Giống gà và kỹ thuật chọn giống

Chuyªn ®Ò 1 gièng gµ vµ kü thuËt chon gièng Giíi thiÖu mét sè gièng gµ nu«i phæ biÕn ë n−íc ta Gièng gμ néi. Gμ ri Nguån gèc: - §−îc chän läc vµ thuÇn ho¸ tõ gµ rõng. §Æc ®iÓm ngo¹i h×nh: - Gµ m¸i: L«ng nhiÒu mµu chñ yÕu lµ mµu vµng nh¹t (vµng r¬m) ®iÓm c¸c ®iÓm ®en ë cæ c¸nh vµ ®u«i. - Gµ trèng: Bé l«ng sÆc sì nhiÒu mµu, phæ biÕn nhÊt lµ l«ng mµu vµng ®Ëm vµ ®á tÝa ë cæ, ®u«i, c¸nh, ngùc; ë ®u«i cßn ®iÓm c¸c l«ng xanh ®en. - Mµo cña gµ m¸i vµ gµ trèng cã nhiÒu d¹ng kh¸c nhau, trong ®ã phæ biÕn lµ mµo cê, cã nhiÒu khÝa r¨ng c−a. - Ch©n vµ da cña gµ trèng, gµ m¸i ®Òu vµng nh¹t. ChØ tiªu n¨ng suÊt: - Khèi l−îng tr−ëng thµnh: Trèng: 1,8 - 2,2 kg; m¸i: 1,2 - 1,4 kg. - Tuæi ®Î qu¶ trøng ®Çu tiªn: 135 - 140 ngµy (19 - 20 tuÇn tuæi) - S¶n l−îng trøng: 90 - 125 qu¶/m¸i/n¨m. - ChÊt l−îng thÞt: ThÞt th¬m ngon. Gμ mÝa Nguån gèc: - X· §−êng L©m, S¬n T©y, Hµ T©y. §Æc ®iÓm ngo¹i h×nh: - Gµ m¸i: L«ng mµu n©u thÉm pha lÉn l«ng phít tr¾ng ë bông, th©n m×nh ng¾n, ngùc réng nh−ng kh«ng s©u, cã yÕm ë ngùc; mµo h×nh cê, cã nhiÒu khÝa h×nh r¨ng c−a. - Gµ trèng cã 3 mµu l«ng: N©u ®Ëm; ®á tÝa vµ xanh ®en; mµo d−íi to vµ dµi, mµu ®á t−¬i; cæ dµi h¬i cong. ChØ tiªu n¨ng suÊt: - Khèi l−îng gµ tr−ëng thµnh: Trèng: 3,0 - 3,5 kg; m¸i: 2,5 - 3,0 kg. - Tuæi ®Î qu¶ trøng ®Çu tiªn: 180 - 200 ngµy (26 - 28 tuÇn tuæi) - S¶n l−îng trøng: 60 - 65 qu¶/m¸i/n¨m. - ChÊt l−îng thÞt kÐm gµ Ri. Gμ §«ng T¶o VÞt cá Khakhicampbell Nguån gèc: - X· §«ng T¶o, x· CÊp TiÕn, huyÖn Kho¸i Ch©u, tØnh H−ng Yªn. §Æc ®iÓm ngo¹i h×nh: - Gµ m¸i: Mµu l«ng toµn th©n vµng nh¹t, hoÆc tr¾ng ®ôc; mµo cã nô mµu ®á. - Gµ trèng: Mµu l«ng ®en bãng pha lÉn vµng nh¹t, hoÆc ®á thÉm; ®Çu, cæ to ng½n, ngùc s©u réng, th©n h×nh cã khèi vu«ng; vïng ngùc vµ bông Ýt l«ng, da dµy mµu ®á; ch©n to, cã 3 hµng v¶y xï x× mµu ®á nh¹t; th©n h×nh ch¾c nÞch, ®i l¹i chËm ch¹p. ChØ tiªu n¨ng suÊt: - Khèi l−îng gµ tr−ëng thµnh: Trèng: 3,5 - 4,0 kg; m¸i: 3,0 - 3,5 kg. - Tuæi ®Î qu¶ trøng ®Çu tiªn: 200 - 215 ngµy - S¶n l−îng trøng: 50 - 60 qu¶/m¸i/n¨m. - Tû lÖ trøng cã ph«i vµ Êp në thÊp. - ChÊt l−îng thÞt thí thÞt th«, mµu ®á. Gμ Hå Nguån gèc: - Lµng Hå, x· Song Hå, huyÖn ThuËn Thµnh, tØnh B¾c Ninh. - §Æc ®iÓm ngo¹i h×nh: - Gµ m¸i l«ng mµu tr¾ng ®ôc toµn th©n: TÇm vãc to c©n ®èi; mµo nô. - Gµ trèng cã 3 mµu l«ng ®iÓn h×nh: S¾c tÝa ë cæ, xanh vµ ®en xen kÏ ë l−ng vµ mµu mËn chÝn; ®Çu to, th«; ngùc në, l−ên dµi, bông Ýt l«ng mµu da ®á; ch©n cao, to, xï x× cã 3 - 4 hµng v¶y mµu ®á nh¹t; mµo nô; th©n h×nh to, d¸ng ®i nÆng nÒ. ChØ tiªu n¨ng suÊt: - Khèi l−îng gµ tr−ëng thµnh: Trèng: 3,5 - 4,0 kg; m¸i: 3,0 - 3,5 kg. - Tuæi ®Î qu¶ trøng ®Çu tiªn: 200 - 210 ngµy (6 - 7 th¸ng tuæi) - S¶n l−îng trøng: 50 - 60 qu¶/m¸i/n¨m. - Tû lÖ trøng cã ph«i vµ Êp në thÊp. Gièng gμ nhËp néi Gμ Tam Hoμng Nguån gèc: - Trung Quèc. §Æc ®iÓm ngo¹i h×nh: - Gµ m¸i: Mµu l«ng vµng ®Ëm; ch©n vµng, da vµng, mµo cã nhiÒu khøa r¨ng c−a; th©n h×nh c©n ®èi - Gµ trèng: Mµu l«ng vµng xen kÏ mµu ®á tÝa ë cæ, ®u«i; ch©n vµng, da vµng; mµo cê nhiÒu khÝa r¨ng c−a. ChØ tiªu n¨ng suÊt gµ bè mÑ: - Khèi l−îng gµ m¸i 20 tuÇn tuæi: 1,7 - 2,1 kg. - Khèi l−îng gµ trèng 20 tuÇn tuæi: 2,8 - 3,2 kg. - Tuæi ®Î qu¶ trøng ®Çu tiªn: 23 - 25 tuÇn tuæi. - Tuæi ®Î cao nhÊt: 30 - 32 tuÇn tuæi. - S¶n l−îng trøng/68 tuÇn tuæi: 140 - 160 qu¶/m¸i. - Tû lÖ Êp në: 78 - 80% ChØ tiªu n¨ng suÊt gµ thÞt ®Õn 12 tuÇn tuæi: - Khèi l−îng: 1,7 - 2,2 kg. - Tiªu tèn thøc ¨n/kg t¨ng träng: 2,8 - 3,0 kg - ChÊt l−îng thÞt: MÒm ngon Gμ L−¬ng Ph−îng Nguån gèc: - Trung Quèc. §Æc ®iÓm ngo¹i h×nh: - Gµ m¸i: Mµu l«ng vµng nh¹t, cã ®èm ®en ë cæ, c¸nh; mµo vµ tÝch tai ph¸t triÓn, mµu ®á t−¬i; mµu da, má vµ ch©n vµng. - Gµ trèng: Bé l«ng sÆc sì nhiÒu mµu, s¾c tÝa ë cæ, n©u c¸nh d¸n ë l−ng, c¸nh; ®u«i mµu xanh ®en (t−¬ng tù gµ Ri); mµo, yÕm vµ tÝch tai ph¸t triÓn, mµu ®á t−¬i; da, má vµ ch©n cã mµu vµng nh¹t. ChØ tiªu n¨ng suÊt gµ bè mÑ: - Khèi l−îng gµ m¸i 20 tuÇn tuæi: 1,9 - 2,1 kg. - Khèi l−îng gµ trèng 20 tuÇn tuæi: 2,8 - 3,2 kg. - Tuæi ®Î qu¶ trøng ®Çu tiªn: 22 - 23 tuÇn tuæi. - Tuæi ®Î cao nhÊt: 29 - 31 tuÇn tuæi. - S¶n l−îng trøng/68 tuÇn tuæi: 150 - 170 qu¶/m¸i. - Tû lÖ Êp në: 80 - 85% ChØ tiªu n¨ng suÊt gµ thÞt ®Õn 12 tuÇn tuæi: - Khèi l−îng: 2,0 - 2,5 kg. - Tiªu tèn thøc ¨n/kg t¨ng träng: 3,0 - 3,2 kg - ChÊt l−îng thÞt: MÒm ngon Gμ Kabir Nguån gèc: - Israel. §Æc ®iÓm ngo¹i h×nh: - L«ng mµu c¸nh gi¸n; mµo cê; mµu da, ch©n vµng nh¹t. ChØ tiªu n¨ng suÊt gµ bè mÑ: - Khèi l−îng gµ m¸i 20 tuÇn tuæi: 2,1 - 2,2 kg. - Khèi l−îng gµ trèng 20 tuÇn tuæi: 3,0 - 3,2 kg. - Tuæi ®Î qu¶ trøng ®Çu tiªn: 24 tuÇn tuæi. - Tuæi ®Î cao nhÊt: 30 - 32 tuÇn tuæi. - S¶n l−îng trøng/68 tuÇn tuæi: 180 qu¶/m¸i. - Tû lÖ Êp në: 79 - 80% ChØ tiªu n¨ng suÊt gµ thÞt ®Õn 9 tuÇn tuæi: - Khèi l−îng: 2,2 - 2,4 kg. - Tiªu tèn thøc ¨n/kg t¨ng träng: 2,3 - 2,5 kg Gμ Sasso Nguån gèc: - Ph¸p. §Æc ®iÓm ngo¹i h×nh: - Gµ m¸i cã l«ng mµu ®á sÉm hoÆc n©u ®á; mµo cê; da, má vµ ch©n mµu vµng nh¹t. - Gµ trèng l«ng toµn th©n mµu ®á sÉm, l«ng cæ mµu ®á tÝa, mµo cê. ChØ tiªu n¨ng suÊt gµ bè mÑ: - Khèi l−îng gµ m¸i 20 tuÇn tuæi: 2,0 - 2,2 kg. - Khèi l−îng gµ trèng 20 tuÇn tuæi: 2,8 - 3,2 kg. - Tuæi ®Î qu¶ trøng ®Çu tiªn: 24 tuÇn tuæi. - Tuæi ®Î cao nhÊt: 30 - 32 tuÇn tuæi. - S¶n l−îng trøng/68 tuÇn tuæi: 185 qu¶/m¸i. - Tû lÖ Êp në: 85 - 87% ChØ tiªu n¨ng suÊt gµ thÞt ®Õn 9 tuÇn tuæi: - Khèi l−îng: 2,1 - 2,5 kg. - Tiªu tèn thøc ¨n/kg t¨ng träng: 2,5 - 2,7 kg Gμ ISA - JA 57 l«ng mμu Nguån gèc: - Ph¸p. §Æc ®iÓm ngo¹i h×nh: - Gµ m¸i cã l«ng mµu n©u nh¹t; da vµ ch©n mµu vµng nh¹t; mµo cê. - Gµ trèng cã l«ng mµu n©u sÉm, pha ®á tÝa ë cæ, c¸nh; mµu da vµ ch©n mµu vµng nh¹t, mµo cê. ChØ tiªu n¨ng suÊt gµ bè mÑ: - Khèi l−îng gµ m¸i 20 tuÇn tuæi: 1,7 - 1,8 kg. - Khèi l−îng gµ trèng 20 tuÇn tuæi: 2,8 - 3,2 kg. - Tuæi ®Î qu¶ trøng ®Çu tiªn: 21- 22 tuÇn tuæi. - Tuæi ®Î cao nhÊt: 31 - 32 tuÇn tuæi. - S¶n l−îng trøng/68 tuÇn tuæi: 210 qu¶/m¸i. - Tû lÖ Êp në: 85 - 87% ChØ tiªu n¨ng suÊt gμ thÞt ®Õn 9 tuÇn tuæi: - Khèi l−îng: 2,0 - 2,2 kg. - Tiªu tèn thøc ¨n/kg t¨ng träng: 2,5 - 2,7 kg B¶ng so s¸nh tæng hîp c¸c chØ tiªu n¨ng suÊt cña mét sè gièng gµ néi ChØ tiªu n¨ng suÊt Gièng gμ Khèi l−îng gμ tr−ëng thμnh (kg) Tuæi ®Î qu¶ trøng ®Çu tiªn (tuÇn) S¶n l−îng trøng (qu¶/m¸i/n¨m) ChÊt l−îng thÞt Gµ Ri Trèng: 1,8 - 2,2 M¸i: 1,2 - 1,4 135 - 140 ngµy (19 - 20 tuÇn) 90 - 125 ThÞt th¬m ngon Gµ MÝa Trèng: 3,0 - 3,5 M¸i: 2,5 - 3,0 180 - 200 ngµy (26 - 28 tuÇn) 60 - 65 KÐm gµ Ri Gµ §«ng T¶o Trèng: 3,5 - 4,0 M¸i: 3,0 - 3,5 200 - 215 ngµy (27 - 32 tuÇn) 50 - 60 Thí thÞt th«, mµu ®á Gµ Hå Trèng: 3,5 - 4,0 M¸i: 3,0 - 3,5 200 - 210 ngµy (27 - 32 tuÇn) 50 - 60 ChØ tiªu n¨ng suÊt cña gμ bè mÑ ChØ tiªu n¨ng suÊt cña gμ thÞt 9 tuÇn tuæi Gièng gμ Khèi l−îng gμ 20 tuÇn tuæi (kg) Tuæi ®Î qu¶ trøng ®Çu tiªn (tuÇn) Tuæi ®Î cao nhÊt (tuÇn) S¶n l−îng trøng/68 tuÇn tuæi (qu¶/m¸i) Tû lÖ Êp në (%) Khèi l−îng (kg) Tiªu tèn TA/1kg t¨ng träng (kg) Tam Hoµng M¸i: 1,7 - 2,1 Trèng: 2,8 - 3,2 23 - 25 30 - 32 140 - 160 78 - 80 1,7 - 2,2 2,8 - 3,0 L−¬ng Ph−îng M¸i: 1,9 - 2,1 Trèng: 2,8 - 3,2 22 - 23 29 - 31 150 - 170 80 - 85 2,0 - 2,5 3,0 - 3,2 Kabir M¸i: 2,1 - 2,2 Trèng: 3,0 - 3,2 24 30 - 32 180 79 - 80 2,2 - 2,4 2,3 - 2,5 Sasso M¸i: 2,0 - 2,2 Trèng: 2,8 - 3,2 24 30 - 32 185 85 - 87 2,1 - 2,5 2,5 - 2,7 Isa mµu M¸i: 1,7 - 1,8 Trèng: 2,8 - 3,2 21 - 22 31 - 32 210 85 - 87 2,0 - 2,2 2,5 - 2,7 Kü thuËt chän gièng Kü thuËt chän gµ con - Cã thÓ chän gµ con ngay lóc 1 ngµy tuæi. Nguyªn t¾c chän: Dùa vµo ®Æc ®iÓm ngo¹i h×nh §Æc ®iÓm ngo¹i h×nh cÇn chän Lo¹i bá nh÷ng con sau ®©y Khèi l−îng s¬ sinh lín L«ng b«ng, t¬i xèp Bông thon nhá, rèn kÝn M¾t to, s¸ng Ch©n bãng cøng c¸p, kh«ng dÞ tËt, ®i l¹i b×nh th−êng Hai má khÐp kÝn Khèi l−îng qu¸ bÐ L«ng dÝnh −ít Bông nÆng, hë rèn HËu m«n dÝnh ph©n KhoÌo ch©n VÑo má C¸ch chän - Chän nh÷ng con nªu trªn theo tr×nh tù sau ®©y: - B¾t lÇn l−ît tõng con vµ cÇm gµ trªn tay, quan s¸t toµn diÖn tõ l«ng, ®Çu, cæ, ch©n bông vµ hËu m«n ®Ó ph¸t hiÖn c¸c khuyÕt tËt. - Sau ®ã th¶ gµ ®Ó quan s¸t d¸ng ®i l¹i. - Lo¹i nh÷ng con kh«ng ®¹t yªu cÇu. Kü thuËt chän gμ hËu bÞ Cã hai thêi ®iÓm chän: - Lóc 6 tuÇn tuæi. - Lóc 20 tuÇn tuæi. Nguyªn t¾c chän: - Dùa vµo ®Æc ®iÓm ngo¹i h×nh vµ khèi l−îng c¬ thÓ. Nh÷ng ®Æc ®iÓm ngo¹i h×nh cña gµ m¸i hËu bÞ cã kh¶ n¨ng ®Î tèt vµ ®Î kÐm. §Æc ®iÓm Gµ m¸i hËu bÞ tèt Gµ m¸i hËu bÞ xÊu §Çu M¾t Má Mµo vµ tÝch tai Th©n Bông Ch©n L«ng TÝnh t×nh Réng, s©u To, s¸ng Ng¾n, ch¾c Ph¸t triÓn, t−¬i mµu Dµi, s©u, réng Ph¸t triÓn, kho¶ng c¸ch gi÷a cuèi x−¬ng l−ìi h¸i vµ x−¬ng h¸ng réng Mµu vµng, bãng, ngãn ch©n ng¾n Mµu s¸ng, bãng, m−ît Nhanh nhÑn HÑp dµi Nhá, nh¹t mµu Dµi, m¶nh Nhá, nhît nh¹t HÑp, ng¾n n«ng KÐm ph¸t triÓn, kho¶ng c¸ch gi÷a cuèi x−¬ng l−ìi h¸i vµ x−¬ng h¸ng hÑp Mµu nhît nh¹t, th« r¸p, ngãn ch©n dµi X¬ x¸c, kÐm ph¸t triÓn D÷ tîn, hoÆc uÓ o¶i Kü thuËt chän gμ m¸i ®Î - Trong qu¸ tr×nh nu«i d−ìng gµ m¸i ®Î cÇn ®Þnh kú ®Ó lo¹i th¶i nh÷ng c¸ thÓ ®Î kÐm nh»m tiÕt kiÖm thøc ¨n. - Nguyªn t¾c chän: Dùa vµo ®Æc ®iÓm ngo¹i h×nh: Mµo, kho¶ng c¸ch gi÷a x−¬ng l−ìi h¸i vµ x−¬ng h«ng, lç huyÖt, bé l«ng ….. §Æc ®iÓm Gµ m¸i ®Î tèt Gµ m¸i ®Î xÊu Mµo vµ tÝch tai Kho¶ng c¸ch gi÷a 2 x−¬ng h¸ng Lç huyÖt Bé l«ng Mµu s¾c má, ch©n To mÒm, mµu ®á t−¬i Réng ®Æt lät 2 - 3 ngãn tay −ít, cö ®éng, mµu nh¹t. Kh«ng thay l«ng c¸nh hµng thø nhÊt. Mµu vµng cña má, ch©n nh¹t dÇn theo thêi gian ®Î. Nhá, nhît nh¹t, kh« HÑp, chØ ®Æt lät 1 ngãn tay Kh«, bÐ, Ýt cö ®éng. §· thay nhiÒu l«ng c¸nh ë hµng thø nhÊt. Mµu vµng vÉn gi÷ nguyªn. KiÓm tra gμ m¸i ®Î hay kh«ng Muèn biÕt gµ m¸i ®Î hay kh«ng th× kiÓm tra kho¶ng c¸ch gi÷a cuèi x−¬ng l−ìi h¸i vµ x−¬ng h¸ng. - NÕu ®Ó võa 4 ngãn tay lµ gµ ®ang ®Î. - NÕu chØ ®Ó võa 2 ngãn tay lµ gµ kh«ng ®Î Chuyªn ®Ò 2 Thøc ¨n vµ nhu cÇu dinh d−ìng cho gµ th¶ v−ên Thøc ¨n cña gµ th¶ v−ên C¸c nguyªn liÖu dïng lµm thøc ¨n cho gµ ®−îc chia thµnh 4 nhãm chÝnh: Nhãm thøc ¨n giμu n¨ng l−îng - Lµ nguyªn liÖu thøc ¨n cã gi¸ trÞ n¨ng l−îng cao (trªn 2500 Kcal/kg nguyªn liÖu) - Dïng cho c¸c ho¹t ®éng sèng: vËn ®éng, thë, tiªu ho¸ …. - Dïng ®Ó t¹o s¶n phÈm. - C¸c lo¹i nguyªn liÖu trong nhãm thøc ¨n giµu n¨ng l−îng gåm cã: H¹t ngò cèc vµ s¶n phÈm phô: Thãc, ng«, tÊm, c¸m g¹o, khoai, s¾n …. Nhãm thøc ¨n giμu ®¹m - Lµ nhãm nguyªn liÖu thøc ¨n cã hµm l−îng ®¹m cao. - Dïng ®Ó t¹o thµnh ®¹m cña c¬ thÓ. - NÕu thõa ®¹m theo nhu cÇu, gµ sö dông kh«ng hiÖu qu¶, sÏ bÞ l·ng phÝ - C¸c nguyªn liÖu trong nhãm thøc ¨n giµu ®¹m: Nguån gèc thùc vËt: §Ëu t−¬ng, võng, l¹c, vµ c¸c lo¹i kh« dÇu …. - Nguån gèc ®éng vËt: C¸, t«m, bét c¸, bét t«m, bét thÞt, bét nhéng t»m, giun ®Êt, mèi, dßi …. Nhãm thøc ¨n giμu kho¸ng - Lµ nhãm nguyªn liÖu thøc ¨n cã hµm l−îng c¸c chÊt kho¸ng cao. - Tham gia t¹o x−¬ng. - C¸c nguyªn liÖu trong nhãm thøc ¨n giµu kho¸ng: Bét ®¸, bét vá don, vá cua, vá èc, vá trøng, bét x−¬ng…. Nhãm thøc ¨n giμu vitamin - Lµ nhãm nguyªn liÖu cã nhiÒu vitamin. - RÊt cÇn thiÕt cho søc khoÎ ®éng vËt. - C¸c nguyªn liÖu trong nhãm thøc ¨n giµu vitamin: C¸c lo¹i rau t−¬i, cá, l¸ c©y …. c¸c lo¹i vitamin vµ premix kho¸ng. Hμm l−îng ®¹m, n¨ng l−îng trao ®æi (NLT§), can xi vμ phèt pho cña mét sè lo¹i nguyªn liÖu thøc ¨n. Tªn nguyªn liÖu NLT§ §¹m (%) Ca (%) P (%) Ng« 3300 9,0 0,22 0,30 TÊm 3.300 8,5 0,13 0,34 C¸m g¹o 2500 13,0 0,17 1,65 Thãc 2680 7,0 0,22 0,27 Bét s¾n 3100 2,9 0,25 0,16 Kh« ®Ëu t−¬ng 2600 42,0 0,28 0,65 Kh« dÇu l¹c 2700 42,0 0,48 0,53 Kh« bét ®Ëu t−¬ng rang 3.300 39,0 0,23 0,63 Bét c¸ lo¹i 1 2.600 55,0 5,00 2,50 Bét c¸ lo¹i 2 2.450 40,0 7,30 1,70 Bét moi biÓn 2.450 60,0 3,0 1,5 Bét tÐp ®ång 2.480 62,0 4,3 1,8 Bét ghÑ 1.450 28,0 12,0 1,2 Dicanxi phèt ph¸t - - 24,8 17,4 Bét c¸ - - 30,0 Bét vá sß - - 33,2 nhu cÇu dinh d−ìng cña gµ th¶ v−ên Nhu cÇu dinh d−ìng cña gμ thÞt th¶ v−ên Nhu cÇu dinh d−ìng ®−îc tÝnh theo 3 giai ®o¹n: - Giai ®o¹n gµ con: 0 - 4 tuÇn tuæi. - Giai ®o¹n gµ giß: 5 - 8 tuÇn tuæi. - Giai ®o¹n vç bÐo: Tõ 9 tuÇn tuæi - xuÊt b¸n. Giai ®o¹n ChØ tiªu 0 - 4 tuÇn tuæi 5 - 8 tuÇn tuæi Tõ 9 tuÇn tuæi - xuÊt b¸n N¨ng l−îng trao ®æi tèi thiÓu (Kcal/kg) 2.900 3.000 3.100 §¹m tèi thiÓu (%) 20% 18% 16% Ca (%) 1,1 % 1,1 % 1,1% P (%) 0,6 0,6 0,6 Nhu cÇu dinh d−ìng cña gμ sinh s¶n th¶ v−ên Gµ hËu bÞ cho ¨n h¹n chÕ ®Ó kh«ng bÞ gÇy qu¸ vµ còng kh«ng bÐo qu¸ v× gµ qu¸ gÇy ®Î muén vµ trøng Ýt, gµ bÐo qu¸ sÏ bÞ "n©n sæi" vµ ®Î Ýt trøng. Nhu cÇu dinh d−ìng tÝnh theo 3 giai ®o¹n: - Gµ con: 0 - 6 tuÇn tuæi. - Gµ hËu bÞ: 7 - 20 tuÇn tuæi. - Gµ ®Î: Tõ 21 tuÇn tuæi trë ®i. Giai ®o¹n ChØ tiªu 0 - 6 tuÇn tuæi 7 - 20 tuÇn tuæi Tõ 21 tuÇn tuæi - xuÊt b¸n N¨ng l−îng trao ®æi tèi thiÓu (Kcal/kg) 2.900 2.750 2.750 §¹m tèi thiÓu (%) 18% 15% 17.5% Ca (%) 1 1 % 4% P (%) 0,6 0,5 0,6 Chuyªn ®Ò 3 kü thuËt phèi trén thøc ¨n cho gµ th¶ v−ên Dïng ph−¬ng ph¸p « vu«ng ®Ó tÝnh thµnh phÇn thøc ¨n hçn hîp. % ®¹m cña nguyªn liªu giµu ®¹m (a) Tû lÖ nguyªn liÖu giµu n¨ng l−îng (c - b) Tû lÖ ®¹m cÇn tÝnh (C) % ®¹m cña nguyªn liªu giµu n¨ng l−îng (b) Tû lÖ nguyªn liÖu giµu ®¹m (a - c) Nh÷ng l−u ý khi ¸p dông ph−¬ng ph¸p h×nh vu«ng - Khi cã tõ 2 lo¹i nguyªn liÖu thøc ¨n giµu ®¹m hoÆc giµu n¨ng l−îng trë lªn th× hµm l−îng ®¹m hoÆc n¨ng l−îng ®−îc tÝnh lµ trung b×nh cña c¸c nguyªn liÖu ®ã. VÝ dô: - Phèi trén khÈu phÇn thøc ¨n cho gµ thÞt tõ 5 - 8 tuÇn tuæi dùa trªn yªu cÇu vÒ ®¹m. - Nguyªn liÖu: C¸m g¹o (13% ®¹m); bét ®Ëu t−¬ng rang (39% ®¹m). - Yªu cÇu vÒ ®¹m cña gµ thÞt giai ®o¹n 5 - 8 tuÇn tuæi: 18 %. Bét ®Ëu t−¬ng rang (a = 39% ®¹m) PhÇn bét ®Ëu t−¬ng ( 18 - 13 = 5) Tû lÖ ®¹m cÇn tÝnh (C) c¸m g¹o (b = 13%) PhÇn c¸m g¹o (39 - 18 = 21) - Tû lÖ phÇn tr¨m bét ®Ëu t−¬ng rang lµ: (5 x 100)/26 = 19,2 % - Tû lÖ phÇn tr¨m c¸m g¹o lµ: 921 x 100)/26 = 80,8 % - KÕt qu¶: Trong hçn hîp thøc ¨n cho gµ thÞt 5 - 8 tuÇn tuæi cã: - 21 phÇn c¸m g¹o (80,8%) - 5 phÇn bét ®Ëu t−¬ng rang (19,2%) - Ngoµi ra cÇn bæ sung thªm nguyªn liÖu giµu vitamin vµ kho¸ng (primix) C¸ch tÝnh gi¸ thµnh cña thøc ¨n hçn hîp Môc ®Ých: - Chän ®−îc c«ng thøc phèi trén rÎ nhÊt mµ vÉn ®¶m b¶o nhu cÇu dinh d−ìng cña gµ. C«ng thøc tÝnh: (Gi¸ nguyªn liÖu 1 x %) + ( Gi¸ nguyªn liÖu 2 x %) + … Gi¸ thµnh cña thøc ¨n = hçn hîp 100 VÝ dô: TÝnh gi¸ thµnh 1 kg hçn hîp thøc ¨n cho gµ thÞt giai ®o¹n 5 - 8 tuÇn tuæi khi sö dông nguyªn liÖu s½n cã ë ®Þa ph−¬ng: C¸m g¹o vµ bét ®Ëu t−¬ng. Yªu cÇu hµm l−îng ®¹m lµ 18% Gi¸ cña nguyªn liÖu nµy lµ: C¸m g¹o: 2000 ®ång/kg; Bét ®Ëu t−¬ng: 4.500 ®ång/kg. Tû lÖ c¸c lo¹i nguyªn liÖu trong hçn hîp thøc ¨n lµ: - 80,8 % phÇn c¸m g¹o; - 19,2 % phÇn bét ®Ëu t−¬ng. Dùa theo c«ng thøc trªn, gi¸ thµnh cña 1 kg thøc ¨n hçn hîp lµ: (2.000 ®ång/kg x 80,8) + ( 4.500 ®ång/kg x 19,2) = 2.480 ®ång/kg hçn hîp 100 Kü thuËt phèi trén thøc ¨n Yªu cÇu nguyªn liÖu - Nguyªn liÖu ph¶i ®¶m b¶o chÊt l−îng: Cã mïi th¬m ®Æc tr−ng, kh«ng bÞ Èm mèc, kh«ng cã mïi l¹, kh«ng vãn côc vµ kh«ng lÉn t¹p chÊt - §èi víi mét sè nguyªn liÖu ph¶i s¬ chÕ tr−íc ®Ó dÔ tiªu ho¸. VÝ dô: §Ëu t−¬ng ph¶i rang chÝn tr−íc khi nghiÒn ….. - NghiÒn nhá c¸c lo¹i nguyªn liÖu thøc ¨n tr−íc khi trén. C¸ch trén thøc ¨n - §æ dµn ®Òu c¸c lo¹i nguyªn liÖu ®· nghiÒn theo thø tù: Lo¹i nhiÒu ®æ tr−íc, lo¹i Ýt ®æ sau. - §èi víi c¸c lo¹i nguyªn liÖu cã khèi l−îng Ýt (premix) ph¶i trén tr−íc víi mét l−îng Ýt bét ng« hoÆc c¸m g¹o sau ®ã míi trén dÇn víi c¸c nguyªn liÖu kh¸c ®Ó ®¶m b¶o trén ®Òu trong hçn hîp thøc ¨n. - Dïng xÎng hoÆc tay trén thËt ®Òu cho ®Õn khi thøc ¨n cã mµu s¾c ®ång nhÊt. - Sau ®ã cho gµ ¨n dÇn. Kh«ng ®Ó thøc ¨n ®· trén qu¸ 5 ngµy. - §Ó thøc ¨n lªn gi¸ kª c¸ch xa t−êng vµ nÒn nhµ, kh«ng ®Ó vµo chç qu¸ kÝn hoÆc Èm −ít. - Phèi trén thøc ¨n cho gµ th¶ v−ên dùa trªn nguyªn liÖu s½n cã cña ®Þa ph−¬ng. Phèi trén thøc ¨n cho gµ thÞt - Thu nhËp vµ gi¸ c¸c lo¹i thøc ¨n cho gµ s½n ë ®Þa ph−¬ng - Dïng ph−¬ng ph¸p « vu«ng vµ yªu cÇu dinh d−ìng cña gµ thÞt th¶ v−ên ®Ó phèi trén thøc ¨n cho c¸c giai ®o¹n nu«i kh¸c nhau. Tû lÖ thøc ¨n trong khÈu phÇn C¸c thøc ¨n nguyªn liÖu s½n cã ë ®Þa ph−¬ng Gi¸ nguyªn liÖu (®ång/kg) 0 - 4 tuÇn tuæi 4 - 8 tuÇn tuæi Tõ 8 tuÇn tuæi ®Õn xuÊt b¸n Gi¸ nguyªn liÖu trong 1 kg thøc ¨n hçn hîp (®ång/kg) Nguyªn liÖu 1 Nguyªn liÖu 2 ………….. Tæng céng Phèi trén thøc ¨n cho gμ sinh s¶n - Thu nhËp tªn vµ gi¸ c¸c lo¹i thøc ¨n cho gµ s½n cã ë ®Þa ph−¬ng. - Dïng ph−¬ng ph¸p « vu«ng vµ yªu cÇu dinh d−ìng cña gµ sinh s¶n th¶ v−ên ®Ó phèi trén thøc ¨n cho giai ®o¹n nu«i kh¸c nhau. Tû lÖ thøc ¨n trong khÈu phÇn C¸c thøc ¨n nguyªn liÖu s½n cã ë ®Þa ph−¬ng Gi¸ nguyªn liÖu (®ång/kg) 0 - 6 tuÇn tuæi 7 - 20 tuÇn tuæi Tõ 20 tuÇn tuæi trë ®i Gi¸ nguyªn liÖu trong 1 kg thøc ¨n hçn hîp (®ång/kg) Nguyªn liÖu 1 Nguyªn liÖu 2 ………….. Tæng céng Chuyªn ®Ò 4 chuång, dông cô ch¨n nu«i vµ v−ên ch¨n th¶ Chuång gµ §Æc ®iÓm x©y dùng chuång - VÞ trÝ cao r¸o, dÔ tho¸t n−íc. - H−íng §«ng Nam hoÆc Nam lµ tèt nhÊt, tr¸nh giã §«ng B¾c thæi trùc tiÕp vµo chuång. - Kh«ng nªn x©y dùng chuång gµ chung víi chuång lîn vµ chuång tr©u bß. - Trång c©y xanh xung quanh v−ên t¹o bãng m¸t. Yªu cÇu kü thuËt cña chuång nu«i gμ - Ph¶i s¹ch sÏ, tho¸ng, kh« r¸o, Êm ¸p vÒ mïa ®«ng, m¸t vÒ mïa hÌ. - Phßng ®−îc chån, chã, chuét … - KiÓu chuång phï hîp víi môc ®Ých, ®iÒu kiÖn kinh tÕ gia ®×nh vµ diÖn tÝch mÆt b»ng. Mét sè kiÓu chuång nu«i gμ KiÓu chuång th« s¬ Môc ®Ých: Dïng nu«i gµ víi quy m« nhá. §Æc ®iÓm: - KiÓu chuång ®a d¹ng. - §−îc lµm b»ng c¸c lo¹i vËt liÖu s½n cã rÎ tiÒn nh− tre, gç, nøa …. - KÝch th−íc tuú thuéc vµo sè l−îng gµ nu«i. Chuång 2 m¸i b¸n kiªn cè. Môc ®Ých: Dïng ®Ó nu«i gµ víi quy m« võa. §Æc ®iÓm: - 2 m¸i cã ®é cao b»ng nhau hoÆc lÖch nhau 0,5 m. - §−îc x©y dùng b»ng c¸c lo¹i vËt liÖu rÎ tiÒn nh− tre, gç, nøa. - Xung quanh chuång ®−îc che ch¾n b»ng c¸c dãng nøa, tre (cã thÓ b»ng l−íi s¾t) - Hai ®Çu håi cã thÓ x©y g¹ch. - MÆt tr−íc vµ mÆt sau cÇn cã rÌm tr¸nh m−a, giã. - M¸i chuång ®−îc lîp b»ng ngãi, phibroximang, r¬m r¹ hoÆc l¸ cä …. - KÝch th−íc chuång phô thuéc vµo quy m« ®µn gµ vµ mÆt b»ng x©y dùng: - ChiÒu cao tèi thiÓu cña m¸i tr−íc: 2,5 m - ChiÒu cao tèi thiÓu cña m¸i sau: 2,0 m. - ChiÒu réng chuång: 2,5 - 3,0 m - ChiÒu dµi mçi « chuång: 3 - 3,5 m. Chuång 2 tÇng m¸i. Môc ®Ých: Chuång nu«i cã t¸c dông chèng nãng th−êng dïng ®Ó nu«i gµ bè mÑ. §Æc ®iÓm: - Chuång cã hai tÇng m¸i (m¸i chång diªm) ®Ó kh«ng khÝ nãng trong chuång nu«i dÔ dµng tho¸t ra ngoµi. - Khung chuång cã thÓ lµm b»ng thÐp, gç tre, hoÆc luång. - M¸i lîp b»ng t«n hoÆc phi bro xi mang. - Hai ®Çu håi ®−îc x©y b»ng g¹ch. - MÆt tr−íc vµ mÆt sau chuång ®−îc che ch¾n b»ng l−íi m¾t c¸o, cã rÌm che m−a, n¾ng. - PhÝa d−íi x©y t−êng löng b»ng g¹ch víi ®é cao 0,4 - 0,6 m. - KÝch th−íc chuång nu«i: - §é cao m¸i tr−íc, m¸i sau: 2,2 - 2,5 m - §é cao tõ ®Ønh nãc chuång xuèng nÒn chuång: 3,0 - 3,5 m. - ChiÒu réng chuång: 5,0 - 6,0 m. - ChiÒu dµi mçi « chuång: 5,0 - 6,0 m. dông cô ch¨n nu«i gµ M¸ng ¨n Yªu cÇu kü thuËt - Lµm b»ng c¸c vËt liÖu kh«ng thÊm n−íc, kh«ng g©y ®éc h¹i cho gµ. - H×nh d¸ng, kÝch th−íc phï hîp víi ®é tuæi cña ®µn gµ. - Ng¨n ®−îc gµ nh¶y vµo bíi thøc ¨n. - DÔ dµng cä röa, vÖ sinh. C¸c lo¹i m¸ng - M¸ng ¨n cho gµ con cã thÓ sö dông mÑt tre, khay nhùa. - M¸ng ¨n cho gµ lín cã thÓ lµm tõ èng tre. èng b−¬ng cã chiÒu dµi 1,0 - 1,5 m, ®−îc khoÐt 1/3 phÝa trªn. - Mét sè m¸ng ¨n lµm b»ng nhùa b¸n s½n trªn thÞ tr−êng víi kÝch th−íc kh¸c nhau sö dông cho c¸c lo¹i gµ ë c¸c ®é tuæi kh¸c nhau. M¸ng uèng Yªu cÇu kü thuËt - Lµm b»ng c¸c vËt liÖu kh«ng thÊm n−íc, kh«ng ®éc h¹i cho gµ. - Gµ dÔ dµng uèng vµ cã ch¾n m¸ng kh«ng ®Ó gµ nhóng ch©n vµo. - §¶m b¶o dÔ vÖ sinh s¸t trïng. C¸c lo¹i m¸ng - Lµm tõ vËt liÖu s½n cã nh− hép nhùa ®ùng xµ phßng, èng tre, èng b−¬ng. - Mét sè m¸ng chôp lµm b»ng nhùa cã b¸n trªn thÞ tr−êng: Dung tÝch tõ 1,5 - 3,8 lÝt; dïng cho 50 - 80 gµ/m¸ng. æ ®Î vμ æ Êp Yªu cÇu kü thuËt - §¶m b¶o kh«ng réng qu¸ hoÆc nhá qu¸ ®Ó gµ c¶m thÊy kh«ng tho¶i m¸i. - DÔ dµng thu nhÆt trøng vµ kh«ng lµm trøng bÈn - §Æt chç Ýt ¸nh s¸ng, Ýt tiÕng ®éng. C¸c lo¹i æ ®Î - NÕu nu«i Ýt gµ cã thÓ dïng æ ®Î lµm b»ng ræ, r¸, thóng lãt r¬m kª trªn thµnh chuång. - NÕu nu«i víi quy m« lín, th× cÇn ph¶i lµm æ ®Î b»ng tre, nøa, cãt Ðp, gç, hoÆc t«n…. - KÝch th−íc mçi æ ®Î tham kh¶o nh− sau: + ChiÒu s©u mçi æ ®Î: 0,35 - 0.4 m + ChiÒu ngang: 0,4 - 0.45 m + ChiÒu cao: 0,4 - 0.45 m RÌm che Yªu cÇu kü thuËt - Che ch¾n ®−îc giã m−a cho ®µn gµ - Kh«ng thÊm n−íc, bÒn, dÔ dµng vÖ sinh. - KÝch th−íc rÌm che phô thuéc vµo kÝch th−íc chuång. C¸c lo¹i rÌm che - RÌm che cã thÓ lµm b¨ng bao t¶i døa, b»ng nilon tr¸nh nhùa, b»ng tÊm v¶i b¹t. C¸c lo¹i dông cô kh¸c C¸c lo¹i dông cô phôc vô cho b¶o qu¶n vµ phèi trén thøc ¨n: Thïng, ca ®Ó ®ong ®ùng thøc ¨n, c¸c lo¹i giÇn, sµng ®Ó sµng sÈy thøc ¨n tr−íc lóc bæ sung thøc ¨n míi vµo m¸ng. C¸c lo¹i dông cô phôc vô cho c«ng t¸c thó y vµ vÖ sinh chuång tr¹i: B¬m tiªm, èng ®ong ®Ó pha thuèc, dông cô chñng ®Ëu, cuèc xÎng, lång qu©y, chôp s−ëi …. V−ên th¶ gμ Yªu cÇu kü thuËt - DiÖn tÝch ch¨n th¶ tèi thiÓu lµ 2 - 5 m2/con. - Cã hµng rµo xung quanh b¶o vÖ ®µn gµ. - V−ên kh«ng ®−îc ®äng n−íc. - Trång c©y t¹o bãng m¸t cho ®µn gµ. - Cã mét sè hè t¾m c¸t ®Ó trõ mß m¹t. - §Æt mét sè m¸ng ¨n, m¸ng uèng trong v−ên, tèt nhÊt d−íi c¸c gèc c©y. - Nu«i giun ®Êt ®Ó t¹o thªm nguån thøc ¨n giµu ®¹m cho ®µn gµ. C¸c b−íc tiÕn hμnh nu«i giun - §µo hè ë gãc v−ên cã diÖn tÝch tèi thiÓu 1,0 m2, ®é s©u 0,5 m. - R¶i tõng líp r¬m r¹ hoÆc mïn c−a trén lÉn ph©n gia sóc ®· hoai môc dµy 10 - 15 cm. - R¶i thªm líp c¸m g¹o vµ ®Êt cã ph©n giun hoÆc mét sè gièng giun quÕ gi÷a c¸c líp. - §Ëy líp nil«ng hoÆc gç máng phÝa trªn cïng. - T−íi n−íc gi÷ Èm cho hè nu«i giun hµng ngµy. - Sau 1,5 - 2 th¸ng lÊy giun cho gµ ¨n hµng ngµy. Chuyªn ®Ò 5 Kü thuËt nu«i gµ con tõ o - 4 tuÇn tuæi §Æc ®iÓm vµ yªu cÇu kü thuËt nu«i gµ con giai ®o¹n 0 - 4 tuÇn tuæi §Æc ®iÓm cña gμ con: - Kh¶ n¨ng ®iÒu tiÕt th©n nhiÖt ch−a hoµn chØnh do ®ã phô thuéc nhiÒu vµo nhiÖt ®é m«i tr−êng. - Søc ®Ò kh¸ng kÐm dÔ c¶m nhiÔm bÖnh. - Tèc ®é sinh tr−ëng nhanh, hiÖu qu¶ sö dông thøc ¨n cao. - §ßi hái thøc ¨n cã chÊt l−îng cao. Yªu cÇu kü thuËt. - Nhu cÇu dinh d−ìng: N¨ng l−îng trao ®æi tèi thiÓu: 2900 Kcal/kg - §¹m tèi thiÓu 20%. - ChÕ ®é cho ¨n: ¨n tù do c¶ ngµy lÉn ®ªm. - ChÕ ®é s−ëi Êm: Trong 2 tuÇn ®Çu nhiÖt ®é s−ëi Êm 32- 350C, sau ®ã gi¶m nhiÖt ®é dÇn ®Õn nhiÖt ®é tù nhiªn. - Phßng bÖnh: Tiªm phßng v¾c xin phßng mét sè bÖnh cho gµ con theo lÞch tiªm phßng. - LÞch tiªm phßng Tuæi Phßng bÖnh 1 - 4 ngµy tuæi Cho gµ con uèng thuèc bæ nh− vitamin B1, B comlex 7 ngµy tuæi Dïng v¾c xin Lasota nhá vµo m¾t, mòi mçi con 2 giät ®Ó phßng bÖnh gµ rï vµ chñng ®Ëu ®Ó phßng bÖnh ®Ëu. 10 ngµy tuæi Nhá v¾c xin v¾c xin Gumboro ®Ó phßng bÖnh Gumboro. 21 ngµy tuæi Nhá v¾c xin Lasota vµ v¾c xin Gumboro lÇn 2, kÕt hîp phßng bÖnh ®−êng ruét b»ng kh¸ng sinh theo liÒu h−íng dÉn. - C¸c gièng gµ néi th¶ v−ên ®· cã kh¶ n¨ng chÞu ®ùng kham khæ vµ tÝnh kh¸ng bÖnh cao, do ®ã nÕu cho ¨n uèng ®Çy ®ñ vµ tiªm chñng ®óng lÞch, ch¾c ch¾n gµ ta sÏ cã tû lÖ nu«i sèng cao. Kü thuËt nu«i gµ con giai ®o¹n 0 - 4 tuÇn tuæi Nu«i tù nhiªn - gμ mÑ nu«i con −u ®iÓm - §ì tèn c«ng lao ®éng. - Tû lÖ sèng cao (nÕu chän ®−îc gµ m¸i khÐo nu«i con) - Gµ con chãng kh«n (tù kiÕm ®−îc måi tèt khi t¸c mÑ) Nh−îc ®iÓm - Gµ ®Î Ýt (v× mÊt thêi gian Êp vµ nu«i con) - Gµ mÑ cã thÓ truyÒn bÖnh cho gµ con. - Ph−¬ng ph¸p sö dông lång nu«i nhèt gµ mÑ vµ gµ con. Môc ®Ých - Khèng chÕ gµ mÑ lÉn gµ con ®i kiÕm måi trong nh÷ng ngµy ®Çu míi në. - B¶o vÖ ®−îc gµ con. - §¶m b¶o cung cÊp ®Çy ®ñ thøc ¨n vµ n−íc uèng cho gµ con. - Gi¶m tû lÖ chÕt. C¸ch lμm TuÇn thø nhÊt TuÇn thø 2 TuÇn thø 3 - 4 Nhèt gµ con vµ gµ mÑ trong lång, bu. Th−êng xuyªn cho n−íc uèng vµ thøc ¨n Nhèt gµ con trong lång bu. Th¶ gµ mÑ ra ngoµi (trong vßng nöa ngµy) Th−êng xuyªn cho n−íc uèng vµ thøc ¨n Kªnh lång, bu hoÆc t¹o 1 lç hæng ®ñ cho gµ con chui ra chui vµo. Ban ngµy th¶ gµ mÑ ra ngoµi Th−êng xuyªn cho n−íc uèng vµ thøc ¨n L−u ý - Lång, bu: §Ó nh÷ng n¬i tr¸nh bÞ m−a −ít vµ giã lïa - Lãt hoÆc ®én chuång: GiÊy b¸o hoÆc r¾c mïn c−a, r¬m, trÊu, …. nªn nÒn nhµ hoÆc chç ®Æt lång, bu. - M¸ng ¨n, m¸ng uèng: Cho vµo trong lång bu tr−íc khi th¶ gµ vµo. Thøc ¨n: - Gµ mÑ ¨n thøc ¨n b×nh th−êng: C¸m, thãc, ng«. - Gµ con cho ¨n thøc ¨n cã hµm l−îng dinh d−ìng cao. - M¸ng ¨n, m¸ng uèng - M¸ng ¨n, m¸ng uèng ®−îc bè trÝ s½n vµ ®Æt xen kÏ nhau trong quÇy óm tr−íc khi ®−a gµ vµo. - NÕu dïng khay ¨n cã kÝch th−íc 60 x 70 cm hoÆc mÑt tre cã ®−êng kÝnh 50 cm th× bè trÝ 2 chiÕc/ 100 con. C¸c chó ý khi nu«i óm gμ con. - MËt ®é gµ trong qu©y: Th¶ gµ trong qu©y d−íi chôp s−ëi víi mËt ®é 50 con/m2, tr¸nh cho gµ bÞ l¹nh. Mïa hÌ sau 2 tuÇn, mïa ®«ng sau 3 tuÇn th× bá qu©y. - Cho uèng n−íc s¹ch, pha thuèc vitamin C, B vµ ®−êng glucoz (0,5 %) - Cho gµ uèng n−íc tr−íc khi cho ¨n. Thøc ¨n - Yªu cÇu cã hµm l−îng dinh d−ìng cao. - Khi trén thøc ¨n kh«ng ®−îc ®Ó qu¸ 5 ngµy. - Cho ¨n ng« nghiÒn trong 1 ngµy ®Çu ®Ó tiªu hÕt tói lßng ®á cßn l¹i trong bông. - Cho ¨n c¶ ngµy vµ ®ªm. - Mçi ngµy cho gµ ¨n tõ 4 - 6 lÇn. Mçi lÇn bæ sung thøc ¨n míi cÇn sµng thøc ¨n cò ®Ó lo¹i bá chÊt ®én vµ ph©n lÉn vµo thøc ¨n. - L−îng thøc ¨n gi¶m dÇn khi gµ con ra ngoµi theo mÑ kiÕm måi. - N−íc uèng: Th−êng xuyªn cung cÊp n−íc uèng s¹ch. - T¸ch con khái mÑ: Sau 4 tuÇn (tuú thêi tiÕt) VÖ sinh phßng bÖnh: - VÖ sinh m¸ng ¨n, m¸ng uèng th−êng xuyªn 4 lÇn/ngµy. - VÖ sinh vµ thay lãt lång, ®én chuång 2 - 3 ngµy/lÇn - Sö dông thuèc vµ v¾c xin phßng mét sè bÖnh cho gµ con. Nu«i óm gμ con −u ®iÓm - Tû lÖ sèng cao. - Nu«i ®−îc sè l−îng lín - Kh«ng cÇn gµ mÑ Nh−îc ®iÓm - §ßi hái ®Çu t− cao h¬n ph−¬ng ph¸p nu«i tù nhiªn. - Chi phÝ lao ®éng lín h¬n nu«i gµ theo ph−¬ng ph¸p tù nhiªn. ChuÈn bÞ chuång tr−íc khi ®−a gμ nu«i Qu©y gμ, lång óm - Dïng cãt Ðp cao 45 cm qu©y trßn cã ®−êng kÝnh 2 - 3 m (tuú thuéc sè l−îng gµ) - NÕu sè l−îng gµ con Ýt (d−íi 50 con) cã thÓ óm trong lång óm. - Lång óm cã thÓ lµm b»ng khung tre, gç, xung quanh ®−îc bao b»ng cãt Ðp hoÆc gç. - KÝch th−íc lång óm tuú ý, cã thÓ tham kh¶o c¸c sè liÖu sau: + ChiÒu dµi: 1 - 1,2 m. + ChiÒu réng: 0,8 - 1,0 m + ChiÒu cao: 0,4 m - §¸y lång ®Æt c¸ch mÆt ®Êt tèi thiÓu 0,3 - 0,4 m. - VÖ sinh khö trïng lång óm b»ng formon vµ v«i bét. §én chuång - Tr−íc khi ®−a gµ vµo r¶i 1 líp ®én chuång b»ng phoi bµo, trÊu, r¬m chÆt nhá hµy 5 - 10 cm, hoÆc giÊy b¸o vµo qu©y óm hoÆc lång óm. - ChuÈn bÞ chôp s−ëi - Cã thÓ lµm chôp s−ëi b»ng bãng ®iÖn cã c«ng suÊt 60 - 100 W chôp cã chao, treo c¸ch ®¸y lång 30 - 40 cm. - BÕp than, bÕp cñi (chó ý khÝ ®éc) - Tr−íc khi th¶ gµ vµo qu©y, lång óm ph¶i s−ëi Êm chuång tr−íc vµi giê. - MËt ®é nu«i: Kho¶ng 20 - 25 con/m2 nÒn. N−íc uèng - Cho gµ uèng n−íc s¹ch. - Thay n−íc uèng míi ®ång thêi thay thøc ¨n míi, mçi ngµy 4 - 6 lÇn. ChÕ ®é chiÕu s¸ng: - ChØ ®ñ ¸nh s¸ng ®Ó gµ nhËn thøc ¨n n−íc uèng. S−ëi Êm cho gμ Chôp s−ëi ®Ó c¸ch mÆt nÒn 30 - 40 cm. §iÒu chØnh dông cô s−ëi Êm cho gµ tuú thuéc vµo nhiÖt ®é m«i tr−êng vµ tuæi cña gµ. - Quan s¸t ®µn gµ th−êng xuyªn ®Ó biÕt ®−îc nhiÖt ®é trong chuång cã thÝch hîp hay kh«ng ®Ó kÞp thêi ®iÒu chØnh. + Gµ tôm l¹i d−íi chôp s−ëi lµ bÞ l¹nh. + Gµ t¶n xa chôp s−ëi lµ bÞ nãng. + Gµ n»m ®Òu xung quanh chôp s−ëi lµ gµ ®ñ nhiÖt. Chuyªn ®Ò 6 kü thuËt nu«i gµ thÞt th¶ v−ên tõ 5 tuÇn tuæi ®Õn xuÊt b¸n Yªu cÇu kü thuËt nu«i gµ thÞt th¶ v−¬n tõ 5 tuÇn tuæi ®Õn xuÊt b¸n. - Nhu cÇu dinh d−ìng. - N¨ng l−îng tèi thiÓu: 3000 - 3100 Kcal/kg. - §¹m tèi thiÓu: 16% - 18%. - ChÕ ®é cho ¨n: ¨n tù do - Phßng bÖnh: Sö dông thuèc vµ v¾c xin phßng mét sè bÖnh cho gµ: Tuæi Phßng bÖnh 45 ngµy tuæi Tiªm v¾c xin phßng bÖnh Niu-cat-x¬n - cat - xon (gµ rï) 30 - 80 ngµy tuæi Cø mçi tuÇn 2 ngµy cho uèng thuèc phßng bÖnh cÇu trïng theo h−íng dÉn. 60 ngµy Tiªm v¾c xin phßng bÖnh Tô huyÕt trïng 60 ngµy vµ sau 3 th¸ng TÈy giun ®òa b»ng Mebendazol: 0,4g/1kg thÓ träng kü thuËt ch¨m sãc gµ thÞt tõ 5 ngµy tuæi ®Õn xuÊt b¸n Thøc ¨n vμ c¸ch cho ¨n Thøc ¨n - §¶m b¶o ®ñ yªu cÇu dinh d−ìng. - TËn dông nguyªn liÖu s½n cã trong gia ®×nh ®Ó gi¶m chi phÝ. - C¶i thiÖn nguån thøc ¨n trong v−ên ch¨n th¶ ChÕ ®é cho ¨n - NÕu nu«i b¸n ch¨n th¶ (cho ¨n tù do) - NÕu nu«i ch¨n th¶ th×: + Buæi s¸ng nÕu trêi kh«ng m−a, Êm ¸p th× th¶ gµ ra v−ên ®Ó tù kiÕm måi. + GÇn tr−a cho ¨n thªm thøc ¨n bæ sung. + Buæi chiÒu cho gµ ¨n no tr−íc khi lïa vµo chuång. Qu¶n lý ®μn gμ Quan s¸t, theo dâi ®μn gμ hμng ngμy khi cho ¨n. - Nh÷ng ngµy ®Çu chØ th¶ 2 giê/ ngµy. Sau ®ã t¨ng dÇn thêi gian th¶ gµ theo tuÇn tuæi. - Hµng ngµy quan s¸t ®µn gµ vµ cã biÖn ph¸p sö lý kÞp thêi nÕu thÊy gµ ¨n uèng kÐm hoÆc cã hiÖn t−îng kh¸c th−êng. - CÇn cã sæ s¸ch vµ ghi chÐp ®Çy ®ñ sè liÖu vÒ c¸c chi phÝ ®Çu vµo (gi¸ gièng, l−îng thøc ¨n tiªu thô, thuèc thó y) hµng ngµy. VÖ sinh phßng bÖnh - §Ó ®¶m b¶o ®µn gµ khoÎ m¹nh, chuång nu«i, v−ên ch¨n th¶ ph¶i th−êng xuyªn ®−îc vÖ sinh s¸t trïng b»ng phãc m«n nång ®é 2% hoÆc v«i bét 15 ngµy 1 lÇn. - §Þnh kú phßng bÖnh cho ®µn gµ theo lÞch. - L−u ý trong ch¨n nu«i gµ thÞt. - Nªn lùa chän thêi ®iÓm b¾t ®Çu nu«i ®Ó cã s¶n phÈm b¸n ®−îc gi¸ (nh− dÞp lÔ tÕt, mïa c−íi) Chuyªn ®Ò 7 Kü thuËt nu«i gµ hËu bÞ tõ 5 ®Õn 20 tuÇn tuæi Yªu cÇu kü thuËt cña gµ hËu bÞ (5 - 20 tuÇn tuæi). Nhu cÇu dinh d−ìng - N¨ng l−îng trao ®æi tèi thiÓu: 2.750 - 2.850 Kcal/kg - §¹m: 16% - 18% - - ChÕ ®é cho ¨n: ¨n h¹n chÕ ®Ó khèng chÕ khèi l−îng cña gµ. - ChÕ ®é chiÕu s¸ng: ChØ cÇn dïng ¸nh s¸ng tù nhiªn. - Nu«i t¸ch riªng trèng m¸i. - Phßng bÖnh: Sö dông thuèc thó y vµ v¾c xin ®Þnh kú ®Ó phßng mét sè bÖnh theo lÞch. Tuæi Phßng bÖnh 2 th¸ng tuæi V¾c xin Niu-cat-x¬n hÖ 1 V¾c xin Tô huyÕt trïng 4 th¸ng tuæi V¾c xin §Ëu gµ V¾c xin Niu-cat-x¬n hÖ 1 V¾c xin Tô huyÕt trïng Kü thuËt nu«i d−ìng ch¨m sãc gµ hËu bÞ. Thøc ¨n vμ c¸ch cho ¨n - H¹n chÕ sè l−îng thøc ¨n hµng ngµy tõ 5 tuÇn tuæi, khèng chÕ l−îng thøc ¨n ®Ó gµ ®¹t khèi l−îng chuÈn. Thøc ¨n hµng ngµy cã thÓ gi¶m 20 - 30% tuú vµo møc sinh tr−ëng cña gµ. - Thay dÇn thøc ¨n trong vßng 1 tuÇn thøc ¨n gµ con sang thøc ¨n gµ dß vµ gµ dß sang gµ ®Î vµo c¸c tuÇn tuæi thÝch hîp. - Ch¨n th¶ ngoµi v−ên ®Ó tËn dông thøc ¨n trong thiªn nhiªn. - Thøc ¨n ®¶m b¶o chÊt l−îng - Cã thÓ cho gµ ¨n thªm rau xanh s¹ch th¸i nhá. Qu¶n lý ®μn gμ - Quan s¸t theo dâi ®µn gµ hµng ngµy khi cho ¨n. - Quan s¸t theo dâi c¸c ho¹t ®éng cña ®µn gµ hµng ngµy ®Ó ph¸t hiÖn nh÷ng hiÖn t−îng bÊt th−êng vµ cã biÖn ph¸p can thiÖp kÞp thêi. - Quan s¸t ®Æc ®iÓm ngo¹i h×nh cña gµ hµng ngµy: Mµu l«ng, khèi l−îng, mµu s¾c mµo, ….. ®Ó lo¹i th¶i nh÷ng con xÊu. - Quan s¸t thêi ®iÓm gµ ®Î bãi ®Ó ®iÒu chØnh l¹i ph−¬ng ph¸p ch¨m sãc nu«i d−ìng cho phï hîp (®Î sím qu¸ th× ph¶i h·m l¹i (nhèt vµ cho ¨n Ýt), ®Î muén th× ph¶i thóc ®Î b»ng c¸ch cho ¨n tù do). - §Æc biÖt chó ý ch¨m sãc ®µn gµ trèng ®Ó ®¶m b¶o cã trèng tèt. - Ch¨m sãc søc khoÎ ®µn gµ trong ®iÒu kiÖn khÝ hËu nãng: - Che ¸nh n¾ng mÆt trêi chiÕu th¼ng vµo chuång ®Æc biÖt vµo buæi chiÒu mïa hÌ. - Cung cÊp ®ñ n−íc uèng s¹ch, m¸t - Th¶ gµ ra v−ên. - Cho gµ ¨n vµo lóc m¸t - Bæ sung thøc ¨n cã hµm l−îng ®¹m cao, giµu vitamin vµ kho¸ng. Cung cÊp 1,5 - 3,0 gam vitamin C vµo 1 lÝt n−íc uèng trong nh÷ng ngµy trêi nãng. - T¨ng thªm sè l−îng m¸ng ¨n, m¸ng uèng vµ diÖn tÝch chuång, v−ên cho gµ ho¹t ®éng. Chän gièng: - KÕt thóc 20 tuÇn tuæi, chän nh÷ng con gµ chuÈn sang ®µn gµ ®Î. - TiÕn hµnh chän gµ vµo thêi ®iÓm s¸ng sím, khi trêi cßn m¸t mÎ. - GhÐp gµ trèng m¸i theo tû lÖ 1:8 ®Õn 1:10. - C¸c biÖn ph¸p t¨ng ®é ®ång ®Òu cña gµ ®Ó gµ ®Î cao vµo ®óng thêi gian: - Nöa th¸ng 1 lÇn, c©n 1/10 sè l−îng gµ vµ so s¸nh víi tµi liÖu h−íng dÉn ®Ó cho gµ cã khèi l−îng chuÈn. - Khèng chÕ khèi l−îng gµ b»ng c¸ch khèng chÕ l−îng thøc ¨n. - Nu«i riªng trèng m¸i. VÖ sinh thó y: - Th−êng xuyªn vÖ sinh m¸ng ¨n m¸ng uèng vµ v−ên ch¨n th¶. - Tiªm phßng v¾c xin phßng mét sè bÖnh cho gµ hËu bÞ. - KÕt qu¶ mong ®îi: - Gµ ®¹t khèi l−îng tiªu chuÈn víi ®é ®ång ®Òu cao. - Gµ b¾t ®Çu ®Î ®óng tuæi. Chuyªn ®Ò 8 Kü thuËt nu«i gµ ®Î tõ 21 tuÇn tuæi ®Õn kÕt thóc yªu cÇu kü thuËt cña nu«i gµ ®Î Nhu cÇu dinh d−ìng - N¨ng l−îng trao ®æi tèi thiÓu: 2.750 Kcal/kg - §¹m: 16,5% - 17,5% - Canxi: 4% Thøc ¨n: ®¶m b¶o chÊt l−îng. ChÕ ®é cho ¨n: ¨n h¹n chÕ theo tû lÖ ®Î cña ®µn gµ. Tû lÖ trèng m¸i: Lóc b¾t ®Çu ghÐp trèng m¸i tû lÖ lµ 1: 8 ®Õn 1: 10 ChÕ ®é chiÕu s¸ng: 14 - 16 giê/ngµy. Phßng bÖnh: Sö dông thuèc thó y vµ v¾c xin phßng bÖnh cho gµ hËu bÞ theo lÞch. Kü thuËt ch¨m sãc nu«i d−ìng gµ ®Î. Thøc ¨n vμ c¸ch cho ¨n - Gµ m¸i ®−îc ¨n t¨ng dÇn theo tû lÖ ®Î. Cã thÓ tham kh¶o sè liÖu sau: + Tû lÖ ®Î 40 - 45% th× ¨n 100 - 110 gam/con/ngµy. + Tû lÖ ®Î 50 - 55% th× ¨n 115 - 120 gam/con/ngµy. + Tû lÖ ®Î 40 - 45% th× ¨n 125 - 130 gam/con/ngµy. + Tû lÖ ®Î 40 - 45% th× ¨n 135 gam/con/ngµy. - Sau khi ®Î ®¹t ®Ønh cao, nÕu tû lÖ ®Î gi¶m th× gi¶m dÇn l−îng thøc ¨n tõ 0,5 - 1 gam/con/ngµy sau mçi tuÇn. - NÕu cã thÓ th× sö dông cïng lo¹i thøc ¨n cho c¶ gµ trèng vµ gµ m¸i, nh−ng cho ¨n riªng b»ng c¸ch m¸ng ¨n gµ trèng ®−îc treo cao h¬n m¸ng ¨n gµ m¸i vµ m¸ng ¨n gµ m¸i cã chôp ®Ëy sao cho chØ cã gµ m¸i lµ chui ®Çu lät. - C¸c gièng gµ ta nu«i ch¨n th¶ tù nhiªn ë v−ên b·i réng chØ cÇn cho ¨n thªm 30% thøc ¨n hçn hîp so víi tæng l−îng thøc ¨n mµ gµ yªu cÇu. - Cã thÓ tù phèi trén thøc ¨n cho gµ trªn c¬ së cã ®ñ mét sè nguyªn liÖu. - Kinh nghiÖm nhiÒu hé ch¨n nu«i gµ tù chÕ biÕn thøc ¨n cho gµ ¨n thªm nh− sau (b×nh qu©n cho 1 gµ dß, gµ ®Î): + 0,1 kg (1l¹ng) tinh bét (nöa ng«, nöa c¸m hoÆc s¾n) + 0,02 kg (1/5 l¹ng) bét c¸ hoÆc giun tÐp. + 0,05 (1/2 l¹ng) rau xanh b¨m nhá. - Trén ®Òu cho gµ ¨n vµo buæi tr−a, buæi chiÒu (tr−íc khi vµo chuång). NÕu ®−îc ¨n nh− vËy, gµ ®Î nhiÒu vµ Êp në tèt. - §Þnh kú 1 th¸ng 1 lÇn cho gµ ¨n thªm thãc mÇm, bét vá trøng; b· cua …. - Tù t¹o thøc ¨n ®¹m ®éng vËt b»ng c¸ch nu«i giun hoÆc tù chÕ biÕn bét c¸. - Th¶ v−ên ch¨n th¶, bè trÝ thªm m¸ng ¨n cã kho¸ng: Bét ®¸, bét vá sß …. Qu¶n lý ®μn gμ Chuång nu«i - ChuÈn bÞ æ ®Î trong chuång: Sè l−îng æ ®Î 5 m¸i/æ. - ChuÈn bÞ æ Êp nªn xa æ ®Î, tèt nhÊt lµ ë khu vùc kh¸c ®Ó gµ ®Î vµ gµ Êp kh«ng tranh nhau æ, lµm vì trøng. - Ban ngµy ch¨n th¶ hoµn toµn, ban ®ªm nhèt, cã chiÕu s¸ng bæ sung cho ®ñ 14 - 16 giê/ngµy. Quan s¸t theo dâi ®μn gμ hμng ngμy khi cho ¨n. - Quan s¸t ®Æc ®iÓm ngo¹i h×nh cña gµ hµng ngµy (Mµu l«ng, rông l«ng, khèi l−îng, mµu s¾c mµo, ….. ) ®Ó biÕt ®−îc c¸c thêi ®iÓm ®Î kh¸c nhau vµ c¸c hiÖn t−îng ®Î bÊt th−êng, tõ ®ã thay ®æi thøc ¨n vµ chÕ ®é ch¨m sãc hîp lý. - Quan s¸t kÝch th−íc trøng, vá trøng. NÕu vá trøng máng hoÆc ®Î non ph¶i t¨ng thªm hµm l−îng ®¹m vµ l−îng thøc ¨n. - Cã sæ s¸ch ghi chÐp hµng ngµy c¸c sè liÖu thøc ¨n, thuèc thó y, sè trøng ®Î, gµ chÕt …. ®Ó tÝnh to¸n hiÖu qu¶ ch¨n nu«i. Thu nhÆt trøng - Thu nhÆt trøng ngµy 2 - 4 lÇn s¸ng vµ chiÒu. - Tr¸nh trøng bÞ bÈn vµ dËp - Tr¸nh ¸nh n¾ng chiÕu trùc tiÕp vµo trøng, ®ùng trøng vµo khay chuyªn dông hoÆc æ trÊu, ®Ó ®Çu to qu¶ trøng lªn trªn. C¸c biÖn ph¸p t¨ng tû lÖ ®Î ®ång ®Òu cña gμ. - GhÐp trèng m¸i: Chän nh÷ng con ®ñ tiªu chuÈn gièng ®Ó ghÐp ®µn víi tû lÖ 1 trèng víi 8 - 10 m¸i. Tû lÖ trèng m¸i ph¶i ®−îc ®iÒu chØnh hîp lý trong qu¸ tr×nh nu«i. - Cai Êp bãng: Víi nh÷ng gµ m¸i ®ßi Êp mµ kh«ng cho Êp th× cÇn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cai Êp nh− cho ¨n ®ñ, nhèt n¬i tho¸ng vµ nhiÒu ¸nh s¸ng hay gÇn lèi ®i ®Ó gµ kh«ng thÓ yªn, nhèt chung víi gµ trèng cã tÝnh h¨ng….. Lµm nh− vËy, gµ m¸i chãng quªn Êp, mau ®Î l¹i. - Lo¹i th¶i gµ ®Î kÐm: + Th−êng xuyªn lo¹i th¶i nh÷ng con ®Î kÐm. + Tiªu chuÈn chän lµ ®Æc ®iÓm ngo¹i h×nh: Mµo, kho¶ng c¸ch gi÷a x−¬ng l−ìi h¸i vµ x−¬ng h«ng, lç huyÖt, bé l«ng …. VÖ sinh phßng bÖnh - VÖ sinh chuång tr¹i, m¸ng ¨n, m¸ng uèng th−êng xuyªn. - Thay lãt æ ®Î, æ Êp khi cÇn thiÕt ®Ó trøng s¹ch - Phßng mét sè lo¹i bÖnh cho gµ ®Î theo lÞch - KÕt qu¶ mong ®îi: - Gµ néi ®Î: 100 - 120 trøng/n¨m - Gµ ngo¹i ®Î: 150 - 210 trøng/n¨m - Tû lÖ Êp në: Trªn 70 % - Gµ con në ra cã søc khoÎ tèt.