μng nh−: x¸c minh nh©n th©n cña kh¸ch hμng qua kªnh th«ng tin t¹i ®Þa ph−¬ng n¬i
kh¸ch hμng c− ngô; khai th¸c th«ng tin vμ sö dông th«ng tin s½n cã t¹i c¸c website
cña Trung t©m th«ng tin tÝn dông CIC thuéc NHNN, Côc ThuÕ, Nhμ ®Êt; x¸c minh
l¹i c¸c th«ng tin vÒ hîp ®ång kinh tÕ, t×nh h×nh c«ng nî cña kh¸ch hμng th«ng qua
viÖc trao ®æi víi mét sè ®èi t¸c cña kh¸ch hμng; t¹o lËp nhiÒu kªnh th«ng tin tõ c¸c
tæ chøc, c¸ nh©n, c¸c c¬ quan ban ngμnh,…;
o Ph©n c«ng c¸n bé tÝn dông thùc hiÖn thÈm ®Þnh hå s¬ tÝn dông cã tr×nh ®é
chuyªn m«n phï hîp, cã kinh nghiÖm, møc ®é hiÓu biÕt cña c¸n bé tÝn dông ®ã vÒ
ngμnh nghÒ, lÜnh vùc thÈm ®Þnh,...;
o Ng©n hμng cÇn x¸c minh l¹i th«ng tin cña c¸n bé tÝn dông cung cÊp trong
b¸o c¸o thÈm ®Þnh b»ng c¸c c©u hái chÊt vÊn c¸n bé tÝn dông vÒ c¸c th«ng tin ®·
tr×nh bμy. Trong mét sè tr−êng hîp, cã thÓ xem qua c¸c tμi liÖu mμ c¸n bé tÝn dông
®· thu thËp hoÆc cã thÓ liªn l¹c víi kh¸ch hμng ®Ó x¸c minh l¹i;
78
o Ng©n hμng cÇn thiÕt lËp mét bé phËn kiÓm tra ®éc lËp viÖc xÐt duyÖt cña
cña c¸c chi nh¸nh. Quy ®Þnh c¸c chi nh¸nh cã nhiÖm vô gëi b¸o c¸o thÈm ®Þnh vμ
phª duyÖt cña c¸c kho¶n vay trong kú vÒ Héi së ®Ó xem xÐt l¹i. Mäi sù bÊt hîp lý
trong xÐt duyÖt cho vay hoÆc vi ph¹m h¹n møc ph¸n quyÕt sÏ ®−îc xö lý, c¶nh b¸o,
hoÆc cã biÖn ph¸p ®iÒu chØnh c¸ch thøc gi¸m s¸t ®èi víi chi nh¸nh ®ã.
- H¹n chÕ rñi ro kh¸ch hμng vay vèn t¹i nhiÒu tæ chøc tÝn dông mμ ng©n hμng
kh«ng qu¶n lý ®−îc:
o Khi thÈm ®Þnh hå s¬ vay vèn cña kh¸ch hμng, c¸n bé tÝn dông cÇn t×m hiÓu
c¸c bªn liªn quan cña kh¸ch hμng, x¸c ®Þnh ng−êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt cã ®øng
tªn c«ng ty nμo kh¸c hay kh«ng. §ång thêi, ®¸nh gi¸ ®óng n¨ng lùc kinh doanh,
n¨ng lùc tr¶ nî cña kh¸ch hμng vμ tÝnh kh¶ thi cña ph−¬ng ¸n vay vèn. Thùc hiÖm
kiÓm tra, gi¸m s¸t sö dông vèn vay mét c¸ch chÆt chÏ;
o Trong tr−êng hîp ph¸t hiÖn kh¸ch hμng cã quan hÖ tÝn dông víi nhiÒu ng©n
hμng, tæ chøc tμi chÝnh d−íi danh nghÜa cña m×nh hoÆc cña c¸c ®¬n vÞ kh¸c, c¸n bé
tÝn dông cÇn ph¶i thu thËp thªm th«ng tin vÒ c¸c bªn liªn quan, mèi quan hÖ víi
kh¸ch hμng vμ ph©n tÝch trªn tæng thÓ vÒ t×nh h×nh tμi chÝnh, ho¹t ®éng kinh doanh
cña c¶ kh¸ch hμng vμ c¸c bªn liªn quan nÕu thÊy cÇn thiÕt;
9 Gi¶i ph¸p ph©n chia thÈm quyÒn quyÕt ®Þnh trong ho¹t ®éng tÝn dông
nh»m qu¶n lý viÖc xÐt duyÖt tÝn dông ®óng thÈm quyÒn:
X©y dùng hÖ thèng ph©n cÊp xÐt duyÖt tÝn dông vμ ph©n bæ h¹n møc ph¸n
quyÕt tÝn dông tõ Héi së ®Õn tõng Chi nh¸nh hay ®¬n vÞ kinh doanh cña NHTM cæ
phÇn. Ch¼ng h¹n nh−:
§èi víi Chi nh¸nh: thÈm quyÒn xÐt duyÖt cho vay ®−îc quy ®Þnh tïy thuéc vμo
t×nh h×nh thùc tÕ cña tõng Chi nh¸nh vμ n¨ng lùc qu¶n lý. Quy ®Þnh h¹n møc ph¸n
quyÕt tÝn dông cao nhÊt, thÊp nhÊt cho tõng chi nh¸nh. C¸c kho¶n vay n»m trong
giíi h¹n tÝn dông ®· ®−îc duyÖt, Gi¸m ®èc chi nh¸nh ®−îc quyÒn chñ ®éng quyÕt
®Þnh. §èi víi kho¶n cho vay v−ît ngoμi ph¹m vi giíi h¹n tÝn dông, Chi nh¸nh ph¶i
tr×nh Tæng Gi¸m ®èc xem xÐt phª duyÖt. Tuy nhiªn ®Ó ®¶m b¶o tÝnh an toμn tÝn
dông, yªu cÇu tÊt c¶ c¸c kho¶n xÐt duyÖt cho vay cña Chi nh¸nh ®Òu ph¶i gëi tê
tr×nh thÈm ®Þnh vμ néi dung phª duyÖt vÒ Héi së ®Ó b¸o c¸o.
79
§èi víi Héi së chÝnh: thÈm quyÒn xÐt duyÖt c¸c kho¶n cho vay t¹i Héi së
chÝnh, c¸c kho¶n vay do Chi nh¸nh gëi lªn. ViÖc xÐt duyÖt cho vay ph¶i dùa trªn
nguyªn t¾c ®ång thuËn gi÷a tÊt c¶ c¸c thμnh viªn cña cÊp xÐt duyÖt.
9 Gi¶i ph¸p kiÓm so¸t viÖc theo dâi sau khi cho vay vμ gi¸m s¸t chÆt chÏ c¸c
kho¶n vay nh»m h¹n chÕ viÖc kh¸ch hμng sö dông vèn vay sai môc ®Ých:
- Ng©n hμng cÇn thiÕt lËp c¬ chÕ kiÓm so¸t hå s¬ tÝn dông, chøng tõ chøng
minh môc ®Ých sö dông vèn vay, thùc hiÖn kiÓm tra vèn vay th−êng xuyªn b¶o ®¶m
Ýt nhÊt 3 th¸ng/lÇn ®èi víi kho¶n cho vay ng¾n h¹n vμ 6 th¸ng/lÇn ®èi víi kho¶n cho
vay trung, dμi h¹n.
- C¸n bé tÝn dông trùc tiÕp thùc hiÖn viÖc kiÓm tra, kÕt qu¶ kiÓm tra bao gåm
nh÷ng néi dung c¬ b¶n nh−:
o Kh¸ch hμng sö dông vèn vay ®óng môc ®Ých
o Gi¸ trÞ tμi s¶n h×nh thμnh b»ng vèn vay kh«ng Ýt h¬n gi¸ trÞ ®· gi¶i ng©n
o Phï hîp víi c¸c cam kÕt trªn hîp ®ång tÝn dông
Tr−êng hîp kho¶n vay cã dÊu hiÖu rñi ro, c¸n bé tÝn dông cÇn chñ ®éng b¸o
c¸o tr−ëng phßng tÝn dông tæ chøc kiÓm tra vèn vay ®ét xuÊt.
Sau mçi lÇn kiÓm tra sö dông vèn vay, c¸n bé tÝn dông cÇn lËp Biªn b¶n hoÆc
b¸o c¸o kÕt qu¶ kiÓm tra sö dông vèn vay tr×nh Tr−ëng phßng tÝn dông cã ý kiÕn.
9 C¸c NHTM cæ phÇn cÇn ph©n tÝch th−êng xuyªn ho¹t ®éng tÝn dông,
c¸c cÊp qu¶n lý th−êng xuyªn gi¸m s¸t, kiÓm tra qu¸ tr×nh thÈm ®Þnh cho vay,
gi¶i ng©n, kiÓm tra môc ®Ých sö dông vèn cña kh¸ch hμng, vμ theo dâi viÖc thu
håi nî vay th«ng qua c¸c b¸o c¸o cña c¸n bé tÝn dông qu¶n lý hîp ®ång tÝn dông
®ã. §Þnh kú, thùc hiÖn ®¸nh gi¸ l¹i quy tr×nh tÝn dông vμ hÖ thèng kiÓm so¸t néi
bé. ViÖc kiÓm tra th−êng xuyªn vμ ®Þnh kú nh− trªn sÏ n©ng cao kh¶ n¨ng ph¸t
hiÖn kÞp thêi c¸c kho¶n vay cã vÊn ®Ò, vμ nh÷ng yÕu kÐm, s¬ hë cña quy tr×nh tÝn
dông cña hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé trong ng©n hμng.
9 Gi¶i ph¸p kiÓm so¸t quy tr×nh ho¹t ®éng tÝn dông víi nhiÒu c«ng ®o¹n
xö lý:
Quy tr×nh ho¹t ®éng tÝn dông cÇn ®−îc viÕt d−íi d¹ng sæ tay chi tiÕt. Quy tr×nh
ph¶i thÓ hiÖn ®−îc ®Çy ®ñ c¸c c«ng ®o¹n xö lý, ®Çy ®ñ c¸c chi tiÕt cña tõng c«ng
80
®o¹n, bao gåm c¸c c«ng ®o¹n thÈm ®Þnh cho vay, ra quyÕt ®Þnh cho vay, gi¶i ng©n,
theo dâi sau cho vay, gi¸m s¸t toμn bé qu¸ tr×nh cho vay, theo dâi ®Æc biÖt mét sè
kho¶n cho vay, xö lý c¸c kho¶n cho vay cã vÊn ®Ò, dù phßng rñi ro C¸c tiªu chuÈn
cô thÓ, chi tiÕt ®Ó xö lý c«ng viÖc, ®Ó ra c¸c quyÕt ®Þnh, c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn c¸c
lo¹i h×nh tÝn dông còng nh− tr×nh ®é cÇn ph¶i cã cña c¸n bé, nh©n viªn cã liªn
quan ë tõng vÞ trÝ ph¶i ®−îc quy ®Þnh mét c¸ch cô thÓ vμ phï hîp.
Bªn c¹nh ®ã, cÇn quy ®Þnh râ nh÷ng vÊn ®Ò nμo chØ do bé phËn thÈm ®Þnh xö lý
sau cho vay thùc hiÖn mμ kh«ng thÓ do bé phËn giao dÞch víi kh¸ch hμng thùc hiÖn.
9 Gi¶i ph¸p x©y dùng hÖ thèng c¶nh b¸o sím vÒ c¸c kho¶n cho vay nh»m
kh¾c phôc vμ gi¶m thiÓu nh÷ng kho¶n nî xÊu:
C¸c c¸n bé tÝn dông lμ hμng rμo ®Çu tiªn cña ng©n hμng ®Ó tr¸nh tæn thÊt tÝn
dông, c¸n bé tÝn dông sím n¾m b¾t ®−îc nh÷ng dÊu hiÖu suy tho¸i cña kh¸ch hμng.
Khi gi¸m s¸t c¸c kho¶n cho vay c¸n bé tÝn dông cÇn ph¶i xem xÐt kü l−ìng kh¸ch
hμng vay, nh»m ph¸t hiÖn ra nh÷ng dÊu hiÖu cho thÊy kh¸ch hμng vay cã vÊn ®Ò vÒ
kh¶ n¨ng tr¶ nî. §Þnh kú, mçi c¸n bé tÝn dông ph¶i b¸o c¸o vÒ t×nh tr¹ng cña kh¸ch
hμng vay, t×nh tr¹ng tμi s¶n ®¶m b¶o, t×nh h×nh gi¶i ng©n, t×nh h×nh sö dông vèn vay
vμ thanh to¸n trong kú cña tõng kh¸ch hμng vay do m×nh phô tr¸ch cho Tr−ëng
phßng TÝn dông, bé phËn Qu¶n lý rñi ro cña NHTM cæ phÇn hoÆc cÊp cã thÈm
quyÒn.
Ph©n tÝch ®Çy ®ñ vμ kÞp thêi vÒ ho¹t ®éng tÝn dông cña tõng ®¬n vÞ trong hÖ
thèng vμ ®¸nh gi¸ tæng thÓ danh môc tÝn dông cña toμn ng©n hμng, gi¸m s¸t tæng thÓ
danh môc tÝn dông – ph©n tÝch tæng thÓ danh môc tÝn dông nh»m ph¸t hiÖn tËp
trung tÝn dông. Tuy nhiªn ®Ó lμm ®−îc ®iÒu nμy, ®ßi hái chÊt l−îng cña hÖ thèng
b¸o c¸o tÝn dông, møc ®é cËp nhËt th«ng tin vμ yªu cÇu nghiªm ngÆt vÒ tr¸ch nhiÖm
b¸o c¸o, gi¶i tr×nh cña c¸c cÊp cã liªn quan t¹i c¸c Chi nh¸nh cña NHTM cæ phÇn.
§èi víi nh÷ng kho¶n cho vay bÞ nghi ngê cã dÊu hiÖu rñi ro, cÊp cã thÈm
quyÒn cÇn trao ®æi víi c¸n bé tÝn dông phô tr¸ch kho¶n cho vay nμy vμ trùc tiÕp gÆp
kh¸ch hμng ®Ó x¸c minh thªm. Tr¸ch nhiÖm cña Tr−ëng phßng tÝn dông t¹i c¸c Chi
nh¸nh lμ lu«n gi¸m s¸t th−êng xuyªn danh môc cho vay cña Chi nh¸nh, hiÓu râ c¸c
81
kh¸ch hμng vay chñ yÕu vμ kiÓm tra ®−îc c«ng viÖc thùc hiÖn cña c¸c c¸n bé tÝn
dông thuéc cÊp.
3.2.2.2. Gi¶i ph¸p thùc hiÖn quy tr×nh kiÓm so¸t tÝn dông chÆt chÏ nh»m
phôc vô tèt cho kh¸ch hμng
9 C¸c NHTM cæ phÇn cÇn tæ chøc mét bé phËn h−íng dÉn kh¸ch hμng
trong thñ tôc vay vèn mét c¸ch cô thÓ, thèng nhÊt. Bé phËn nμy cã nhiÖm vô gi¶i
thÝch, h−íng dÉn cô thÓ cho kh¸ch hμng lËp hå s¬ vay vèn theo quy ®Þnh hiÖn hμnh
cña ph¸p luËt vμ cña chÝnh ng©n hμng. Tr−êng hîp cÇn thiÕt, bé phËn nμy cã thÓ liÖt
kª c¸c lo¹i giÊy tê kh¸ch hμng ph¶i xuÊt tr×nh khi vay vèn nh»m t¹o ®iÒu kiÖn thuËn
lîi nhÊt cho kh¸ch hμng.
9 C¸c NHTM cæ phÇn cÇn so¹n th¶o c¸c biÓu mÉu cÇn thiÕt vμ cung cÊp
biÓu mÉu cho kh¸ch hμng, bao gåm:
- GiÊy ®Ò nghÞ vay vèn
- Ph−¬ng ¸n s¶n xuÊt kinh doanh
- Ph−¬ng ¸n tr¶ nî vay ng©n hμng
- C¸c lo¹i giÊy tê ph¶n ¶nh t− c¸ch ph¸p lý cña bªn vay, cÇn quy ®Þnh cô thÓ
cho tõng ®èi t−îng vay ch¼ng h¹n nh−:
o §èi víi ph¸p nh©n: QuyÕt ®Þnh thμnh lËp, §iÒu lÖ ho¹t ®éng, GiÊy ®¨ng
ký kinh doanh hoÆc GiÊy phÐp ®Çu t−, GiÊy phÐp hμnh nghÒ cña c¬ quan qu¶n lý
ngμnh chuyªn m«n, Biªn b¶n gãp vèn, NghÞ quyÕt cña Héi ®ång qu¶n trÞ vÒ viÖc vay
vèn vμ ñy nhiÖm ng−êi ®i vay vèn, QuyÕt ®Þnh bæ nhiÖm Gi¸m ®èc, KÕ to¸n tr−ëng,
vμ mÉu ch÷ ký, vμ c¸c v¨n b¶n liªn quan kh¸c;
o §èi víi thÓ nh©n (gåm t− nh©n, c¸ thÓ, hé gia ®×nh): GiÊy chøng minh
nh©n d©n, hé chiÕu,…; GiÊy chøng nhËn ®¨ng ký kinh doanh; GiÊy x¸c nhËn cña
chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng, cña hiÖp héi;…
o §èi víi c¸n bé c«ng nh©n viªn: GiÊy chøng minh nh©n d©n, hé khÈu
th−êng tró; GiÊy tê chøng minh thu nhËp, c¬ quan c«ng t¸c, thêi gian c«ng t¸c cßn
l¹i.
82
- C¸c lo¹i giÊy tê ph¶n ¶nh t×nh h×nh tμi chÝnh vμ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh
doanh cña bªn vay: B¸o c¸o tμi chÝnh n¨m gÇn nhÊt; B¸o c¸o kiÓm to¸n (nÕu cã); KÕ
ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh, kÕ ho¹ch ®Çu t− trong thêi gian tíi,…
- Vμ c¸c lo¹i giÊy tê ph¶n ¶nh tμi s¶n b¶o ®¶m tiÒn vay (nÕu cã).
Nh»m tr¸nh t×nh tr¹ng kh¸ch hμng ph¶i gi¶i tr×nh, bæ sung hå s¬ vμ ®i l¹i
nhiÒu lÇn, khi nhËn hå s¬ vay vèn c¸n bé tÝn dông ph¶i kiÓm tra s¬ bé c¸c yÕu tè
nh−: Bé hå s¬ ®ñ lo¹i vμ ®ñ sè l−îng theo yªu cÇu; C¸c giÊy tê cã ®ñ ch÷ ký vμ dÊu
x¸c nhËn cña c¸c c¬ quan liªn quan; C¸c lo¹i giÊy tê cã phï hîp víi nhau vÒ néi
dung.
9 Phæ biÕn danh môc hå s¬ vay vèn, danh môc hå s¬ cÇn c«ng chøng, còng nh−
phæ biÕn quy tr×nh vay vèn cho kh¸ch hμng.
9 Tæ chøc quy tr×nh lu©n chuyÓn chøng tõ trong quy tr×nh tÝn dông hîp lý, khoa
häc ®¶m b¶o vÊn ®Ò kiÓm so¸t ®−îc rñi ro tÝn dông x¶y ra trong quy tr×nh.
3.2.2.3. C¸c gi¶i ph¸p qu¶n lý cã hiÖu qu¶ viÖc xö lý cña c¸c kho¶n nî xÊu
9 Hoμn thiÖn chøc n¨ng nhiÖm vô cña bé phËn Xö lý nî cña NHTM cæ phÇn
trong viÖc thùc hiÖn b¸o c¸o kÞp thêi c¸c kho¶n nî xÊu, tiÕn ®é xö lý nî xÊu, gi¶i
thÝch râ nguyªn nh©n ch−a xö lý ®−îc vμ ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng thu håi c¸c kho¶n nî
xÊu.
9 Bé phËn kiÓm to¸n néi bé cã tr¸ch nhiÖm kiÓm tra ®Þnh kú ho¹t ®éng xö lý
nî xÊu vμ kiÓm to¸n bé phËn nμy nh− c¸c bé phËn chøc n¨ng kh¸c nh»m ®¸nh gi¸
hiÖu qu¶ vμ c¸c biÖn ph¸p tÝch cùc thu håi nî cña bé phËn Xö lý nî
9 Bé phËn Xö lý nî ®Þnh kú lËp b¸o c¸o c¸c kho¶n nî qu¸ h¹n, thêi gian qu¸
h¹n, t×nh h×nh xö lý, ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng thu håi nî… cho Héi ®ång qu¶n trÞ vμ Ban
®iÒu hμnh ®Ó häp, xem xÐt, quyÕt ®Þnh møc trÝch lËp dù phßng vμ xö lý rñi ro tÝn
dông.
3.2.3. Nhãm gi¶i ph¸p thø ba: Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng hÖ thèng
th«ng tin vμ truyÒn th«ng
3.2.3.1. C¸c gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng hÖ thèng b¸o c¸o tÝn dông vμ
hiÖu qu¶ ph©n tÝch ho¹t ®éng tÝn dông
83
9 T¨ng c−êng sù kiÓm so¸t qu¸ tr×nh xö lý th«ng cña bé phËn kÕ to¸n, ng©n
quü, vμ giao dÞch cña c¸c NHTM cæ phÇn ®èi víi c¸c nghiÖp vô h¹ch to¸n nî vay,
gi¶i ng©n, thu nî vμ ®iÒu chØnh th«ng tin cña c¸c kho¶n vay trong hÖ thèng xö lý.
9 §Çu t− cho phÇn mÒm xö lý d÷ liÖu víi hÖ thèng kÕt xuÊt b¸o c¸o tÝn dông cã
thÓ cung cÊp nhiÒu lo¹i b¸o c¸o kh¸c nhau phôc vô cho nhu cÇu qu¶n lý. Bé phËn
phô tr¸ch vÒ hÖ thèng th«ng tin cña c¸c NHTM cæ phÇn ph¶i cã tr¸ch nhiÖm kiÓm
tra sù vËn hμnh æn ®Þnh, an toμn vμ chÝnh x¸c cña hÖ thèng xö lý.
9 §Çu t− mét hÖ thèng c«ng nghÖ th«ng tin hiÖn ®¹i cã kh¶ n¨ng kÕt xuÊt kÞp
thêi b¸o c¸o c¸c kho¶n nî ®Õn h¹n vμ t×nh h×nh thanh to¸n. Dùa trªn b¸o c¸o nμy,
ng©n hμng cã thÓ ph¸t hiÖn ra c¸c kho¶n nî trÔ h¹n ch−a thanh to¸n ®ñ vμ yªu cÇu
c¸c cÊp cã liªn quan ph¶i gi¶i tr×nh lý do vμ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ néi dung gi¶i tr×nh.
Ngoμi ra, hÖ thèng cßn ph¶i cã kh¶ n¨ng ghi nhËn vμ b¸o c¸o mäi sù thay ®æi vÒ kú
h¹n nî, lÞch tr¶ nî cña c¸c kho¶n vay trong hÖ thèng xö lý. Bªn c¹nh ®ã, cßn ph¶i
quy ®Þnh chÆt chÏ vÒ ®iÒu kiÖn gia h¹n nî.
9 C¸c NHTM cæ phÇn cÇn ph¶i quy ®Þnh râ vÒ tr¸ch nhiÖm gi¶i tr×nh cña tõng
cÊp t¹i ng©n hμng vÒ nguyªn nh©n t¨ng, gi¶m nî tÝn dông hoÆc nguyªn nh©n ph¸t
sinh nî qu¸ h¹n, trÔ h¹n t¹i ®¬n vÞ, vμ biÖn ph¸p ®· ¸p dông ®Ó xö lý.
3.2.3.2. C¸c gi¶i ph¸p n©ng cao tÝnh hiÖu qu¶ cña hÖ thèng trao ®æi th«ng
tin trong ng©n hμng
9 X©y dùng c¬ cÊu tæ chøc hîp lý t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc truyÒn ®¹t th«ng tin
®−îc thùc hiÖn dÔ dμng, th«ng suèt gi÷a c¸c cÊp cña ng©n hμng.
9 Quy ®Þnh râ rμng vÒ thÈm quyÒn tiÕp nhËn vμ xö lý c¸c lo¹i th«ng tin trong
tõng cÊp.
9 HÖ thèng b¸o c¸o gi÷a c¸c cÊp trong bé m¸y tæ chøc kh«ng ®−îc chång chÐo,
trïng l¾p.
9 Nguyªn t¾c trao ®æi th«ng tin cÇn ®−îc x©y dùng t¹i mçi NHTM cæ phÇn:
CÊp cao nhÊt cña ng©n hμng truyÒn ®¹t th«ng tin cho cÊp qu¶n trÞ c¬ së, cÊp qu¶n trÞ
c¬ së cã tr¸ch nhiÖm truyÒn ®¹t ®Çy ®ñ th«ng tin cho cÊp d−íi vμ kiÓm tra møc ®é
thÊu hiÓu cña cÊp d−íi vÒ th«ng tin ®−îc truyÒn ®¹t. CÊp d−íi cã thÓ ph¶n håi th«ng
84
tin ®Õn cÊp qu¶n lý trùc tiÕp hoÆc cÊp cao h¬n nh−ng yªu cÇu th«ng tin ph¶n håi
ph¶i nªu râ ®Þa chØ ng−êi gëi vμ ph¶i ®−îc b¶o mËt.
3.2.4. Nhãm gi¶i ph¸p thø t−: Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ cña ho¹t
®éng gi¸m s¸t ng©n hμng
3.2.4.1. §Þnh kú ®¸nh gi¸ mét sè vÊn ®Ò träng yÕu:
9 Sù h÷u hiÖu vμ hiÖu qu¶ cña c¸c thñ tôc kiÓm so¸t trong c¸c ho¹t ®éng nh−
ho¹t ®éng tÝn dông, ho¹t ®éng kinh doanh nguån vèn,… vμ quy tr×nh thùc hiÖn cña
c¸c nghiÖp vô nμy.
9 HiÖu qu¶ vμ møc ®é chÆt chÏ, ®éc lËp cña hÖ thèng ph©n c«ng, ph©n nhiÖm
gi÷a c¸c chøc n¨ng trong quy tr×nh thùc hiÖn tõng nghiÖp vô cña ng©n hμng.
9 Tæng hîp rñi ro cña tõng ho¹t ®éng, nhÊt lμ rñi ro tÝn dông; vμ rót ra kinh
nghiÖm qu¶n lý rñi ro cho toμn hÖ thèng cña ng©n hμng.
9 §¸nh gi¸, kiÓm tra l¹i tr×nh ®é nghiÖp vô, møc ®é hiÓu biÕt quy tr×nh vμ cËp
nhËt kiÕn thøc cña ®éi ngò nh©n viªn trong ng©n hμng.
3.2.4.2. T¨ng c−êng c¬ chÕ gi¸m s¸t vμ kiÓm tra th«ng qua vai trß cña ban
gi¸m s¸t còng nh− ban kiÓm to¸n, kiÓm so¸t néi bé vμ thùc hiÖn nghiªm tóc
viÖc kiÓm to¸n ®éc lËp hμng n¨m:
Bªn c¹nh viÖc thùc hiÖn sù ph©n c«ng râ rμng tr¸ch nhiÖm cña tõng ban, cÇn t¨ng
c−êng n¨ng lùc cña c¸c nh©n sù trong c¸c ban, ®ång thêi tÝch cùc triÓn khai c¸c
c«ng cô kiÓm to¸n vμ kiÓm so¸t hiÖn ®¹i hç trî nghiÖp vô cho c¸c c¸n bé kiÓm to¸n
vμ kiÓm so¸t néi bé.
§èi víi ho¹t ®éng kiÓm to¸n ®éc lËp, cÇn chó träng lùa chän c¸c c¬ quan kiÓm
to¸n cã uy tÝn ®Ó mét mÆt ®¶m b¶o tÝnh trung thùc vμ hîp lý cña c¸c b¸o c¸o tμi
chÝnh, mÆt kh¸c cã thÓ khai th¸c kinh nghiÖm cña c¸c c«ng ty kiÓm to¸n trong viÖc
kiÓm tra, ®¸nh gi¸ c¸c quy tr×nh vμ thñ tôc cña mçi ng©n hμng. C¸c ng©n hμng cã thÓ
tËn dông nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp cña c¸c c«ng ty kiÓm to¸n ®éc lËp, th−êng d−íi
d¹ng th− qu¶n lý ®Ó kh¾c phôc nh÷ng ®iÓm yÕu trong c¸c quy tr×nh qu¶n lý vμ xö lý
nghiÖp vô cña m×nh. §ång thêi, viÖc thùc hiÖn nghiªm tóc c¸c cuéc kiÓm to¸n ®éc
lËp còng gãp phÇn t¹o ra c¬ héi häc hái, trao ®æi kinh nghiÖm quý b¸u cho c¸c thμnh
viªn ban kiÓm to¸n vμ kiÓm so¸t néi bé cña b¶n th©n c¸c ng©n hμng.
85
3.2.4.3. Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng, hiÖu qu¶ cña bé m¸y kiÓm to¸n néi
bé trong c¸c NHTM cæ phÇn:
9 §èi víi c¸c NHTM cæ phÇn cã quy m« lín, ®Þa bμn ho¹t ®éng réng kh¾p th×
bé phËn kiÓm to¸n néi bé ®−îc tæ chøc theo hai cÊp nh− sau:
- T¹i Héi së ng©n hμng: Ban kiÓm to¸n néi bé, bao gåm c¸c bé phËn kiÓm
to¸n chuyªn m«n: bé phËn kiÓm to¸n tÝn dông, bé phËn kiÓm to¸n kinh doanh ngo¹i
hèi, bé phËn kiÓm to¸n ®Çu t− x©y dùng c¬ b¶n vμ tμi s¶n cè ®Þnh, bé phËn kiÓm
to¸n ho¹t ®éng kÕ to¸n tμi chÝnh vμ ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c, vμ bé phËn kiÓm
to¸n ®iÖn to¸n.
Ban kiÓm to¸n cã nhiÖm vô ®iÒu hμnh ho¹t ®éng chung cña hÖ thèng kiÓm
to¸n néi bé cña ng©n hμng, chØ ®¹o vÒ mÆt kü thuËt nghiÖp vô, x©y dùng c¸c kÕ
ho¹ch chiÕn l−îc vÒ kiÓm to¸n néi bé cho c¶ hÖ thèng vμ kÕ ho¹ch kiÓm to¸n chi tiÕt
cho ho¹t ®éng kiÓm to¸n cña ban kiÓm to¸n néi bé. Thùc hiÖn c¸c cuéc kiÓm to¸n
theo kÕ ho¹ch ®Ò ra t¹i Héi së vμ trùc tiÕp tham gia c¸c cuéc kiÓm to¸n t¹i c¸c chi
nh¸nh
- T¹i c¸c chi nh¸nh: tæ chøc Phßng kiÓm to¸n néi bé, cã nhiÖm vô: X©y dùng
kÕ ho¹ch chiÕn l−îc vÒ kiÓm to¸n trong chi nh¸nh, vμ kÕ ho¹ch kiÓm to¸n chi tiÕt
®¶m b¶o tÊt c¶ c¸c bé phËn, c¸c ho¹t ®éng nghiÖp vô, c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc sau mét
thêi gian tèi thiÓu cÇn thiÕt ph¶i ®−îc kiÓm to¸n; Thùc hiÖn kiÓm to¸n theo kÕ ho¹ch
®Ò ra; Tham gia c¸c cuéc kiÓm to¸n do Ban kiÓm to¸n t¹i Héi së tæ chøc ®Ó kiÓm
to¸n chÐo chi nh¸nh kh¸c trong ng©n hμng.
9 §Ó bé phËn kiÓm to¸n néi bé ho¹t ®éng hiÖu qu¶ vμ ph¸t huy vai trß kiÓm tra,
kiÓm so¸t ho¹t ®éng ng©n hμng, c¸c NHTM cæ phÇn cÇn ®¶m b¶o c¸c ®iÒu ®iÒu
kiÖn:
- VÒ kiÓm to¸n viªn néi bé:
o Cã tr×nh ®é chuyªn m«n vÒ nghiÖp vô ng©n hμng vμ kinh nghiÖm thùc tÕ
vÒ mét lo¹i nghiÖp vô ng©n hμng trong thêi gian tèi thiÓu 03 n¨m.
o §−îc ®μo t¹o vÒ kü n¨ng, nghiÖp vô kiÓm to¸n.
o Cã kü n¨ng giao tiÕp tèt.
86
o Th−êng xuyªn cËp nhËt, båi d−ìng c¸c kiÕn thøc vÒ nghiÖp vô, kiÕn thøc
ph¸p luËt, kü n¨ng kiÓm to¸n, kü n¨ng giao tiÕp trong kiÓm to¸n.
o Kh«ng ®−îc kiªm nhiÖm c¸c c«ng viÖc kh¸c kh«ng thuéc chøc n¨ng kiÓm
to¸n néi bé vμ ®−îc hç trî vÒ c¬ së vËt chÊt vμ ®iÒu kiÖn lμm viÖc ®Ó thùc hiÖn
nhiÖm vô.
o §Ó ®¶m b¶o tÝnh ®éc lËp, còng nh− viÖc kiÓm to¸n theo lèi mßn, c¸c ng©n
hμng nªn bè trÝ kiÓm to¸n viªn t¹i mét chi nh¸nh chØ nªn lμm viÖc tèi ®a lμ 02 n¨m,
sau ®ã ph¶i lu©n chuyÓn sang chi nh¸nh kh¸c.
- C¸c NHTM cæ phÇn cÇn quy ®Þnh râ rμng vÒ tr¸ch nhiÖm, quyÒn h¹n cña
kiÓm to¸n viªn néi bé trong viÖc thùc hiÖn c«ng t¸c kiÓm tra, tÝnh chÝnh x¸c cña kÕt
qu¶ kiÓm tra vμ chÊt l−îng c«ng t¸c kiÓm tra
- Mäi c«ng viÖc thùc hiÖn trong qu¸ tr×nh kiÓm to¸n nh− ph−¬ng ph¸p kiÓm
to¸n, b»ng chøng kiÓm to¸n, kÕt qu¶ kiÓm tra ®Òu ph¶i ®−îc l−u trong hå s¬ kiÓm
to¸n.
9 Ban kiÓm so¸t thuéc Héi ®ång qu¶n trÞ cã tr¸ch nhiÖm gi¸m s¸t, kiÓm tra
ho¹t ®éng kiÓm to¸n cña Ban kiÓm to¸n néi bé vμ kiÓm tra tæng thÓ c¸c ho¹t ®éng
quan träng cña ng©n hμng.
3.2.4.4. Phèi hîp hiÖu qu¶ gi÷a c¸c c¬ quan kiÓm tra, gi¸m s¸t ng©n hμng
gåm thanh tra ng©n hμng, kiÓm to¸n ®éc lËp vμ kiÓm to¸n néi bé
9 Thanh tra ng©n hμng, KiÓm to¸n ®éc lËp cã thÓ sö dông kÕt qu¶ kiÓm to¸n
cña Ban kiÓm to¸n néi bé lμm t− liÖu tham kh¶o ®Ó ®¸nh gi¸ tÝnh tu©n thñ, vμ hiÖu
qu¶ ho¹t ®éng cña ng©n hμng.
9 Ban kiÓm to¸n néi bé cã thÓ sö dông kÕt qu¶ thanh tra cña Thanh tra ng©n
hμng, hay Th− qu¶n lý cña kiÓm to¸n ®éc lËp ®Ó xem xÐt c¸c kiÕn nghÞ, kh¾c phôc
nh÷ng tån t¹i, yÕu kÐm trong ho¹t ®éng kiÓm so¸t vμ kiÓm to¸n néi bé.
87
KÕT LUËN
Rñi ro vμ viÖc qu¶n trÞ rñi ro ng©n hμng lμ mét vÊn ®Ò rÊt quan träng ®èi víi ho¹t
®éng cña mét ng©n hμng th−¬ng m¹i nãi chung, vμ ho¹t ®éng cña ng©n hμng th−¬ng
m¹i cæ phÇn nãi riªng; ®Æc biÖt lμ ®èi víi c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i cæ phÇn cña
n−íc ta hiÖn nay trong ®iÒu kiÖn võa ho¹t ®éng, võa c¬ cÊu l¹i vμ thùc hiÖn héi nhËp
víi kinh tÕ quèc tÕ. Do ®ã, viÖc x©y dùng vμ hoμn thiÖn hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé
t¹i c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i lu«n cã ý nghÜa quan träng trong thùc tiÔn. Nã mang
l¹i sù ®¶m b¶o hîp lý vÒ sù ho¹t ®éng an toμn vμ lμnh m¹nh cña ng©n hμng.
NHTM ®−îc coi lμ tæ chøc kinh doanh tiÒn tÖ, mμ ho¹t ®éng chñ yÕu lμ nhËn
tiÒn gëi tõ kh¸ch hμng víi tr¸ch nhiÖm hoμn tr¶, sö dông tiÒn nμy ®Ó cho vay, thùc
hiÖn c¸c dÞch vô ng©n hμng vμ kinh doanh chøng kho¸n. Víi ®Æc tr−ng c¬ b¶n nh−
vËy, ho¹t ®éng kinh doanh ng©n hμng chÞu ¶nh h−ëng nhiÒu yÕu tè nh− m«i tr−êng
kinh tÕ, x· héi, ph¸p lý, c¬ chÕ chÝnh s¸ch vÜ m«, vi m«… Do vËy, ho¹t ®éng ng©n
hμng nh÷ng tiÒm Èn rñi ro lín, nªn viÖc hoμn thiÖn hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé ®èi víi
ho¹t ®éng kinh doanh chñ yÕu cña c¸c NHTM cæ phÇn nãi chung vμ c¸c NHTM cæ
phÇn trªn ®Þa bμn Thμnh phè Hå ChÝ Minh lμ mét yªu cÇu bøc thiÕt vμ quan träng ®Ó
h¹n chÕ c¸c rñi ro còng nh− ®¶m b¶o c¸c môc tiªu kiÓm so¸t néi bé vμ gi¸m s¸t hiÖu
qu¶ c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hμng.
88
---------- KK o0o JJ---------
Tμi liÖu tham kh¶o
TiÕng ViÖt
1- Ng©n hμng Nhμ n−íc ViÖt Nam (2005), B¸o c¸o th−êng niªn
2- C¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i cæ phÇn (2005), B¸o c¸o th−êng niªn: Ng©n hμng
TMCP ¸ ch©u, ng©n hμng TMCP §«ng ¸, Ng©n hμng TMCP Ph−¬ng §«ng,
Ng©n hμng TMCP Ph−¬ng Nam, Ng©n hμng TMCP Kü Th−¬ng, Ng©n hμng
TMCP Sμi gßn Th−¬ng TÝn.
3- Phi ThÞ Thu HiÒn (2004), Hoμn thiÖn hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé ®èi víi
nghiÖp vô tÝn dông trong c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i ViÖt Nam, LuËn v¨n th¹c
sÜ kinh tÕ, Tr−êng §¹i häc Kinh tÕ TP. HCM.
4- LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông n¨m 2004 ( ®· ®−îc söa ®æi, bæ sung) vμ c¸c v¨n
b¶n ph¸p lý vÒ ho¹t ®éng kiÓm so¸t néi bé hiÖn ®ang ¸p dông t¹i ViÖt Nam.
5- PGS. TS NguyÔn ThÞ Mïi (2006), Qu¶n trÞ ng©n hμng th−¬ng m¹i, Nhμ xuÊt
b¶n Tμi chÝnh.
6- PGS. TS Ph¹m V¨n N¨ng, PGS. TS TrÇn Hoμng Ng©n, TS. Tr−¬ng Quang
Th«ng (2005), “Ng©n hμng th−¬ng m¹i cæ phÇn TP. HCM, nh×n l¹i mét
chÆng ®−êng ph¸t triÓn– Nhμ xuÊt b¶n §¹i häc quèc gia TP. HCM
89
7- Ng©n hμng Nhμ n−íc (2005), N©ng cao n¨ng lùc qu¶n trÞ rñi ro cña c¸c ng©n
hμng th−¬ng m¹i ViÖt Nam, Nhμ xuÊt b¶n Ph−¬ng §«ng.
8- PGS. TS NguyÔn ThÞ Quy (2005), N¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c ng©n hμng
th−¬ng m¹i cæ phÇn trong xu thÕ héi nhËp, Nhμ xuÊt b¶n Lý luËn chÝnh trÞ.
9- T¹p chÝ Ng©n hμng tõ th¸ng 1/2005 ®Õn th¸ng 10/2006
10- T¹p chÝ ph¸t triÓn kinh tÕ tõ th¸ng 1/2005 ®Õn th¸ng 10/2006.
11- GS. TS Lª V¨n T−, Lª Tïng V©n, Lª Nam H¶i (2000), Ng©n hμng th−¬ng
m¹i, Nhμ xuÊt b¶n Thèng kª.
12- Trang website cña Côc Thèng kª TP. HCM: www.pso.hochiminhcity.gov.vn
13- Trang website cña Ng©n hμng Nhμ n−íc: www.sbv.gov.vn
14- Trang website cña Tr−êng §H Kinh tÕ TP. HCM: www.ueh.edu.cn/tcptkt
15- Tr−êng §¹i häc Kinh tÕ TP. HCM (2005), KiÓm to¸n, Nhμ xuÊt b¶n Thèng
Kª
16- Tr−êng §¹i häc Ng©n hμng TP. HCM (2005), KiÓm to¸n Ng©n hμng
TiÕng Anh
1- Bangladesh Bank (2002), Managing Core Risk in Banking: Internal control
& Compliance Framework for internal control systems in Banking
Organisation.
2- Basel Committee on Banking Supervision (September 2000), Principles for
the Management of Credit Risk.
3- Basle Committee on Banking Supervision (September 1998), Framework for
internal control systems in Banking organisations
4- Committee of Sponsoring Organisations of the Treadway Commission
(September 1992), Internal control: Intergrated Framework
90
5- Comptroller of the Currency, Administrator of National Banks (January
2001), Internal control: Comptrollers Handbook.
6- Trang website cña Bank for International Settlements: www.bis.org
Phô lôc 1
C¸c lo¹i rñi ro trong nghiÖp vô tÝn dông ng©n hμng20
1- Rñi ro tÝn dông
Rñi ro tÝn dông lμ rñi ro ph¸t sinh khi ng©n hμng kh«ng thu ®−îc ®Çy ®ñ c¶ gèc vμ
l·i cña c¸c kho¶n cho vay, hoÆc lμ viÖc thanh to¸n nî gèc vμ l·i vay kh«ng ®óng
h¹n.
- Rñi ro tÝn dông kh«ng chØ giíi h¹n ë ho¹t ®éng cho vay mμ cßn bao gåm nhiÒu
ho¹t ®éng mang tÝnh chÊt tÝn dông kh¸c cña NHTM nh− ho¹t ®éng b¶o l·nh, tμi
trî ngo¹i th−¬ng, cho thuª tμi chÝnh. Rñi ro tÝn dông lμ rñi ro c¬ b¶n nhÊt trong
ho¹t ®éng cña c¸c ng©n hμng
- Møc ®é rñi ro tÝn dông ®−îc ®¸nh gi¸ qua chØ tiªu: Tû lÖ nî qu¸ h¹n/ Tæng d−
nî; Tû lÖ nî khã ®ßi/ Tæng d− n¬ qu¸ h¹n. C¸c chØ tiªu nμy cã kÕt qu¶ cμng nhá
thÓ hiÖn chÊt l−îng tÝn dông cña ng©n hμng cao vμ rñi ro tÝn dông cña ng©n hμng
thÊp
2- Rñi ro l·i suÊt
L·i suÊt lμ gi¸ c¶ cña s¶n phÈm ng©n hμng, nªn cã t¸c dông trùc tiÕp ®Õn gi¸ trÞ
tμi s¶n Cã vμ tμi s¶n Nî cña ng©n hμng. Mäi sù thay ®æi cña l·i suÊt ®Òu cã thÓ t¸c
®éng ®Õn viÖc t¨ng, gi¶m thu nhËp, chi phÝ vμ lîi nhuËn cña ng©n hμng. NÕu thu
nhËp tõ l·i kh«ng lín h¬n chi phÝ vÒ l·i th× ng©n hμng sÏ gÆp rñi ro vÒ l·i suÊt.
20 TrÝch l−îc trong Gi¸o tr×nh Qu¶n trÞ Ng©n hμng Th−¬ng m¹i – PGS. TS NguyÔn ThÞ Mïi, tõ T290-T295
91
Rñi ro l·i suÊt lμ rñi ro do sù biÕn ®éng cña l·i suÊt g©y nªn. NÕu ng©n hμng cã
tμi s¶n Nî nh¹y c¶m víi l·i suÊt lín h¬n tμi s¶n Cã nh¹y c¶m víi l·i suÊt, th× khi l·i
suÊt t¨ng lîi nhuËn cña ng©n hμng sÏ bÞ gi¶m. Ng−îc l¹i, l·i suÊt gi¶m sÏ lμm t¨ng
lîi nhu©n cña ng©n hμng.
3- Rñi ro thanh to¸n
Rñi ro thanh to¸n lμ rñi ro nguy hiÓm nhÊt cña ng©n hμng, cã liªn quan ®Õn sù
sèng cßn cña ng©n hμng. Mét ng©n hμng ho¹t ®éng b×nh th−êng ph¶i ®¶m b¶o ®−îc
kh¶ n¨ng thanh to¸n, tøc lμ ph¶i ®¸p øng ®−îc c¸c nhu cÇu thanh to¸n trong hiÖn t¹i,
t−¬ng lai vμ c¸c nhu cÇu thanh to¸n ®ét xuÊt. NÕu kh«ng ®¸p øng ®−îc c¸c nhu cÇu
thanh to¸n ®ã ng©n hμng cã thÓ bÞ mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n vμ cã nguy c¬ ph¸ s¶n.
§Æc tr−ng c¬ b¶n cña rñi ro thanh kho¶n lμ tÝnh láng cña tμi kho¶n Cã thÊp h¬n
so víi tμi s¶n Nî, nªn ng©n hμng cã thÓ kh«ng ®¸p øng ®−îc ®Çy ®ñ c¸c nhu cÇu
thanh to¸n. Rñi ro thanh to¸n xuÊt hiÖn do hai nguyªn nh©n chÝnh - ®ã lμ nguyªn
nh©n tõ phÝa tμi s¶n Nî vμ nguyªn nh©n tõ phÝa tμi s¶n Cã.
Nguyªn nh©n tõ phÝa tμi s¶n Nî ph¸t sinh do ng©n hμng kh«ng ®¸p øng ®−îc c¸c
nhu cÇu thanh to¸n buéc ph¶i nh−îng b¸n c¸c tμi s¶n kh¸c víi gi¸ thÊp h¬n gi¸ thÞ
tr−êng. §Ó cã thu nhËp cao hÇu hÕt c¸c ng©n hμng ®Òu gi¶m dù tr÷ tiÒn mÆt vμ t¨ng
®Çu t− vμo nh÷ng tμi s¶n cã tÝnh thanh kho¶n thÊp vμ cã thêi h¹n dμi, do vËy khi
nh÷ng ng−êi gëi tiÒn ®ång thêi cã nhu cÇu rót tiÒn ngay lËp tøc th× ng©n hμng rÊt dÔ
bÞ rñi ro.
Nguyªn nh©n tõ phÝa tμi s¶n Cã ph¸t sinh trong tr−êng hîp mét sè c¸c kho¶n tÝn
dông ®· cÊp kh«ng ®−îc hoμn tr¶ ®óng h¹n, trong khi vèn huy ®éng ®· ®Õn h¹n
thanh to¸n vμ c¸c hîp ®ång tÝn dông ®· ký ®Õn h¹n gi¶i ng©n. Trong tr−êng hîp nμy,
ng©n hμng ph¶i t×m ngay nh÷ng nguån vèn kh¸c ®Ó tμi trî. §Ó ®¸p øng kÞp thêi nhu
cÇu thanh to¸n ph¸t sinh buéc ng©n hμng ph¶i sö dông tiÒn mÆt dù tr÷, hoÆc b¸n tμi
s¶n Cã kh¸c hoÆc ®i vay tõ bªn ngoμi. §iÒu nμy cã thÓ dÉn ®Õn nh÷ng rñi ro vÒ tμi
s¶n Nî cho ng©n hμng, hoÆc lμm gi¶m thu nhËp cña ng©n hμng, hoÆc lμm t¨ng chi
phÝ cho ng©n hμng.
4- Rñi ro hèi ®o¸i
Rñi ro ngo¹i hèi lμ rñi ro do sù biÕn ®éng cña tû gi¸ hèi ®o¸i g©y nªn. Nh÷ng rñi
ro nμy cã thÓ ph¸t sinh trong tÊt c¶ c¸c nghiÖp vô cã liªn quan ®Õn ngo¹i tÖ cña ng©n
hμng nh−: Cho vay, huy ®éng vèn b»ng ngo¹i tÖ; Mua b¸n ngo¹i tÖ; §Çu t− chøng
kho¸n b»ng ngo¹i tÖ…
92
Trong c¸c giao dÞch ngo¹i hèi vμ trong c©n ®èi tμi s¶n b»ng ngo¹i tÖ cña ng©n
hμng, bÊt cø mét tr¹ng th¸i ngo¹i hèi “tr−êng” hay “®o¶n” ®Òu cã thÓ gÆp rñi ro hèi
®o¸i khi tû gi¸ ngo¹i tÖ thay ®æi. NÕu ng©n hμng ë tr¹ng th¸i ngo¹i hèi tr−êng th× khi
ngo¹i tÖ t¨ng gi¸ ng©n hμng sÏ cã l·i, ng−îc l¹i ng©n hμng sÏ bÞ lç khi ngo¹i tÖ ®ã
xuèng gi¸. NÕu ng©n hμng ë tr¹ng th¸i ®o¶n vÒ mét lo¹i ngo¹i tÖ nμo ®ã, khi ngo¹i
tÖ lªn gi¸ ng©n hμng sÏ bÞ lç vμ ng−îc l¹i.
Nh− vËy viÖc t¹o ra c¸c tr¹ng th¸i ngo¹i tÖ “tr−êng” hay “®o¶n” chÝnh lμ nguyªn
nh©n g©y rñi ro hèi ®o¸i cho ng©n hμng. §©y chÝnh lμ kÕt qu¶n cña viÖc ng©n hμng
thùc hiÖn c¸c giao dÞch ngo¹i tÖ phôc vô cho kh¸ch hμng vμ cho chÝnh b¶n th©n
m×nh, hoÆc ng©n hμng huy ®éng vèn b»ng ngo¹i tÖ vμ ®Çu t− vμo c¸c tμi s¶n Cã b»ng
ngo¹i tÖ.
5- C¸c rñi ro kh¸c
Ngoμi nh÷ng rñi ro c¬ b¶n trªn ho¹t ®éng ng©n hμng cßn chÞu nh÷ng rñi ro kh¸c
nh−:
Rñi ro m«i tr−êng: lμ rñi ro do m«i tr−êng ho¹t ®éng cña ng©n hμng g©y nªn,
bao gåm: rñi ro do sù biÕn ®éng cña thiªn nhiªn (lò lôt, ®éng ®Êt), rñi ro vÒ kinh tÕ
(khñng ho¶ng, suy tho¸i kinh tÕ), rñi ro do sù thay ®æi chÝnh s¸ch ph¸p luËt cña Nhμ
n−íc g©y bÊt lîi cho ng©n hμng.
Rñi ro m«i tr−êng lμ nh÷ng rñi ro mμ ng©n hμng khã kiÓm so¸t ®−îc, chóng cã
thÓ lμm suy yÕu kh¶ n¨ng chÞu ®ùng rñi ro cña ng©n hμng hoÆc g©y cho ng©n hμng
nh÷ng thiÖt h¹i vÒ tμi chÝnh.
Rñi ro vÒ c«ng nghÖ: lo¹i rñi ro nμy th−êng x¶y ra trong c¸c tr−êng hîp:
Ng©n hμng ®· ®Çu t− rÊt lín vμo ph¸t triÓn c«ng nghÖ nh−ng hiÖu qu¶ sö dông l¹i
kh«ng cao, kh«ng tiÕt kiÖm chi phÝ cho ng©n hμng theo nh− mong muèn. HoÆc hÖ
thèng c«ng nghÖ cña ng©n hμng trôc trÆc lμm ¶nh h−ëng ®Õn viÖc ®iÒu hμnh ho¹t
®éng kinh doanh cña ng©n hμng g©y ra nh÷ng tæn thÊt nhÊt ®Þnh.
C¸c rñi ro kh¸c: rñi ro ho¹t ®éng, rñi ro quèc gia, rñi ro ph¸p lý,…
93
PHô LôC 2
2.1. GiíI THIÖU S¥ L−îc vÒ nhtm cp ph−¬ng §¤NG
Tªn ®Çy ®ñ: NG©n hμng th−¬ng m¹i cæ phÇn ph−¬ng ®«ng
Tªn viÕt t¾t: ORIENT COMMERCIAL JOINT STOCK BANK (OCB)
§Þa chØ trô së: 45 Lª DuÉn, Ph−êng BÕn NghÐ, QuËn 1
Ngμnh nghÒ kinh doanh: Huy ®éng vèn ng¾n h¹n, trung h¹n vμ dμi h¹n cña mäi
tæ chøc thuéc c¸c thμnh phÇn kinh tÕ vμ d©n c− d−íi h×nh thøc tiÒn gëi cã kú h¹n,
kh«ng cã kú h¹n b»ng ®ång ViÖt Nam. TiÕp nhËn vèn ñy th¸c ®Çu t− vμ ph¸t
triÓn cña c¸c tæ chøc trong n−íc. Vay vèn cña Ng©n hμng Nhμ n−íc vμ cña c¸c tæ
chøc tÝn dông kh¸c. Cho vay ng¾n h¹n, trung h¹n vμ dμi h¹n ®èi víi c¸c tæ chøc
vμ c¸ nh©n tïy theo tÝnh chÊt vμ kh¶ n¨ng nguån vèn. ChiÕt khÊu th−¬ng phiÕu,
tr¸i phiÕu vμ giÊy tê cã gi¸. Hïn vèn, liªn doanh vμ mua cæ phÇn theo ph¸p luËt
hiÖn hμnh. Lμm dÞch vô thanh to¸n gi÷a c¸c kh¸ch hμng. Thùc hiÖn kinh doanh
ngo¹i tÖ, vμng b¹c, vμ thanh to¸n quèc tÕ, huy ®éng c¸c lo¹i vèn tõ n−íc ngoμi,
vμ c¸c dÞch vô ng©n hμng kh¸c trong quan hÖ víi n−íc ngoμi khi ®−îc Ng©n
hμng Nhμ n−íc cho phÐp.
Vèn ®iÒu lÖ:
- Lóc thμnh lËp, n¨m 1996: 70 tû VND
- Ngμy 30/06/2006: 520 tû VND
- Dù kiÕn t¨ng vèn ®iÒu lÖ lªn 630 tû VND vμo quý IV/2006
§Õn cuèi th¸ng 4/2006 m¹ng l−íi ho¹t ®éng gåm 01 Héi së, 14 ChÝ nh¸nh, 17
Phßng Giao dÞch, 02 §iÓm giao dÞch t¹i c¸c tØnh, thμnh phè: Thμnh phè Hå ChÝ
Minh, Hμ Néi, §μ N½ng, Kh¸nh Hßa, B×nh D−¬ng, §ång Nai, CÇn Th¬, HËu
Giang,
KÕt qu¶ kinh doanh n¨m 2005 cña OCB t¨ng tr−ëng kh¶ quan do mäi mÆt ho¹t
®éng ®Òu ph¸t triÓn ®¸ng kÓ. Tæng thu nhËp ®¹t 349 tû ®ång, tæng chi phÝ 282 tû
®ång, lîi nhuËn tr−íc thuÕ ®¹t 67 tû ®ång, t¨ng 53% so víi n¨m 2004. §©y lμ
møc lîi nhuËn kh¶ quan, b¶o ®¶m møc cæ tøc 15% vμ møc tÝch lòy gÇm 4%.
Trong 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006, Ng©n hμng Ph−¬ng §«ng ®· ®¹t tæng vèn ho¹t
®éng gÇn 5000 tû t¨ng 24% so víi ®Çu n¨m, d− nî cho vay ®¹t 3.403 tû ®ång, lîi
94
nhuËn tr−íc thuÕ lμ 66 tû ®ång gÇn b»ng lîi nhuËn cña c¶ n¨m 2005, vμ t¹m øng
cæ tøc trong 6 th¸ng ®Çu n¨m lμ 6%.
MéT Sè chØ tiªu tμi chÝnh chñ yÕu
®vt: Tû VND
2000 2001 2002 2003 2004 2005
Thêi ®iÓm cuèi n¨m
Tæng tμi s¶n 313,5 399,6 683,4 1.714,9 2.529,5 4.020,2
Cho vay 178,3 279,3 513,8 1.267,9 1.947,1 2.894,1
Huy ®éng vèn 227,9 311,6 561,5 1.518,0 2.258,5 3.547,7
Vèn ®iÒu lÖ 70 70 70 101,3 200 300
Sè l−îng nh©n viªn (ng−êi) 100 117 188 333 435 613
C¶ n¨m
Tæng thu nhËp 19,5 31,2 46 111,2 199,6 349,3
Tæng chi phÝ 13,3 18,5 29,5 84,4 155,7 282,1
L·i tr−íc thuÕ 6,2 12,7 16,6 18,2 43,8 67,2
L·i sau thuÕ 4,2 8,9 11,4 19,6 32,5 50,2
ROA 1,54% 2,50% 2,10% 1,63% 1,53% 1,53%
ROE 6,03% 12,71% 16,28% 22,88% 21,57% 20,10%
Cæ tøc 1% 9% 12% 14% 15% 15%
Nguån: Ng©n hμng TMCP Ph−¬ng §«ng
2.2. GiíI THIÖU S¥ L−îc vÒ nhtm cp ph−¬ng NAM
Tªn ®Çy ®ñ: NG©n hμng th−¬ng m¹i cæ phÇn ph−¬ng NAM
Tªn viÕt t¾t: SOUTHERN BANK
§Þa chØ trô së: 279 Lý Th−êng KiÖt, P15, Q11, Tp. Hå ChÝ Minh
ĐT: 08-8663890 Fax: 08 - 8665372
Email:
[email protected] Website:
www.southernbank.com.vn
Ng©n hμng Ph−¬ng Nam ®−îc thμnh lËp ngμy 19/05/1993, víi sè vèn ®iÒu lÖ 10
tû ®ång, n¨ng lùc tμi chÝnh cßn nhá bÐ so víi nhu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi.
N¨m 1993, Southern Bank chØ míi ®¹t tæng vèn huy ®éng 31,2 tû ®ång; d− nî
95
21,6 tû ®ång; lîi nhuËn 258 tû ®ång. Ho¹t ®éng ®¬n thuÇn cho vay, ch−a ph¸t
triÓn vÒ dÞch vô, m¹ng l−íi tæ chøc ho¹t ®éng rÊt hÑp, n¨m ®Çu chØ cã 01 Héi së
vμ 01 chi nh¸nh.
HiÖn nay, Southern Bank ®· cã m¹ng l−íi ho¹t ®éng víi 44 ®iÓm giao dÞch tõ
B¾c vμo Nam, ®éi ngò nh©n viªn 1.060 ng−êi, quan hÖ giao dÞch quèc tÕ víi trªn
3.000 ®¹i lý t¹i 48 quèc gia trªn thÕ giíi. Sau gÇn h¬n 04 th¸ng ®Çu n¨m 2006,
Southern Bank ®· ®¹t ®−îc mét sè thμnh tùu ®¸ng kÓ: Tæng tμi s¶n ®¹t 8.000 tû
®ång; Huy ®éng vèn ®¹t 7.065 tû ®ång; Cho vay ®¹t 5.454,5 tû ®ång; Lîi nhuËn
tr−íc thuÕ ®¹t 59,3 tû ®ång; Vèn ®iÒu lÖ ®¹t gÇn 600 tû ®ång vμ theo kÕ ho¹ch
®Õn cuèi n¨m 2006 vèn ®iÒu lÖ cña Southern Bank sÏ t¨ng lªn 1200 tû ®ång.
MéT Sè chØ tiªu tμi chÝnh chñ yÕu
§VT 2003 2004 2005
Thêi ®iÓm cuèi n¨m
Tæng tμi s¶n Tû ®ång 2.383,925 4.348,266 6.410,787
Tèc ®é t¨ng tr−ëng hμng n¨m % 82,4 47,4
Huy ®éng vèn Tû ®ång 2.196 3.928 5.579
Tèc ®é t¨ng tr−ëng hμng n¨m % 78,9 42,0
Sè l−îng nh©n viªn Ng−êi 629 836 941
Tèc ®é t¨ng tr−ëng hμng n¨m % 33,12 12,56
C¶ n¨m
Tæng thu nhËp Tû ®ång 272,222 511,968 793,325
Tæng chi phÝ Tû ®ång 235,722 434,782 694,789
L·i tr−íc thuÕ Tû ®ång 36,5 77,186 98,536
L·i sau thuÕ Tû ®ång 24,82 55,618 77,381
ROS % 9,12 10,85 9,75
ROA % 1,04 1,28 1,21
ROE % 17,42 17,29 13,33
Cæ tøc % 15,57 17,00
Nguån: Ng©n hμng TMCP Ph−¬ng Nam
96
C¥ CÊU Tæ CHøC NG¢N HμNG TMCP PH¦¥NG NAM
h§¹I HéI ®ång cæ ®«ng
Héi ®ång qu¶n trÞ
Ban tæng gi¸m ®èc
c«ng
ty
qu¶n
lý nî
vμ
khai
th¸c
tμi
s¶n
Ban cè vÊnBan kiÓm so¸t
Ban ph¸t triÓn nguån
nh©n lùc
Ban qu¶n lý vμ b¶o vÖ
tßa nhμ
p. ph¸p chÕ thu håi nî
p. tæ chøc vμ ptnnl
Phßng marketing
Phßng kÕ to¸n
p. thanh to¸n quèc tÕ
p. kinh doanh tiÒn tÖ
Phßng hμnh chÝnh
p. kiÓm tra ksnb
Phßng ®Çu t−
Trung t©m c«ng nghÖ
th«ng tin
p. kÕ ho¹ch tæng hîp
Së
giao
dÞch
vμ c¸c
chi
nh¸nh
Ban thÈm ®Þnh dù ¸n
97
PHô LôC 3
d− nî tÝn dông huy ®éng vèn doanh sè cho
vay21
DƯ NỢ TÍN DỤNG
(Tính đến ngày 31/12)
ĐVT: Tỷ đồng
2002 2003 2004 2005
Tổng số: 74242.7 100%100886.8 100%136473.9 100% 175759.5 100%
NHTM quốc doanh 38000.6 51% 48425.7 48% 61595.3 45% 73731.3 42%
NHTM cổ phần 19813.8 27% 29160 29% 41019.6 30% 58578.1 33%
NH có vốn đầu tư nước ngoài 16428.3 22% 23301.1 23% 33859 25% 43450.1 25%
HUY ĐỘNG VỐN
(Tính đến ngày 31/12)
ĐVT: Tỷ đồng
2002 2003 2004 2005
Tổng số: 85996.6 100%113991.2 100% 150124 100% 188875.7 100%
NHTM quốc doanh 43163.5 50% 57505.2 50% 70927.2 47% 87362.2 46%
NHTM cổ phần 25712.3 30% 32705.7 29% 48112.5 32% 67157.2 36%
NH có vốn đầu tư nước ngoài 17120.8 20% 23780.3 21% 31084.3 21% 34356.3 18%
DOANH SỐ CHO VAY
(Tính đến ngày 31/12)
ĐVT: Tỷ đồng
2002 2003 2004 2005
Tổng số: 193911 100%261491.5 100%393437.6 100% 506710.8 100%
NHTM quốc doanh 63921.5 33% 91880.1 35% 157401.2 40% 165056.6 33%
NHTM cổ phần 37935.1 20% 54344 21% 86971.3 22% 151315.7 30%
NH có vốn đầu tư nước ngoài 92054.4 47% 115267.4 44% 149065.1 38% 190338.5 38%
21 Nguồn: Website Cục thống kê Tp.HCM: ww.pso.hochiminhcity.gov.vn
98
Phô lôc 4
B¶NG C¢U HáI VÒ HÖ THèNG KIÓM SO¸T NéI Bé
Ng−êi ®−îc pháng vÊn:
Chøc vô:
Ng©n hμng:
I. M¤I TR¦êNG KIÓM SO¸T
TR¶ LêI
M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
Sù chÝnh trùc vμ c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc
1. Nhμ qu¶n lý cã ®Æt quyÒn lîi chung lªn hμng ®Çu b»ng c¸ch
thùc thi tÝnh chÝnh trùc vμ ®¹o ®øc trong c¶ lêi nãi vμ viÖc
lμm hay kh«ng?
x
2. Cã thiÕt lËp vμ phæ biÕn c¸c chÝnh s¸ch thÝch hîp vÒ c¸c
th«ng lÖ kinh doanh ®−îc cho phÐp, xö lý c¸c m©u thuÉn
quyÒn lîi còng nh− c¸c quy chÕ vÒ ®¹o ®øc?
x
3. Cã biÖn ph¸p ®Ó h¹n chÕ hay lo¹i bá nh÷ng søc Ðp hay c¸m
dç nh©n viªn cã nh÷ng hμnh vi tr¸i ®¹o ®øc? x
4. Quan hÖ víi nh©n viªn, kh¸ch hμng, chñ nî, cæ ®«ng, nhμ
®Çu t−, ®èi thñ c¹nh tranh vμ kiÓm to¸n viªn ®éc lËp trªn c¬
së trung thùc vμ c«ng b»ng?
x
5. Ph¶n øng ®èi víi c¸c vi ph¹m cña cÊp d−íi b»ng sù xem xÐt
kh¸ch quan vμ hμnh ®éng thÝch ®¸ng? x
6. Quy ®Þnh râ nh÷ng tr−êng hîp cÇn ph¶i cã sù can thiÖp cña
Ban ®iÒu hμnh hay kh«ng? x
Héi ®ång qu¶n trÞ
7. Héi ®ång qu¶n trÞ cã häp th−êng xuyªn vμ c¸c biªn b¶n cã
®−îc lËp kÞp thêi kh«ng? x
Cã hå s¬ tÝn dông
lμ häp
8. C¸c thμnh viªn Héi ®ång qu¶n trÞ cã ®ñ kiÕn thøc, kinh
nghiÖm vμ thêi gian ®Ó phôc vô h÷u hiÖu kh«ng? x
9. Héi ®ång qu¶n trÞ ®éc lËp víi Ban gi¸m ®èc kh«ng? x
10. C¸c th«ng tin cung cÊp cho Héi ®ång qu¶n trÞ cã ®Çy ®ñ vμ
kÞp thêi ®Ó cã thÓ gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu, t×nh
h×nh tμi chÝnh, vμ kÕt qu¶ kinh doanh cña ng©n hμng kh«ng?
x
TriÕt lý qu¶n lý vμ phong c¸ch l·nh ®¹o cña nhμ qu¶n lý
11. Nhμ qu¶n lý cã nghiªn cøu cÈn thËn rñi ro kinh doanh vμ
gi¸m s¸t mét c¸ch tháa ®¸ng kh«ng?
x
12. Nhμ qu¶n lý cã s½n lßng chÊp nhËn rñi ro kinh doanh ®Ó cã
lîi nhuËn kh«ng?
x
13. Nhμ qu¶n lý khi lùa chän c¸c nguyªn t¾c kÕ to¸n vμ ®−a ra
c¸c −íc tÝnh kÕ to¸n cã nh»m ®Ó lËp b¸o c¸o tμi chÝnh trung
thùc vμ hîp lý kh«ng?
x
14. Nhμ qu¶n lý cã vui lßng ®iÒu chØnh b¸o c¸o tμi chÝnh khi cã
sai sãt träng yÕu kh«ng?
x
15. Nhμ qu¶n lý cã th¸i ®é b¶o thñ trong viÖc chÊp nhËn rñi ro
vμ chØ lao vμo mét lÜnh vùc sau khi ®· ph©n tÝch cÈn thËn x
99
gi÷a lîi Ých ®¹t ®−îc vμ rñi ro cã thÓ cã?
16. Sè l−îng vμ n¨ng lùc cña nh©n sù trong c¸c chøc n¨ng then
chèt (®iÒu hμnh, kÕ to¸n, xö lý d÷ liÖu vμ kiÓm to¸n néi bé)
cã tháa ®¸ng kh«ng?
x
17. Nhμ qu¶n lý cã chó träng ®Õn ®é tin cËy cña b¸o c¸o tμi
chÝnh vμ sù an toμn cña tμi s¶n kh«ng? x
18. Nhμ qu¶n lý cã th−êng xuyªn tiÕp xóc vμ trao ®æi trùc tiÕp
víi nh©n viªn kh«ng? x
BÊt kú nh©n viªn
nμo cã nhu cÇu
N¨ng lùc cña ®éi ngò nh©n viªn
19. §¶m b¶o nh©n viªn cã nh÷ng kü n¨ng vμ kiÕn thøc cÇn thiÕt
®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc cña m×nh?
x
20. Cã b¶ng m« t¶ c«ng viÖc trong ®ã quy ®Þnh râ tr¸ch nhiÖm,
nhiÖm vô cña mét c«ng viÖc cô thÓ vμ xem xÐt ph¹m vi c¸
nh©n ph¶i tù thùc hÖn vμ ph¹m vi cÇn gi¸m s¸t?
x
C¬ cÊu tæ chøc
21. C¬ cÊu tæ chøc cã hîp lý vμ cã thÓ t¹o ra luång th«ng tin
xuyªn suèt vμ cÇn thiÕt cho viÖc qu¶n lý ho¹t ®éng cña ng©n
hμng kh«ng?
x
22. Trong c¬ cÊu tæ chøc, cã x¸c ®Þnh râ tr¸ch nhiÖm cña c¸c
nhμ qu¶n lý then chèt vμ hä cã hiÓu râ tr¸ch nhiÖm cña m×nh
kh«ng?
x
23. C¸c nhμ qu¶n lý then chèt cã ®ñ kiÕn thøc vμ kinh nghiÖm
cÇn thiÕt ®Ó ®iÒu hμnh ho¹t ®éng ng©n hμng kh«ng? x
ViÖc chän lùa rÊt
kü
24. HÖ thèng b¸o c¸o gi÷a c¸c cÊp trong s¬ ®å tæ chøc cã hîp lý
vμ cã thÓ t¹o ra kªnh th«ng tin hiÖu qu¶ vμ ®óng ®èi t−îng
kh«ng?
x
25. Sè l−îng c¸n bé qu¶n lý, gi¸m s¸t t¹i mçi phßng ban, bé
phËn cã hîp lý kh«ng?
x
Ph©n ®Þnh quyÒn h¹n vμ tr¸ch nhiÖm
26. Ph©n c«ng tr¸ch nhiÖm râ rμng vμ ñy quyÒn cho c¸c cÊp
thÝch hîp thùc hiÖn môc tiªu chung cña Ng©n hμng vμ môc
tiªu cña tõng chøc n¨ng ho¹t ®éng?
x
27. C¸c tiªu chuÈn kiÓm so¸t thÝch ®¸ng thÓ hiÖn trong b¶ng m«
t¶ c«ng viÖc cña c¸c cÊp ®iÒu hμnh? x
28. Cô thÓ ho¸ quyÒn h¹n vμ tr¸ch nhiÖm cña tõng cÊp qu¶n lý
vμ quan hÖ víi c¸c cÊp qu¶n lý kh¸c trong b¶ng m« t¶ c«ng
viÖc x
Trong c¬ cÊu tæ
chøc cã ph©n
c«ng ph©n nhiÖm
râ rμng
ChÝnh s¸ch nh©n sù
29. Cã c¸c chÝnh s¸ch nh©n sù vμ thñ tôc liªn quan ®Ó cã thÓ
tuyÓn dông vμ ph¸t triÓn ®éi ngò nh©n viªn cã n¨ng lùc vμ
trung thùc ®Ó phôc vô h÷u hiÖu cho Ng©n hμng? x
C¸c chÝnh s¸ch
®−îc H§QT ®Æt
ra ®Ó tuyÓn dông
nh©n tμi
30. Nh©n viªn cã hiÓu tr¸ch nhiÖm vμ thñ tôc ¸p dông cho c«ng
viÖc cña hä kh«ng?
x
100
2. C¸c nguyªn t¾c, chÝnh s¸ch kÕ to¸n chñ yÕu ®−îc ¸p dông
TR¶ LêI NHËN XÐT
M¤ T¶
Cã KH¤NG
1. C¸c nguyªn t¾c kÕ to¸n chung cã ®−îc tu©n thñ kh«ng? x
2. ChÕ ®é kÕ to¸n theo quy ®Þnh cña Ng©n hμng Nhμ n−íc
vμ Bé Tμi chÝnh
x
3. Ng©n hμng cã x©y dùng mét hÖ thèng kÕ to¸n riªng phï
hîp víi yªu cÇu qu¶n lý cña m×nh kh«ng?
x
3. Bé phËn kiÓm to¸n néi bé
TR¶ LêI NHËN XÐT M¤ T¶
Cã KH¤NG
1. Bé phËn kiÓm to¸n néi bé ®−îc thiÕt lËp chØ lμ ®Ó cho
®óng víi quy ®Þnh cña Ng©n hμng Nhμ n−íc? x
2. Bé phËn kiÓm to¸n néi bé cã thùc sù lμ cÇn thiÕt ®èi víi
Ng©n hμng kh«ng? x
3. Bé phËn kiÓm to¸n néi bé cã bÞ giíi h¹n ph¹m vi so víi
c¸c quy ®Þnh cña Ng©n hμng Nhïa n−íc vÒ kiÓm to¸n
néi bé t¹i c¸c Tæ chøc tÝn dông kh«ng?
x
4. Bé phËn kiÓm to¸n néi bé trùc thuéc Ban gi¸m ®èc? x
5. Bé phËn kiÓm to¸n néi bé cã ®éc lËp víi c¸c bé phËn
kh¸c cña ng©n hμng kh«ng? x
6. Bé phËn kiÓm to¸n néi bé cã ®−îc t¹o ®iÒu kÞªn vËt chÊt,
th«ng tin, vμ nh©n lùc kh«ng? x
7. Cã ®Æt ra c¸c tiªu chuÈn vÒ tr×nh ®é, n¨ng lùc, kinh
nghiÖm cña kiÓm to¸n viªn néi bé kh«ng?
x
Cã 3 n¨m trong
lÜnh vùc ng©n
hμng, ®μo t¹o
thªm vÒ kiÓm
to¸n
8. Tr¸ch nhiÖm cña kiÓm to¸n viªn néi bé ®−îc cô thÓ ho¸? x
9. Ph¹m vi, kÕ ho¹ch kiÓm to¸n néi bé phï hîp víi yªu cÇu
cña ng©n hμng kh«ng?
10. Quan hÖ cña bé phËn kiÓm to¸n néi bé víi c¸c bé phËn
kh¸c trong ng©n hμng dùa trªn tinh thÇn ®éc lËp, hîp t¸c
vμ hç trî kh«ng?
x
11. C¸c vÊn ®Ò kh¸c (nÕu cã)
101
II. §¸NH GI¸ RñI RO
1. §Æc ®iÓm ho¹t ®éng cña Ng©n hμng
1.1. H×nh thøc qu¶n lý
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
1. Qu¶n trÞ theo môc tiªu x
2. Ng©n hμng ph©n quyÒn ®Õn cÊp thÊp nhÊt? x NH m¹nh d¹n
giao quyÒn
3. TËp trung mäi quyÕt ®Þnh, quyÒn hμnh vÒ mét cÊp? x
4. Giao c¸c chØ tiªu cho tõng ®¬n vÞ, cho phÐp ®éc lËp
kinh doanh vμ gi¸m s¸t tõ xa th«ng qua bé phËn kiÓm
to¸n chuyªn tr¸ch kh«ng?
x Mçi tuÇn tr−ëng
bé phËn häp
giao ban nªn NH
kiÓm tra th«ng
qua c¸c b¸o c¸o
1.2. §èi t−îng kh¸ch hμng chñ yÕu
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
1. C¸ nh©n
+ B×nh d©n
+ Thu nhËp kh¸ trë lªn
x
x
2. Doanh nghiÖp
+ Doanh nghiÖp t− nh©n
+ C«ng ty TNHH/Cæ phÇn
+ Doanh nghiÖp nhμ n−íc
+ C«ng ty liªn doanh, 100% vèn ®Çu t− n−íc ngoμi
x
x
x
x
Kh«ng ®Æt
träng t©m vμo
DNNN
3. §èi t−îng kh¸c (nÕu cã)
1.3 ThÞ tr−êng môc tiªu:
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
1. TØnh/Thμnh phè
2. Quèc gia
3. Khu vùc
4. Quèc tÕ
1.4 M¹ng l−íi chi nh¸nh
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
1. Së giao dÞch x
2. Héi së x
3. Chi nh¸nh x
4. Phßng giao dÞch x
102
2. C¸c môc tiªu ph¸t triÓn
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
1. Ng©n hμng ®Ò ra môc tiªu ph¸t triÓn cho tõng thêi kú
kh«ng?
x
2. C¸c môc tiªu cña ng©n hμng cã ®−îc truyÒn ®¹t, phæ
biÕn ®Õn tõng cÊp qu¶n lý vμ nh©n viªn kh«ng? x
NH phè biÕn
th«ng qua c¸c
Tr−ëng bé phËn
3. Ph©n tÝch rñi ro
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
1. Ng©n hμng cã ®¸nh gi¸ ®Çy ®ñ c¸c rñi ro tõ bªn
ngoμi hay kh«ng? x
2. Ng©n hμng cã th−êng xuyªn gi¸m s¸t vμ ph©n tÝch
c¸c rñi ro bªn trong (tμi chÝnh, nh©n sù, hÖ thèng
th«ng tin,) cña Ng©n hμng hay kh«ng?
x
3. Ng©n hμng cã x¸c ®Þnh rñi ro riªng biÖt cho mçi
lo¹i ho¹t ®éng kh«ng?
x
4. Ng©n hμng cã s¾p xÕp thø tù −u tiªn cho tÊt c¶ c¸c
lo¹i rñi ro hay kh«ng?
x
Tuy kh«ng s¾p xÕp
nh−ng −u tiªn kiÓm
so¸t lμ rñi ro tÝn
dông
5. Ng©n hμng cã ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng x¶y ra cña tõng
lo¹i rñi ro vμ x¸c ®Þnh c¸c hμnh ®éng cÇn thiÕt ®Ó
®èi phã víi rñi ro kh«ng?
x
6. Rñi ro cã ®−îc ph©n tÝch th−êng xuyªn th«ng qua
c¸c ho¹t ®éng kh«ng?
x
7. Nh÷ng cÊp qu¶n lý tham gia vμo viÖc ph©n tÝch rñi
ro cã phï hîp vμ s¸t thùc kh«ng? x
8. Khi cã thay ®æi trong c¬ cÊu tæ chøc vμ qu¶n lý do
¶nh h−ëng cña m«i tr−êng kinh doanh, biÕn ®éng
nh©n sù, c«ng nghÖ, t¸i cÊu tróc bé m¸y Ng©n
hμng cã l−êng tr−íc ®−îc c¸c sù kiÖn cã thÓ ¶nh
h−ëng ®Õn ho¹t ®éng cña Ng©n hμng vμ cã biÖn
ph¸p ®èi phã kh«ng?
x
4. Yªu cÇu vÒ qu¶n lý cña Héi ®ång qu¶n trÞ vμ Ban ®iÒu hμnh ng©n hμng
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
1. Yªu cÇu vÒ an toμn trong ho¹t ®éng? x
2. Tu©n thñ ph¸p luËt vμ c¸c quy ®Þnh riªng cña Ng©n
hμng?
x
3. Sè liÖu tμi chÝnh trung thùc x
4. KiÓm so¸t néi bé h÷u hiÖu x
5. Ho¹t ®éng mang l¹i hiÖu qu¶ tèi −u? x
6. Yªu cÇu kh¸c? x
103
5. Qu¸ tr×nh so¹n th¶o, ban hμnh, vμ phæ biÕn c¸c quy tr×nh nghiÖp vô, mÉu
biÓu, cÈm nang thùc hiÖn nghiÖp vô
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
1. C¸c c¸ nh©n chÞu tr¸ch nhiÖm tham gia so¹n th¶o quy
tr×nh nghiÖp vô, mÉu biÓu:
- C¸c chuyªn viªn ph¸p lý
- C¸c chuyªn viªn nghiÖp vô
- C¸c nhμ qu¶n lý
x
x
x
…..
…..
2. Môc tiªu so¹n th¶o
- §¸p øng c¸c yªu cÇu qu¶n lý
- Gióp cho qu¸ tr×nh thùc hiÖn nghiÖp vô ®−îc nhÞp
nhμng, hiÖu qu¶
- Phï hîp víi c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt
- §¶m b¶o an toμn cho ho¹t ®éng cña Ng©n hμng
x
x
x
.x
…..
…..
…..
…..
3. H×nh thøc ban hμnh
- D−íi d¹ng c¸c cÈm nang/sæ tay h−íng dÉn thñ tôc?
- C¸c v¨n b¶n néi bé th−êng xuyªn?
.....
x
x
...
4. Phæ biÕn:
- §Õn tõng cÊp ®iÒu hμnh phßng ban?
- §Õn tõng nh©n viªn nghiÖp vô?
.x.
.x.
....
.
5. H×nh thøc phæ biÕn:
- Qua c¸c buæi tËp huÊn?
- Qua c¸c buæi häp phæ biÕn?
- Qua m¹ng néi bé (email, h×nh thøc kh¸c)?
.x..
x.
...
....
....
x
6. Møc ®é cËp nhËt vÒ m«i tr−êng kinh doanh, th«ng tin vÒ c¸c ngμnh nghÒ vμ
c¸c ®iÒu kiÖn kinh tÕ x· héi
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
1. Cã mét bé phËn chuyªn nghiªn cøu vÒ m«i tr−êng
kinh doanh, cËp nhËt c¸c th«ng tin vÒ ngμnh nghÒ vμ
sù thay ®æi cña c¸c ®iÒu kÞªn kinh tÕ - x· héi kh«ng?
x
Bé phËn
Marketing b¸o
c¸o hμng ngμy
2. ViÖc truyÒn ®¹t c¸c th«ng tin trªn cã ®−îc thùc hiÖn
®Õn:
- CÊp ®iÒu hμnh cao nhÊt
- CÊp qu¶n trÞ cao nhÊt
- Nh©n viªn nghiÖp vô
x..
.x...
.x...
….
....
….
3. ViÖc cËp nhËt vμ truyÒn ®¹t ®−îc thùc hiÖn ®Þnh kú:
- Hμng th¸ng
- Hμng quý
- 06 th¸ng/lÇn
....
…
....
….
….
....
§−îc thùc hiÖn
hμng tuÇn
104
III. C¸C THñ TôC KIÓM SO¸T
1. §Æc ®iÓm cña c¸c thñ tôc kiÓm so¸t nãi chung:
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
1. C¸c thñ tôc kiÓm so¸t ®−îc ¸p dông cho mäi lÜnh vùc
ho¹t ®éng cña ng©n hμng?
x
2. C¸c thñ tôc kiÓm so¸t c¸c nghiÖp vô cña Ng©n hμng
®Òu thùc hiÖn theo nguyªn t¾c “mäi c«ng viÖc ®Òu ph¶i
®−îc kiÓm tra qua Ýt nhÊt hai ng−êi”?
x
3. Ng©n hμng cã l−îng ®Þnh rñi ro cña tõng nghiÖp vô ®Ó
thiÕt kÕ c¸c thñ tôc kiÓm so¸t thÝch hîp, ®Çy ®ñ?
x
4. Mäi nghiÖp vô cña Ng©n hμng ®Òu ®−îc ¸p dông hai
lo¹i thñ tôc kiÓm so¸t: KiÓm so¸t phßng ngõa vμ kiÓm
so¸t ph¸t hiÖn?
x
5. C¸c lo¹i nghiÖp vô nμo sau ®©u ®−îc ng©n hμng ®Æc
biÖt chó träng khi thiÕt lËp c¸c thñ tôc kiÓm so¸t
- Giao dÞch x
- Ng©n quü x
- TÝn dông x Träng t©m cña
ng©n hμng
- KÕ to¸n x
- Kinh doanh ngo¹i hèi x
- Thanh to¸n quèc tÕ x
2. KiÓm so¸t néi bé trong m«i tr−êng tin häc
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
1. Cã nh÷ng chÝnh s¸ch vμ thñ tôc b»ng v¨n b¶n vÒ b¶o
mËt hÖ thèng th«ng tin m¸y tÝnh hay kh«ng?
x
2. Cã nh÷ng thñ tôc kiÓm so¸t vËt chÊt thÝch hîp nh»m
h¹n chÕ c¸c c¸ nh©n tiÕp cËn phßng IT hay kh«ng?
x
3. C¸c lËp tr×nh viªn cã bÞ h¹n chÕ truy cËp vμo nh÷ng
ch−¬ng tr×nh øng dông, ng«n ng÷ ®iÒu khiÓn c«ng viÖc
vμ c¸c tËp tin d÷ liÖu hiÖn sö dông hay kh«ng?
Kh«ng râ
4. Cã th− viÖn d÷ liÖu ®−îc thiÕt lËp nh»m ®¶m b¶o c¸c
lËp tr×nh viªn kh«ng sö dông c¸c tËp tin d÷ liÖu vμ
nh÷ng ch−¬ng tr×nh hiÖn ®ang sö dông hay kh«ng?
Kh«ng râ
5. C¸c nh©n viªn vËn hμnh m¸y tÝnh cã bÞ giíi h¹n truy
cËp vμo nh÷ng ch−¬ng tr×nh nguån hay kh«ng?
x
6. Cã kiÓm so¸t chÆt chÏ c¸c ch−¬ng tr×nh tiÖn Ých cã kh¶
n¨ng thay ®æi d÷ liÖu mμ kh«ng ®Ó l¹i dÊu vÕt kiÓm
to¸n hay kh«ng? Cã thiÕt kÕ ch−¬ng tr×nh ®Ó ghi nhËn
l¹i viÖc sö dông ch−¬ng tr×nh nμy ®Ó ng−êi qu¶n lý
x
105
kiÓm tra hay kh«ng?
7. Cã phÇn mÒm kiÓm so¸t nh»m h¹n chÕ ®èi t−îng truy
cËp, ch−¬ng tr×nh cã thÓ sö dông vμ d÷ liÖu cã thÓ truy
cËp hay kh«ng?
x
8. Cã kiÓm so¸t mËt khÈu nh»m ®¶m b¶o chóng lu«n
®−îc b¶o mËt vμ lu«n ®−îc thay ®æi hay kh«ng?
x
9. TÊt c¶ c¸c sù kiÖn quan träng (vi ph¹m tÝnh b¶o mËt,
sö dông phÇn mÒm bÞ h¹n chÕ…) ®Òu ®−îc ghi nhËn vμ
®iÒu tra tøc thêi bëi mét nhμ qu¶n lý cã thÈm quyÒn
hay kh«ng?
Kh«ng râ
10. Cã hÖ thèng sao l−u d÷ liÖu dù phßng? x
11. HÖ thèng th«ng tin xö lý nghiÖp vô b»ng m¸y tÝnh cã
®−îc cËp nhËt kÞp thêi kh«ng?
x
12. Gi÷a c¸c chi nh¸nh trong hÖ thèng cña Ng©n hμng cã
thÓ truy cËp vμ chia sÎ th«ng tin vÒ c¬ së d÷ liÖu cña
kh¸ch hμng ®−îc kh«ng?
x
13. Cã ®Çy ®ñ c¸c tμi liÖu hÖ thèng cho ng−êi qu¶n lý vμ
sö dông?
x
IV. TH¤NG TIN Vμ TRUYÒN TH¤NG
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN
XÐT
1. Nhμ qu¶n lý cã ®−îc cung cÊp ®Çy ®ñ vμ kÞp thêi c¸c
th«ng tin bªn trong vμ bªn ngoμi nh»m phôc vô cho
viÖc thiÕt lËp môc tiªu vμ ph©n tÝch ho¹t ®éng?
x
2. Th«ng tin cã ®−îc cung cÊp cho ®óng ®èi t−îng (®Çy
®ñ, mang tÝnh tæng hîp, ®i th¼ng vμo cèt lâi vÊn ®Ò vμ
kÞp thêi) ®Ó nhμ qu¶n lý cã thÓ gi¸m s¸t cã hiÖu qu¶ vμ
cã hμnh ®éng cÇn thiÕt?
x
3. Ng©n hμng cã kÕ ho¹ch chiÕn l−îc vÒ viÖc x©y dùng,
ph¸t triÓn vμ cËp nhËt hÖ thèng th«ng tin kh«ng?
x
4. ChiÕn l−îc vÒ hÖ thèng th«ng tin cã kÕt nèi víi chiÕn
l−îc tæng thÓ cña Ng©n hμng vμ cã thÓ ph¶n øng nhanh
víi môc tiªu chung vμ môc tiªu cña tõng ho¹t ®éng
kh«ng?
Kh«ng
râ
5. HÖ thèng trao ®æi th«ng tin gi÷a c¸c cÊp ®−îc thùc
hiÖn nh− thÕ nμo?
Th«ng qua m¹ng néi
bé
6. Tån t¹i kªnh th«ng tin hiÖu qu¶ gi÷a cÊp trùc tiÕp vμ
nh©n viªn, gi÷a cÊp qu¶n lý cao h¬n vμ nh©n viªn
kh«ng?
x
7. ViÖc truyÒn ®¹t th«ng tin trong Ng©n hμng cã ®−îc
xuyªn suèt, thÝch hîp, ®Çy ®ñ vμ kÞp thêi ®Ó mäi ng−êi
cã thÓ hiÓu vμ lμm trßn tr¸ch nhiÖm cña m×nh kh«ng?
x
8. Cã c¸c biÖn ph¸p ®¶m b¶o chÊt l−îng cña hÖ thèng
th«ng tin kÕ to¸n kh«ng?
x
9. Sù lÜnh héi cña nhμ qu¶n lý ®èi víi c¸c ®Ò xuÊt cña cÊp
d−íi th−êng nh− thÕ nμo?
CÊp d−íi ph¶n ¶nh
lªn cÊp trªn trùc tiÕp,
nÕu kh«ng ®−îc gi¶i
106
quyÕt th× ph¶n ¶nh
lªn cÊp cao h¬n
10. HÖ thèng trao ®æi th«ng tin gi÷a c¸c nhμ qu¶n trÞ cÊp
cao víi kh¸ch hμng ®−îc thùc hiÖn ra sao? Sù ph¶n håi
cña kh¸ch hμng ®−îc thùc hiÖn qua kªnh th«ng tin
nμo?
KH kh«ng tiÕp xóc
trùc tiÕp nh−ng cã thÓ
ph¶n ¶nh qua hép th−
gãp ý
11. Hμnh ®éng cña nhμ qu¶n trÞ tr−íc c¸c ph¶n håi cña
kh¸ch hμng ra sao?
Nghiªn cøu vμ gi¶i
quyÕt
V. GI¸M S¸T
TR¶ LêI M¤ T¶
Cã KH¤NG
NHËN XÐT
1. Toμn bé quy tr×nh ho¹t ®éng cña Ng©n hμng ®Òu ®−îc
gi¸m s¸t vμ ®iÒu chØnh khi cÇn thiÕt? x
2. ViÖc gi¸m s¸t th−êng xuyªn ®−îc thùc hiÖn th«ng qua
ý kiÕn ®ãng gãp cña kh¸ch hμng, c¸c cæ ®«ng hoÆc
xem xÐt c¸c ho¹t ®éng vμ ph¸t hiÖn c¸c yÕu tè bÊt
th−êng?
x
3. Gi¸m s¸t ®Þnh kú th«ng qua c¸c cuéc kiÓm to¸n do
kiÓm to¸n néi bé hoÆc kiÓm to¸n ®éc lËp thùc hiÖn
x
Xin ch©n thμnh c¶m ¬n Quý Ng©n hμng!!!