Khảo sát ảnh hưởng của chiếu xạ gamma ⁶⁰CO đến cây lan lai Dendrobium thấp cây

Mọi dạng bức xạ ion hóa đều có hiệu ứng gây chết và gây đột biến cho mọi tế bào và nhiều ý kiến cho rằng bức xạ ion hóa trước hết làm tổn thương DNA, nhưng ở một số sinh vật, có hệ thống tự sửa chữa, nhưng sự sửa chữa này thường dần đến đảo đoạn, lặp đoạn, chuyển đoạn và mất đoạn đã gây nên các kết quả rất khác nhau ở trên (Pliam, 2006). Chọn lọc hình thái các cây con từ các tổ hợp lai là việc làm cần thiết. Theo Do & Nguyen (2003), dưới tác dụng của tia gamma, vật chất di truyền bị thay đổi thể hiện ban đầu của chúng là những biến đổi hình thái thể quan sát được. Từ việc quan sát các kiểu hình xuất hiện, xác định cây có kiểu hình biến dị đột biến và sự duy trì biến dị đó qua đó nhận xét được việc chiếu xạ đã tác động lên các mẫu lai tạo như thế nào. Gây tạo đột biến thực vật bằng bức xạ ion hóa nói chung và bức xạ gamma nói riêng đã chứng minh từ thực nghiệm tần số đột biến tăng dần theo liều xạ áp dụng (Do & Nguyen, 2003). Tuy nhiên, theo nghiên cứu từ trước tới nay nhận thấy rằng khi tăng liều xạ thì các hiệu ứng không mong muốn như tỷ lệ mẫu chết và những đột biến có hại cũng tăng theo. Trên đối tượng Citrus grandis L. Osbeck, khi sử dụng nguồn gamma Co60 làm tác nhân phóng xạ đối với mầu mắt mầm và mầu đốt thân, liều phù hợp để gây tạo đột biến tương đương liều 20 - 30 Gy, ở suất liều 19,22 - 22,1 rad/s (Pliam, 2006).