Chuyên đề Một số giải pháp nhằm mở rộng hoạt động tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu tại Sở giao dịch I- Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

o l·nh cho c¸c kh¸ch hµng theo chÕ ®é tÝn dông hiÖn hµnh, ®¶m b¶o an toµn, hiÖu qu¶ cña ®ång vèn. Thùc hiÖn t­ vÊn trong ho¹t ®éng tÝn dông vµ dÞch vô ñy th¸c ®Çu t­ theo quy ®Þnh. Thùc hiÖn viÖc huy ®éng vèn tõ mäi nguån vèn hîp ph¸p cña kh¸ch hµng nh­: tiÒn göi cã kú h¹n, tiÒn göi kh«ng kú h¹n .v.v.. c¶ VND vµ ngo¹i tÖ. Tæ chøc viÖc lËp, thùc hiÖn kÕ ho¹ch kinh doanh hµng th¸ng, quý, n¨m cña phßng vµ tham gia x©y dùng kÕ ho¹ch kinh doanh cña Së giao dÞch. Thùc hiÖn viÖc b¸o c¸o thèng kª theo chuyªn ®Ò ®Þnh kú hoÆc ®ét xuÊt vÒ ho¹t ®éng tÝn dông, b¶o l·nh theo quy ®Þnh cña Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn Trung ­¬ng vµ Gi¸m ®èc Së giao dÞch. Tæ chøc thùc hiÖn c«ng t¸c kh¸ch hµng th­êng xuyªn: phôc vô vµ khai th¸c tiÒm n¨ng cña kh¸ch hµng truyÒn thèng, më réng ph¸t triÓn kh¸ch hµng míi. Tham m­u cho Gi¸m ®èc vÒ chiÕn l­îc kinh doanh, chÝnh s¸ch kh¸ch hµng, chÝnh s¸ch tÝn dông vµ chÝnh s¸ch l·i suÊt cña Së giao dÞch. Tæ chøc viÖc lËp, l­u tr÷, b¶o qu¶n hå s¬, tµi liÖu theo ®óng quy ®Þnh. Phèi hîp víi phßng nguån vèn trong c«ng t¸c ®iÒu hµnh nguån vèn, thùc hiÖn chÝnh s¸ch kinh doanh, kinh doanh ngo¹i tÖ. Phèi hîp trong c«ng t¸c thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t­ theo quy ®Þnh cña Gi¸m ®èc. Phèi hîp víi phßng tµi chÝnh kÕ to¸n theo dâi, thu nî gèc, l·i cña c¸c kho¶n vay, b¶o l·nh cña kh¸ch hµng. Cung cÊp b¶n chÝnh c¸c hîp ®ång tÝn dông, hîp ®ång b¶o ®¶m tiÒn vay vµ c¸c chøng tõ liªn quan ®Õn viÖc xö lý ph¸t sinh tÝn dông, b¶o l·nh: cho vay, gia h¹n, gi·n nî, ®iÒu chØnh l·i suÊt, thu nî, l·i, phÝ ... ®· ®­îc Gi¸m ®èc duyÖt. Phèi hîp víi Phßng kho quü thùc hiÖn viÖc giao - nhËn vµ l­u gi÷ c¸c chøng tõ cã gi¸, c¸c tµi liÖu ph¸p lý lµ tµi s¶n b¶o ®¶m tiÒn vay, nî vay cña kh¸ch hµng. Phèi hîp víi Phßng thanh to¸n quèc tÕ vÒ c¸c giao dÞch thanh to¸n víi n­íc ngoµi, x¸c ®Þnh nguån thanh to¸n, ®iÒu kiÖn tÝn dông cña c¸c giao dÞch qua hîp ®ång kinh tÕ, ph­¬ng ¸n kinh doanh vµ cam kÕt thanh to¸n cña kh¸ch hµng. Duy tr× vµ tiÕp cËn kh¸ch hµng cã nhu cÇu xuÊt nhËp khÈu. 2.4. Phßng nguån vèn kinh doanh Phßng nguån vèn kinh doanh lµ ®¬n vÞ thuéc bé m¸y tµi chÝnh Së giao dÞch Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt nam, cã c¸c chøc n¨ng vµ nhiÖm vô chñ yÕu sau: Tæ chøc qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh tµi s¶n nî, tµi s¶n cã b»ng tiÒn cña Së giao dÞch ®Ó ®¶m b¶o kinh doanh cã hiÖu qu¶, an toµn ®óng quy ®Þnh cña ph¸p luËt vµ trùc tiÕp thùc hiÖn mét sè nhiÖm vô kinh doanh t¹i Së giao dÞch theo ph©n c«ng. Tæ chøc thùc hiÖn c«ng t¸c thÈm ®Þnh kinh tÕ kü thuËt vµ t­ vÊn theo yªu cÇu. Phèi hîp cïng c¸c phßng chøc n¨ng x©y dùng thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch l·i suÊt, chÝnh s¸ch kh¸ch hµng, chÝnh s¸ch c¸c s¶n phÈm míi, ®Ò xuÊt x©y dùng ph¸t triÓn c¸c kªnh, m¹ng l­íi, c«ng cô huy ®éng vèn nh»m thùc hiÖn kÕ ho¹ch kinh doanh. Chñ tr× x©y dùng c¸c quy tr×nh nghiÖp vô trong c«ng t¸c ®iÒu hµnh nguån vèn, tham gia x©y dùng quy tr×nh c¸c ho¹t ®éng nghiÖp vô kh¸c. §¶m b¶o c©n ®èi nguån vèn vµ sö dông vèn an toµn, tÝch cùc, b¶o ®¶m kh¶ n¨ng thanh to¸n, tr¸nh rñi ro kú h¹n, rñi ro l·i suÊt, c¸c lo¹i rñi ro nguån vèn kh¸c. Trùc tiÕp qu¶n lý c¸c kho¶n vay gi÷a Së giao dÞch víi Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn Trung ­¬ng, c¸c chi nh¸nh trong cïng hÖ thèng vµ c¸c tæ chøc tÝn dông kh¸c. §iÒu hµnh c¸c tµi kho¶n tiÒn göi cña Së giao dÞch t¹i Ng©n hµng Nhµ n­íc, Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn Trung ­¬ng, c¸c tæ chøc tÝn dông kh¸c. Thùc hiÖn c©n ®èi nguån vèn, sö dông vèn hµng ngµy tham m­u cho Ban l·nh ®¹o ®iÒu hµnh kinh doanh . Qu¶n lý vµ thùc hiÖn tr¹ng th¸i ngo¹i hèi, trùc tiÕp kinh doanh ngo¹i tÖ. Thùc hiÖn dù tr÷ b¾t buéc, trÝch quü b¶o l·nh, quü dù phßng rñi ro tÝn dông theo quy ®Þnh cña Ng©n hµng Nhµ n­íc, Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn Trung ­¬ng. TiÕp nhËn, th«ng b¸o c¸c danh môc dù ¸n ®Çu t­ theo kÕ ho¹ch nhµ n­íc tõ Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn Trung ­¬ng cho c¸c phßng tÝn dông ®Ó thùc hiÖn, tæng hîp chung vµ theo dâi thùc hiÖn tÝn dông ®Çu t­ theo Hîp ®ång tÝn dông. 2.5. Phßng thanh to¸n quèc tÕ Phßng thanh to¸n quèc tÕ cã chøc n¨ng vµ nhiÖm vô chñ yÕu sau: Phßng thanh to¸n quèc tÕ lµ trung t©m thanh to¸n ®èi ngo¹i cña Së giao dÞch Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam. Trùc tiÕp tæ chøc thùc hiÖn nghiÖp vô thanh to¸n quèc tÕ cho kh¸ch hµng cña Së giao dÞch vµ kh¸ch hµng cña c¸c chi nh¸nh ch­a thùc hiÖn thanh to¸n quèc tÕ trùc tiÕp, ®ång thêi lµ trung t©m chuyÓn tiÕp cho c¸c chi nh¸nh Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn trong hÖ thèng. Tham m­u cho ban Gi¸m ®èc Së giao dÞch vÒ thùc hiÖn nghiÖp vô thanh to¸n quèc tÕ vµ dÞch vô kinh doanh ®èi ngo¹i theo h­íng dÉn chØ ®¹o cña Ng©n hµng §T&PT ViÖt Nam . Trùc tiÕp thùc hiÖn nghiÖp vô thanh to¸n quèc tÕ cho kh¸ch hµng cã nhu cÇu vÒ dÞch vô thanh to¸n hµng nhËp, hµng xuÊt vµ chuyÓn nhËn tiÒn kiÒu hèi ... theo quy ®Þnh hiÖn hµnh cña Ng©n hµng Nhµ n­íc ViÖt Nam, Ng©n hµng §T&PT ViÖt Nam vµ ®óng th«ng lÖ quèc tÕ, bao gåm: Thanh to¸n b»ng th­ tÝn dông. Nhê thu tr¬n (sÐc, hèi phiÕu); nhê thu kÌm chøng tõ. ChiÕt khÊu bé chøng tõ. Thanh to¸n chuyÓn tiÒn ®i- ®Õn b»ng ®iÖn, chuyÓn tiÒn b»ng th­. Thanh to¸n tiÒn - chøng tõ hµng xuÊt, hµng ®æi hµng. Vµ c¸c nghiÖp vô thanh to¸n quèc tÕ kh¸c. Lµm ®Çu mèi quan hÖ víi c¸c ng©n hµng ®¹i lý n­íc ngoµi phôc vô cho thanh to¸n quèc tÕ vµ ho¹t ®éng ®èi ngo¹i cña Së giao dÞch. Cung cÊp dÞch vô th«ng tin ®èi ngo¹i bao gåm thu thËp vµ tæng hîp th«ng tin, ph©n tÝch ®¸nh gi¸ c¸c ng©n hµng vµ thÞ tr­êng n­íc ngoµi ®Ó tham m­u cho Gi¸m ®èc vµ cung cÊp cho c¸c phßng ban cã liªn quan. ChuyÓn tiÕp ®iÖn giao dÞch ®i - ®Õn cho c¸c chi nh¸nh tØnh thµnh phè trong hÖ thèng Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam th«ng qua m¹ng truyÒn tin néi bé khi cã yªu cÇu triÓn khai. Tham gia x©y dùng kÕ ho¹ch kinh doanh chung, trùc tiÕp x©y dùng, thùc hiÖn kÕ ho¹ch kinh doanh trong lÜnh vùc thanh to¸n quèc tÕ vµ c¸c dÞch vô ®èi ngo¹i. Phèi hîp víi c¸c phßng chøc n¨ng nghiªn cøu, ®Ò xuÊt ph­¬ng h­íng, gi¶i ph¸p më réng kh¸ch hµng vµ thÞ phÇn vÒ kinh doanh thanh to¸n quèc tÕ vµ dÞch vô ®èi ngo¹i cña Së giao dÞch. X¸c ®Þnh kh¶ n¨ng thanh to¸n vµ hoµn tr¶ cña kh¸ch hµng ®èi víi c¸c giao dÞch thanh to¸n, tÝn dông ®èi ngo¹i. X¸c ®Þnh h¹n nøc në th­ tÝn dông vµ møc ký quü cho kh¸ch hµng lµ doanh nghiÖp nhËp khÈu. 2.6. Phßng kiÓm tra, KiÓm to¸n néi bé Phßng kiÓm tra, kiÓm to¸n néi bé cã chøc n¨ng vµ nhiÖm vô chñ yÕu sau: KiÓm tra viÖc ®iÒu hµnh cña l·nh ®¹o cña c¸c phßng ban thuéc Së giao dÞch vÒ viÖc tu©n thñ ph¸p luËt, kÕ ho¹ch kinh doanh, ch­¬ng tr×nh c«ng t¸c vµ chØ ®¹o cña Gi¸m ®èc Së giao dÞch. Ph¸t hiÖn vµ b¸o c¸o kÞp thêi nh÷ng vi ph¹m ph¸p luËt nh÷ng tiÒm Èn rñi ro trong kinh doanh tiÒn tÖ. Xem xÐt tr×nh Gi¸m ®èc gi¶i quyÕt c¸c ®¬n th­ khiÕu n¹i tè c¸o thuéc thÈm quyÒn Gi¸m ®èc Së giao dÞch. 2.7. Phßng giao dÞch Chøc n¨ng vµ nhiÖm vô chñ yÕu cña c¸c Phßng giao dÞch lµ: Trùc tiÕp nhËn tiÒn göi tæ chøc kinh tÕ, huy ®éng vèn d©n c­, thùc hiÖn nghiÖp vô tÝn dông vµ mét sè lo¹i dÞch vô ng©n hµng theo sù ph©n c«ng cña ban Gi¸m ®èc. Tham m­u cho Gi¸m ®èc vÒ chÝnh s¸ch l·i suÊt c¸c h×nh thøc vµ kú h¹n huy ®éng vèn. NhËn tiÒn göi d©n c­ b»ng VND vµ USD d­íi h×nh thøc tiÕt kiÖm, kú phiÕu, tr¸i phiÕu… Thùc hiÖn cho vay c¸c tæ chøc kinh tÕ, c¸ nh©n trong ph¹m vi ®­îc ñy quyÒn cña Gi¸m ®èc Së giao dÞch. Thùc hiÖn c¸c dÞch vô ng©n hµng nh­: dÞch vô chuyÓn tiÒn, thanh to¸n thÎ, thu ®æi ngo¹i tÖ, thu ®æi tiÒn mÆt, ng©n phiÕu… Tham m­u cho Gi¸m ®èc vÒ chÝnh s¸ch l·i suÊt huy ®éng vèn, kú h¹n göi tiÒn, ph­¬ng thøc tr¶ l·i, còng nh­ c¸c chÝnh s¸ch kh¸ch hµng cña Së giao dÞch. 3. T×nh h×nh ho¹t ®éng kinh doanh cña Së giao dÞch nh÷ng n¨m gÇn ®©y 3.1. C¸c ho¹t ®éng chñ yÕu cña Së giao dÞch: Së giao dÞch lµ ®¬n vÞ thµnh viªn lín nhÊt trong hÖ thèng Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam. Së giao dÞch lµ c¬ quan ®¹i diÖn cho Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn Trung ­¬ng giao dÞch víi kh¸ch hµng. Së cã chøc n¨ng chuyÓn tiÕp ®Õn c¸c chi nh¸nh Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn tØnh, thµnh phè khu vùc phÝa B¾c c¸c ho¹t ®éng mµ chi nh¸nh ch­a thùc hiÖn ®­îc nh­: tiÕp nhËn viÖn trî ODA, thanh to¸n quèc tÕ, thu thËp th«ng tin vÒ c¸c ng©n hµng vµ thÞ tr­êng n­íc ngoµi .v.v.. Th«ng b¸o c¸c quyÕt ®Þnh cña Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn Trung ­¬ng ®Õn c¸c chi nh¸nh ë c¸c tØnh, thµnh phè khu vùc phÝa B¾c. §ång thêi tham m­u cho Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn Trung ­¬ng vÒ c¸c s¶n phÈm míi, chÝnh s¸ch kh¸ch hµng, chÝnh s¸ch l·i suÊt, chÝnh s¸ch kinh doanh.v.v.. Ngoµi ra, Së giao dÞch cßn cung cÊp c¸c dÞch vô ng©n hµng ®Õn c¸c Tæng c«ng ty Nhµ n­íc, c¸c doanh nghiÖp thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ vµ c¸c tÇng líp d©n c­. Së giao dÞch phôc vô c¸c c«ng tr×nh dù ¸n kh¾p c¶ n­íc trong c¸c lÜnh vùc: ®iÖn lùc, dÇu khÝ, viÔn th«ng, x©y dùng, c«ng n«ng nghiÖp, giao th«ng vËn t¶i, th­¬ng m¹i, dÞch vô.v.v.. C¸c dÞch vô chñ yÕu cña Së giao dÞch bao gåm: DÞch vô tÝn dông, b¶o l·nh: NhËn tiÒn göi b»ng ®ång ViÖt Nam vµ Ngo¹i tÖ cña c¸c tæ chøc vµ c¸ nh©n d­íi mäi h×nh thøc nh­ huy ®éng kú phiÕu, tr¸i phiÕu víi c¸c lo¹i kú h¹n, nhËn tiÒn göi tiÕt kiÖm víi nhiÒu kú h¹n, nhËn tiÒn göi thanh to¸n cã kú h¹n, kh«ng kú h¹n.v.v.. Cho vay trung, dµi h¹n phôc vô ®Çu t­ ph¸t triÓn. Cho vay thiÕt bÞ theo h×nh thøc thuª tµi chÝnh. Cho vay øng dông c¸c ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc vµo s¶n xuÊt. Cho vay ®ång tµi trî cho c¸c dù ¸n. Cho vay bæ sung vèn l­u ®éng phôc vô s¶n xuÊt kinh doanh. Cho vay ngo¹i tÖ phôc vô nhËp khÈu nguyªn liÖu, vËt t­ cho s¶n xuÊt, thi c«ng. Cho vay theo h¹n møc tÝn dông ®Ó më L/C. Cho vay tµi trî xuÊt nhËp khÈu, chiÕt khÊu bé chøng tõ.v.v.. DÞch vô b¶o l·nh: b¶o l·nh dù thÇu, b¶o l·nh thùc hiÖn hîp ®ång, b¶o l·nh mua thiÕt bÞ tr¶ chËm, b¶o l·nh vay vèn n­íc ngoµi, b¶o l·nh thanh to¸n.v.v.. DÞch vô thanh to¸n quèc tÕ: C¸c ph­¬ng thøc thanh to¸n quèc tÕ cã: th­ tÝn dông (L/C), nhê thu (D/A, D/P), chuyÓn tiÒn n­íc ngoµi, mua b¸n ngo¹i tÖ, t­ vÊn thanh to¸n xuÊt nhËp khÈu, thanh to¸n sÐc du lÞch, tµi trî ñy th¸c.v.v.. 4. KÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña Së giao dÞch 3 n¨m gÇn ®©y. 4.1. VÒ tæng tµi s¶n: Tæng tµi s¶n cña Së giao dÞch t¨ng nhanh trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. TÝnh ®Õn 31/12/2002 ®· ®¹t 10.569 tû ®ång, t¨ng 35% so víi n¨m 2001 vµ t¨ng 44,6% so víi n¨m 2000. Nh­ vËy cã thÓ thÊy r»ng, n¨m 2002 Së giao dÞch ho¹t ®éng rÊt hiÖu qu¶ tèc ®é t¨ng tr­ëng cao h¬n nhiÒu so víi n¨m 2001. B¶ng 1:Tæng tµi s¶n cña Së giao dÞch §¬n vÞ: tû ®ång N¨m 2000 2001 2002 Tæng tµi s¶n 7.311 7.830 10.569 4.2. VÒ huy ®éng vèn: TÝnh ®Õn 31/12/2002 vèn huy ®éng cña Së ®¹t 8500 tû ®ång, t¨ng 21% so víi n¨m 2001 vµ t¨ng 46% so víi n¨m 2000. Trong ®ã vèn huy ®éng ®­îc tõ c¸c tÇng líp d©n c­ chiÕm tû träng lín, n¨m 2000 chiÕm 71%, n¨m 2001 chiÕm 73%, n¨m 2002 chiÕm 75%. B¶ng 2: Huy ®éng vèn §¬n vÞ: tû ®ång N¨m 2000 2001 2002 Tæng sè 5826 100% 7025 100% 500 100% -Tõ d©n c­ 4141 71% 5153 73% 375 75% -Tõ tæ chøc kinh tÕ 1685 29% 1872 27% 125 25% 4.3. VÒ vèn cho vay: Tû lÖ vèn cho vay so víi vèn huy ®éng ®­îc kh¸ cao, n¨m 2000 ®¹t 94,7%, n¨m 2001 ®¹t 92,5%, n¨m 2002 ®¹t 96,3%. Sè liÖu cô thÓ ®­îc tr×nh bµy ë b¶ng sau: B¶ng 3: Vèn cho vay §¬n vÞ: tû ®ång N¨m 2000 2001 2002 Vèn cho vay 5520 6535 8118 4.4. VÒ c¬ cÊu tÝn dông: KÓ tõ khi h¹ch to¸n ®éc lËp (n¨m 2001), c¬ cÊu tÝn dông cña Së cã sù thay ®æi ®¸ng kÓ. C¬ cÊu tÝn dông th­¬ng m¹i cã xu h­íng ngµy cµng t¨ng cßn tÝn dông chØ ®Þnh th× ngµy cµng gi¶m. Riªng trong n¨m 2002, tû lÖ tÝn dông ngo¹i tÖ (USD) gi¶m m¹nh do ¶nh h­ëng cña sù kiÖn khñng bè ngµy 11/9, kh¸ch hµng h¹n chÕ giao dÞch b»ng ngo¹i tÖ ®Ó tr¸nh rñi ro tû gi¸. B¶ng 4: C¬ cÊu tÝn dông §¬n vÞ: % N¨m TÝn dông th­¬ng m¹i Trong ®ã TÝn dông ChØ ®Þnh Lo¹i tiÒn Ng¾n h¹n Trung- dµi h¹n VND USD 2000 37,2 20,5 16,7 62,8 45 55 2001 46,7 29,8 16,9 53,3 62 38 2002 72,0 40,8 29,2 28,0 54 46 4.5. VÒ thanh to¸n quèc tÕ: Ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ chñ yÕu lµ dÞch vô më L/C hµng nhËp (chiÕm kho¶ng 77% trong tæng doanh sè c¸c dÞch vô thanh to¸n quèc tÕ). Con sè chªnh lÖch gi÷a ho¹t ®éng L/C hµng nhËp vµ L/C hµng xuÊt lµ rÊt lín. C¸c dÞch vô thanh to¸n quèc tÕ ®Òu t¨ng dÇn qua c¸c n¨m. Riªng n¨m 2001, dÞch vô nhê thu ®· gi¶m 1 triÖu USD, c¸c dÞch vô kh¸c t¨ng Ýt so víi n¨m so víi n¨m 2000. Sè liÖu cô thÓ ®­îc tr×nh bµy ë b¶ng sau: B¶ng 5: Thanh to¸n quèc tÕ §¬n vÞ: triÖu USD N¨m Më L/C hµng nhËp Më L/C hµng xuÊt Nhê thu ChuyÓn tiÒn 2000 195 15 4,7 38 2001 207 18 3,7 39,5 2002 248 23 5,6 45 5. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ ho¹t ®éng cña Së giao dÞch Trong t×nh h×nh kinh tÕ ®Êt n­íc cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n, thö th¸ch, d­íi sù chØ ®¹o cña ChÝnh phñ, Ng©n hµng Nhµ n­íc, toµn hÖ thèng Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam ®· s¸ng t¹o, nç lùc triÓn khai c¸c gi¶i ph¸p trong ho¹t ®éng kinh doanh ®¹t kÕt qu¶ toµn diÖn trªn c¶ 3 mÆt: hoµn thµnh kÕ ho¹ch kinh doanh, lé tr×nh c¬ cÊu l¹i vµ x©y dùng ngµnh, gãp phÇn cïng toµn ngµnh ng©n hµng thùc hiÖn môc tiªu chÝnh s¸ch tiÒn tÖ vµ phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi ®Êt n­íc. Së giao dÞch ®· ®¹t ®­îc mét sè thµnh tùu chñ yÕu nh­ sau: 5.1. VÒ tæng tµi s¶n Trong sè 73 ®¬n vÞ thµnh viªn cña Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam th× Së giao dÞch cã tæng tµi s¶n lín nhÊt, chiÕm 15%. Cã ®­îc kÕt qu¶ trªn lµ do Së lu«n lu«n t×m c¸ch më réng m¹ng l­íi cung cÊp dÞch vô ®Õn kh¸ch hµng, t×m kiÕm kh¸ch hµng míi vµ lu«n t×m c¸ch hoµn thiÖn c¸c s¶n phÈm dÞch vô cña m×nh. H¬n n÷a Së ®· ¸p dông quy tr×nh qu¶n lý chÊt l­îng ISO 9001: 2000 ®Ó thèng nhÊt c¸c nghiÖp vô, cung cÊp c¸c dÞch vô cho kh¸ch hµng mét c¸ch nhanh chãng vµ hiÖu qu¶. Nhê ®ã, kh¸ch hµng tin t­ëng vµ sö dông c¸c s¶n phÈm dÞch vô cña Së ngµy cµng nhiÒu. §iÒu nµy thÓ hiÖn râ qua sè vèn mµ Së huy ®éng ®­îc tõ c¸c tæ chøc kinh tÕ vµ c¸c tÇng líp d©n c­. 5.2. VÒ huy ®éng vèn: Vèn huy ®éng cña Së chñ yÕu tõ c¸c tÇng líp d©n c­. §iÒu nµy cho thÊy uy tÝn cña Së giao dÞch còng nh­ cña Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam ®· t¨ng lªn trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. Tuy nhiªn, sè vèn huy ®éng ®­îc tõ c¸c tæ chøc cßn thÊp, cÇn chó träng c«ng t¸c marketing kh¸ch hµng, nhÊt lµ c¸c kh¸ch hµng cã tiÒm n¨ng tiÒn göi lín nh­ c¸c Quü, c¸c Tæng c«ng ty, c¸c c«ng ty b¶o hiÓm.v.v.. 5.3. VÒ ho¹t ®éng cho vay: Ho¹t ®éng cho vay cña Së giao dÞch rÊt hiÖu qu¶, tû lÖ vèn cho vay so víi vèn huy ®éng ®­îc lu«n ë møc cao. §iÒu nµy còng thÓ hiÖn kh¶ n¨ng thu håi vèn cho vay cña Së giao dÞch lµ rÊt tèt vµ tèc ®é quay vßng vèn cho vay nhanh. CÇn tiÕp tôc ph¸t huy h¬n n÷a kÕt qu¶ nµy. 5.4. VÒ c¬ cÊu tÝn dông: Trong c¬ cÊu tÝn dông, tû lÖ tÝn dông th­¬ng m¹i ngµy cµng t¨ng, tû lÖ tÝn dông chØ ®Þnh ngµy cµng gi¶m. §iÒu nµy thÓ hiÖn ®óng h­íng ®i cña Së giao dÞch lµ trë thµnh mét ng©n hµng th­¬ng m¹i thùc sù. Tuy nhiªn trong c¬ cÊu tÝn dông th­¬ng m¹i, tû lÖ tÝn dông trung, dµi h¹n cßn thÊp h¬n nhiÒu so víi tû lÖ tÝn dông ng¾n h¹n. §iÒu nµy sÏ g©y khã kh¨n ®èi víi ho¹t ®éng cho vay, nhÊt lµ cho vay ®èi víi c¸c dù ¸n trong lÜnh vùc ®Çu t­ ph¸t triÓn vèn lµ thÕ m¹nh cña Së giao dÞch vµ cña Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam. 5.5. VÒ ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ: Ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ cña Së giao dÞch ®Òu t¨ng qua c¸c n¨m. Tuy nhiªn, c¬ cÊu c¸c dÞch vô ch­a c©n ®èi, chñ yÕu tËp trung vµo ho¹t ®éng më L/C hµng nhËp cho kh¸ch hµng, c¸c dÞch vô më L/C hµng xuÊt, nhê thu, chuyÓn tiÒn cßn Ýt, sè l­îng cßn nhá trong tæng doanh sè cña ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ. 5.6. §¸nh gi¸ chung Sau h¬n 10 n¨m ®i vµo ho¹t ®éng, Së giao dÞch - Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tÝch ®¸ng kÓ. ChÊt l­îng tÝn dông ®­îc n©ng cao dÇn, ho¹t ®éng tu©n thñ ph¸p luËt, kinh doanh cã l·i, thùc hiÖn ®Çy ®ñ nghÜa vô ®èi víi ng©n s¸ch Nhµ n­íc cao h¬n n¨m tr­íc, gi÷ v÷ng truyÒn thèng ®Çu t­ ph¸t triÓn víi nh÷ng h×nh thøc s¸ng t¹o phï hîp víi yªu cÇu míi. Ph¸t triÓn s©u réng mèi quan hÖ hîp t¸c quèc tÕ. C¸c ®¬n vÞ thµnh viªn h¹ch to¸n ®éc lËp, c¸c liªn doanh (Liªn doanh b¶o hiÓm ViÖt-óc, Ng©n hµng liªn doanh víi Malaysia: Public Bank, Ng©n hµng liªn doanh víi Lµo:Laos-Viet Bank) ®· hoµn thµnh tèt kÕ ho¹ch ®ãng gãp tÝch cùc vµo kÕt qu¶ chung cña toµn hÖ thèng. Thùc hiÖn cã kÕt qu¶ 40% ®Ò ¸n c¬ cÊu l¹i, ®· tiÕn hµnh t¸ch b¹ch cho vay theo chØ ®Þnh. Hoµn thµnh c¬ cÊu l¹i 65% nî th­¬ng m¹i theo quyÕt ®Þnh 149/Q§-TTg, trÝch ®ñ dù phßng rñi ro theo quy ®Þnh, tõng b­íc c¶i thiÖn t×nh h×nh tµi chÝnh cña ng©n hµng. TiÕp tôc ph¸t triÓn më réng m¹ng l­íi ho¹t ®éng t¹i Hµ Néi vµ Thµnh phè Hå ChÝ Minh, hoµn thµnh m« h×nh tæng c«ng ty nhµ n­íc. Thùc hiÖn ®óng tiÕn ®é dù ¸n hiÖn ®¹i hãa ng©n hµng. TËp trung triÓn khai c¸c quy chÕ, c¬ chÕ míi, c¶i tiÕn quy tr×nh nghiÖp vô theo tiªu chuÈn ISO 9001: 2000. Thùc hiÖn kiÓm to¸n quèc tÕ 6 n¨m liÒn (1996-2001). Ph©n ®Þnh chøc n¨ng nhiÖm vô gi÷a c¸c phßng, ban h­íng vÒ kh¸ch hµng, n©ng cao n¨ng lùc qu¶n trÞ ®iÒu hµnh t¹i Trung t©m ®iÒu hµnh. Së giao dÞch ®· chó träng ph¸t triÓn m¹ng l­íi c¸c ®iÓm giao dÞch, ®a d¹ng hãa s¶n phÈm, dÞch vô nh­: dÞch vô ng©n hµng t¹i nhµ (Homebanking), thanh to¸n ®iÖn tö, rót tiÒn tõ m¸y ATM kÕt hîp víi dÞch vô tr¶ hé l­¬ng c¸c doanh nghiÖp, tæ chøc; lµm ®¹i lý thanh to¸n thÎ VISA, MASTERCARD, chuyÓn tiÒn nhanh WEST UNION, ®­a WEBSITE cña Së giao dÞch vµo ho¹t ®éng. V× vËy, sè kh¸ch hµng ®Õn quan hÖ sö dông c¸c s¶n phÈm dÞch vô cña ng©n hµng ngµy cµng nhiÒu. Riªng n¨m 2002 ®· cã thªm 2000 kh¸ch hµng míi lµ c¸c tæ chøc kinh tÕ vµ c¸ nh©n quan hÖ víi Së giao dÞch, ®Æc biÖt cã trªn 700 kh¸ch hµng míi lµ c¸c tæ chøc kinh tÕ x· héi. Trong c¸c ho¹t ®éng cña m×nh, Së giao dÞch lu«n tu©n thñ vµ chÊp hµnh tèt c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt nhµ n­íc, ®ãng gãp cho ng©n s¸ch nhµ n­íc n¨m sau cao h¬n n¨m tr­íc. C¸c chØ tiªu kinh doanh cña Së giao dÞch ®¹t vµ v­ît møc kÕ ho¹ch kinh doanh do Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn Trung ­¬ng giao, gãp phÇn cïng toµn hÖ thèng Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam hoµn thµnh kÕ ho¹ch kinh doanh phôc vô nÒn kinh tÕ, c¬ cÊu l¹i g¾n víi ph¸t triÓn bÒn v÷ng vµ x©y dùng ngµnh v÷ng m¹nh, tõng b­íc chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. Së giao dÞch ®­îc Héi ®ång thi ®ua Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn Trung ­¬ng xÕp lo¹i thi ®ua lµ ®¬n vÞ xuÊt s¾c ®Æc biÖt nhiÒu n¨m liÒn toµn hÖ thèng. N¨m 2002, Së giao dÞch lµ ®¬n vÞ duy nhÊt ®­îc Ng©n hµng §T&PT ViÖt Nam xÕp lo¹i xuÊt s¾c ®Æc biÖt trong tæng sè 73 ®¬n vÞ thµnh viªn. Thµnh tÝch ®ã ®· ®­îc §¶ng, Nhµ n­íc ghi nhËn b»ng viÖc trao tÆng phÇn th­ëng cao quý: “Hu©n ch­¬ng lao ®éng H¹ng 3” cho Së giao dÞch Ng©n hµng §T&PT ViÖt Nam. II. C¸c v¨n b¶n h­íng dÉn cho vay tµi trî xuÊt nhËp khÈu t¹i Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam. Cho ®Õn nay, Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam ch­a cã mét v¨n b¶n chÝnh thøc nµo h­íng dÉn vÒ viÖc cho vay tµi trî xuÊt nhËp khÈu. Ho¹t ®éng tµi trî xuÊt nhËp khÈu chñ yÕu dùa trªn c¸c quy ®Þnh t¹m thêi vµ c¸c quy tr×nh tÝn dông ng¾n h¹n, trung h¹n vµ dµi h¹n. Quy ®Þnh t¹m thêi cho vay tµi trî nhËp khÈu ¸p dông trong hÖ thèng ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam ra ngµy 06/04/1998. §iÒu 1: Môc ®Ých cho vay. Ng©n hµng cho bªn vay vay vèn ng¾n, trung, dµi h¹n ®Ó nhËp khÈu nguyªn, nhiªn, vËt liÖu, vËt t­, hµng ho¸, m¸y mãc thiÕt bÞ, d©y chuyÒn c«ng nghÖ phôc vô ®Çu t­ cho c¸c dù ¸n x©y dùng míi, më réng, c¶i t¹o, kh«i phôc phï hîp víi chÝnh s¸ch nhËp khÈu cña Nhµ n­íc. §iÒu 2: Nguån vèn cho vay. Tõ c¸c nguån vèn vay ngo¹i tÖ cña ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam. H¹n møc t¸i tµi trî d­íi 01 n¨m. Khai th¸c nguån vèn tõ c¸c HiÖp ®Þnh khung víi n­íc ngoµi. §iÒu 3: §iÒu kiÖn vay vèn Bªn vay ph¶i cã ®Çy ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn tÝn dông nh­ quy ®Þnh trong c¸c thÓ lÖ tÝn dông hiÖn hµnh. Ngoµi ra cã thªm hîp ®ång nhËp khÈu hoÆc hîp ®ång uû th¸c nhËp khÈu. §iÒu 4: §èi t­îng kh¸ch hµng ®­îc vay vèn; Doanh nghiÖp s¶n xuÊt, kinh doanh. Doanh nghiÖp trùc tiÕp s¶n xuÊt kinh doanh xuÊt nhËp khÈu. §iÒu 5: Møc cho vay. Doanh nghiÖp ph¶i cã vèn tù cã tham gia. Tuú tõng tr­êng hîp cô thÓ th× Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn cã thÓ xem xÐt cho vay nh­ng tèi ®a kh«ng v­ît qu¸ 100% trÞ gi¸ hîp ®ång nhËp khÈu vµ c¸c chi phÝ kh¸c nÕu xÐt thÊy hîp lý. §iÒu 6: Thêi h¹n cho vay. Thêi h¹n cho vay ®­îc x¸c ®Þnh phï hîp víi chu kú s¶n xuÊt kinh doanh vµ thêi gian khÊu hao cña m¸y mãc, thiÕt bÞ ®­îc h×nh thµnh tõ vèn vay. Nh­ng cho vay ng¾n h¹n tèi ®a kh«ng qu¸ 12 th¸ng, cho vay trung h¹n kh«ng qu¸ 05 n¨m, nh÷ng dù ¸n lín ®­îc Nhµ n­íc chØ ®Þnh th× kh«ng qu¸ 10 n¨m. Thêi h¹n cho vay ®­îc tÝnh tõ ngµy bªn vay b¾t ®Çu nhËn tiÒn vay. Thêi h¹n vay ®­îc hai bªn ghi râ trong hîp ®ång tÝn dông. §Þnh kú h¹n thu nî theo ®Æc ®iÓm chu chuyÓn vèn cña doanh nghiÖp. §èi víi cho vay ng¾n h¹n thu nî theo tiÕn ®é b¸n hµng. §èi víi cho vay trung, dµi h¹n, kú h¹n thu nî tõ 03 ®Õn 06 th¸ng. §iÒu 7: L·i suÊt cho vay. Kh«ng v­ît qu¸ møc l·i suÊt trÇn cña Thèng ®èc ng©n hµng Nhµ n­íc. NÕu vay tõ nguån vèn huy ®éng cña n­íc ngoµi sÏ b»ng l·i suÊt vay n­íc ngoµi = PhÝ ng©n hµng §Çu t­ Ph¸t triÓn 1%/ n¨m. Tr­êng hîp vay vèn xuÊt nhËp khÈu th«ng qua hiÖp ®Þnh khung th× thùc hiÖn theo l·i suÊt ®· ®­îc tho¶ thuËn víi bªn n­íc ngoµi. L·i suÊt ¸p dông ®­îc bªn cho vay vµ bªn ®i vay tho¶ thuËn, cã thÓ ¸¬ dông l·i suÊt th¶ næi hoÆc l·i suÊt cè ®Þnh. §iÒu 8: §ång tiÒn nhËn nî vay, tr¶ nî, tr¶ l·i vay. Ng©n hµng cho bªn vay vay vèn b»ng ngo¹i tÖ, bªn ®i vay ph¶i hoµn tr¶ nî gèc, l·i vay vµ c¸c phÝ nÕu cã còng b»ng ngo¹i tÖ. Doanh nghiÖp nhËn nî, tr¶ nî, tr¶ l·i vµ c¸c lo¹i phÝ b»ng ngo¹i tÖ. Trong tr­êng hîp doanh nghiÖp kh«ng cã ®ñ ngo¹i tÖ th× ®­îc Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt nam b¸n ngo¹i tÖ theo quy ®Þnh. Tû gi¸ chuyÓn ®æi ngo¹i tÖ lµ tû gi¸ kinh doanh t¹i thêi ®iÓm giao dÞch mua b¸n ngo¹i tÖ. §iÒu 9: H×nh thøc thanh to¸n. Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ph¸t tiÒn vay b»ng c¸ch chuyÓn th¼ng cho ng­êi thô h­ëng ë n­íc ngoµi, theo hai h×nh thøc: Thanh to¸n chuyÓn tr¶ tiÒn trùc tiÕp. Thanh to¸n b»ng L/C. §iÒu 10: Gi¶i ng©n. Ng©n hµng ph¸t tiÒn vay trªn c¬ së tiÕn ®é giao hµng cña nhµ xuÊt khÈu theo ®óng hîp ®ång ngo¹i th­¬ng vµ L/C ®· ®­îc Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn më. TiÒn vay ®­îc chuyÓn tr¶ th¼ng cho ng­êi thô h­ëng ®· ®­î quy ®Þnh trong L/C ®Ó mua vËt t­, m¸y mãc thiÕt bÞ. Sau mçi lÇn ph¸t tiÒn vay cho ng­êi thô h­ëng, ng©n hµng tiÕn hµnh th«ng b¸o cho doanh nghiÖp vay vèn ®Õn nhËn nî sè tiÒn ®ã tõ thê ®iªm ng©n hµng ®· ph¸t vay. Tr­êng hîp cô thÓ Ng©n hµng cã thÓ chÊp nhËn gi¶i ng©n tr¶ cho doanh nghiÖp vay vèn trong tr­êng hîp L/C ®· më nh­ng ch­a thanh to¸n. Nh÷ng tr­êng hîp ®Æc biÖt nµy do ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn Trung ­¬ng quyÕt ®Þnh. Ng©n hµng tõ chèi thanh to¸n trong tr­êng hîp nhµ xuÊt khÈu vµ doanh nghiÖp vay vèn tù ý söa ®æi hay ®Ò nghÞ söa ®æi c¸c ®iÒu kho¶n, ®iÒu kiÖn ®· quy ®Þnh trong hîp ®ång ngo¹i th­¬ng vµ trong L/C ®· më mµ kh«ng ®­îc Ng©n hµng §Çu t­ chÊp nhËn. Kho¶n vèn vay chØ ®­îc huû bá mét phÇn hay toµn bé theo ®Ò nghÞ cña doanh nghiÖp vay vèn nÕu nh­ cã sù chÊp thuËn b»ng v¨n b¶n cña n­íc ngoµi. Quy chÕ t¹m thêi cho vay tµi trî xuÊt khÈu trong hÖ thèng Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn VÖt Nam. Ch­¬ng I – Quy ®Þnh chung §iÒu 1: Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam cho c¸c doanh nghiÖp vay vèn ng¾n h¹n ®Ó cïng víi c¸c nguån vèn kh¸c cña doanh nghiÖp (thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ) ®Ó s¶n xuÊt, thu mua, chÕ biÕn, kinh doanh hµng ho¸ trong danh môc ®­îc phÐp xuÊt khÈu theo quy ®Þnh. Thùc hiÖn cho vay theo ®óng thÓ lÖ tÝn dông ng¾n h¹n vµ c¸c vÊn ®Ò h­íng dÉn cô thÓ trong v¨n b¶n nµy. §iÒu 2: C¸c doanh nghiÖp ®­îc vay vèn tµi trî xuÊt khÈu. Doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt nhËp khÈu trùc tiÕp. Doanh nghiÖp thu mua, s¶n xuÊt, chÕ biÕn ®Ó uû th¸c xuÊt khÈu. §iÒu 3: Doanh nghiÖp chØ ®­îc vay vèn khi: §¸p øng ®Çy ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn cña ThÓ lÖ tÝn dông hiÖn hµnh. Cã c¸c h×nh thøc ®¶m b¶o nî vay sau: + Cã tµi s¶n thÕ chÊp, cÇm cè. + Cã b¶o l·nh cña ng©n hµng kh¸c, cña c¸c Tæng c«ng ty thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh 90, 91. +Cã ®¶m b¶o b»ng tµi kho¶n tiÒn göi ®èi øng VND (®Ó cho vay USD) hoÆc tiÒn göi USD (®Ó cho vay VND) cña doanh nghiÖp hoÆc Tæng c«ng ty. + CÇm cè b»ng bé chøng tõ ®ßi tiÒn, hèi phiÕu. + Khi cã L/C ®· më mµ ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn chØ ®Þnh lµ ng©n hµng th«ng b¸o vµ ng©n hµng chiÕt khÊu. + Nguån thu tõ hîp ®ång xuÊt khÈu, hîp ®ång uû th¸c (®èi víi doanh nghiÖp kh«ng xuÊt khÈu trùc tiÕp) x¸c ®nhj râ kh¶ n¨ng thanh to¸n cña bªn mua vµ chØ ®Þnh thanh to¸n vÒ tµi kho¶n cña doanh nghiÖp vay ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn. + Cã hîp ®ång xuÊt khÈu theo ch­¬ng tr×nh tr¶ nî n­íc ngoµi cña ChÝnh phñ. Tuú theo møc ®é tÝn nhiÖm, kh¶ n¨ng thùc hiÖn hîp ®ång xuÊt khÈu cña doanh nghiÖp vay vèn mµ quy ®Þnh, lùa chän phèi hîp nhiÒu h×nh thøc ®¶m b¶o nî vay. §iÒu 3: C¸c h×nh thøc cho vay. Cho vay tr­íc khi ký hîp ®ång xuÊt khÈu. Cho vay sau khi ký hîp ®ång xuÊt khÈu. Cho vay sau khi L/C ®· ®­îc ph¸t hµnh. Cho vay cÇm cè hèi phiÕu hîp lÖ. §iÒu 4: Ph­¬ng ph¸p cho vay: C¸c ®¬n vÞ vay vèn thuéc lo¹i h×nh s¶n xuÊt vµ kinh doanh hµng xuÊt khÈu æn ®Þnh, nÕu cã nhu cÇu vay vèn th­êng xuyªn, cã thÓ lËp kÕ ho¹ch vay cho c¶ quý hoÆc c¶ mïa vô. Ng©n hµng xem xÐt cho vay vµ ¸p dông th­êng xuyªn lµm c¨n cø ký hîp ®ång tÝn dông. §èi víi nh÷ng doanh nghiÖp cã nhu cÇu vay vèn kh«ng th­êng xuyªn th× ng©n hµng ¸p dông ph­¬ng ph¸p cho vay tõng lÇn t­¬ng øng víi møc ®é ®¶m b¶o nî vay. §iÒu 5: Thêi h¹n cho vay, thu nî gèc vµ l·i. Thêi h¹n cho vay ®­îc x¸c ®Þnh phï hîp víi chu kú s¶n xuÊt kinh doanh vµ lu©n chuyÓn hµng ho¸ hoÆc thêi h¹n thùc hiÖn hîp ®ång hoÆc thêi h¹n thanh to¸n cña L/C nh­ng tèi ®a kh«ng qu¸ 12 th¸ng. ViÖc thu nî gèc vµ l·i sÏ thùc hiÖn theo thÓ lÖ tÝn dông ng¾n h¹n hiÖn hµnh, trõ nh÷ng tr­êng hîp ®· ®­îc quy ®Þnh râ trong quy chÕ nµy. §iÒu 6: L·i suÊt cho vay §Ó khuyÕn khÝch xuÊt khÈu, ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ¸p dông l·i suÊt cho vay ng¾n h¹n ngo¹i tÖ, VND thÊp h¬n l·i suÊt trÇn cña Ng©n hµng Nhµ n­íc quy ®Þnh, møc gi¶m tèi thiÓu 0,1%/ th¸ng, ®èi víi VND 0,2%/ n¨m ®èi víi ngo¹i tÖ. L·i suÊt cho vay: Thùc hiÖn theo h­íng dÉn cô thÓ cña Tæng gi¸m ®èc Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam trong tõng thêi kú t­¬ng øng lo¹i tiÒn vay vèn. §èi víi c¸c kh¸ch hµng lín, truyÒn thèng cña Ng©n hµng, cã quan hÖ vay tr¶ th­êng xuyªn, cam kÕt b¸n l¹i ngo¹i tÖ cho Ng©n hµng khi cã doanh thu hµng xuÊt khÈu th× sÏ ®­îc cho vay víi møc l·i suÊt ­u ®·i thÊp h¬n. Tr­êng hîp cã tiÒn göi VND lµm ®¶m b¶o th× ®­îc vay USD ®èi øng víi l·i suÊt thÊp (l·i suÊt vay b»ng l·i suÊt tiÒn göi do kh¸ch hµng yªu cÇu). §iÒu 7: Lo¹i tiÒn cho vay - Doanh nghiÖp ®­îc vay b»ng VND hay ngo¹i tÖ theo yªu cÇu. - Do doanh nghiÖp cã nguån thu ngo¹i tÖ ®Ó tr¶ nî vay nªn ®­îc ­u tiªn vay b»ng ngo¹i tÖ ®Ó sö dông. Trong tr­êng hîp nµy ®­îc ng©n hµng mua l¹i sè ngo¹i tÖ ®ã. Khi thu ®­îc tiÒn hµng sÏ hoµn tr¶ sè tiÒn ngo¹i tÖ ®· vay. §iÒu 8: C¨n cø vµ thùc hiÖn ph¸t tiÒn vay ViÖc ph¸t tiÒn vay ®­îc dùa trªn hîp ®ång kinh tÕ vµ tiÒn ®­îc chuyÓn tr¶ th¼ng ®¬n vÞ thô h­ëng. Tr­êng hîp ng­êi b¸n hµng kh«ng cã tµi kho¶n th× ®­îc phÐp dïng tiÒn mÆt h»ng ng©n phiÕu thanh to¸n. Tr­êng hîp nµy viÖc ph¸t tiÒn vay c¨n cø trªn ho¸ ®¬n nhËp kho, hîp ®ång. Trong tr­êng hîp øng tiÒn ®Ó thu mua th× c¨n cø vµo tiÕn ®é mua hµng giao Gi¸m ®èc Chi nh¸nh xem xÐt thùc tÕ ®Ó quyÕt ®Þnh cho vay. Sau 7 ®Õn 10 ngµy tÝnh tõ khi ph¸t vèn vay th× Ng©n hµng nhÊt thiÕt ph¶i kiÓm tra viÖc sö dông vèn vay. §iÒu 9: C¸c hå s¬ tµi liÖu göi ®Õn Ng©n hµng: - Hå s¬ liªn quan ®Õn t­ c¸ch ph¸p nh©n nh­ quyÕt ®Þnh thµnh lËp, giÊy phÐp kinh doanh, ®iÒu lÖ (nÕu cã). - C¸c tµi liÖu vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp gåm b¸o c¸o quyÕt t¸on cña n¨m tr­íc vµ quÝ gÇn nhÊt tÝnh ®Õn thêi ®iÓm xin vay. - §¬n vÞ xin vay kÌm theo ph­¬ng ¸n s¶n xuÊt kinh doanh. - C¸c tµi liÖu liªn quan ®Õn viÖc cho phÐp xuÊt khÈu theo luËt ph¸p ViÖt Nam hiÖn hµnh. - Hå s¬ thÕ chÊp, b¶o l·nh, cÇm cè vµ c¸c h×nh thøc ®¶m b¶o nî vay kh¸c theo quyÕt ®Þnh cña ph¸p luËt ViÖt Nam hiÖn hµnh. - C¸c tµi liÖu liªn quan kh¸c. Trong tr­êng hîp Doanh nghiÖp cã nhu cÇu nhËp khÈu nguyªn vËt liÖu ®Ó phôc vô cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh hµng xuÊt khÈu th× ph¶i göi kÌm theo Hîp ®ång nhËp khÈu vµ c¸c v¨n b¶n kh¸c theo qui ®Þnh cña Ng©n hµng. §iÒu 10: Xö lÝ vi ph¹m hîp ®ång tÝn dông Trong tr­êng hîp, Hîp tÝn dông bÞ ph¸ vì v× c¸c rñi ro sau th× doanh nghiÖp kh«ng ®­îc h­ëng c¸c ­u ®·i ®­îc nªu trong qui ®Þnh nµy vµ kho¶n nî ®­îc coi lµ hÕt h¹n nÕu nh­ trong vßng 15 ngµy sau ®ã doanh nghiÖp kh«ng cã ph­¬ng ¸n ®Ó ®¶m b¶o viÖc tr¶ nî cho Ng©n hµng. - Bªn mua ph¸ vì hîp ®ång xuÊt khÈu. - Bªn mua hoÆc Ng©n hµng n­íc ngoµi bÞ ph¸ s¶n, kh«ng cßn kh¶ n¨ng thanh to¸n nî tiÒn hµng vµ L/C ®· ph¸t hµnh. - Rñi ro do h×nh thøc thanh to¸n thiÕu an toµn (nhê thu, chuyÓn tiÒn ®iÖn…) tiÒn hµng xuÊt khÈu. - Rñi ro ngo¹i hèi lµm doanh nghiÖp kinh doanh thua lç. - Rñi ro do chøng tõ thanh to¸n vµ c¸c ®iÒu kho¶n bÊt lîi cho Nhµ s¶n xuÊt quy ®Þnh trong hîp ®ång xuÊt khÈu. - C¸c rñi ro bÊt kh¶ kh¸ng. Ch­¬ng II: Nh÷ng quy ®Þnh cô thÓ A. Cho vay tr­íc khi ký hîp ®ång xuÊt khÈu §iÒu 12: Ng©n hµng cho vay bæ sung vèn l­u ®éng ®Ó thu mua, dù tr÷, s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu tr­íc khi ký hîp ®ång xuÊt khÈu. Doanh nghiÖp göi c¸c hå s¬, tµi liÖu theo quy ®Þnh t¹i ®iÒu 9 ®Õn Ng©n hµng ®Ó xem xÐt. §iÒu 13: Møc cho vay Tèi ®a b»ng tæng chi phÝ cÇn thiÕt ®Ó thu mua, dù tr÷, s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu trõ ®i vèn tù cã. Trong tr­êng hîp ®èi víi nh÷ng mÆt hµng xuÊt khÈu ®­îc Nhµ n­íc qu¶n lý b»ng h¹n ng¹ch th× møc tèi ®a nªu trªn kh«ng ®­îc v­ît qu¸ møc trÞ gi¸ hµng ho¸ cßn l¹i ®­îc phÐp xuÊt khÈu trªn Quota tÝnh ®Õn thêi ®iÓm vay vèn. B. Cho vay sau khi ký hîp ®ång xuÊt khÈu §iÒu 14: Sau khi ký hîp ®ång xuÊt khÈu nÕu doanh nghiÖp cã nhu cÇu vay bæ sung vèn l­u ®éng ®Ó thu mua, dù tr÷, s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu ®Ó thùc hiÖn hîp ®ång, doanh nghiÖp göi c¸c hå s¬, tµi liÖu theo nh­ qui ®Þnh t¹i ®iÒu 9 ®Ó Ng©n hµng xem xÐt cho vay. Ngoµi ra doanh nghiÖp ph¶i göi kÌm hîp ®ång xuÊt khÈu hoÆc hîp ®ång uû th¸c, trong ®ã cam kÕt ®¶m b¶o viÖc thanh to¸n tiÒn hµng xuÊt khÈu sÏ ®­îc chuyÓn vµo tµi kho¶n cña doanh nghiÖp më t¹i Ng©n hµng. §iÒu 15: Møc cho vay Tèi ®a b»ng tæng chi phÝ ®Ó s¶n xuÊt ra trÞ gi¸ hµng ho¸ theo hîp ®ång xuÊt khÈu ®· ký hÕt, sau khi trõ ®i vèn tù cã vµ vèn øng tr­íc cña ng­êi mua, c¸c nguån huy ®éng kh¸c. Møc cô thÓ do gi¸m ®èc chi nh¸nh quyÕt ®Þnh. §èi víi nh÷ng mÆt hµng ®­îc Nhµ n­íc qu¶n lý b»ng h¹n ng¹ch th× møc tèi ®a nªu trªn kh«ng ®­îc v­ît gi¸ trÞ hµng ho¸ cßn l¹i ®­îc phÐp xuÊt khÈu trªn Quota tÝnh ®Õn thêi ®iÓm vay vèn. Tr­êng hîp doanh nghiÖp ®· ®­îc Ng©n hµng cho vay tr­íc khi ký hîp ®ång xuÊt khÈu th× Ng©n hµng chØ cho vay vèn bæ sung ®ñ ®Ó thùc hiÖn hîp ®ång. C. Cho vay khi L/C ®· më §iÒu 16: Sau khi nhËn ®­îc L/C do ng©n hµng n­íc ngoµi ph¸t hµnh, nÕu doanh nghiÖp cã nhu cÇu vay vèn l­u ®éng ®Ó thu mua, dù tr÷ s¶n xuÊt hµng ho¸ xuÊt khÈu th× ngoµi c¸c hå s¬ tµi liÖu quy ®Þnh t¹i ®iÒu 9, doanh nghiÖp cÇn göi hîp ®ång xuÊt khÈu vµ ph¶i ®¸p øng c¸c ®iÒu kiÖn sau: - Ng©n hµng ®Çu t­ ph¶i lµ ng©n hµng th«ng b¸o vµ thanh to¸n L/C. - Ng©n hµng ph¸t hµnh L/C ph¶i ®­îc ng©n hµng ®Çu t­ chÊp nhËn. - Trong L/C ph¶i quy ®Þnh râ bé chøng tõ ph¶i ®­îc xuÊt tr×nh t¹i ng©n hµng ®Çu t­, nÕu kh«ng th× b¶n gèc cña L/C ph¶i do Ng©n hµng §Çu t­ gi÷. §iÒu 17: Møc cho vay - Tèi ®a kh«ng ®­îc v­ît qu¸ trÞ gi¸ cña L/C. §èi víi nh÷ng mÆt hµng xuÊt khÈu ®­îc nhµ n­íc qu¶n lý b»ng h¹n ng¹ch th× møc tèi ®a nªu trªn kh«ng ®­îc v­ît qu¸ trÞ gi¸ hµng ho¸ cßn l¹i ®­îc phÐp xuÊt khÈu trªn Quota tÝnh ®Õn thêi ®iÓm vay vèn. - Trong tr­êng hîp doanh nghiÖp ®· ®­îc ng©n hµng cho vay ®Ó thùc hiÖn hîp ®ång, th× ng©n hµng chØ cho vay bæ sung phÇn vèn chªnh lÖch. §iÒu 18: Thêi h¹n cho vay Thêi gian cÇn thiÕt ®Ó s¶n xuÊt, giao hµng vµ thanh to¸n nh­ng tèi ®a kh«ng ®­îc qu¸ thêi ®iÓm thanh to¸n 10 ngµy vµ thêi gian cho vay quy ®Þnh t¹i ®iÒu 5 ch­¬ng I. §iÒu 19: Gia h¹n nî Tr­êng hîp v× lý do s¶n xuÊt dÉn ®Õn viÖc giao hµng thanh to¸n chËm buéc ph¶i gia h¹n L/C th× doanh nghiÖp buéc ph¶i cã gi¶i tr×nh vµ chøng minh viÖc tu chØnh L/C ®Ó ng©n hµng xem xÐt. C¨n cø vµo thêi h¹n thanh to¸n míi cña L/C ng©n hµng cã thÓ gia h¹n nî. ViÖc gia h¹n nî nµy ph¶i tu©n thñ theo quy ®Þnh vÒ gia h¹n nî hiÖn hµnh cña ph¸p luËt nh­ng ph¶i phï hîp víi thêi h¹n thanh to¸n míi cña L/C. D. Cho vay cÇm cè hèi phiÕu hîp lÖ Trong quy tr×nh nghiÖp vô thanh to¸n quèc tÕ sè 34/1998/ thanh to¸n quèc tÕ ngµy 6/4/1998 do Thèng ®èc Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam ®· quy ®Þnh cô thÓ dù th¶o h­íng dÉn nghiÖp vô chiÕt khÊu bé chøng tõ hµng xuÊt: I. §iÒu kiÖn chiÕt khÊu: §iÒu 7: 7.1. §iÒu kiÖn vÒ L/C, Ng©n hµng chiÕt khÊu bé chøng tõ cña c¸c L/C sau: + L/C tr¶ ngay hoÆc tr¶ chËm thêi h¹n kh«ng qu¸ 30 ngµy, ®· ®­îc x¸c nhËn m· kho¸ ®óng. + Néi dung c¸c ®iÒu kho¶n vµ ®iÒu kiÖn L/C hîp lý, cã tÝnh kh¶ thi. + Ng©n hµng ph¸t hµnh L/C lµ ng©n hµng cã uy tÝn. + ThÞ tr­êng xuÊt khÈu hµng ho¸ lµ thÞ tr­êng quen thuéc. 7.2 Bé chøng tõ: + Ng©n hµng chiÕt khÊu bé chøng tõ hoµn h¶o theo c¸c ®iÒu kho¶n, ®iÒu kiÖn cña L/C cïng víi c¸c tu chØnh. + Tr­êng hîp bé chøng tõ cã sai sãt kh«ng thÓ söa ch÷a ®­îc, kh¸ch hµng yªu cÇu chiÕt khÊu, gi¸m ®èc chi nh¸nh c¨n cø vµo tõng tr­êng hîp cô thÓ ®Ó xem xÐt, quyÕt ®Þnh. 7.3 QuyÒn ®ßi tiÒn bé chøng tõ thuéc vÒ ng©n hµng ®Çu t­. §iÒu 8: Sè tiÒn chiÕt khÊu 8.1. C¨n cø x¸c ®Þnh sè tiÒn chiÕt khÊu. + §é tÝn nhiÖm cña kh¸ch hµng + Uy tÝn cña ng©n hµng ph¸t hµnh L/C, ng©n hµng thanh to¸n + §é hoµn h¶o cña bé chøng tõ 8.2. Møc chiÕt khÊu cô thÓ + §èi víi bé chøng tõ hoµn h¶o. Sè tiÒn chiÕt khÊu tèi ®a kh«ng v­ît qu¸ 95% trÞ gi¸ ho¸ ®¬n ®èi víi L/C tr¶ ngay Sè tiÒn chiÕt khÊu tèi ®a kh«ng v­ît qu¸ 85% gi¸ trÞ ho¸ ®¬n ®èi víi L/C tr¶ chËm + §èi víi bé chøng tõ cßn sai sãt. Sè tiÒn chiÕt khÊu tèi ®a b»ng 80% trÞ gi¸ ho¸ ®¬n ®èi víi L/C tr¶ ngay vµ b»ng 70% ®èi víi L/C tr¶ chËm. II. Thñ tôc chiÕt khÊu vµ båi hoµn chiÕt khÊu §iÒu 10: Thñ tôc chiÕt khÊu 10.1. Kh¸ch hµng cã nhu cÇu chiÕt khÈu bé chøng tõ cÇn göi ®Õn ng©n hµng c¸c tµi liÖu liÖu sau: + B¶ng gèc L/C vµ c¸c b¶n söa ®æi + Bé chøng tõ hîp lÖ theo quy ®Þnh ®iÒu 7.2 + §¬n xin chiÕt khÊu 4 b¶n. 10.2. Tr­êng hîp kh¸ch hµng ®Ò nghÞ chiÕt khÊu kh«ng ph¶i ng­êi thô h­ëng trùc tiÕp L/C, cÇn xuÊt tr×nh thªm: + Hîp ®ång uû th¸c + GiÊy uû quyÒn cña ng­êi xuÊt khÈu trùc tiÕp. 10.3. Sau khi nhËn ®­îc hå s¬ xin chiÕt khÊu, thanh to¸n viªn kiÓm tra bé chøng tõ theo quy tr×nh nghiÖp vô thanh to¸n quèc tÕ cña thanh to¸n viªn sè 32/1998/ thanh to¸n quèc tÕ ph¶i ®¶m b¶o ®óng quy ®Þnh L/C vµ c¸c quy t¾c thùc hµnh thèng nhÊt vÒ tÝn dông chøng tõ cña phßng Th­¬ng m¹i quèc tÕ. 10.4. Trªn c¬ së c¸c quyÕt ®Þnh vÒ ®iÒu kiÖn chiÕt khÈu chøng tõ t¹i ®iÒu 6, 7, 8 thanh to¸n viÖc ph¶i th«ng b¸o cho kh¸ch hµng biÕt ý kiÕn chÊp nhËn hay kh«ng trong vßng 2 ngµy lµm viÖc cña ng©n hµng. 10.5. NÕu ®ång ý chiÕt khÊu, thanh to¸n viªn tr×nh Ban l·nh ®¹o duyÖt. §iÒu 11: Båi hoµn chiÕt khÊu §iÒu 12: NÕu qu¸ h¹n 60 ngµy kÓ tõ ngµy chiÕt khÊu mµ ch­a nhËn ®­îc tiÒn, thanh to¸n viªn th«ng b¸o cho ng©n hµng më L/C ®ång thêi th«ng b¸o cho doanh nghiÖp tr¶ tiÒn ng©n hµng. §iÒu 13: 7 ngµy sau thêi h¹n chiÕt khÊu bé chøng tõ, nÕu ng©n hµng ch­a nhËn ®­îc sè tiÒn chiÕt khÊu, kÕ to¸n lµm thñ tôc chuyÓn sè tiÒn thµnh nî qu¸ h¹n, l·i suÊt nî qu¸ h¹n b»ng 150% møc chiÕt khÊu ®· x¸c ®Þnh khi chiÕt khÊu. III. Ho¹t ®éng tÝn dông tµi trî xuÊt nhËp khÈu cña Së giao dÞch I 1. KÕt qu¶ ho¹t ®éng: Cïng víi qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ cña ®Êt n­íc, ho¹t ®éng tÝn dông tµi trî xuÊt nhËp khÈu cña Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh c«ng kh«ng nhá trong lÜnh vùc nµy. VÒ quan hÖ hîp t¸c: Th«ng qua Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn Trung ­¬ng, Së giao dÞch ®· cã ®­îc mèi quan hÖ hîp t¸c víi c¸c ng©n hµng thuéc c¸c n­íc EU. Víi uy tÝn cã ®­îc, hiÖn nay Së giao dÞch ®· më réng quan hÖ tÝn dông xuÊt nhËp khÈu víi nhiÒu ng©n hµng trªn thÕ gíi nh­ Japan Exim bank, US Exim bank, Thailand Exim bank,… Ho¹t ®éng tÝn dông xuÊt nhËp khÈu ®· gãp phÇn ®a d¹ng ho¸ c¸c ho¹t ®éng ng©n hµng quèc tÕ trong qu¸ tr×nh héi nhËp, kÕt hîp víi c¸c dÞch vô ng©n hµng quèc tÕ kh¸c ®· phôc vô tÝch cùc cho nhiÖm vô ®Çu t­ ph¸t triÓn cña Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam vµ sù ph¸t triÓn cña ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt nhËp khÈu cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. Doanh sè cho vay tµi trî xuÊt nhËp cña Së giao dÞch liªn tôc t¨ng qua c¸c n¨m, ®­îc thÓ hiÖn ë b¶ng d­íi ®©y: B¶ng 6: Doanh sè cho vay tµi trî xuÊt nhËp khÈu giai ®o¹n 2000-2002. §¬n vÞ: TriÖu ®ång N¨m Doanh sè T¨ng so víi n¨m tr­íc 1999 1.285.765 2000 1.428.936 11,13% 2001 1.905.245 33,33% 2002 2.522.944 32,42% VÒ ho¹t ®éng nghiÖp vô: Trong 4 n¨m liªn tôc 1999- 2002, doanh sè cho vay tµi trî xuÊt nhËp khÈu cña Së giao dÞch lu«n t¨ng tr­ëng ë møc cao trung b×nh 25,6%/ n¨m. §iÒu nµy thÓ hiÖn thÞ tr­êng xuÊt nhËp khÈu ®èi víi Së ®ang ®­îc më réng. N¨m 1999 doanh sè cho vay tµi trî xuÊt nhËp khÈu cña SGD míi chØ ®¹t 1.285.765 triÖu ®ång ®Õn n¨m 2002 ®· lµ 2.522.944 triÖu ®ång t¨ng gÇn 2 lÇn so víi n¨m 1999. Trong c¬ cÊu cho vay tµi trî xuÊt nhËp khÈu th× tû lÖ cho vay tµi trî nhËp khÈu chiÕm tû träng lín kho¶ng 80%. §iÒu nµy còng phï hîp ®iÒu kiÖn kinh tÕ ®Êt n­íc hiÖn nay, c¸c doanh nghiÖp vay vèn ®Ó nhËp khÈu m¸y mãc thiÕt bÞ, nguyªn nhiªn vËt liÖu phôc vô s¶n xuÊt trong n­íc, nhËp khÈu hµng ho¸ cña n­íc ngoµi phôc vô tiªu dïng trong n­íc. Cßn tµi trî xuÊt khÈu chñ yÕu phôc vô c¸c doanh nghiÖp thu mua chÕ biÕn, xuÊt khÈu hµng n«ng s¶n cã gi¸ trÞ thÊp nªn nhu cÇu tµi trî vèn kh«ng nhiÒu. Sè liÖu cô thÓ ®­îc tr×nh bµy ë b¶ng d­íi ®©y: B¶ng 7: C¬ cÊu cho vay tµi trî xuÊt nhËp khÈu §¬n vÞ: TriÖu ®ång N¨m 2000 2001 2002 ChØ tiªu Gi¸ trÞ Tû lÖ Gi¸ trÞ Tû lÖ Gi¸ trÞ Tû lÖ XuÊt khÈu 296702 21% 380388 20% 500511 20% Ng¾n h¹n 296702 21% 80388 20% 500511 20% Trung-dµi h¹n 0 0 0 0 0 0 NhËp khÈu 1132234 79% 524857 80% 2022433 80% Ng¾n h¹n 391015 27% 17567 27% 674728 27% Trung-dµi h¹n 741219 52% 1007290 53% 1347705 53% Qua b¶ng trªn ta thÊy trong tÝn dông tµi trî xuÊt khÈu th× chØ cã tÝn dông ng¾n h¹n (d­íi 1 n¨m), ®iÒu nµy lµ do tÝnh chÊt mïa vô cña c¸c mÆt hµng n«ng s¶n th­êng ng¾n, c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu chØ cã nhu cÇu tµi trî trong thêi gian ng¾n. Trong tÝn dông tµi trî nhËp khÈu th× tû lÖ tÝn dông trung – dµi h¹n l¹i chiÕm tû träng lín. Do SGD chñ yÕu tµi trî cho c¸c doanh nghiÖp mua m¸y mãc thiÕt bÞ cã gi¸ trÞ lín, thêi gian khÊu hao dµi. VÒ kÕt qu¶ ho¹t ®éng nghiÖp vô: D­ nî tÝn dông xuÊt khÈu chiÕm tû träng nhá trong tæng d­ nî tÝn dông xuÊt nhËp khÈu. Qua 3 n¨m gÇn ®©y, mÆc dï doanh sè cã t¨ng nh­ng tû träng kh«ng ®æi. Chñ yÕu vÉn lµ d­ nî tÝn dông nhËp khÈu chiÕm tíi 86%. Sè liÖu cô thÓ ®­îc tr×nh bµy ë b¶ng d­íi ®©y: B¶ng 8: D­ nî cho vay tµi trî xuÊt nhËp khÈu §¬n vÞ: TriÖu ®ång N¨m 2000 2001 2002 ChØ tiªu Gi¸ trÞ Tû lÖ Gi¸ trÞ Tû lÖ Gi¸ trÞ Tû lÖ XuÊt khÈu 183084 14% 240901 14% 308847 13% Ng¾n h¹n 183084 14% 240901 14% 308847 13% Trung-dµi h¹n 0 0 0 0 0 0 NhËp khÈu 1129160 86% 1491920 86% 2019021 87% Ng¾n h¹n 159177 12% 207989 12% 278293 12% Trung-dµi h¹n 969983 74% 1283931 74% 1740728 75% 2. §¸nh gi¸ c¸c lo¹i h×nh tÝn dông tµi trî xuÊt nhËp khÈu mµ Së giao dÞch ®ang cung cÊp. TÝn dông tµi trî xuÊt khÈu 2.1. TÝn dông øng tr­íc cho c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu: Nguån vèn tÝn dông cña Së giao dÞch ®· gãp phÇn h×nh thµnh, ®æi míi vµ n©ng cao n¨ng lùc ho¹t ®éng, n¨ng lùc xuÊt khÈu cña ngµnh dÖt may b»ng ®Çu t­ cho c¸c c«ng ty lín nh­ May §øc Giang, May 10, May Th¨ng Long, May Hå G­¬m, DÖt Hµ Néi, DÖt 8-3, Haprosimex… C¸c c«ng ty may nµy chiÕm kho¶ng 90% doanh sè thanh to¸n L/C xuÊt cña Së giao dÞch. Ngoµi ra, Së giao dÞch cßn cã quan hÖ tÝn dông víi c¸c Tæng c«ng ty cã tiÒm n¨ng xuÊt khÈu m¹nh nh­ Petrolimex, Vinaconex, Vinatimex… 2.2. ChiÕt khÊu bé chøng tõ hµng ho¸: Thanh to¸n viªn thùc hiÖn chiÕt khÊu theo “Quy tr×nh thanh to¸n quèc tÕ” do Tæng gi¸m ®èc Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam ban hµnh ngµy 01/09/2001. Ho¹t ®éng chiÕt khÊu bé vhøng tõ hµng xuÊt lµ ho¹t ®éng tµi trî xuÊt khÈu an toµn nhÊt ®èi víi ng©n hµng, do vËy l·i suÊt chiÕt khÊu lu«n thÊp h¬n l·i suÊt cña c¸c h×nh thøc tµi trî kh¸c. Ho¹t ®éng nµy míi ®­îc thùc hiÖn t¹i Së giao dÞch tõ n¨m 2000 nªn cßn nhiÒu h¹n chÕ, chñ yÕu do c¸c nguyªn nh©n sau: Ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ cña Së giao dÞch chñ yÕu nh»m phôc vô toµn diÖn nhu cÇu cña kh¸ch hµng. C¸c kh¸ch hµng ®­îc thanh to¸n L/C xuÊt qua Së giao dÞch phÇn lín ®Òu lµ c¸c doanh nghiÖp cã kh¶ n¨ng tµi chÝnh lµnh m¹nh, cã quan hÖ tÝn dông th­êng xuyªn, ®­îc Së giao dÞch cho vay theo h¹n møc tÝn dông. Do vËy doanh nghiÖp Ýt cã nhu cÇu xin chiÕt khÊu. Quan hÖ ng©n hµng ®¹i lý cña Së giao dÞch ch­a ®ñ ®Ó ®¸p øng nhu cÇu xuÊt khÈu cña kh¸ch hµng. §iÒu nµy g©y khã kh¨n cho ho¹t ®éng chiÕt khÊu bé chøng tõ hµng xuÊt v× khi Së giao dÞch cã quan hÖ ®¹i lý víi ng©n hµng më L/C thi viÖc thu xÕp thanh to¸n sÏ dÔ dµng h¬n nhiÒu. VÒ yÕu tè kh¸ch quan, sau khi ph¸p luËt vÒ th­¬ng phiÕu ban hµnh nh­ng l¹i thiÕu nh÷ng v¨n b¶n d­íi luËt th­¬ng phiÕu do vËy th­¬ng phiÕu ch­a trë thµnh hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng tµi chÝnh nh»m t¨ng tÝnh thanh kho¶n cña c¸c ng©n hµng. TÝn dung tµi trî nhËp khÈu: 2.3. TÝn dông dµnh cho ng­êi ®Æt hµng vµ HiÖp ®Þnh khung tµi trî nhËp khÈu: Trong ch­¬ng tr×nh tÝn dông xuÊt khÈu cña c¸c n­íc xuÊt khÈu cã ch­¬ng tr×nh hç trî gi¸n tiÕp cho c¸c nhµ nhËp khÈu n­íc ngoµi cã ®ñ ®iÒu kiÖn nhËp khÈu m¸y mãc, thiÕt bÞ th«ng qua c¸c kªnh tÝn dông cña c¸c n­íc nhËp khÈu. Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam lµ mét ®Çu mèi tiÕp nhËn kªnh tÝn dông nµy. Lîi Ých ®èi víi nhµ nhËp khÈu: Thø nhÊt, h×nh thøc nµy cã sù tham gia cña c¸c c«ng ty b¶o hiÓm tÝn dông nªn c¸c doanh nghiÖp cã thÓ yªn t©m vÒ chÊt l­îng còng nh­ tr×nh ®é hiÖn ®¹i cña thiÕt bÞ nh­ quy ®Þnh trong hîp ®ång Nhµ xuÊt khÈu cã thÓ lùa chän l·i suÊt ¸p dông cè ®Þnh hay th¶ næi vµ cã quyÒn chuyÓn ®æi tõ l·i suÊt cè ®Þnh sang th¶ næi (hoÆc ng­îc l¹i) ®Ó tr¸nh rñi ro. L·i suÊt cè ®Þnh mµ ng©n hµng ¸p dông th­êng thÊp h¬n l·i suÊt trÇn do Ng©n hµng Nhµ n­íc quy ®Þnh vµ thÊp h¬n l·i suÊt b×nh qu©n trªn thÞ tr­êng Liªn Ng©n hµng. L·i suÊt th¶ næi: §Þnh kú 06 th¸ng/ lÇn, Ng©n hµng n­íc ngoµi sÏ th«ng b¸o møc l·i suÊt ®­îc ¸p dông cho 06 th¸ng tiÕp theo cho sè d­ cßn l¹i cña kho¶n vay. L·i suÊt th¶ næi ®­îc tÝnh trªn c¬ së chµo gi¸ Liªn Ng©n hµng t¹i thÞ tr­êng ®· ®­îc quy ®Þnh theo th«ng lÖ quèc tÕ (vÝ dô Libor cho ®ång $, Fibor cho ®ång DEM céng víi l·i lÒ cè ®Þnh) L·i suÊt cè ®Þnh: §­îc Ên ®Þnh ngay tõ ®Çu vµ kh«ng thay ®æi trong suèt thêi gian kho¶n vay. Møc l·i suÊt nµy do OECD (Tæ chøc hîp t¸c vµ ph¸t triÓn kinh tÕ) x¸c ®Þnh hµng th¸ng vµ ®­îc ¸p dông tõ ngµy 14 cña th¸ng th«ng b¸o ®Õn ngµy 15 th¸ng sau cho nh÷ng ®¬n xin tµi trî ®­îc chÊp nhËn trong thêi gian ®ã. Thø hai, Ng©n hµng cho phÐp c¸c doanh nghiÖp ký c¸c Hîp ®ång mua b¸n ngo¹i tÖ giao ngay, ho¸n ®æi, kú h¹n ®Ó tr¸nh rñi ro hèi ®o¸i. Thø ba, ng©n hµng cung cÊp cho c¸c doanh nghiÖp th«ng tin vÒ ®èi t¸c n­íc ngoµi, t­ vÊn cho doanh nghiÖp lùa chän nhµ cung cÊp thiÕt bÞ, m¸y mãc, d©y chuyÒn c«ng nghÖ, gi¸ c¶ vµ c¸c ®iÒu kho¶n thanh to¸n tiÕt kiÖm chi phÝ nhÊt. Thø t­, doanh nghiÖp cã thÓ ®­îc gia h¹n nî nÕu t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh gÆp khã kh¨n hay ®ang trong giai ®o¹n ch¹y thö, l¾p ®Æt m¸y mãc thiÕt bÞ… Nh­îc ®iÓm cña lo¹i h×nh tµi trî nµy Thø nhÊt, ®©y lµ nguån tµi trî cña phÝa n­íc ngoµi nªn c¸c kh¸ch hµng xin vay ngoµi viÖc ph¶i tho¶ m·n c¸c ®iÒu kiÖn cña mét hîp ®ång tÝn dông th«ng th­êng cßn ph¶i tho¶ m·n c¸c ®iÒu kiÖn cña nhµ tµi trî: + Gi¸ trÞ m¸y mãc lín h¬n 150.000 USD. + Cã Hîp ®ång nhËp khÈu víi nhµ nhËp khÈu cã ®ñ t­ c¸ch ph¸p nh©n ho¹t ®éng trªn ®Êt n­íc xuÊt khÈu vµ tµi trî. + Trong hîp ®ång nhËp khÈu, hµng ho¸ nhËp khÈu ph¶i cã Ýt nhÊt 60% hµng ho¸ ®­îc s¶n xuÊt ë n­íc xuÊt khÈu vµ tµi trî. MÆc dï cã nh÷ng ­u ®·i vµ linh ®éng ®èi víi kh¸ch hµng trong viÖc lùa chän l·i suÊt, tuy nhiªn do thêi h¹n vay vµ tr¶ nî dµi nªn nh÷ng biÕn ®éng l·i suÊt trªn thi tr­êng quèc tÕ, biÕn ®éng vÒ tû gi¸ lµ rñi ro lín t¸c ®éng ®Õn nhµ nhËp khÈu. Ngoµi viÖc tr¶ l·i vµ nî gèc, nhµ nhËp khÈu ph¶i tr¶ thªm c¸c kho¶n sau; + PhÝ b¶o hiÓm tÝn dông (tÝnh trªn gi¸ trÞ kho¶n vay) kho¶ng 6 – 6,5% ®­îc tr¶ mét lÇn hoÆc tr¶ suèt thêi gian vay + PhÝ qu¶n lý: kho¶n phÝ ®­îc tÝnh theo tû lÖ % trªn gi¸ trÞ hîp ®ång vay vèn, ®­îc thanh to¸n tr­íc khi gi¶i ng©n. PhÝ cam kÕt: lµ kho¶n phÝ ®­îc tÝnh theo tû lÖ % tÝnh trªn sè tiÒn ch­a ®­îc rót vèn cña hîp ®ång nhËp khÈu riªng lÎ. TÝn dông dµnh cho ng­êi ®Æt hµng vµ HiÖp ®Þnh khung lµ lo¹i h×nh tµi trî nhËp khÈu, ra ®êi sím mhÊt vµ riªng cã cña Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam. Tuy nhiªn, tõ n¨m 1998 trë l¹i ®©y, do nhiÒu nguyªn nh©n mµ chñ yÕu lµ nh÷ng c¨ng th¼ng cña nhu cÇu ngo¹i tÖ, t©m lý lo sî tû gi¸ t¨ng cao nªn viÖc tµi trî xuÊt nhËp khÈu qua hiÖp ®Þnh khung kh«ng cßn hÊp dÉn kh¸ch hµng nh­ tr­íc n÷a. V× vËy, doanh sè ph¸t hµnh b¶o l·nh vay vèn n­íc ngoµi trong 03 n¨m gÇn ®©y ®Òu b»ng 0. 2.4. Cho vay øng tr­íc thanh to¸n hµng nhËp: §©y lµ h×nh thøc tÝn dông tµi trî xuÊt nhËp khÈu ®­îc thùc hiÖn phæ biÕn nhÊt t¹i Së giao dÞch tõ tr­íc ®Õn nay. Tuú theo ®èi t­îng kh¸ch hµng, t×nh h×nh tµi chÝnh, môc ®Ých vay vèn, ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt kinh doanh… mµ c¸n bé tÝn dông lùa chän h×nh thøc cho vay phï hîp. VÝ dô ®èi víi kh¸ch hµng truyÒn thèng, cã uy tÝn cao, t×nh h×nh tµi chÝnh tèt, cã nhu cÇu nhËp khÈu nguyªn vËt liÖu th­êng xuyªn, c¸n bé tÝn dông xem xÐt vµ cho vay d­íi h×nh thøc h¹n møc tÝn dông. §¸nh gi¸ nh÷ng mÆt m¹nh, yÕu trong ho¹t ®éng tÝn dông tµi trî xuÊt nhËp khÈu cña Së giao dÞch. 3.1. Nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®­îc vµ thÕ m¹nh cña Së giao dÞch trong ho¹t déng tµi trî xuÊt nh¹p khÈu: Trong 3 n¨m liªn tiÕp (2000 - 2002), nguån vèn huy ®éng cña Së giao dÞch t¨ng tr­ëng m¹nh vµ cã sù chuyÓn dÞch theo h­íng t¨ng nguån vèn dµi h¹n, n¨m 2000 ®· c¬ b¶n tù chñ ®­îc nguån vèn ho¹t ®éng kinh doanh. Së giao dÞch kh«ng ngõng t¨ng c­êng c¸c biÖn ph¸p huy ®éng ngo¹i tÖ, thu hót n©ng cao sè l­îng kh¸ch hµng göi tiÒn, ph¸t hµnh kú phiÕu, tr¸i phiÕu, chøng chØ tiÒn göi b»ng ngo¹i tÖ. Do vËy, Së giao dÞch lu«n chñ ®éng ®­îc nguån ngo¹i tÖ ngay cÈ trong nh÷ng thêi ®iÓm khã kh¨n vÒ ngo¹i tÖ. Ho¹t ®éng tÝn dông tµi trî xuÊt nhËp khÈu m¸y mãc thiÕt bÞ lµ mÆt m¹nh vµ lµ ho¹t ®éng truyÒn thèng cña Së giao dÞch víi c¸c lo¹i h×nh ®a d¹ng: cho vay nhËp khÈu theo hiÖp ®Þnh khung, b¶o l·nh tr¶ chËm, b¶o l·nh vay vèn, thuª mua tµi chÝnh… Lµ mét chi nh¸nh Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam, Së giao dÞch ®­îc giao nhiÖm vô thÈm ®Þnh, cho vay theo kÕ ho¹ch Nhµ n­íc trong lÜnh vùc ®Çu t­ x©y dùng c¬ b¶n. ChÝnh v× vËy, kh¸ch hµng truyÒn thèng cña Së giao dÞch lµ nh÷ng c«ng ty lín, uy tÝn cao, t×nh h×nh tµi chÝnh v÷ng m¹nh, lµm ¨n hiÖu qu¶ còng chÝnh lµ nh÷ng kh¸ch hµng cã nhu cÇu nhËp khÈu m¸y mãc thiÕt bÞ, nguyªn vËt liÖu lín. Qua 4 n¨m ®i vµo ho¹t ®éng, phßng thanh to¸n quèc tÕ ®· cã nh÷ng kinh b­íc ph¸t triÓn ®¸ng kÓ. §éi ngò c¸n bé cã tr×nh ®é, am hiÓu nghiÖp vô ngo¹i th­¬ng, giµu kinh nghiÖm, n¨ng ®éng, ®­îc trang bÞ m¹ng SWIFT, kh«ng nh÷ng phôc vô an toµn hiÖu qu¶ nhu cÇu thanh to¸n cña kh¸ch hµng truyÒn thèng mµ cßn thu hót ®­îc c¸c kh¸ch hµng lµ c¸c c«ng ty TNHH, nh÷ng kh¸ch hµng chuyªn doanh nhËp khÈu thiÕt lËp quan hÖ víi Së giao dÞch. Nh÷ng tån t¹i vµ yÕu kÐm cña Së giao dÞch trong ho¹t ®éng tµi trî xuÊt nhËp khÈu: Tµi trî xuÊt nhËp khÈu cña Së giao dÞch míi chØ tån t¹i ë h×nh thøc cæ ®iÓn lµ cho vay theo mãn, cho vay lu©n chuyÓn vµ cho vay theo h¹n møc tÝn dông. Trõ ho¹t ®éng më L/C tr¶ chËm trªn 1 n¨m, c¸c h×nh thøc tµi trî xuÊt nhËp khÈu hiÖn ®¹i kh¸c cßn qu¸ míi mÎ hoÆc ch­a cã. Së giao dÞch cã thÞ phÇn tÝn dông vµ huy ®éng vèn lín nhÊt, nh× trªn ®Þa bµn Hµ Néi nh­ng ®èi t­îng kh¸ch hµng cã nguån thu ngo¹i tÖ tõ viÖc xuÊt khÈu mµ ng©n hµng cã thª mua l¹i qu¸ nhá bÐ do kh¸ch hµng truyÒn thèng chñ yÕu lµ c¸c Tæng c«ng ty x©y dùng. Nguyªn nh©n cña nh÷ng yÕu kÐm trªn lµ: §a sè ®éi ngò c¸n bé c«ng nh©n viªn cña Së giao dÞch nãi riªng vµ cña hÖ thèng Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn nãi chung vÉn mang nÆng quan ®iÓm cò r»ng tÝn dông ®Çu t­ x©y dùng c¬ b¶n lµ nhiÖm vô cña Ng©n hµng m×nh. Thªm vµo ®ã, c¸n bé tÝn dông vÉn nh×n nhËn tÝn dông hç trî xuÊt nhËp khÈu theo quan ®iÓm truyÒn thèng chØ gåm c¸c h×nh thøc cho vay theo mãn, cho vay theo h¹n møc tÝn dông vµ tÝn dung tµi trî cho ng­êi ®Æt hµng theo hiÖp ®Þnh khung. LÜnh vùc ho¹t ®éng truyÒn thèng 45 n¨m qua cña Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam lµ ®Çu t­ x©y dùng c¬ b¶n, tÝn dông tµi trî xuÊt nhËp khÈu lµ ho¹t ®éng míi ®­îc thùc hiÖn trong mÊy n¨m trë l¹i ®©y. Do vËy, thÞ phÇn thanh to¸n quèc tÕ cña Së giao dÞch trªn ®Þa bµn cßn nhá bÐ. §éi ngò c¸n bé tÝn dông ch­a ®­îc ®µo t¹o vÒ nghiÖp vô ngo¹i th­¬ng, ngo¹i ng÷, ho¹t ®éng kinh doanh ®èi ngo¹i cña ng©n hµng, thiÕu kinh nghiÖm vµ th«ng tin vÒ c¸c s¶n phÈm, thÞ tr­êng n­íc ngoµi. Ch­a cã c¬ chÕ phèi kÕt hîp gi÷a trung ­¬ng vµ chi nh¸nh ®Ó më réng ho¹t ®éng nµy ®Æc biÖt lµ ho¹t ®éng tµi trî xuÊt khÈu. ThÓ hiÖn râ nÐt nhÊt lµ Ng©n hµng §Çu t­ vµ Ph¸t triÓn ch­a ban hµnh quy tr×nh chÝnh thøc cho vay tµi trî xuÊt nhËp khÈu, ch­a thµnh lËp phßng tÝn dông tµi trî xuÊt nhËp khÈu t¹i Së giao dÞch. Sù cÇn thiÕt më réng tÝn dông tµi trî xuÊt nhËp khÈu t¹i Së giao dÞch: C¬ héi ®Ó Së giao dÞch më réng ho¹t ®éng tµi trî xuÊt nhËp khÈu. Trong xu thÕ héi nhËp nÒn kinh tÕ thÕ giíi, ViÖt Nam ®· vµ ®ang më réng quan hÖ hîp t¸c kinh tÕ, kinh doanh ®èi ngo¹i víi nhiÒu quèc gia, tæ chøc kinh tÕ trªn thÕ giíi. Kim ng¹ch xuÊt nhËp khÈu t¨ng nhanh trong nh÷ng n¨m qua. Doanh sè xuÊt khÈu t¨g nhanh vµ cã sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu tõ s¶n phÈm th« sang s¶n phÈm chÕ biÕn, gia c«ng vµ s¶n phÈm c«ng nghiÖp nhÑ. ViÖt Nam ®· ký hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i song ph­¬ng víi Hoa Kú. Trong n¨m 2003, ViÖt Nam sÏ thùc hiÖn mét sè cam kÕt trong AFTA, tiÕn tíi gia nhËp WTO. Mét lo¹t c¸c biÖn ph¸p nh­ cæ phÇn ho¸, giao b¸n, cho thuª… c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc, cïng víi viÖc ban hµnh LuËt doanh nghiÖp ®· lµm t¨ng tÝnh c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp nãi chung vµ doanh nghiÖp nhµ n­íc nãi riªng, ®ång thêi thµnh lËp thªm hµng ngh×n doanh nghiÖp míi chñ yÕu lµ c¸c c«ng ty TNHH vµ c¸c c«ng ty cæ phÇn. Trong sè nµy ch¾c ch¾n cã c¸c doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt nhËp khÈu, hä sÏ cã nhu cÇu ®­îc tµi trî cña ng©n hµng. Do ®ã, Së giao dÞch cÇn ph¶i më réng ho¹t ®éng tÝn dông tµi trî xuÊt nhËp khÈu.