Bài giảng Sinh học - Chương 2, Phần 1: Sự tạo tinh trùng

Chương 2  A. SỰ TẠO TINH TRÙNG TUYẾN SINH DỤC ĐỰC Cơ quan sinh dục đực bao gồm: Tinh hoàn (dịch hoàn) Phụ tinh hoàn Ống dẫn tinh Dương vật Quy đầu Tuyến sinh dục phụ: + Tuyến hành niệu đạo (Cowper) + Tuyến tiền liệt + Túi tinh (tinh nang) + Bao tinh hoàn và bao quy đầu Tinh trùng được phát sinh trong tuyến sinh dục đực hay tinh hoàn. Tinh hoàn có cấu trúc và hình dạng khác nhau ở các loài động vật khác nhau. CẤU TẠO TINH HOÀN ỐNG SINH TINH VÀ BIỂU MÔ SINH TINH Ống sinh tinh được bao bọc bởi một màng đáy Thành ống là biểu mô sinh tinh, trong gồm hai loại tế bào: + Tế bào Sertoli + Tế bào dòng tinh Ống sinh tinh và biểu mô sinh tinh Chức năng tế bào Sertoli Cấu tạo hàng rào máu – tinh Nuôi dưỡng các tế bào dòng tinh Trung gian cho hoạt động của hoocmon testosterone và FSH Vận chuyển và phóng thích các tế bào dòng tinh Điều hòa quá trình sinh tinh Chức năng tế bào Leydig Tiết hoocmon testosreron Kích thích quá trình tạo tinh trùng Duy trì sự hoạt động của các tuyến phụ Phát triển đặc điểm nam thứ phát 2. CẤU TẠO TINH TRÙNG Đầu: - Có hình quả lê dẹp, dài 8 micron, rộng 4 micron, dẹt 1 micron. - Gồm 2 thành phần chính là: thể đỉnh và nhân. Cổ: gồm trung tử gần và trung tử xa. Từ trung tử xa phát đi sợi trục của đuôi. 2. CẤU TẠO TINH TRÙNG Đuôi: - Đoạn giữa (thân): sợi trục + TBC bao quanh, hầu hết là ti thể sắp xếp dạng lò xo trạm năng lượng của tinh trùng. - Đoạn chính: thiếu các vòng ti thể. - Đoạn cuối: cấu tạo bởi sợi trục và màng tế bào Tinh trùng bình thường và tinh trùng bất thường 3. SỰ TẠO TINH 3.1. Giai đoạn sinh sản Các tinh nguyên bào ( Spermatogonium ) phân bào nguyên nhiễm nhiều lần, chuyển sang giai đoạn tăng trưởng 3.2. Giai đoạn tăng trưởng Các tinh nguyên bào lớn dần đến khi đạt kích thước 30 micron thì trở thành tinh bào bậc I Các tinh bào bậc I có nhân rất lớn và có thể phân biệt được các giai đoạn của tiền kì GPI: sợi mảnh, sợi kép, co ngắn sợi, sợi to kép và giai đoạn hướng cực để hình thành thoi phân chia. 3.3. Giai đoạn thành thục Gồm 2 lần phân bào diễn ra kế tiếp nhau. Lần phân bào I cho ra tinh bào II có kích thước nhỏ hơn tinh bào I. Sau khi hình thành, tinh bào II tiếp tục phân chia cho ra tinh tử ( tiền tinh trùng ). 3.4. Giai đoạn tạo hình tinh trùng Sau pha cuối của phân bào II, trung thể bị tách làm đôi và di chuyển về phía sau tương lai của tinh trùng. Bộ máy Golgi di chuyển về phía trước và sắp xếp ở vị trí đối diện với trung thể qua nhân. Đến thời điểm này thì hướng đầu và đuôi của tinh trùng đã được xác định.