nh­ vËy NHNN vÉn ch­a thùc sù t¹o ra ®­îc mét “s©n ch¬i b×nh ®¼ng”®èi víi c¸c TCTD. Trong ®iÒu kiÖn thùc tÕ ViÖt Nam, t¸c dông cña c«ng cô nay cßn h¹n chÕ, ch­a biÓu hiÖn râ nÐt, thêi gian gÇn ®©y cïng víi l·i suÊt thÞ tr­êng, l·i suÊt t¸i cÊp vèn, chóng ta ®· liªn tôc h¹ thÊp tØ lÖ DTBB tuy nhiªn vÉn ch­a thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn râ rÖt, kÕt qu¶ biÓu hiÖn cßn kh¸ khiªm tèn. Thùc tÕ ®ã chøng tá ë ViÖt Nam hiÖn nay ch­a cã mét c¬ chÕ ®Çy ®ñ ®Ó CSTTC (cô thÓ lµ c¸c c«ng cô cña CSTT) ph¸t huy t¸c dông, mèi liªn hÖ - t¸c ®éng cña nã víi c¸c biÕn sè kinh tÕ vÜ m« cßn rÊt h¹n chÕ. §èi víi Cc«ng cô cho vay t¸i chiÕt khÊu: - Chóng ta cßn thiÕu tiÒn ®Òå quan träng ®Ó thùc hiÖn nghiÖp vô nµy ®ã lµ viÖc sö dôngc¸c ho¸ phiÕu, th­¬ng phiÕu ch­a ph¸t triÓn phæ biÕn trong c¸c giao dÞch th­¬ng m¹i; c«ng cô mµ NHNN thùc hiÖn nghiÖp vô nµy lµ c¸c tÝn phiÕu kho b¹c, tÝnr¸i phiÕu NHNN. Theo lý thuyÕt, l­¬ng tiÒn ph¸t hµnh vµo l­u th«ng qua con ®­êng t¸i chiÕt khÊu sÏ lµ phï hîp h¬n nÕu nã ®­îc dùa trªn c¸c th­¬ng phiÕu(v× l­îng tiÒn ®ã ®­îc b¶o ®¶m b»ng sù gia t¨ng khèi l­îng hµng ho¸ cña nÒn kinh tÕ) . .- ViÖc cho vay t¸i cÊp vèn ng¾n h¹n ®Ó ®¸p øng nhu cÇu thanh to¸n cña xc¸c NHTM hiÖn nay ph¶i ch¨ng lµ qu¸ dÔ d·i theo nguyªn lÝ ph¸t hµnh tiÒn. Nã cã thÓ ®¸p øng nhu cÇu tr­íc m¾t cña c¸c NHTM nh­ng nã còng dÔ ph¸t sinh c¸c tiªu cùc trong qóa tr×nh thùc hiÖn , ch­a kÝch thÝch sù n¨ng ®énggn cña c¸c NHTM . Nh­ vËy sÏ tiÒm Èn nguy c¬ l¹m ph¸t, g©y bÊt æn «nr ®èi víi gi¸ trÞ ®ång tiÒn quèc gia. .- Trong viÖc ®iÒu chØnh chÝnh s¸ch chiÕt khÊu d­êng nh­ chóng ta chØ nÆng vÒ ®iÒu chØnh l·i suÊt chiÕt khÊu mµ ch­a chó ý ®Õn “cöa sæ chiÕt khÊu” cña NHTW ®èi víi c¸c NHTM (v× quy m« cung øng cho vay chiÕt khÊu cña NHNN ®èi víi c¸c NHTM còng ph¶i c¨n cø vµo thùc lùc cña chÝnh c¸cs¸ch NH ®ã). MÆt kh¸c viÖc ¸p dông l·i suÊt chiÕt khÊu nhiÒu khi cßn mang nÆng tÝnh bao cÊp ( ­u tiªn NHTMQD) do vËy vai trß “ng­êi cho vay cuèi cïng” ®èi víi mäi TCTDtæ chøc T D trong n­cs cña NHNN ch­a thùc sù thÓ hiÖn râ nÐt. Bëi lÏ sù ph¸ s¶n do khñng ho¶ng thanh to¸n cña mét sè NHTM (tù nh©n, cæ phÇn) gÇn ®©y ë mét ph­¬ng diÖn nµo ®ã cÇn thiÕt sù tµi trî, gióp ®ì cña NHNN. * §èi víi C«c«ng cô nghiÖp vô thÞ tr­êng më: - VÒ c¬ b¶n th× ®©y ch­a thùc sù trë thµnh mét c«ng cô ®iÒu tiÕt linh ho¹t, chñ yÕu cña NHNN ë ViÖt Nam mÆc dï theo lý thuyÕt vai trß cña nã lµ rÊt to lín. - VÊn ®Ò nªu trªn cã thÓ biÓu hiÖn ë c¸c khÝa c¹nh sau: .+ Qu¸ tr×nh t¹o “hµng ho¸” cßn chËm ch¹p, viÖc tæ chøc ®Êu thÇu tÝnr¸i phiÕu kho b¹c, ph¸t hµnh tÝnr¸i phiÕu NHNN cña NHNN cßn mang nÆng tr¸i phiÕu tÝnh hµnh chÝnh, c¸c chñ thÓ tham gia kh«ng nhiÒu chñ yÕu lµ c¸c NHTM NN quèc doanh, C«ng ty B¶o hiÓm víi môc ®Ých ®¬n gi¶n lµ gi¶i quyÕt nguån vèn kh¶ dông d­ thõa cña hä. .+ ViÖc mua b¸n l¹i tÝn phiÕu cßn ch­a phæ biÕn ®èi víi c«ng chóøng khiÕn cho l­îng tÝn phiÕu mµ c¸c TCTD sau khi mua ®­îc hÇu©ï nh­ l¹i n»m sau im trong kÐt cña hä ®iÒu ®ã còng lµm gi¶m ý nghÜa vµ sù s«i ®éng cña thÞ tr­êng s¬ cÊp. më ®Õn l­îng vèn kh¶ dông cña c¸c NHTM cßn rÊt h¹n chÕ. .Trªn thÞ tr­êng më ,khèi l­îng giao dÞch cßn thÊp , sè thµnh viªn tham gia ch­a nhiÒu nªn t¸c ®éngcña thÞ tr­êng më ®Õn l­îng vèn kh¶ dông cña c¸c NHTM cßn rÊt h¹n chÕ.+ D÷ c¸c tån t¹i ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng ®Þnh h­íng c¬ b¶n vµ c¸c gi¶i ph¸p phï hîp cã hiÖu qu¶ ë ViÖt Nam Nh­ vËy,tõ c¸c tån t¹i trªn ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng ®Þnh h­íng c¬ b¶n vµ c¸c gi¶i ph¸p cô thÓ ®Ó cã thÓ sö dông c¸c c«ng cô cña CSTT mét c¸ch cã hiÖu qu¶ ë ViÖt Nam.. Ch­¬ng 3 ®Þnh h­íng vµ gi¶I ph¸p hoµn thiÖn c¸c c«ng cô cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ ë ViÖt Nam 3.1. §Þnh h­íng 3.1.1.Bèi c¶nh trong n­íc vµ quèc tÕ B­íc sang thÕ kû 21,®Êt n­íc chóng ta cã nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó ph¸t triÓn ®ã lµ : sù æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ-x· héi,sù ph¸t huy c¸c lîi thÕ so s¸nh cña ®Êt n­íc phôc vô cho sù ph¸t triÓn .Tuy vËy nÒn kinh tÕ cña chóng ta tõ khi ®æi míi ®Õn nay sau nh÷ng n¨m ph¸t triÓn liªn tôc,cao th× l¹i ®ang cã xu h­íng ch÷ng l¹i, t×nh h×nh gi¶m ph¸t ®· thÓ hiÖn râ ®iÒu nµy.Lý do ®­îc gi¶i thÝch cã thÓ lµ do hËu qu¶ thiªn tai ,lò lôt ®· liªn tiÕp x¶y ra hoÆc xuÊt ph¸t tõ chÝnh c¸c yÕu tè,lÜnh vùc cña s¶n xuÊt ®ang béc lé râ sù yÕu kÐm tôt hËu t­¬ng ®èi so víi khu vùc vµ thÕ giíi . Qu¸ tr×nh héi nhËp vµ hîp t¸c quèc tÕ cña chóng ta ®· tiÕn triÓn rÊt tèt ®Ñp t¹o c¬ héi ®Ó ph¸t triÓn ®Êt n­íc ;chóng ta ®· cã quan hÖ víi rÊt nhiÒu c¸c quèc gia trong khu vùc vµ thÕ giíi ,tham gia nhiÒu hiÖp ­íc kinh tÕ nh­ AFTA,WTO ®Æc biÖt cã nhiÒu quan hÖ tèt ®Ñp víi c¸c tæ chøc,®Þnh chÕ tµi chÝnh lín nh­ IMF,WB,ADB.. MÆt kh¸c ,nÒn kinh tÕ thÕ giíi vµ khu vùc §«ng ¸,§«ng Nam ¸ ®ang cã dÊu hiÖu phôc håi sau thêi kú khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ nh÷ng n¨m qua.§©y lµ mét trong nh÷ng nh©n tè quan träng gãp phÇn æn ®Þnh thÞ tr­êng tµI chÝnh tiÒn tÖ ë n­íc ta . Trong xu h­íng tiÕp tôc hoµn thiÖn chÝnh s¸ch tiÒn tÖ th× viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ c¸c c«ng cô cña CSTT cho phï hîp ®iÒu kiÖn thùc tiÔn VN lµ vÊn ®Ò cßn ph¶i l­u t©m rÊt nhiÒu . 3.1.2. Mét sè ®Þnh h­íng c¬ b¶n: -ViÖc vËn hµnh c¸c c«ng cô cña CSTT mét mÆt tõng b­íc hoµ nhËp víi th«ng lÖ quèc tÕ, mÆt kh¸c cÇn ®¶m b¶o tÝnh ®éc lËp tù chñ theo ®óng ®Þnh h­íng cña §¶ng vµ Nhµ n­íc . -NhÊt qu¸n quan ®iÓm c¬ b¶n lµ: tõng b­íc mét chuyÓn ®æi tõ viÖc sö dông c¸c c«ng cô trùc tiÕp sang gi¸n tiÕp ®Ó qu¶n lý møc cung tiÒn cã hiÖu qu¶ h¬n. -ViÖc ¸p dông ,®iÒu chØnh c¸c c«ng cô cña CSTT ph¶i chó ý ®Õn tÝnh thùc tiÔn ®ã lµ thùc tr¹ng nÒn kinh tÕ VN vµ ®Æt trong mèi quan hÖ víi c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« kh¸c ®Ó ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn æn ®Þnh cña nÒn kinh tÕ . 3.2.Gi¶i ph¸p : 3.2.1.Nhãm gi¶i ph¸p nh»m t¹o ®iÒu kiÖn ,m«i tr­êng thuËn lîi -ViÖc ho¹ch ®Þnh CSTT còng nh­ c¸c c«ng cô cña CSTT cÇn ®Æt nã trong mét chØnh thÓ thèng nhÊt cã tÝnh ®Õn sù linh ho¹t cña thÞ tr­êng. CSTT cÇn ®­îc ®éc lËp víi chÝnh s¸ch tµi chÝnh vµ ®¶m b¶o tÝnh thèng nhÊt trong hÖ thèng c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« cña nhµ n­íc. -ThÞ tr­êng tiÒn tÖ vµ thÞ tr­êng liªn ng©n hµng cÇn tiÕp tôc ®­îc cñng cè vµ ph¸t triÓn ®Ó mét mÆt t¹o ra tÝn hiÖu cho viÖc ho¹ch ®Þnh CSTT mÆt kh¸c lµ c¬ chÕ lan truyÒn tèt nhÊt ®Ó ph¸t huy cã hiÖu qu¶ c¸c c«ng cô cña CSTT. -Theo h­íng ®ã cÇn tiÕp tôc ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh hoµn thiÖn,c¬ cÊu l¹i hÖ thèng NH ®Ó ®¶m b¶o mét m«i tr­êng c¹nh tranh lµnh m¹nh s«i ®éng . -N¨ng lùc kü thuËt cña NHNN cÇn ®­îc n©ng cao ®Æc biÖt lµ trong viÖc thu thËp ,xö lý th«ng tin vµ ra quyÕt ®Þnh ®iÒu hµnh CSTT -CÇn hoµn thiÖn hµnh lang ph¸p lý vÒ hÖ thèng ng©n hµng ,tµi chÝnh ®Ó c¬ chÕ thùc thi CSTT nãi chung ,c¸c c«ng cô cña CSTT nãi riªng ®­îc nghiªm minh vµ cã hiÖu qu¶ h¬n. -CÇn cã c¸c biÖn ph¸p khuyÕn khÝch phï hîp nh»m t¹o ra nh÷ng nÕp thãi quen míi trong t©m lý cña c¸c c¸ nh©n ,c¸c doanh nghiÖp ®Ó gióp viÖc thùc hiÖn c¸c c«ng cô cña CSTT cã hiÖu qu¶ h¬n ,vÝ dô: t¹o thãi quen thanh to¸n qua ng©n hµng cña c¸c tæ chøc kinh doanh ,thãi quen sö dông ho¹t ®éng thÞ tr­êng më cña c¸c tæ chøc tÝn dông ... 3.2.2 Nhãm gi¶i ph¸p vÒ viÖc hoµn thiÖn c¸c c«ng cô cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ . §Ó n©ng cao hiÖu qu¶ cña qóa tr×nh thùc thi CSTT ®ßi hái ph¶i nhanh nhanh chãng hoµn thiÖn vµ tiÕp tôc ph¸t triÓn hÖ thèng c¸c c«ng cô b¸m s¸t thùc tiÔn VN -phôc vô ®¾c lùc cho qu¸ tr×nh ®æi míi CSTT.HÖ thèng c¸c c«ng cô ph¶i ®­îc x©y dùng vµ hoµn thiÖn theo h­íng hç trî ,phèi hîp thóc ®Èy lÉn nhau tr¸nh t×nh tr¹ng triÖt tiªu hiÖu qu¶ cña nhau .Cô thÓ: *§èi víi c«ng cô h¹n møc tÝn dông: NHTN tuy kh«ng coi ®©y lµ mét c«ng cô th­êng xuyªn nh­ng còng cÇn ph¶i theo dâi tæng sè d­ nî cña c¸c NHTM ë c¸c giai ®o¹n cô thÓ vµ NHNN sÏ can thiÖp vµo ho¹t ®éng nµy trong ®iÒu kiÖn cô thÓ. *§èi víi c«ng cô l·i suÊt : ViÖc ®iÒu chØnh l·i su©t cÇn linh ho¹t g¾n víi thÞ tr­êng trªn nguyªn t¾c ®¶m b¶o lîi Ých cña c¶ ng­êi göi tiÒn,tæ chøc tÝn dông vµ ng­êi vay tiÒn, t¹o ®iÒu kiÖn tËp trung tèi ®a c¸c nguån vèn ®Ó tµi trî cho ph¸t triÓn kinh tÕ . Do vËy ®Ó ®iÒu chØnh l·i suÊt tiÒn göi vµ l·i suÊt tiÒn vay mét c¸ch phï hîp c¸c tæ chøc tÝn dông ph¶i c¨n cø vµo c¸c nh©n tè:Lîi nhuËn b×nh qu©n cña c¸c doanh nghiÖp;sù biÕn ®éng cña quan hÖ cung cÇu;vèn ®Çu t­; møc ®é l¹m ph¸t vµ diÔn biÕn l·i suÊt trªn thÞ tr­êng . NHNN cÇn tiÕp tôc duy tr× viÖc ®iÒu chØnh møc l·i suÊt tiÒn göi vµ tiÒn vay dµi h¹n cao h¬n l·i suÊt tiÒn göi vµ tiÒn vay ng¾n h¹n nh»m huy ®éng vèn dµi h¹n ®Çu t­ cho nÒn kinh tÕ .ViÖc x¸c ®Þnh l·i suÊt cho vay dµi h¹n cã tÝnh ®Õn xu h­íng t¨ng hay gi¶m l·i suÊt ng¾n h¹n trong tõng thêi kú . ViÖc duy tr× c¸c møc l·I suÊt ­u ®·i cho c¸c ®èi t­îng d©n c­ gÆp ®iÒu khã kh¨n lµ phï hîp ; tuy vËy chÝnh phñ cÇn t×m c¸c nguån ng©n s¸ch vµ c¸c kªnh tµi trî ho¹t ®éng nµy ®Æt ngoµi ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c NHTM quèc doanh. Duy tr× møc chªnh lÖch gi÷a l·i suÊt néi tÖ vµ l·i suÊt ngo¹t tÖ mét c¸ch hîp lý ,tõng b­íc gi¶m dÇn vµ ®i ®Õn chÊm døt hiÖn t­îng “®« la ho¸” trªn ®Êt ViÖt Nam . Tr­íc m¾t, trong nh÷ng th¸ng ®Çu n¨m 2001 nÒn kinh tÕ ®ang cã nh÷ng biÓu hiÖn thiÕu vèn, trong khi ®ã viÖc huy ®éng vµ cung øng vèn cña c¸c TCTD ®ang gÆp ph¶i mét sè khã kh¨n; cã ý kiÕn cho r»ng viÖc NHNN ®iÒu chØnh l·i suÊt c¬ b¶n víi biªn ®é nh­ hiÖn nay lµ cßn réng, tõ ®ã lµm n¶y sinh nh÷ng hiÖn t­îng thiÕu tÝch cùc trong c¹nh tranh gi÷a c¸c NHTM. Do vËy, NHNN cã thÓ nªn ®iÒu chØnh gi¶m biªn ®é dao ®éng cña møc l·i suÊt c¬ b¶n. VÒ phÝa Nhµ n­íc nªn cã chÝnh s¸ch tµi chÝnh phï hîp víi c¸c tæ chøc tÝn dông, c¸c NHTM ë ViÖt Nam ®ang ph¶i chÞu mét tû lÖ thuÕ vèn kh¸ cao, do vËy thuÕ ®¸nh vµo c¸c tæ chøc tÝn dông cÇn ®­îc ®iÒu chØnh l¹i cho phï hîp theo h­íng gi¶m tû lÖ thuÕ hoÆc tÝnh thuÕ trªn lîi nhuËn tr­íc thuÕ HiÖn nay chóng ta ch­a thÓ tiÕn hµnh tù do ho¸ l·i suÊt tuy vËy cÇn ph¶i h­íng theo môc tiªu ®ã vµ thùc hiÖn tõng b­íc bëi mét lÏ ®ã lµ xu h­íng tÊt yÕu vµ khi ®ã vai trß qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ n­íc b»ng c«ng cô l·i suÊt vÉn ®­îc thÓ hiÖn qua sù ®Þnh h­íng theo tÝn hiÖu thÞ tr­êng . * §èi víi c«ng cô dù tr÷ b¾t buéc : -V× dù tr÷ b¾t buéc cã ¶nh h­ëng trùc tiÕp tíi kh¶ n¨ng huy ®éng vµ cung øng tÝn dông cho nÒn kinh tÕ cña c¸c tæ chøc tÝn dông ,do vËy trong c¬ chÕ thÞ tr­êng th× NHNN cÇn ph¶i cã c¬ chÕ qu¶n lý dù tr÷ b¾t buéc thÝch hîp ®Ó t¹o ra mét m«i tr­êng c¹nh tranh lµnh m¹nh,b×nh ®¼ng gi÷a c¸c tæ chøc tÝn dông: nªn më réng ®èi t­îng ¸p dông qui chÕ dù tr÷ b¾t buéc,tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc ®­a ra ph¶i phï hîp víi diÔn biÕn thÞ tr­êng tiÒn tÖ ,víi môc tiªu CSTT vµ ®Æc ®iÓm cô thÓ cña c¸c tæ chøc tÝn dông trong toµn bé hÖ thèng tæ chøc tÝn dông ë ViÖt Nam - CÇn ph¶i cã nh÷ng biÖp ph¸p t¨ng c­êng kiÓm tra viÖc chÊp hµnh dù tr÷ b¾t buéc, ®i ®«i víi viÖc xö ph¹t nghiªm c¸c tr­êng hîp vi ph¹m qui chÕ dù tr÷ ®Ó ®¶m b¶o sù lµnh m¹nh cña hÖ thèng tµi chÝnh ,ng©n hµng thùc hiÖn tèt môc tiªu CSTT -NHNN nªn cã c¸c biÖn ph¸p khuyÕn khÝch c¸c NHTM thùc hiÖn tèt c¸c qui chÕ dù tr÷ nh­:quy ®Þnh sè tiÒn ph¶i chÞu qui chÕ dù tr÷ b¾t buéc phï hîp, tiÕp tôc tr¶ tiÒn l·i cho sè tiÒn göi d­ thõa cña c¸c tæ chøc tÝn dông víi møc l·i suÊt phï hîp víi kh¶ n¨ng tµi chÝnh NHNN. -Trong thêi gian tr­íc m¾t ,®Ó thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ ,tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc cÇn ph¶i gi¶m bít ë møc ®é phï hîp ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c NHTM thóc ®Èy qu¸ tr×nh huy ®éng vµ cung øng vèn tÝn dông cho nÒn kinh tÕ . -Trong t­¬ng lai, khi thÞ tr­êng tiÒn tÖ ,thÞ tr­êng vèn ®· ph¸t triÓn, c¸c c«ng cô kh¸c cã thÓ ph¸t huy t¸c dông mét c¸ch mét c¸ch m¹nh mÏ th× ng©n hµng Nhµ n­íc nªn cã dù kiÕn gi¶m tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc ®èi víi c¸c NHTM ®Ó hä ®­îc linh ®éng, m¹nh d¹n h¬n trong ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh . * §èi víi c«ng cô cho vay t¸i chiÕt khÊu: -Th­¬ng phiÕu, hèi phiÕu chÝnh lµ sù ghi nhËn cña c¸c quan hÖ tÝn dông th­¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ,ë n­íc ta hiÖn nay c¸c h×nh thøc tÝn dông th­¬ng m¹i ®· xuÊt hiÖn,doanh sè ho¹t ®éng mua b¸n chÞu cã thêi h¹n ,giao nhËn hµng thanh to¸n gèi ®Çu gi÷a c¸c doanh nghiÖp lµ rÊt lín .Do vËy cÇn thóc ®Èy viÖc sö dông réng r·i c¸c th­¬ng phiÕu trong c¸c quan hÖ tÝn dông th­¬ng m¹i. Muèn vËy nã cÇn ph¶i cã mét c¬ së ph¸p lý ®¶m b¶o ,tr­íc m¾t ®ã lµ viÖc xóc tiÕn c¸c ho¹t ®éng ®Ó ®­a ph¸p lÖnh th­¬ng phiÕu (hiÖu lùc tõ 1/7/2000) ®i vµo thùc tiÔn. -NHNN nªn cã c¬ chÕ phï hîp ®Ó kiÓm so¸t mét c¸ch chÆt chÏ c¸c dù ¸n cho vay t¸i cÊp vèn, t¸i chiÕt khÊu v× ®iÒu nµy nã ¶nh h­ëng quan träng tíi hiÖu qu¶ viÖc ®iÒu chØnh møc cung tiÒn . -Nªn xo¸ bá t×nh tr¹ng bao cÊp trong thùc hiÖn cho vay chiÕt khÊu vµ nªn më réng ®èi t­îng ®­îc vay chiÕt khÊu ®Ó ph¸t huy vai trß “ng­êi cho vay cuèi cïng” cña NHNN vµ ®¶m b¶o sù æn ®Þnh, lµnh m¹nh cña hÖ thèng ng©n hµng. - Ph¸t triÓn thÞ tr­êng néi tÖ liªn ng©n hµng (qui m«,chÊt l­îng) ®Ó NHNN cã c¬ së chÝnh x¸c h¬n trong viÖc ®Þnh ra møc l·i suÊt cho vay t¸i chiÕt khÊu ,t¹o ra tÝn hiÖu tèt ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c NHTM .MÆt kh¸c ,cïng víi xu h­íng tù do ho¸ l·i suÊt th× vai trß cña møc l·i suÊt t¸i chiÕt khÊu sÏ ngµy cµng t¨ng lªn ,trë thµnh mét c«ng cô gi¸n tiÕp ®iÒu tiÕt l·i suÊt thÞ tr­êng mét c¸ch h÷u hiÖu ,thóc ®Èy sù ph¸t triÓn kinh tÕ * §èi víi c«ng cô nghiÖp vô thÞ tr­êng më: Ph¶i ph¸t triÓn thÞ tr­êng më theo h­íng ®­a nã trë thµnh mét c«ng cô h÷u hiÖu ,linh ho¹t nhÊt cña CSTT ë ViÖt Nam.Muèn vËy cÇn ph¶i: -Theo dâi ,tÝnh to¸n ,dù ®o¸n vèn kh¶ dông cña c¸c ng©n hµng ,diÔn biÕn l¹m ph¸t l·i suÊt ,®Çu t­...®Ó trªn c¬ së ®ã NHNN cã quyÕt ®Þnh can thiÖp vµo thÞ tr­êng më nh­ thÕ nµo (mua b¸n tÝn phiÕu) ,víi l­îng lµ bao nhiªu. -NHNN cÇn cã c¸c quy ®Þnh râ vÒ c¸c c«ng cô, ®èi t­îng tham gia thÞ tr­êng më vµ linh ho¹t trong c¬ chÕ mua b¸n t¹i thi tr­êng më. -Thóc ®Èy qu¸ tr×nh t¹o hµng ho¸ cho nghiÖp vô thÞ tr­êng më: lµm ®¹i lý ph¸t hµnh tÝn phiÕu ,tr¸i phiÕu kho b¹c, ph¸t hµnh tÝn phiÕu NHNN, cho phÐp NHTM ph¸t hµnh c¸c lo¹i chøng chØ tiÒn göi...Muèn vËy NHNN ph¶I n¾m ®­îc ( qu¶n lý) ®­îc c¸c ho¹t ®éng nµy ®ång thêi t¹o ra tÝnh “thanh kho¶n”, hÊp dÉn cao cña c¸c c«ng cô trªn thÞ tr­êng më. -Cã c¬ chÕ thÝch hîp, ®Ó khuyÕn khÝch c¸c tæ chøc tÝn dông coi nghiÖp vô thÞ tr­êng më lµ mét “thãi quen” trong ho¹t ®éng cña hä -§Ó thÞ tr­êng më ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ cÇn cã sù ph¸t triÓn ®ång bé cña c¸c thÞ tr­êng kh¸c ®Æc biÖt lµ thÞ tr­êng tiÒn tÖ liªn ng©n hµng vµ thÞ tr­êng thø cÊp KÕt luËn Nh­ vËy, chÝnh s¸ch tiÒn tÖ, ®Æc biÖt lµ c¸c c«ng cô cña nã cã vµi trß ®Æc biÖt rÊt quan träng trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng nãi chung vµ nÒn kinh tÕ ViÖt Nam nãi riªng. ViÖc sö dông c¸c c«ng cô ®ã nh­ thÕ nµo sÏ cã ¶nh h­ëng rÊt lín tíi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ ë tõng thêi ®iÓm cô thÓ. ë¥ ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng th× viÖc ¸p dông c¸c c«ng cô cña CSTT chÝnh s¸ch tiÒn tÖ lu«n ®ßi hái ph¶i cã sù phï hîp, hiÖu qu¶. Trong nh÷ng n¨m ®Çu cña thêi kú ®æi míi viÖc ¸p dông c¸c c«ng cô ®iÒu tiÕt trùc tiÕpo cã vai trß ®Æc biÖt quan träng trong viÖc kiÒm chÕ l¹m ph¸t vµ thóc ®Èy tr­ëng kinh tÕ. Tuy vËy thêi gian gÇn ®©y chóng ®· béc lé râ nh÷ng h¹n chÕ khi nÒn kinh tÕ b­íc sang mét giai ®o¹n ph¸t triÓn míi. Trong khi ®ã c¸c c«ng cô ®iÒu chØnh gi¸n tiÕp míi ®­îc ®­aq vµo sö dông vµ ch­a thùc sù ph¸t huy hÕt, hoÆc ch­a thÓ hiÖn râ vai trß cña nã do nhiÒu nguyªn nh©n g¾n víi thùc lùc cña nÒn kinh tÕ. Tõ ®ã ®ßi hái chóng ta ph¶i cã nh÷ng ®Þnh h­íng vµ gi¶i ph¸p ®óng trong viÖc hoµn thiÖn c¸c c«ng cô ®ã. §Ó cã ®­îc ®iÒu nµay, bªn c¹nh sù ®Þnh h­íng ®óng ®¾n cña §¶ng vµ Nhµ n­íc, cÇnvÇn ph¶i cã sù ph¸t triÓn ®ång bé vÒ n¨ng lùc NHNN, hÖ thèng NHTM, c¸c tæ chøc tÝn dông kh¸c... vµ nhiÒu sù phèi hîp ®ång bé kh¸c. kh¸c… Do ®ã, viÖc nghiªn cøu t×m hiÓu vÒ c¸c c«ng cô cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ ë ViÖt Nam ph¶i ®­îc coi lµ c¶ mét qu¸ tr×nh l©u·i dµi vµ ®ßi hái cÇn ®­îc tiÕp tôc ®­îc ph¸t triÓn vÒ sau. CH¦¥NG I .chÝnh s¸ch tiÒn tÖ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng . kh¸I niÖm, vÞ trÝ cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ : Kh¸i niÖm chÝnh s¸ch tiÒn tÖ :chÝnh s¸ch tiÒn tÖ lµ mét chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« do Ng©n hµng trung ­¬ng khëi th¶o vµ thùc thi, th«ng q ua c¸c c«ng cô cña m×nh nh»m ®¹t c¸c môc tiªu :æn ®Þnh gi¸ trÞ ®ång tiÒn ,t¨ng c«ng ¨n viÖc lµm ,t¨ng tr­ëng kinh tÕ . Tuú ®iÒu kiÖn c¸c n­íc, chÝnh s¸ch tiÒn tÖ cã thÓ ®­îc x¸c lËp theo 2 h­íng:chÝnh s¸ch tiÒn tÖ më réng (t¨ng cung tiÒn ,gi¶m l·I suÊt ®Ó thóc ®Èy s¶n xuÊt kinh doanh lµm cho thÊt nghiÖp gi¶m nh­ng l¹m ph¸t t¨ng –chÝnh s¸ch tiÒn tÖ chèng thÊt nghiÖp);chÝnh s¸ch tiÒn tÖ th¾t chÆt(gi¶m cung tiÒn , t¨ng l·I suÊt lµm gi¶m ®Çu t­ vµo s¶n xuÊt kinh doanh tõ ®ã lµm gi¶m l¹m ph¸t nh­ng thÊt nghiÖp t¨ng-chÝnh s¸ch tiÒn tÖ æn ®Þnh gi¸ trÞ ®ång tiÒn) VÞ trÝ chÝnh s¸ch tiÒn tÖ : Trong hÖ thèng c¸c c«ng cô ®IÒu tiÕt vÜ m« cña Nhµ n­íc th× chÝnh s¸ch tiÒn tÖ lµ mét trong nh÷ng chÝnh s¸ch quan träng nhÊt v× nã t¸c ®éng trùc tiÕp vµo lÜnh vùc l­u th«ng tiÒn tÖ .Song nã còng cã quan hÖ chÆt chÏ víi c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« kh¸c nh­ chÝnh s¸ch tµI kho¸,chÝnh s¸ch thu nhËp,chÝnh s¸ch kinh tÕ ®èi ngo¹i. §èi víi Ng©n hµng trung ­¬ng ,viÖc ho¹ch ®Þnh vµ thùc thi chÝnh s¸ch chÝnh s¸ch tiÒn tÖ lµ ho¹t ®éng c¬ b¶n nhÊt ,mäi ho¹t ®éng cña nã ®Òu nh»m lµm cho chÝnh s¸ch tiÒn tÖ quèc gia ®­îc thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ h¬n. 1.2Môc tiªu cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ : æn ®Þnh gi¸ trÞ ®ång tiÒn: NHTW th«ng qua CSTT cã thÓ t¸c ®éng ®Õn sù t¨ng hay gi¶m gi¸ trÞ ®ång tiÒn cña n­íc m×nh.Gi¸ trÞ ®ång tiÒn æn ®Þnh ®­îc xem xÐt trªn 2 mÆt:Søc mua ®èi néi cña ®ång tiÒn(chØ sè gi¸ c¶ hµng ho¸ vµ dÞch vô trong n­íc)vµ søc mua ®èi ngo¹i(tû gi¸ cña ®ång tiÒn n­íc m×nh so víi ngo¹i tÖ).Tuy vËy ,CSTT h­íng tíi æn ®Þnh gi¸ trÞ ®ång tiÒn kh«ng cã nghÜa lµ tû lÖ l¹m ph¸t =0 v× nh­ vËy nÒn kinh tÕ kh«ng thÓ ph¸t triÓn ®­îc,®Ó cã mét tû lÖ l¹m ph¸t gi¶m ph¶I chÊp nhËn mét tû lÖ thÊt nghiÖp t¨ng lªn. T¨ng c«ng ¨n viÖc lµm: CSTT më réng hay thu hÑp cã ¶nh h­ëng trùc tiÕp tíi viÖc sö dông cã hiÖu qña c¸c nguån lùc x· héi,quy m« s¶n xuÊt kinh doanh vµ tõ ®ã ¶nh h­ëng tíi tû lÖ thÊt nghiÖp cña nÒn kinh tÕ .§Ó cã mét tû lÖ thÊt nghÞªp gi¶m th× ph¶I chÊp nhËn mét tû lÖ l¹m ph¸t t¨ng lªn. T¨ng tr­ëng kinh tÕ :T¨ng tr­ëng kinh tÕ lu«n lµ môc tiªu cña mäi chÝnh phñ trong viÖc ho¹ch ®Þnh c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« cña m×nh ,®Ó gi÷ cho nhÞp ®é t¨ng tr­ëng ®ã æn ®Þnh,®Æc biÖt viÖc æn ®Þnh gi¸ trÞ ®ång b¶n tÖ lµ rÊt quan träng,nã thÓ hiÖn lßng tin cña d©n chóng ®èi víi chÝnh phñ .Môc tiªu nµy chØ ®¹t ®­îc khi kÕt qu¶ hai môc tiªu trªn ®¹t ®­îc mét c¸ch hµi hoµ. Mèi quan hÖ gi÷a c¸c môc tiªu :Cã mèi quan hÖ chÆt chÏ,hç trî nhau ,kh«ng t¸ch rêi.Nh­ng xem xÐt trong thêi gian ng¾n h¹n th× c¸c môc tiªu nµy cã thÓ m©u thuÉn víi nhau thËm chÝ triÖt tiªu lÉn nhau.VËy®Ó ®¹t ®­îc c¸c môc tiªu trªn mét c¸ch hµi hoµ th× NHTW trong khi thùc hiÖn CSTT cÇn phèi hîp víi c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« kh¸c. 1.3C¸c c«ng cô cña CSTT : 1.3.1.NghiÖp vô thÞ tr­êng më: Kh¸i niÖm :Lµ nh÷ng ho¹t ®éng mua b¸n chøng kho¸n do NHTW thùc hiÖn trªn thÞ tr­êng më nh»m t¸c ®éng tíi c¬ sè tiÒn tÖ qua ®ã ®IÒu tiÕt l­îng tiÒn cung øng. C¬ chÕ t¸c ®éng:Khi NHTW mua (b¸n)chøng kho¸n th× sÏ lµm cho c¬ sè tiÒn tÖ t¨ng lªn (gi¶m ®I) dÉn ®Õn møc cung tiÒn t¨ng lªn (gi¶m ®I). NÕu thÞ tr­êng më chØ gåm NHTW vµ c¸c NHTM th× ho¹t ®éng nµy sÏ lµm thay ®æi l­îng tiÒn dù tr÷ cña c¸c NHTM (R ),nÕu bao gåm c¶ c«ng chóng th× nã sÏ lµm thay ®æi ngay l­îng tiÒn mÆt trong l­u th«ng(C) §Æc ®iÓm:Do vËn dông tÝnh linh ho¹t cña thÞ tr­êng nªn ®©y ®­îc coi lµ mét c«ng cô rÊt n¨ng ®éng ,hiÖu qu¶,chÝnh x¸c cña CSTT v× khèi l­îng chøng kho¸n mua( b¸n ) tû lÖ víi qui m« l­îng tiÒn cung øng cÇn ®IÒu chØnh,Ýt tèn kÐm vÒ chi phÝ ,dÔ ®¶o ng­îc t×nh thÕ.Tuy vËy, v× ®­îc thùc hiÖn th«ng qua quan hÖ trao ®æi nªn nã cßn phô thuéc vµo c¸c chñ thÓ kh¸c tham gia trªn thÞ tr­êng vµ mÆt kh¸c ®Ó c«ng cô nµy hiÖu qu¶ th× cÇn ph¶I cã sù ph¸t triÓn ®ång bé cña thÞ tr­êng tiÒn tÖ ,thÞ tr­êng vèn… 1.3.2Dù tr÷ b¾t buéc: Kh¸i niÖm :Sè tiÒn dù tr÷ b¾t buéc lµ sè tiÒn mµ c¸c NH ph¶I gi÷ l¹i,do NHTW qui ®Þnh ,göi t¹i NHTW,kh«ng h­ëng l·I,kh«ng ®­îc dïng ®Ó ®Çu t­,cho vay vµ th«ng th­êng ®­îc tÝnh theo mét tû lÖ nhÊt ®Þnh trªn tæng sã tiÒn göi cña kh¸ch hµng ®Ó ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thanh to¸n,sù æn ®Þnh cña hÖ thèng ng©n hµng C¬ chÕ t¸c ®éng:ViÖc thay ®æi tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn sè nh©n tiÒn tÖ (m=1+s/s+ER+RR) trong c¬ chÕ t¹o tiÒn cña c¸c NHTM.MÆt kh¸c khi t¨ng (gi¶m ) tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc th× kh¶ n¨ng cho vay cña c¸c NHTM gi¶m (t¨ng), lµm cho l·I suÊt cho vay t¨ng (gi¶m),tõ ®ã lµm cho l­îng cung øng tiÒn gi¶m (t¨ng). §Æc ®IÓm:§©y lµ c«ng cô mang nÆng tÝnh qu¶n lý Nhµ n­íc nªn gióp NHTW chñ ®éng trong viÖc ®IÒu chØnh l­îng tiÒn cung øng vµ t¸c ®éng cña nã còng rÊt m¹nh (chØ cÇn thay ®æi mét l­îng nhá tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc lµ ¶nh h­ëng tíi mét l­îng rÊt lín møc cung tiÒn). Song tÝnh linh ho¹t cña nã kh«ng cao v× viÖc tæ chøc thùc hiÖn nã rÊt chËm ,phøc t¹p ,tèn kÐm vµ nã cã thÓ ¶nh h­ëng kh«ng tèt tíi ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c NHTM. 1.3.3 chÝnh s¸ch t¸i chiÕt khÊu: Kh¸i niÖm :®©y lµ ho¹t ®éng mµ NHTW thùc hiÖn cho vay ng¾n h¹n ®èi víi c¸c NHTM th«ng qua nghiÖp vô t¸i chiÕt khÊu b»ng viÖc ®IÒu chØnh l·I suÊt t¸I chiÕt khÊu (®èi víi th­¬ng phiÕu) vµ h¹n møc cho vay t¸I chiÕt khÊu(cöa sæ chiÕt khÊu) C¬ chÕ t¸c ®éng:Khi NHTW t¨ng (gi¶m ) l·I suÊt t¸I chiÕt khÊu sÏ h¹n chÕ (khuyÕn khÝch) viÖc c¸c NHTM vay tiÒn t¹i NHTW lµm cho kh¶ n¨ng cho vay cña c¸c NHTM gi¶m (t¨ng) tõ ®ã lµm cho møc cung tiÒn trong nÒn kinh tÕ gi¶m (t¨ng).MÆt kh¸c khi NHTW muèn h¹n chÕ NHTM vay chiÕt khÊu cña m×nh th× thùc hiÖn viÖc khÐp cöa sæ chiÕt khÊu l¹i. NgoµI ra ë c¸c n­íc cã thÞ tr­êng ch­a ph¸t triÓn (th­¬ng phiÕu ch­a phæ biÕn ®Ó cã thÓ lµm c«ng cô t¸I chiÕt khÊu) th× NHTW cßn thùc hiÖn nghiÖp vô nµy th«ng qua viÖc cho vay t¸I cÊp vèn ng¾n h¹n ®èi víi c¸c NHTM. §Æc ®IÓm:chÝnh s¸ch t¸i chiÕt khÊu gióp NHTW thùc hiÖn vai trß lµ ng­êi cho vay cuèi cïng ®èi víi c¸c NHTM khi c¸c NHTM gÆp khã kh¨n trong thanh to¸n ,vµ cã thÕ kiÓm so¸t ®ùoc ho¹t ®éng tÝn dông cña c¸c NHTM ®ång thêi cã thÓ t¸c ®éng tíi viÖc ®IÒu chØnh c¬ cÊu ®Çu t­ ®èi víi nÒn kinh tÕ th«ng qua viÖc ­u ®·i tÝn dông vµo c¸c lÜnh vùc cô thÓ.Tuy vËy ,hiÖu qña cña céng cô nµy cßn phô thuéc vµo ho¹t ®éng cho vay cña c¸c NHTM, mÆt kh¸c møc l·i suÊt t¸i chiÕt khÊu cã thÓ lµm mÐo mã ,sai lÖch th«ng tin vÒ cung cÇu vèn trªn thÞ tr­êng. Trªn ®©y lµ 3 c«ng cô t¸c ®éng gi¸n tiÕp tíi qui m« l­îng tiÒn cung øng,trong mét nÒn kinh tÕ nÕu NHTW sö dông cã hiÖu qu¶ cÊc c«ng cô nµy th× sÏ kh«ng cÇn ®Õn bÊt cø mét c«ng cô nµo kh¸c .Tuy vËy trong nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ (c¸c quèc gia ®ang ph¸t triÓn ;c¸c giai ®o¹n kinh tÕ qu¸ nãng ) th× ®Ó ®¹t ®­îc môc tiªu cña m×nh ,NHTW cã thÓ sö dông c¸c c«ng cô ®iÒu tiÕt trùc tiÕp sau: 1.3.4.qu¶n lý h¹n møc tÝn dông cña c¸c NHTM Kh¸i niÖm :lµ viÖc NHTW quy ®Þnh tæng møc d­ nî cña c¸c NHTM kh«ng ®­îc v­ît qu¸ mét l­îng nµo ®ã trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh(mét n¨m) ®Ó thùc hiÖn vai trß kiÓm so¸t møc cung tiÒn cña m×nh.ViÖc ®Þnh ra h¹n møc tÝn dông cho toµn nÒn kinh tÕ dùa trªn c¬ së lµ c¸c chØ tiªu kinh tÕ vÜ m«(tèc ®é t¨ng tr­ëng ,l¹m ph¸t…)sau ®ã NHTW sÏ ph©n bæ cho c¸c NHTM vµ NHTM kh«ng thÓ cho vay v­ît qu¸ h¹n møc do NHTW quy ®Þnh . C¬ chÕ t¸c ®éng:§©y lµ mét céng cô ®IÒu chØnh mét c¸ch trùc tiÕp ®èi víi l­îng tiÒn cung øng,viÖc quy ®Þnh ph¸p lý khèi l­îng h¹n møc tÝn dông cho nÒn kinh tÕ cã quan hÖ thuËn chiÒu víi qui m« l­îng tiÒn cung øng theo môc tiªu cña NHTM. §Æc ®IÓm:Gióp NHTW ®IÒu chØnh ,kiÓm so¸t ®­îc l­îng tiÒn cung øng khi c¸c c«ng cô gi¸n tiÕp kÐm hiÖu qu¶ ,®Æc biÖt t¸c dông nhÊt thêi cña nã rÊt cao trong nh÷ng giai ®o¹n ph¸t triÓn qu¸ nãng,tû lÖ l¹m ph¸t qu¸ cao cña nÒn kinh tÕ .Song nh­îc ®IÓm cña nã rÊt lín : triÖt tiªu ®éng lùc c¹nh tranh gi÷a c¸c NHTM,lµm gi¶m hiÖu qu¶ ph©n bæ vèn trong nÕn kinh tÕ ,dÔ ph¸t sinh nhiÒu h×nh thøc tÝn dông ngoµI sù kiÓm so¸t cña NHTW vµ nã sÏ trë nªn qu¸ k×m h·m khi nhu cÇu tÝn dông cho viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ t¨ng lªn . 1.3.5Qu¶n lý l·I suÊt cña c¸c NHTM: Kh¸i niÖm :NHTW ®­a ra mét khung l·I suÊt hay Ên dÞnh mét trÇn l·I suÊt cho vay ®Ó h­íng c¸c NHTM ®IÒu chØnh l·I suÊt theo giíi h¹n ®ã,tõ ®ã ¶nh h­ëng tíi qui m« tÝn dông cña nÒn kinh tÕ vµ NHTW cã thÓ ®¹t ®­îc qu¶n lý møc cung tiÒn cña m×nh. C¬ chÕ t¸c ®éng:ViÖc ®IÒu chØnh l·I suÊt theo xu h­íng t¨ng hay gi¶m sÏ ¶nh h­ëng trùc tiÕp tíi qui m« huy ®éng vµ cho vay cña c¸c NHTM lµm cho l­îng tiÒn cung øng thay ®æi theo. §Æc ®IÓm:Gióp cho NHTW thùc hiÖn qu¶n lý l­îng tiÒn cung øng theo môc tiªu cña tõng thêi kú,®IÒu nµy phï hîp víi c¸c quèc gia khi ch­a cã ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t huy t¸c dông cña c¸c c«ng cô gi¸n tiÕp. Song ,nã dÔ lµm mÊt ®I tÝnh kh¸ch quan cña l·I suÊt trong nÒn kinh tÕ v× thùc chÊt l·I suÊt lµ “gi¸ c¶” cña vèn do vËy nã ph¶I ®­îc h×nh thµnh tõ chÝnh quan hÖ cung cÇu vÒ vèn trong nÕn kinh tÕ .MÆt kh¸c viÖc thay ®æi quy ®Þnh ®IÒu chØnh l·I suÊt dÔ lµm cho c¸c NHTM bÞ ®éng,tèn kÐm trong ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. CH­¬ng 3.®Þnh h­íng vµ gi¶I ph¸p hoµn thiÖn c¸c c«ng cô cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ ë vn §Þnh h­íng 3.1.1.Bèi c¶nh trong n­íc vµ quèc tÕ B­íc sang thÕ kû 21,®Êt n­íc chóng ta cã nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó ph¸t triÓn ®ã lµ sù æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ-x· héi,sù ph¸t huy c¸c lîi thÕ so s¸nh cña ®Êt n­íc phôc vô cho sù ph¸t triÓn .Tuy vËy nÒn kinh tÕ cña chóng ta tõ khi ®æi míi ®Õn nay sau nh÷ng n¨m ph¸t triÓn liªn tôc,cao th× l¹i ®ang cã xu h­íng ch÷ng l¹i,t×nh h×nh gi¶m ph¸t ®· thÓ hiÖn râ ®IÒu nµy.lý do ®­îc gi¶I thÝch cã thÓ lµ do hËu qu¶ thiªn tai ,lò lôt ®· liªn tiÕp x¶y ra hoÆc xxuÊt ph¸t tõ chÝnh c¸c yÕu tè,lÜnh vùc cña s¶n xuÊt ®ang béc lé râ sù yÕu kÐm tôt hËu t­¬ng ®èi so víi khu vùc vµ thÕ giíi . Qu¸ tr×nh héi nhËp vµ hîp t¸c quèc tÕ cña chóng ta ®· tiÕn triÓn rÊt tèt ®Ñp t¹o c¬ héi ®Ó ph¸t triÓn ®Êt n­íc ;chóng ta ®· cã quan hÖ víi rÊt nhiÒu c¸c quèc gia trong khu vùc vµ thÕ giíi ,tham gia nhiÒu hiÖp ­íc kinh tÕ nh­ AFTA,WTO…®Æc biÖt cã nhiÒu quan hÖ tèt ®Ñp víi c¸c tæ chøc,®Þnh chÕ tµI chÝnh lín nh­ IMF,WB,ADB.. MÆt kh¸c ,nÒn kinh tÕ thÕ giíi vµ khu vùc §«ng ¸,§«ng Nam ¸ ®ang cã dÊu hiÖu phôc håi sau thêi kú khñng ho¶ng tµI chÝnh tiÒn tÖ nh÷ng n¨m qua.§©y lµ mét trong nh÷ng nh©n tè quan träng gãp phÇn æn ®Þnh thÞ tr­êng tµI chÝnh tiÒn tÖ ë n­íc ta . Trong xu h­íng tiÕp tôc hoµn thiÖn chÝnh s¸ch tiÒn tÖ th× viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ c¸c c«ng cô cña CSTT cho phï hîp ®iÒu kiÖn thùc tiÔn VN lµ vÊn ®Ò cßn ph¶I l­u t©m rÊt nhiÒu . 3.1.2. Mét sè ®Þnh h­íng c¬ b¶n : -ViÖc vËn hµnh c¸c c«ng cô cña CSTT cÇn ®¶m b¶o tÝnh ®éc lËp tù chñ theo ®óng ®Þnh h­íng cña §¶ng vµ Nhµ n­íc . -NhÊt qu¸n quan ®IÓm c¬ b¶n lµ: tõng b­íc mét chuyÓn ®æi tõ viÖc sö dông c¸c c«ng cô trùc tiÕp sang gi¸n tiÕp ®Ó qu¶n lý møc cung tiÒn cã hiÖu qu¶ h¬n -ViÖc ¸p dông ,®IÒu chØnh c¸c c«ng cô cña CSTT ph¶I chó ý ®Õn tÝnh thùc tiÔn ®ã lµ thùc tr¹ng nÒn kinh tÕ VN vµ ®Æt trong mèi quna hÖ víi c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« kh¸c ®Ó ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn æn ®Þnh cña nÒn kinh tÕ . 3.2.Gi¶I ph¸p : 3.2.1.Nhãm gi¶I ph¸p nh»m t¹o ®iÒu kiÖn ,m«I tr­êng thuËn lîi -ViÖc ho¹ch ®Þnh CSTT còng nh­ c¸c c«ng cô cña nã cÇn ®Æt cã trong mét chØnh thÓ cã tÝnh ®Õn sù linh ho¹t cña thÞ tr­êng .CSTT cÇn ®­îc ®éc lËp víi chÝnh s¸ch tµI chÝnh vµ cÇn cã mèi quan hÖ víi c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« kh¸c. -thÞ tr­êng tiÒn tÖ vµ thÞ tr­êng liªn ng©n hµng cÇn ®­îc cñng cè vµ ph¸t triÓn h¬n n÷a ®Ó mét mÆt t¹o ra tÝn hiÖu cho viÖc ho¹ch ®Þnh CSTT mÆt kh¸c lµ c¬ chÕ lan truyÒn tèt nhÊt ®Ó ph¸t huy cã hiÖu qu¶ c¸c c«ng cô cña CSTT. -Theo h­íng ®ã hÖ thèng c¸c NHTM,c¸c tæ chøc tÝn dông cÇn hoµn thiÖn,c¬ cÊu l¹i ®Ó ®¶m b¶o mét m«I tr­êng c¹nh tranh lµnh m¹nh s«I ®éng . -N¨ng lùc kü thuËt cña NHNN cÇn ®­îc n©ng cao ®Æc biÖt lµ trong viÖc thu thËp ,xö lý th«ng tin vµ ra quyÕt ®Þnh ®IÒu hµnh CSTT -CÇn hoµn thiÖn hµnh lang ph¸p lý ,hÖ thèng ng©n hµng ,tµI chÝnh ®Ó c¬ chÕ thùc thi CSTT nãi chung ,c¸c c«ng cô cña CSTT nãi riªng ®­îc nghiªm minh vµ cã hiÖu qu¶ h¬n. -cÇn cã c¬ chÕ khuyÕn khÝch ®Ó t¹o ra nh÷ng nÕp thãi quen míi trong t©m lý cña c¸c c¸ nh©n ,c¸c doanh nghiÖp ®Ó gióp viÖc thùc hiÖnc¸c c«ng cô CSTT cã hiÖu qu¶ h¬n :t¹o thãi quen thanh to¸n qua ng©n hµng cña c¸c tæ chøc kinh doanh ,thãi quen sö dông ho¹t ®éng thÞ tr­êng më cña c¸c tæ chøc tÝn dông . 3.2.2 Nhãm gi¶I ph¸p vÒ hoµn thiÖn c¸c céng cô cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ . §Ó n©ng cao hiÖu qu¶ cña qóa tr×nh thùc thi CSTT ®ßi hái nhan chãng hoµn thiÖn vµ tiÕp tôc ph¸t triÓn hÖ thèng c¸c c«ng cô b¸m s¸t thùc tiÔn VN –phôc vô ®¾c lùc cho qu¸ tr×nh ®æi míi CSTT.HÖ thèng c¸c c«ng cô ph¶I ®­îc x©y dùng vµ hoµn thiÖn theo h­íng hç trî ,phèi hîp thóc ®Èy lÉn nhau tr¸nh t×nh tr¹ng triÖt tiªu hiÖu qu¶ cña nhau .Cô thÓ: 3.2.2.1§èi víi c«ng cô h¹n møc tÝn dông: NHTW kh«ng coi ®©y lµ mét c«ng cô th­êng xuyªn nh­ng còng cÇn ph¶I theo dâi tæng sè d­ nî cña c¸c NHTM vµ NHNN sÏ can thiÖp b»ng ho¹t ®éng nµy trong ®iÒu kiÖn cô thÓ 3.2.2.2.§èi víi c«ng cô l·I suÊt : ViÖc ®IÒu chØnh l· su©t cÇn linh ho¹t g¾n víi thÞ tr­êng trªn nguyªn t¾c ®¶m b¶o lîi Ých cña c¶ ng­êi göi tiÒn,tæ chøc tÝn dông,vµ ng­êi vay tiÒn t¹o ®iÒu kiÖn tËp trung tèi ®a c¸c nguån vèn ®Ó tµI trî cho ph¸t triÓn kinh tÕ . NHNN chØ qui ®Þnh mét trÇn l·I suÊt cho vay cao nhÊt ®èi víi tÊt c¶ c¸c tæ chøc tÝn dông ,c¸c møc l·I suÊt cô thÓ do tõng tæ chøc tÝn dông quy ®Þnh . Do vËy ®Ó ®iIÒu chØnh l·I suÊt tiÒn göi vµ l·i suÊt tiÒn vay mét c¸ch phï hîp c¸c tæ chøc tÝn dông ph¶I c¨n cø vµo c¸c nh©n tè:Lîi nhuËn b×nh qu©n cña c¸c doanh nghiÖp;sù biÕn ®éng cña quan hÖ cung cÇu;vèn ®Çu t­; møc ®é l¹m ph¸t vµ diÔn biÕn l·i suÊt trªn thÞ tr­êng . NHNN cÇn tiÕp tôc duy tr× viÖc ®IÒu chØnh møc l·I suÊt tiÒn göi vµ tiÒn vay dµI h¹n cao h¬n l·I suÊt tiÒn göi vµ tiÒn vay ng¾n h¹n nh»m huy ®éng vèn dµI h¹n ®Çu t­ cho nÒn kinh tÕ .ViÖc x¸c ®Þnh trÇn l·I suÊt cho vay dµI h¹n cã tÝnh ®Õn xu h­íng t¨ng hay gi¶m l·I suÊt ng¾n h¹n trong tõng thêi kú . ViÖc duy tr× c¸c møc l·I suÊt ­u ®·i cho c¸c ®èi t­îng d©n c­ gÆp nhiÒu khã kh¨n lµ phï hîp .tuy vËy chÝnh phñ cÇn t×m c¸c nguån ng©n s¸ch vµ c¸c kªnh tµI trî ho¹t ®éng nµy ®Æt ngoµI ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c NHTM quèc doanh. Duy tr× møc chªnh lÖch gi÷a l·I suÊt néi tÖ vµ l·I suÊt ngo¹t tÖ mét c¸ch hîp lý ,tõng b­íc gi¶m dÇn vµ ®I ®Õn chÊm døt hiÖn t­îng “®« la ho¸” trªn ®Êt ViÖt Nam . TR­íc hÕt ®Ó thùc hiÖn viÖc gi¶m l·I suÊt cho vay nh»m thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ th× vÒ phÝa c¸c tæ chøc tÝn dông cÇn gi¶m l·i suÊt huy ®éng vµ gi¶m m¹nh ho¹t ®éng chi phèi cña m×nh ;vÒ phÝa Nhµ n­íc nªn cã chÝnh s¸ch tµI chÝnh phï hîp víi c¸c tæ chøc tÝn dông HiÖn nay c¸c NHTM ë ViÖt Nam ®ang ph¶I chÞu mét tû lÖ thuÕ cßn kh¸c cao ®¸nh vµo c¸c tæ chøc tÝn dông cÇn ®­îc ®IÒu chØnh l¹i cho phï hîp theo h­íng gi¶m tû lÖ thuÕ hoÆc tÝnh thuÕ trªn lîi nhuËn tr­íc thuÕ HiÖn nay chóng ta ch­a thÓ tiÕn hµnh tù do ho¸ l·I suÊt tuy vËy cÇn ph¶I h­íng theo môc tiªu ®ã vµ thùc hiÖn tõng b­íc bëi mét lÏ ®ã lµ xu h­íng tÊt yÕu vµ khi ®ã vai trß qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ n­íc b»ng c«ng cô l·I suÊt vÉn ®­îc thÓ hiÖn qua sù ®Þnh h­íng theo tÝn hiÖu thÞ tr­êng . 3.2.2.3 §èi víi c«ng cô dù tr÷ b¾t buéc : -V× dù tr÷ b¾t buéc cã ¶nh h­ëng trùc tiÕp tíi kh¶ n¨ng huy ®éng vµ cung øng tÝn dông cho nÒn kinh tÕ cña c¸c tæ chøc tÝn dông ,do vËy trong c¬ chÕ thÞ tr­êng th× NHNN cÇn ph¶I cã c¬ chÕ qu¶n lý dù tr÷ b¾t buéc thÝch hîp ®Ó t¹o ra mét m«I tr­êng c¹nh tranh lµnh m¹nh,b×nh ®¼ng gi÷a c¸c tæ chøc tÝn dông:nªn më réng ®èi t­îng ¸p dông qui chÕ dù tr÷ b¾t buéc,tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc ®­a ra ph¶I phï hîp víi diÔn biÕn thÞ tr­êng tiÒn tÖ ,víi môc tiªu CSTT vµ ®Æc ®IÓm cô thÓ cña c¸c tæ chøc tÝn dông trong toµn bé hÖ thèng tæ chøc tÝn dông ë ViÖt Nam -CÇn ph¶I cã nh÷ng biÖp ph¸p t¨ng c­êng kiÓm tra viÖc chÊp hµnh dù tr÷ b¾t buéc ,®I ®«I víi viÖc xö ph¹t nghiªm c¸c tr­êng hîp vi ph¹m qui chÕ dù tr÷ ®Ó ®¶m b¶o sù lµnh m¹nh cña hÖ thèng tµI chÝnh ,ng©n hµng thùc hiÖn æn ®Þnh tèt môc tiªu CSTT -NHNN nªn cã c¸c biÖn ph¸p khuyÕn khÝch c¸c NHTM thùc hiÖn tèt c¸c qui chÕ dù tr÷ nh­:quy ®Þnh sè tiÒn ph¶I chÞu qui chÕ dù tr÷ b¾t buéc phï hîp,tiÕp tôc tr¶ tiÒn l·I cho sè tiÒn göi d­ thõa cña c¸c tæ chøc tÝn dông víi møc l·I suÊt phï hîp víi kh¶ n¨ng tµI chÝnh NHTW. -Trong thêi gian tr­íc m¾t ,®Ó thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ ,tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc cÇn ph¶i gi¶m bít ë møc ®é phï hîp ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c NHTM thóc ®Èy qu¸ tr×nh huy ®éngvµ cung øng vèn tÝn dông cho nÒn kinh tÕ . -trong t­¬ng lai,khi thÞ tr­êng tiÒn tÖ ,thÞ tr­êng vèn ®· ph¸t triÓn ,c¸c c«ng cô kh¸c cã thÓ ph¸t huy t¸c dông mét c¸ch mét c¸ch m¹nh mÏ th× ng©n hµng Nhµ n­íc nªn cã dù kiÕn gi¶m tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc ®èi víi c¸c NHTM ®Ó hä ®­îc linh ®éng,m¹nh d¹n h¬n trong ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh . 3.2.2.4.§èi víi c«ng cô cho vay chiÕt khÊu: -Th­¬ng phiÕu,hèi phiÕu chÝnh lµ sù ghi nhËn cña c¸c quan hÖ tÝn dông th­¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ,ë n­íc ta hiÖn nay c¸c h×nh thøc tÝn dông th­¬ng m¹i ®· xuÊt hiÖn,doanh sè ho¹t ®éng mua b¸n chÞu cã thêi h¹n ,giao nhËn hµng thanh to¸n ….®Çu gi÷a c¸c doanh nghiÖp lµ rÊt lín .Do vËy cÇn thóc ®Èy vÞec sö dông réng r·I c¸c th­¬ng phiÕu trong c¸c quan hÖ tÝn dông th­¬ng m¹i.Nh­ vËy nã cÇn ph¶I cã mét c¬ së ph¸p lý ®¶m b¶o ,tr­íc m¾t ®ã lµ viÖc xóc tiÕn c¸c ho¹t ®éng ®Ó ®­a ph¸p lÖnh th­¬ng phiÕu(hiÖu lùc tõ 1/7/2000)®I vµo thùc tiÔn. -NHNN nªn cã c¬ chÕ phï hîp ®Ó kiÓm so¸t mét c¸ch chÆt chÏ c¸c dù ¸n cho vay t¸I cÊp vèn,t¸I chiÕt khÊu v× ®IÒu nµy nã ¶nh h­ëng quan träng tíi hiÖu qu¶ viÖc ®IÒu chØnh møc cung tiÒn . -Nªn xo¸ bá t×nh tr¹ng bao cÊp trong thùc hiÖn cho vay chiÕt khÊu vµ nªn më réng ®èi t­îng ®­îc vay chiÕt khÊu ®Ó ph¸t huy vai trß “ng­êi cho vay cuèi cïng” cña NHNN vµ ®¶m b¶o sù æn ®Þnh,lµnh m¹nh cña hÖ thèng ng©n hµng. Ph¸t triÓn thÞ tr­êng néi tÖ liªn ng©n hµng(qui m«,chÊt l­îng) ®Ó NHNN cã c¬ sè chÝnh x¸c h¬n trong viÖc ®Þnh ra møc l·I suÊt cho vay chiÕt khÊu ,t¹o ra tÝn hiÖu tèt ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c NHTM .MÆt kh¸c ,cïng víi xu h­íng tù do ho¸ l·I suÊt th× vai trß cña møc l·I suÊt chiÕt khÊu sÏ ngµy cµng t¨ng lªn ,trë thµnh mét c«ng cô gi¸n tiÕp ®IÒu tiÕt l·I suÊt thÞ tr­êng mét c¸ch h÷u hiÖu ,thóc ®Èy sù ph¸t triÓn kinh tÕ 3.2.2.5§èi víi c«ng cô nghiÖp vô thÞ tr­êng më: Ph¶I ph¸t triÓn thÞ tr­êng më theo h­íng ®­a nã trë thµnh mét c«ng cô h÷u hiÖu ,linh ho¹t nhÊt cña CSTT ë ViÖt Nam.Muèn vËy cÇn ph¶I: -Theo dâi ,tÝnh to¸n ,dù ®o¸n vèn kh¶ dông cña c¸c ng©n hµng ,diÔn biÕn l¹m ph¸t l·I suÊt ,®Çu t­…®Ó trªn c¬ së ®ã NHNN cã quyÕt ®Þnh can thiÖp vµo thÞ tr­êng më nh­ thÕ nµo (mua b¸n tÝn phiÕu)Víi l­îng lµ bao nhiªu. -NHNN cÇn cã c¸c quy ®Þnh râ vÒ c¸c c«ng cô, ®èi t­îng tham gia thÞ tr­êng më vµ linh ho¹t trong c¬ chÕ mua b¸n t¹i thi tr­êng më. -Thóc ®Èy qu¸ tr×nh t¹o hµng ho¸ cho nghiÖp vô thÞ tr­êng më: lµm ®¹i lý ph¸t hµnh tÝn phiÕu tr¸I phiÕu kho b¹c, ph¸t hµnh tÝn phiÕu NHNN, cho phÐp NHTM ph¸t hµnh c¸c lo¹i chøng chØ tiÒn göi…Muèn vËy NHNN ph¶I n¾m ®­îc ( qu¶n lý) ®­îc c¸c ho¹t ®éng nµy ®ång thêi t¹o ra tÝnh “thanh kho¶n” , hÊp dÉn cao cña c¸c c«ng cô trªn thÞ tr­êng më. -Cã c¬ chÕ thÝch hîp, ®Ó khuyÕn khÝch c¸c tæ chøc tÝn dông coi nghiÖp vô thÞ tr­êng më lµ mét “thãi quen” trong ho¹t ®éng cña hä -§Ó thÞ tr­êng më ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ cÇn cã sù ph¸t triÓn ®ång bé cña c¸c thÞ tr­êng kh¸c ®Æc biÖt lµ thÞ tr­êng tiÒn tÖ liªn ng©n hµng vµ thÞ tr­êng thø cÊp

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docDA108.doc
Tài liệu liên quan