SỰ TĂNG TRƯỞNG CỦ CỎ ỐNG (PANICUM REPENS L.)
Nguyễn Du Sanh
Trang nhan đề
Mục lục
Các chữ viết tắt
Danh mục các hình
Mở đầu
Chương_1: Tổng quan.
Chương_2: Vật liệu và phương pháp nghiên cứu.
Chương_3: Kết quả và bình luận.
Kết luận và đề nghị
Tài liệu tham khảo
Phụ lục
84 trang |
Chia sẻ: maiphuongtl | Lượt xem: 2379 | Lượt tải: 0Free
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Luận án Sự tăng trưởng củ cỏ ống (Panicum repens L.), để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
cacph~nclla boa.Bao phffn
luanbi ep satvaotrongva khangdli<;jCmdrachode'nkhi boar1,lng.Dil co
boa,nhlingv~nchliaghinh~ndli<;jchQtco 6ngtrongsu6tthaigiannghien
Call.Cac boa r1,lngdli<;jCthunh~nva gieo cffy trongphongthf nghi~m,
chliaghinh~ndli<;jccayconco6ng.
- Cll la doch6im~mtangtrlidng,caclongd~utieDtangtrlidngtheo
dliangkfnhthayvi keo dai (thliangla 3 long,dai khi 4 long),caclongke'
tie'ptangtrlidngtheochi~udait~othanhthankhfsinh.
Cll coth~xuffthi~ntll (dnh2):
- £)6tcu6icuathankhfsinh(dnh2A).
- NhungCllco trlioc(dnh2B,C).
- Nhungch6in~mphfabelldlioicanhanh(dnh2D).
Cll dil congu6ng6cxufftphattll dati,d6ucokichthliocngaycang
Idnbonsovoi Cllband~u.Trenm6iCllcomQthankhfsinhvathliangco
mQtch6im~mtangtrlidngd~thanhCllke'tie'p.KhitDangt~ocanhanhva
elltuellehie'mtll~ eaosovdicaceh6im~mn~mireDcacvi trikhacella
?co.
Sail khi tangtrlidngmQtthaigian,cacla ben dlioi yangheo l~ntu
daylen ng<;m.TrungbinhtrenmQtthankhfsinhco tll 12-16 Ia canxanh.
ChuO'ng3: Ktt qua va blnh lu(in Lu(in an T.S Sinh h9C 68
Ch6imichCOth~t(;lathemmQtph:Hboasailkhi ch6ing9ntr6boa.Khi da
t(;laphatboa,thankhi sinhngungtangtniang,kho hea dffnr6i ch6t.Cac
thankhi sinhtangtntangtu ch6imffmsethayth6dffncacthankhi sinh
giac6i.Thaigians6ngtrungblnhcuamQthankhisinhkhaang4-5thang.
K ,,? ,," " ? ~
3.1.3SUBIEN DOl CAU TRUC GIAI PHAU
3.1.3.1Xaedinheffutruela(effutruegiaiphfiuKranz)
Qua ph~uthucngang,la co 6ng co hai la(;lil\1cl(;lp:mQtat6 baa
di~pmocokichthuocnho,khongchuatinhbQtvamQtat6baavangbaa
bom(;lchcokichthuocIOnbon,chuatinhbQt(dnh3).Bay la ca"utrucgiai
ph~uKranzd~ctrungchathvcv~tC4.
3.1.3.2Xaedinheffutrueell
Ph~u thucngangcuar~ra"tkhacbi~tsavoi cu, trangkhi than,can
hanhva cu co ca"utructuongtv nhau(dnh4).Co5ng la thvcv~tmQtla
mffm,nhungca"utructhan,canhanhcuano co th~phanbi~tdu<;1cthanh
haiphffn"vo" va "tr\1"nhuca"utruccuamQtthanhaila mffm,nhavaa
nhunglop t6baaphancachgiuahaiphffn(dnh4B,C). Cacbo m(;lchchI
xua"thi~na phiabell trongcualOpt6baanay,x6pthanhhaivangnam
trangcact6baanhumo.Vungvocuathancocackhuy6t(dnh4B).Trang
cungla mQtb9ngto.Cuclingcoca"utructuongt\1'nhungkhongcokhuy6t
vab9ng,conhi~ubom(;lchbonva cact6baacangill tr(;lngthainhumo
chuatinhbQt(dnh4D).
ChLtcrng3: Kf/t qua va blnh lu(m Lu(in an TS Sinh h(Jc 69
\~
B 25j.lm-..,...".....
ca'u
,
true- '--- hi
?eo
Anh3:Ui coongcatngang:Di~pl<:tpco(j di~pmovate'baavangbaabom<:tch(-7)
(A).NhuQmv6idungdtchhKI (B).
I \ IIMI---<
C~1u tnic reo than,
~~"~~~I, " #:. .,,~,. .J ;"..
't/1>
!lill.
din hanh,
?
ell
?
co 6ng
Anh4:Calitruecoong(cdtngang):r~(A),than(B),cantanh(C),eu(D).Cue6Cali
truethancu.B6m<:tch(bm),khuye't(k),nhumo(nm),lOpphaneach(pc).
Chuong3: Ktt quavabinhlu(in Lu(inan T.SSinhh9c 70
3.1.3.3Bi~nd6iea'utrue giaiphftutrongsri tangtrtidngen
Sv tangtn1dngell duCJexeiedinhquatu6iell (dnh5).
Cn tu6i 0: Ch6i m~mb~td~utangtrudng,ph6nglen, duangkinh
thuangtohon3mm(dnh5A).
Cn tu6i 1:Ch6i co 1va'ylei(dnh5B)
Cn tu6i2: Ch6i co 2 va'ylei
Cn tu6i 3: Ch6i co 3va'ylei
Cn tu6i 4: Ch6i co4 va'ylei
Cn tu6i 5: Ch6i co 5va'ylei,ho~e4 va'yleiva Ilei th~it
Cn tu6i6:Ch6ico4 va'yleiva2 leith~tho~e5 va'yleiva 1leith~t
(dnh5C)
Cn tu6i 7: Ch6i co 4 va'yleiva 3 leith~tho~e5 va'yleiva 2 leith~t
Cn tu6i 8: Ch6i co 4 va'yleiva 4 leith~tho~e5 va'yleiva 3 leith~t
(dnh5D).Thuangtll tu6i7,8co sVxua'thi~neh6itrenellehoellk~ti~p
(ellcon).Thaigiand~ell tangtrudngtll tu6i0 d~ntu6i1khmlng12d~n
15ngay.Ceietu6ik~ti~pthuangtll4d~n5ngay.
Khi quailseitph~uthuedge,eh6iehothanvaeh6iehoellcoea'utrue
tudngtVnhau(dnh6).E>6ivoi eh6iehothan,maphansinheh6iva ma
phansinhlonghOC;lt dQngmC;lnh(phanbi~tduCJet~baavunglongvat~
baavungd6t),giup eh6itangtrudngv~ehi~ucao,it gia tangv~duang
kinh(dnh6A).
Chu(Jng 3: Ktt qUclvabinhlu(m Lu(inanTS Sinhh9c 71
mnh thai tang
?
trlidng
?co
?co '"ong
Anh5:Hinhthaitangtnldngellcoong:tu6i0(A),tu6i1(B),tu6i6(C),tu6i 8(D).
,!fin
- - ---
mo phan
?
CO 6ng
Anh 6: Ma phansinheh6ingnco ongtangtnldng(ccitd9C):Thanhthankhf sinh(A),
thanhell (B), tiep rheathanhthankhf sinhtrenell (C). Dot (d), nhuma (nm),
long (1),sinhma (sm).
ChLtClng3: Klt qua va blnh lu(m Lu(inanT.SSinhh9c 72
Ngu'~cl';1i,dO"ivoi ch6i chaCll thl ma phansinhl6ng it ha';1tdQng
(dnh6B).Ben du'oimaphansinhch6i,t€ baaphanchiam';1nh,d?c tru'ng
bdicact€ baac6kichthu'ocnho,d~unhau(dnh7).D9Ctheahaibell ch6i
du'oima phansinhng9n,c6 mQtday t€ baa kich thu'ochc::p,dangphan
chia(Esau1967[60]g9ila mophansinhddysrJcap)t';1acacdayt€ baa
xuyentam.Cangxa maphansinh,cact€ baait phanchia(dnh8B,D).
Benngaaidayt€ baanay,s6lu'~ngt€ baait thayd6i trongquatrlnhtang
tru'dngCll. Phia du'oima phansinhch6i ng9nxuf(thi~ncac "ti~ntu'~ng
tfingm';1ch"di racac1£1.Cacti~ntu'~ngtfingm';1chclingphanchiat';1alien
cact€ baag6pphfinvaas1;1'tangtru'dngCll(dnh7,8A,C).Cangdi xa khoi
maphansinhch6ing9n,cact€ baalfinlfingiatangdu'ongkinhva chua
tinhbQt.Thu'ongcact€ baad vungphiabelldu'oiCllc6kichthu'octahan
d vungphiatren (dnh9).NO"iti€p dayt€ baakichthu'ochc::pv~phiagO"c
la caclOpt€ baavachdfiysedfindfinngf(mmQcto",chinhs1;1'h6amQcto"
clla dayt€ baa nay lam chachas1;1'tangtru'dngClldungl';1i.Khi Cll tang
tru'dngd€n mQtgiaida';1nhf(tdinh(thu'ongchic6 3 hay4 l6ng),maphan
sinhch6i va ma phan sinh l6ngha';1t dQngm';1nhgiup ch6i tangtru'dng
nhanhthanhthankhf sinh(dnh6C). Quaphftuthucngang,s1;1'tangtru'dng
cula das1;1'phanchiava giatangkichthu'oct€ baatrangd6c6s1;1'thamgia
cuati~ntu'~ngtfingm';1ch,cuamophansinhddysrJcapnambellngaaicac
h~th6ngm';1ch(dnh9).
Chu(Jng3: Ke'tqua va binh lu(in Lu(inanT.SSinhh(Jc 73
2501'Rl
"
'.
~
I
.r~
I
t;
~
...~,,:
'" .v' '
""0~tTm;
?
CO
Anh7:Cu eoongd tu6i0 (catd(JC).Cutangtnidngdoho~tdQngeuarnaphansinh
eh6i(srn),rnaphansinhdfiysocap(peh),s1;1'phanb~lOeuaeaeti~ntu'<;1ngtfing
rn~eh(urn)
-
~250~j -;;
I
~~' I
t;~
~ (f'." ...""...
"", 8.."
.. ,,~'"
--~
,"'"
. ,~ -L --
~~' I St! tan
Anh8:Quatrlnhtangtru'dngeueoong(catd(JC):Ma phansinhchM(srn),rnaphan
sinhdfiysodip (peh)va ti~ntu'<;1ngtfing(urn)ho~tdQngt~onhi~ute'baanhu
l me(t6ngqmitA,B),(chitiElC,D),
ChuO'ng3: Ktt qua va binh lu(in Lu(in an T.S Sinh hQc 74
"'"
i
'""~
r~
l_-
poll:
8 ~;0
- .
S':L- tang
?
tru'dng
?
co 6ng
Anh9:Quatrlnhtangtn1dngCllcoong(ditngang):Ma phansinhd~ysocap(pch)va
ti~ntu'c;Jngdng (urn)ho~tdQng(A,B),t<;lOnhi~utebaanhumavam~ch(bm)
(C),tebaanhumarichtrutinhbQt(tb),16pphaneach(pc)hi~ndi~n(D).
, ,,' ,,? " ",'
3.1.4VAl BIEN DOl SINH LY HOA HOC SONG SONG VOl sTj BIEN
,:;, ,
DOl HINH THAI
3.1.4.1TrQng lu'Qngtu'diva trQng luQngkho
Trangquatrlnhtangtnidngeu,tn;mghi<;5ngtu'oiva tn;mglu'<;5ngkho
d~ugiatang(hrnh5). (j tu6i 0, khi eub~tdgutangtru'dngeo sVtkh lily
IDQtlu'<;5ngIOneha'tdint du'ong.Tli tu6i3,eutangtru'dngnhanh(bi~uhi~n
?
qua% trc.mglu'<;5ngtho). d tu6i7va8,sVtangtru'dngeh~ml?i.
ChUCfng3: Ke'tqua va binh lut;in Lut;in an T.S Sinh ht;Je
75
450
400
350
~ 300
c.o
5
c.o250
c:
~
~ 200
0....
~ 150
100
St;i tangtnidngenaeneo6ng
11,96
68.96
--- Trqng1u'<:Ingtu'di -.- Trqnglu'<:Ingkh6 -+- %trqnglu'<:Ingkh6
Hlnh 5 : Slj tang tru(Jngeua eu co ong thi hi~nqua trt;Jnglu<;Jng.
Than lIen ell sailkhi xuffthi~nclingtangtru'dngnhanh.Sl! tkh liiy
ehfftkh6 (% tn;mglucjngkh6) d thankhi sinhlIen ell tu6i 2,3,4,5kh6ng
thaydehnhi~u,chungchi thl!esl!giatangtll tu6i7 (hinh6).So sanhellva
ph~nthankhi sinhIDQetll ell nay,nh~nthffyph~nthankhi sinhlu6nco
tn;mglucjngeaohanph~nell tuangling. Sl! tkh liiy ehfftkh6 d thankhi
sinhlIen ell tu6i 1,2,3eaohandell, nhungtll tu6i4 thingucjel?i.
50 -j 17,5 23.37
4,31 7,6
10,36
0 I o6r---
Tu6i ell 0 1 2 3 4 5 6 7
20
18
16
14
<0
..c:
12 c.o
c:
10 :2
c.o
c:
0-
8 .b
6
74,84 l4
2
0
8
'"
Chuctng3: Ktt quavablnhlu(in Lu(inan T.SSinhh9C 76
IDnh 6SI!tangtruangeuaph6nthantreneuco{/ngthEhi?nquatr9nglufJng.
3.1.4.2Lu'<jngdu'O'ngt5ngsf{va tinh bQt
LuQngduongt6ngso va tinhbQt(j ell giatangtheotu6i ell (hinh7).
LuQngduongt6ngso eao(j ell tu6i0, tha'phon(j ell tu6i 1,2,3,4,l~itang
lentuell tu6i5.6 tu6i 0 luQngtinhbQttuongdoi tha'p,nhungtu tu6i 1
hiQngtinhbQteaod~n,(j tu6i8 luQngtinhbQtgiamnhy.
Khi so sanhluQngduongt6ngso va luQngtinhbQttrongclingmQt
ell,truelltu6i0vatu6i6coluQngduongeaonhungluQngtinhbQttha'p,(j
?
caetu6i khaeluQngduongeaothl luQngtinhbQtclingeao.d ell tu6i8
hI'Qngduongva luQngtinhbQtco khuynhhuanggiam.
SQ'tangtrtiO'ngeuaphfinthantren eu
1600 I I 1816.59
1400 15.3 ------ r 16
1200I / / 14
1000
11.,35 10,95 11,06 12 <0
..c::
9.79 ..:.:'-'
10 c:c:
"0- 800:= -
8 c:c: 0-0- l::... 600Eo-<
426.27 6
400
232.134
200 j
1
43,19 342 47.14 68,o8
100,44 2
?O4R , .
0 I "" - , - , " I 0
Tu6iell 1 2 3 4 5 6 7 8
! -II- Trqng lU'<:1ngtU'di --.- Trqng lU'<:1ngkh6 -+- % trqng lU'<:1ngkh6
Chuung3: Ktt quavablnhlu(m Lu(man T.SSinhh9C 77
LuQ'ngduOngt6ngs6vatinhb(}theotu6iell
45 40
P
..:i 35
Eo-
~
~ 30
'<0'"
~ 25
",§....
gf 20
~
'0
~ 15
c
~
..:i 10
36.8
35.87
40 35
28.8 29.3 33
30.5
30
20,14
P
25 ..:i
Eo-
~
1;b
20 5
;0..Q
15 ~
16
14.1
13,3 13..6
10
0
tubiell
5 5
0
0 2 3 4 5 6 7 8
I r:=J LU'<jngdU'iJngt6ngsO'-+- Tinh bQtI
Hinh 7: Lu<;!ngduClngt6ngsrI va tinh bQtrheatu6i ell
Lu'<;1ngdu'ongt6ngs6 va tinhbQttangd~uacaed6teu6ithankhi
sinhkhongt~odu'<;1eell (hlnh8).Lu'<;1ngdu'ongt6ngs6eaoad6teu6ithan
khisinhtu'ongdu'ongelltu6i0,giama caed6ttu'ongdu'ongvoi elltu6i1,2
tangleua caed6ttu'ongdu'ongvoiella caetu6ikhae.Lu'<;1ngtinhbQttang
d~ntheocaed6ttu'ongdu'ongvoi ell.
Lu'<;1ngdu'ongt6ng s6 va tinh bQtella ph~nthankhi sinh tren ell
tu'onglingclingdu'<;1eghinh?n(hlnh9).
..
ChU(fng3: Ke'tqua va blnh lu4n Lu4nanTS Sinhhtlc 78
Lu(jngduongt6ngs6vatinhbQtlJd6tthfm
30 I I 40
23.92 33,5
2t6 T ~ 35
25 28.8
P I III I / ~~+30
.....
~ 20 2426 ---
Ob fl,7 25 Eo;
E ~
~ ~
~ ~
~ Ob
I ~ 15 20 ,§.
I
0<0 ...
... <0-
~ ~
,.; 15 'E
I ~10 ~
I - 10~
I 5
I 5I
! 0 0
I
I tu5iell 0 I 2 3 4 5 6 7 8
I I ,
I Ic::=JLuQngduongt6ngs6--+- Tinhbi)tI
Hinh 8: Lu(/ng duang tdngsf]'va tinh b(Jt d caed8'tthan tU(fngdU(fngv6'itudi cu.
DuOngt6ngs6vatinhbQtcuathankhisinh
20 25
1724 21.94
18
14£7
20--- 16
~
.....
~ 14
Ob
,§. 12
<0
~
~ 10
o~
~ 8
,-0
":s
'C
~ 6
c:
~- 4
13.4
T 12,9312.3
11.46
P
15 .....~
~
E
~
<0-
1O~
~
5
2
0 0
tu5iell 2 3 4 5 6 7 8
Ic::=JLuQngduongt6ngs6 --+- Tinhbi)t I
I ~
Hinh 9 :Lu(/ng duang tdngso'vatinh b(Jt cuaphdn than khf sinh tren cu.
ChuO'ng3: Ke'tqua va bznhluq.n Luq.nan T.SSinhh9C 79
d phgnthankhi sinhtreneu,luQngduangt6ngs6giamkhi thanbat
dgutangtrudng,tangeaotrdI?i khi eud?ttu6i5.LuQngtinhbQttangdgn
theos11tangtrudngeuathan(hinh9).
So sanhs6 Ii~ud eu, d d6t eu6ithanva thankhi sinhtuongling
(hinh7,8,9): luQngduangt6ngs6vatinhbQtd euIuaneaohond d6teu6i
thanvaphgnthankhisinhtuongling.LuQngduangt6ngs6tangd6ngthai
vdi vi~et6nghQpmQtluQngldntinhbQt.
3.1.4.3St;iQuangh<jpva ho ha'p
:0 ]00
'5'sJ--
~ so
0
'3..
60
hi thO' n+]
Cu'ongdQQuanghcjpvahoha'pcuahico
]SO
i-+-CDQHRi, I
]60 -1'-8-CE>HH I
40
135,74
]40
]20
94,32
28,36 29.06
29..54 31.58
20
38,1 36,58 39,78
0-.
n+2 n+3 n+4 n+S n+6 n+7 n+S n+9 n+]O
La thU:n: la mai thanhl(ip bla la con cu6'nlc;li,la n +1: la thanhl(ip trzl6'cLan, LamiJ hoan toan.La
thilnhl(ip tnt6'cco s6'Ian.CDQHR : cllongde;quanghC;prong.CDHH: cllongdQh6 hap.
Hinh 10 : CuiYng d(J quang hfJp va cuiYng d(J h6 hfip cua cac la co orlg (hen du6'i than khi
sinhcomangcu).
Chuang3:Kit quavablnhlu(in Lu(inanT.SSinhhC)c 80
Cuco6ngdlila thaneunhu'ngl?i n~mbelldu'oim~tdfftnenkhong
quangh<Jp.Tuynhientli'tu6i5 trdlen,caela trenthankhfsinhco kha
nangquangh<Jpva clingeffpcaesanph~mehocu. Kha nangquangh<Jp
va h6 hffpellacaela bell trenell du'<Jeghinh~nd (hinh10).La thli n+l,
n+2,n+3va n+6,n+7 co quangh<Jprangeaosovoi caela khae.Cu'ongdQ
quang h<Jpth~t s1.;1'eao d la n+6van+7,trongkhi eu'ongdQh6hffp eaotli'la
thlin+8trdlen.
Cu'ongdQh6hffpellaelld caegiaido?ntangtru'dngkhaenhaudu'<Je
ghinh~n(hinh11).Cu'ongdQh6hffpd?tdinheaod elltu6i0vatu6i6.d
caeell tu6ikhaeeu'ongdQh6hffpgiam,thffpnhfftd ell tu6i4.
CuoogdQhoha'p
16
! I
I-+-CE>HH I
14
12
10
;0
:[L
~ 8
0
'3.
6
4
2
0,
Tu6iell 0 2 3 4 5 6 7 8
moh 11: CuongdQh6haptheotudicu.
Chuctng3: Ke'tqua va blnh luq.n Luq.nan T.SSinhh(Jc 81
3.1.4.4Xac dinhdi€m biI tru CO2
Thl!c y?t dunglam mfiuy?t do di~mbu tn)'c6 th~chia lam hal
nh6m:Nh6mc6di~mbu tru CO2caD>50ppmnhl1bongpha'n,d?uxanh
Ilia.Nh6mc6 di~mbu tru CO2tha'p< 10ppmnhl1co tranh,Setaria
barbata(Lamk)Kunth.,PanicummaximumJacq.,d€n, co5ng(bang7).
Bang7: Dilm bittritCO2cilavai th¥cvq.tdu(/cxacdinhbangphuctngphapchudndQ.
Loaitillnghit%m I Di~mblitrirCO2(ppm)
Bong phan(MirabilisjalapaL.)
Tai tu'<;Ingan (AcalyphaindicaL.)
77:t3,5
55:t3,7
D?uxanh(PhaseolusaureusRoxb.)
Lila (OryzasativaL.)
55:t5,2
77:t3,6
Cotranh(ImperatacylindricaP.Beauv.)
Setariabarbata(Lamk)Kunth.
2,45:t2,1
5 :t2,1
PanicummaximumJacq., 3,67:t 3,6
7,3:t3,6D~n(AmaranthusviridisL)
Co 6ng(PanicumrepensL) 6,I:t4,2
Co 6ngc611;lc;tpd te'baayangbaab6 m:;tchchuatinhbQt(ca'utruc
giaiphfiu Kranz) ya c6 di~mbu tru CO2 tha'p.Nhl1y?y, co 5ng la loai
th\fcy?t quangh<;5ptheocondl1ongC4 (Thl!cy?tC4).
Chucrng3: Ke'tquavablnhluq.n Luq.nanT.SSinhh9c 82
3.1.5CHiT DIED HOA SINH TRUClNGTHUC V~T
Ke'tquav~hoc;!ttfnhcha'tdi~uhoasinhtntdngthl,l'cV?ttheosl,l'tang
tnl'dngClldu'<;1cghinh?n (hlnh12).Hoc;tttinhgiberelintangd~ntli Cll tu6i
0,auxinva cytokinincaod Clltu6i0,1,2giamxu6ngd Clltu6i3,4,5,r6i
tanglc;titli Clltu6i6.Hoc;ttfnhacidabscisicora'tit trongquatriOOtang
tru'dngCll(chico d Clltu6i0,6,7).
Ho~ttinheha'tDHSTTV theotu6iell
14
12
10
8
4
2
2 3 4
I DOb DAux .Cyt I!!ABAi, I
5 6 7 8
Hinh 12: Hor,lttinh ch(z'tDHSTrV (dr,mgtT;tdo) theotuti cu.
Tronggiaidoc;tnd~utangtru'dngtli Clltu6i0 de'nClltu6i2,hoc;ttinh
giberelin,auxin,cytokininhi~ndi~nd milc cao,hoc;ttinhacidabscisicco
ra'tit.Tronggiaidoc;tnke'tie'p,tli Clltu6i3de'nClltu6i5hoc;ttfnhgiberelin
v~ncao,trongkhi hoc;tt tinh auxinva cytokiningiamtha'p,acid abscisic
kh6ngghi nh?ndu'<;1c.Tli Cll tu6i 6, hoc;ttinhgiberelin6n dinh,hoc;tttinh
auxin,cytokiningiatang,d6ngthaico slfxua'thi~nacidabscisic.
l
Chuang3: Ktt quavabinhlui).n Lui).nan T.SSinhh(Jc 83
Nhu'V?y, tronggiai dOl;lnd~uclla slf tl;lOCll, slf hi~ndi~nclla acid
abscisic,auxinva cytokiningiupslfphanchia,tangr(>ngte"baa giup Cll
tangtru'dng.Tli tu6i3,hol;ltHnhgiberelintangcaD,clingtli tu6inayCll it
giatangdu'ongkinhnhu'ngch6ill;litangtru'dngml;lnh,longkeDdai d6tl;lo
thankhisinh.Tli tu6i7,ch6imoicoth6xu~thi~nd6tangtru'dngthanh
ffi(>tdon vi Cll moi.
Hol;lt Hnh ch~tdi~u hoa sinh tru'dngthlfc V?t d cac d6t cu6i than
khongtl;loCll clingdu'<Jcghi nh?n(hinh13).Giberelinco hol;lttinhtu'ong
d6icaDd cacd6t,auxinva cytokinincaDd d6ttu'ongdu'ongClltu6i0 va 1,
giamd cactu6ike"tie"p,tangleu tii'tu6i6,acidabscisictu'dngd6i it d cac
d6tkhongt~oCll.
Ho:;.tinheha'tDHSTTV (jcaed6tthan
10,
9
8
5 5c.c.
4 ..., ~,... , .,....
3 ~
0
2 ~.
tu6iell 0 2 3 4
, I
10Gb DAux .Cyt !I ABA I
5 6 7 8
Irmh 13 : Harp tinh cluJt DHSITV (dr;mgt'"do) a cae do'tcuo'ithan khzsinh tuangduang tutJi cu.
Chuang3: Ke'tquavablnhlu(in Lu(inan T.SSinhh9C 84
? ? ? ",,? K ... lI: " ,,' ,
3.1.6ANH HUaNG CUA DQ AM DA T VA DIEU KI~N TOI, SANG
LEN s1j TANG TRU(1NG CD
3.1.6.1Anh hu'dngcuad(}~mda't
SvtangtnidngellchillanhhuangelladQgmda't.d dQgmda'tkhae
nhausvtangtrudngell co biSuhi~nkhaenhauv~kichthude,hlnhthaiva
sinhly.
d dQ gmda't14%,thankhi sinhthuongbi kha heo,chi con 3-4 la
xanhd dinhngn.Cll it du<;Sethanhl~p.Cll mangeh6it~oellmdidu<;Secae
vgybaabe,x6p khitnhau,ma phansinheh6i,ti~ntu<;Sngtftnghftunhu
khangho~tdQng(dnhlOA,B). d dQgmda't20%, cocontangtWangeho
thankhi sinhmangla x6pkhitl~i,caela co kiehthudeh~p,co 5-6la xanh.
Cll v~ndu<;Sethanhl~pnhungtangtrudngeh~m,thShi~nbdi caevgyroi
fa,d~ngell theocoea'uda't,khangconhlnhkh6i in; mathuongd~pmang
eaevgykha,eh6itll ell it tangtrudng(dnhllA). Ma phansinheh6iho~t
dQnggiupgiatangkiehthudeell.Caet6baanhumad phiadayellehua
h~ttinhbQtto,concaet6baanhumagftneh6ingnehuah~ttinhbQtnho.
ddQgmda't30%, elltangtrudngm~nh,h~th6ngellphattriSn.Cll ehoell
mditangtrudng.Cll cohlnhkh6iiron,caevgytachroikhoiell,d€ nh~n
tha'ycaelongva d6t,eh6itll ellnhanhchongvuonlenkhoim~tda't(dnh
llB). Caemaphansinheh6iho~tdQngm~nh.H~th6ngm~ehcond tr~ng
thaisoea'p,conhi~ut6baanhumaphanehiavatangrQng,tiehtrG'nhG'ng
h~tinhbQt.
Kich thudeell nhokhi GQgmda'tha'p(14%),ell hftunhukhangtang
trudng.d GQ gmda't20%ell tangtrudngeh~msovdi d dQgmda't30%
(bang8).
ChLtCJng3: Ke'tqua va blnh lut;in Lut;inan T.SSinhh9c 85
>~--~ -- ,--
tang
~
trudng
?
CO d dQ
')
am da't
A.nh10~Hinhthaibell ngoaiCDco ong(A) va catd9C(B) d GQ~mGat14%.M6 philn
sinhch6i (sm)kh6ngho;:ttGQng.
I, '-, lent ~
\ II
II
Hinh thai co lJ dQ
~am
A.nh11...:.Hinh thaibell ngoaiCDco ongd GQ~rnGat20%(A): CDtangtn1dngkern,hinh
thaiCDtuythuQcVaGco CaliGat,d GQ~rnGat30%(B), CDtangtnldngtot,bch
thuc)cto.
Chuong3: Klt qua va blnh IUlJ-n Lu(manT.SSinhhC/c 86
Bang 8 Thayd6ikichthu6ceuco6'ngsau2 tudn(j caedQflmdeft
d c1Qa"mc1a't14%, ell co IU<;5ngtinh bQt caD, lu<;5ngc1uangt6ng 56
tha'p.Ngu<;5cll:;li,ac1Qa"mc1a'tcaD han, IU<;5ngc1uangt6ng s6 trong ell tang,
conlu<;5ngtinh bQtll:;ligiam (bang9).
Bang 9:Lu(/ngduongt6ngsffva tinhbQteuaeu(j caedQtlmdlit
TLK* : Tn;mg luQng kho
Cuang c1Qh6 ha'p clla ell tang theo c1Qa"mc1a't.d c1Qa"mc1a't14%, ell
cocuongc1Qh6 ha'ptha'pnha't(bang10).
Bang 10CuongdQh6hapeuaeu(j caedQtlmda't
Cll a c1Qa"mc1a't14%co hOl:;lttinhauxin,giberelin(Gb) t11do giam
ffil:;lnh.Hol:;ltinh cytokinin(Cyt) va hol:;ltinh acid abscisic(ABA) tl1do
tangcao.Ngli<;5Cll:;li,Clla c1Qa"mc1a'tcaohanthl hol:;lttinhauxin,giberelin
Doiim dflt(%) Sai bierduangkinhCll (mm)
14 0,07 :!:0,04
20 1,10 :!:0,10
30 3,09 :!:0,40
Loi Cll LuQngduangt6ngs6 (%TLK*) Tinh be)t(% TLK*)
(j de)iim dat 14% 8,74:!:3 42,71:!:5
(j de)iim dflt20% 14,86:!:4 34,28:!:4
(j de)iim dflt30% 23,23:!:3 21,67:!:3
LoalCll Cuangde)hohap
(102 gia)
(j do iim dat 14% 4,76:!:0,2
(j de)iim dflt20% 5,04:!:0,3
(j do iim dflt30% 11,12:!:0,4
Chuang3: Ktt quavabznhlu(in Lu(in an T.S Sinh h9C 87
tvdotang,trongkhiho~tinhcytokininvaacidabscisictvdol~igiam.Sv
thayd6iho~tinhcllacaccha'tdi6uh6asinhtnidngthvcv~tla doSvthay
d6itr~ngthaicllachung(d d~ngtv dovad~ngdinh)hanla svt6ngh<;5p
moi,ngo~itnlcytokinin(bang11).
Bang 11 Hot;lt inhch5tdiiu hoasinhtrruiYngth1!cv(itcuacuiYcaedQ5mda't
Ho~ttint Cll (j de>!imoat14% Cll (jdQ!imoat20% Cll (j de>!imoat30%
(ppm) TD(*) D(*) TS(*) TD(*) D(*) TS(*) TD(*) D(*) TS(*)
Auxin 0:1:0 5,0:1:0,8 5,Q:t0,8 2,5:1:0,52:1:0,54,5:t1,1
4,5:1:213,9:t4 18,4:1:5,6
3,0:1:0,50,4:1:0,1 3,4:1:0,6
Gb 1,1:t0,413,4:1:3,614,5:1:4,2
0,7:1:0,20,25:1:0,10,95:1:0,4
1l,7:t3 4,5:1:1,616,2:1:4,5
Cyt
ABA 0,025:1:0,02o 0,025:tO,02
0,4:1:0,10,34:1:0,10,74:1:0,2
0,015:1:0,010,01:t0,02 0,025
0,2:1:0,1 0,1:t0,040,3:1:0,1
0,01:t0,010,025:1:0,020,035
(*)TD =t1,I'do;D =dinh;TS =t6ngso
SvtangtnI'dngCll tuy thuQCra'tnhi6uVaGdQifm da't.DQ ifm da't
cao,Clltangnhanhkichthu'ocvachoCllmojoDQim tha'p,Clltangtru'dng
ch~mva co th~ngungtangtru'dng.DQ ifm da'ttha'panhhu'dnglen cac
ho~tdQngsinhly bell trangCllnhu':cha'tdi6uh6asinhtru'dngthvcv~tthay
d6igiuad~ngtv dova d~ngdinh,cu'angdQho ha'pgiam,lu'<;5ngdu'ang
trongCllgiam,lu'<;5ngtinhbQtgiatang.
Nhu'v~y,khi dQifmda'ttha'pClldi VaGmientr~ng,chuanhi6ucha't
dVtru,cacch6itrenCllngungtangtru'dng.
?
3.1.6.2Anh hu'angcuadi€u ki~ntoi,sang
Khi Clld~trongt6i,lOpbi~ubi khongcomallxanh,caclongd~u
lienkhongkeGdai matangtru'dngngang,saild6 moikeGdai longthanh
thankhi sinh.D6i voi ch6imoixua'thi~ntrenCll,ch6inaysetie'"pwc tang
tn1dngthanhCll.Trangthiennhiencac Cll thanhl~psail thu'angco kich
I.-
Chu:cmg3: Ke'tqua va binh lu(m Lu(inan TS SinhhflC 88
thu'octo hdncacCll c6 tru'oc(dnh12A).Khi Cllbi phdira ngoaisang,lop
bi6u bi c6 mall xanh,ch6i nhanhch6ngtangtru'dngb~ngcachkeo d~li
16ngd6 thanhthankhf sinh.C6 s1;1'xua'thi~nnhi€u ch6imoi trenCll.Cac
ch6inay clingtangtru'dngthanhthankhf sinh,Cll khongdu'<;5cthanhl~p
(dnh12B).
Anh hu'dngt6i sangtren st! tang tru'dngcii
Anh 12.:.;.HInh thaiben ngoaiCll co 6ngtangtru'ongtrongt6i (A). Ngoai sang(B): Cll
khangtangtruong,nhi~uch6itrenCllphattri~nthanhthankhi sinh.cih dQcCll
o~ngoai sang(C), ma phansinhch6i crunhva ch6iben (sm)ho<;ltoQngclIng
vai maphansinhlongset<;lOnhi~uthankhi sinh.Bo m<;lch(bm)phattri~nsam.
Long (1)va 06t(0)phanbi~td~dang.
ChuO'ng3: Ke'tqua va blnh luq.n Luq.nanTS Sinhh9C 89
Trongt6i, Cll tangtntdngdoma phansinhch6ingQnclingvai ma
d~nxua'ttu ma phansinhch6i ngQnho(;ltdQng,t(;lOcac lOpt6 b~tOx6p
xuyentamgilipgiatangdu'ongkinh,cacmaphansinhnayho(;ltdQngco
giaih(;ln.M~tkhac,st;(giatangkichthu'acCllcondost;(phanchia t6baa
cllacacti~ntu'qngtgngm(;lchva st;(giatangkkh thu'ac llacact6 baa
vungtangtru'dng(anh7).
Ngoaisang,maphansinhch6ingQn,maphansinhch6ibellvama
phansinhlongho(;ltdQngm(;lnh,k6tquaconhi~uch6itangtru'dngnhanh,
longkeGdai thanhthankhi sinh,bo m(;lchsamhlnhthanh,Cll tangtru'dng
ch~m(anh12C,bang12).
Cll d~trongt6itangtru'dngnhanh,giatangkkh thu'ac,tuCllthu'ong
chichomQtch6itangtru'dngva ch6inayphattri~nthanhCll k6 ti6p.
Trangda'tCllcokkh thu'actohc5ntrongcat(bang12).
Bang12KichthuClCcllkhide'trangtoivangaaisang
Tu~n Kiehthu'oelltrongtoi(mm) Kieh thu'oeell ngoaisang(mm)
d<lt cat d<lt cat
1
2
4,20:t0,4 4.31:t0,5
4,86:t 0,3 5,04:t 0,5
4,16:t 0,4
5,44:t 0,3
4,18:t0,4
5,42:t 0,3
°
3
6,90:t0,3 5,84:t0,5
7,47:t0,3 6,40:t0,4
5,52:t0,3
5,62:t 0,3
5,50:t 0,3
5,50:t 0,3
Trongt6i,ho(;ltHnhauxinva ho(;ltinhcytokinintt;(dotangcao,ho(;lt
tinhgiberelinva ho(;ltHnhacidabscisictt;(do tha'pgilip Cll tangtru'dng.
Ngoaisang,ngu'qcl(;liho(;ltinh auxinva hO(;ltinh cytokinintt;(do tha'p,
ho(;lttinhgiberelinva ho(;ltinhacidabscisictt;(docao,Cllit giatangdu'ong
kinh,nhu'nglongkeGdai.St;(thayd6iho(;ltinhclla cacchfftdi~uboasinh
ChucJng3: Kit quavabcnhlu(m Lu(inan T.SSinhh9C 90
tntdngth\1'ev~td trongt6i hayngoaisangla dos\1't6ngh\5pmdihanla s\1'
thayd6itr?ngthaiellachung(dd?ngt\1'dova d?ngdfnh)(bang13).
Bang 13Hog.tfinkchatdi~uhoGsinhtrruongth1!cv(itcuacu trongt(;'iva
(ghinh(insau2 tu&nl
Nhu'v~y,khi bi phaisangell eh~mHingtru'dng.Ma phflll sinheh6i
ngnva maphansinheh6ibell ho?tdQngt?Onhi6ueh6itrenell.Ma phan
sinhlongho?tdQngm?nh.Ch6ituellkhangt?Oell mdimatangtru'dng
thanhthankhfsinh.Trongt6ielltangtru'dng.Thu'ongchicomQteh6itren
ell tangtru'dngt?Oell ke-tie-poS\1'tangtru'dngell trongt6i hayngoaisang
co lien h~de-ncaeeha'tdi6uhoa sinhtru'dngth\1'ev~t.Ngoai sang,ho?t
tinhauxin giam m?nh.Ho?t tinh giberelinva ABA tang eao.Ho?t tinh
giberelintangeaoco lien quaild6nho?tdQngellamaphansinhlong.
? ~ , ... ?? K
3.1.7KHA NANG TAl SINH VA T~O CU CO ONG
3.1.7.1Kha Dangbii sinhcuaco trong di~oki~ngiamlu(jngnuoc
?
trongco
Kha nangtai sinh ella co tuy thuQevao lu'\5ngnu'detrongell
(hlnh14).
flXUU£SUflX
Hot tinh Cll d trongtoi Cll d ngoaisang
(ppm) TV do Dinh T6ngso TV do Dinh T6ngso
Auxin 3,0I 1 OIO 3,0I 1 0,46IO,l OIO 0,46I 0,1
Gb 6,38I 2 3,97IO,8 10,35I 3,1 13,97I3,6 0,8IO,l 14,7I4,8
Cyt 0,51IO,2 0,25IO,l 0,76I 0,4 0,24I 0,05 1,18IO,2 1,42I 0,4
ABA 0,025IO,02 0,lOIO,O5 0,125IO,05 0,1I 0,04 0,1I 0,05 0,2IO,l
Chu(Jng3: Ke'tqua va blnh lu(in Lu(in an T.S Sinh h9C 91
Kha nangtaisinhtheolu'qngnu'Oc
100 I-+- Mt1c llii sinhI
6
75 60
lu'()'ngnu'Octrong en(%)
55 30
Hinh 14:Kha niingtai sinhclla co rhealu(lngnUCfCtrangcll
Kha nangtai sinhellaeogiamIgntheohi<;5ngm1detrongell.MQt
1u'<;5ngnu'detrongell giameon75%sovdi 1u'<;5ngnu'detrongellmdi Ia"yv~,
v~nehu'aanhhuangd6n slj tai sinhellaeo.Chi khi IU<;5ngudetrongell
giamdudi mile nay thl slj tai sinhella eo mdi bi anhhuang.Khi lu<;5ng
nu'detrongell giamd6n30%,eoma"tkhanangtai sinh,d I~ehoeh6itang
tru'dngra"tha"p(6%).
3.1.7.2Caeb(}ph~neolienquaDde'nsrItangtrudngell
* R~
100
1100
90
80
70
60
C
'r;;
:s 50
40
30
20
10
0
100
ChuO'ng3: Ktt quavabinhlu(m Lu4nanT.SSinhhQc 92
Khi c~tr~,Cll tangtn.1'dngch?m.Kich thu'ocCll nho hon so voi Cll
khongc~tr~ (bang14).Cll moi tt;!oraclingch?mton. Tn Cll,r~mQcda~
vaphannhanh.
Bang14Kichthu(Jcellkhibicdtd sau2 twin
d Cllc~tr~lu'tgiam,lu'<;1ngdu'ongt6ngs6tangsovoi Cll
khongc~tr~(bang15).
Bang 15Hamlu(JngduCJngtangso'vatinhbQt(j elledtd (ghinh4nsau2 twin)
TLK* :TrQng1uQngkho
d Cll c~t r~hot;!t tint auxintang,trongkhi hot;!t tint giberelin,
cytokinin,ABA giamsovoi Cllkhongc~tr~(bang16).
Bang 16:Ho(lttinheaeehatDHSTTV thi!ev4t(j ell edtd (ghinh4nsau2 tu&n)
Lo,p Cll Kich thuacCll(mm)
hIediiu hic cu6i saibit
Khongdt r: (d6ichang) 5,42:t0,51 7,64:t 0,64 2,22
C t r: 5,46:t0,45 6,87:t 0,5 1,41
Lo,p Cll LuQngduongt6ngs6(%TLK*) Tinh bQt(% TLK*)
Khongd t r: (d6ichang) 17,85:t0,95 28,65:t 1,87
Ct r: 19,97:t1,18 23,94:t1,62
chill rrich Cll khongdt r: Cll dt r:
(ppm) Tl! do Dinh T6ngs6 Tl! do Dinh T6ngs6
Auxin 3,0:t 0,5 0,4:t 0,1 3,4:t0,6 4,6:t 0,5 1,2:t 0,2 5,8:t0,7
Gb 10,38:t 1,19 3,97:t0,59 14,35:t1,7 8,97:t 0,6 0,8:t 0,2 9,77:t0,7
Cyt 0,25:t 0,05 0,15:t0,07 0,40:t 0,1 0,14:t0,06 0,1O:t0,04 0,24:t0,1
ABA 0,01:t 0,002 0,02:t0,005 0,O3:tO,QI O,QI:t 0,002 0,015:t0,005 0,025:t0,007
ChLtO'ng3: Ke'tqua va binh Luq.n Luq.nan T.S Sinh h(Je 93
* La
Khi cAtla, Cllch~mtangtnidngthShi~nquakichthu'ocCll(bang
17).sO'r~t:;tothemclingithonsovoid6ichung(2sovoi2,5).
Bang 17Kieh thLtaellkhibi edtLasau2 twin
Hamlu'<;lngdu'ongt6ngsO'va tinhbQttrongCllclingthayd6i.Khi cAt
la, lu'<;lngdu'ong~6ngsO'trongCll gia tang con lu'<;lngtinh bQtl:;tigiam
(bang18).
Bang 18 Ham LLt(1ngdLtangto'ngsf;'va tinh bQtiJ ell cdt La(ghi nhq.nsau 2 rutin)
TLK* :TrangluQngkho
Khi cAtla, ho:;ttinhchit di~uboa sinhtru'dngd Cll bell du'oicling
thayd6i r6 r~tca d:;tng1l;I'do va d:;tngdinh (bang19).HO(;ltinh auxinva
giberelingiamtrongkhiho:;tttinhcytokininvaacidabscisictangcao.
B? 19H, , h caechdtDHSITV iJ ell co thanbi eiltLa(Khinha 2 '" )
Lo;p Cll Kich thu'ocCll (mm)
hIedu hIe cu6i saibit
Khongc:lthi (d6i chung) 5,50:!:0,58 7,71:!:0,45 2,21
Ciit hi 5,48:!:0,46 6,46:!:0,55 0,98
Lmp Cll LuQngduongt6ngso (%TLK*) Tinh bQt(% TLK*)
Khongc:lthi (d6ichung) 17,92:!:1,06 28,19:!:2,56
Ciit hi 20,66:!:1,66 20,43:!:2,80
--u -- --- ,- -- ---- ------,
Cha'ttrich Cll c6 thankhongc:lt hi Cll c6 thanbi c:ltlei
(ppm) Tv do Dinh T6ngso Tv do Dinh T6ng sO'
Auxin 3,0:!:0,5 0,4:!:0,1 3,4:!:0,6 0,55:!:0,2 0,22:!:0,1 0,77:!:0,3
Gb 10,38:!:2,2 3,8:!:1,9 14,IS:!:4,1 8,9:!:2,9 0,8:!:0,4 9,7:!:2,5
Cyt 0,31:!:0,1 0,25:!:0,05 0,56:!:0,1 1,0:!:0,5 0,15:!:0,05 1,15:!:0,4
ABA 0,025:!:0,02 0,1:!:0,05 0,125:!:0,02 0,2:!:0,1 0,1:!:0,05 0,3:!:0,05
ChLtcJng3: Klt qua va blnh lu(in Lu(in an T.S Sinh h9C 94
* Than
V§ hinh thai, khi cAt than,ch6i m~mtren CDtang tn1dngnhanh
thanhthankhi sinh,ch6im~md cacd6tthanconl~iclingdu<;5ckichthich
tangtrudng.CDtangtrudngra-tch~m,kichthuocCDnh6hdnnhi~usovoi
CDd 16d6ichang(khongcAtthan)(bang20).
Bang 20Kich thLtcJcukhibi cdtthansau2 twin
Lu<;5ngduangt6ngsO'va tinhb9td CDclingthayd6i, co s1;1'gia tang
lU<;5ngduangt6ngs6va giamlu<;5ngtinhb9td1;1'till trongCD(bang21).
Bang 21 Ham 111(/ngdl1CJngtdngsf;'va tinh bf)t(j cu cdt than (ghi nhqn sau 2 twin)
TLK: trQngluQngkh6
Khi cAtthan,hoC;lttinh cha-tdi§u hoa sinhtrudngd CDlien h~bell
duoiclingthayd6i r6 ca d~ngt1;1'dova dinh.Ho~ttinhauxinva giberelin
giamtrongkhi ho~ttinhcytokininva acidabscisictangcaD(bang22).
B? 228 'h ' hatDHSTTV(jcucothanbicdt (f!hinh" 2 " )
Lmp Cll Kich thuocCll(mm)
llic du llic cu6i saibit
Kh6ng dt than(d6i chung) 5,44:t0,6 7,68:t0,65 2,24
Ct than 5,48:t0,47 6,1O:t0,60 0,62
LOal Cll LuQngduongt6ngs6(% TLK) Tinh bQt(% TLK)
Kh6ngdt than(d6ichung) 17,98:t1,87 27,98:t2,9
Ct than 20,71:t1,45 17,1O:t3,8
J
anQ" -,- -----------
Chit trich Cll kh6ngdt than(BC) Cll dt than
(ppm) Tl1do Dinh T6ngs6 Tl1do Dinh T6ngs6
Auxin 3,0:t 0,5 0,4:t 0,1 3,4:t0,6 0,3:to,2 0,1:t0,1 0,4:t 0,1
Gb 10,38:t 2,2 3,8:t 1,9 14,15:t4,1 12,0:t4,9 0,5:t 0,5 12,5:t3,5
Cyt 0,31:t 0,1 0,25:t 0,05 0,56:t0.1 1.5:t 1 0,0:t0,0 1,5:t 1
ABA 0.025:t 0,02 0,1:t0,05 0,125:t0,02 0,1:t0,1 0,3:t0,1 0,4:t 0,1
ChU(fflg3: Ke'tqua va blnh lu(in Lu(inanT.SSinhh9C 95
Caeke-tquatrenchotha-ythan,la, r~co vai trora-tquailtrQngtrong
StftangtniCingCll.Ne-ucacbQph~nnaybi rna-tdi thl slf tangtniCingCllbi
anhhuCing,ho?ttinhcha-tdi~uboasinhtraCingthlfCv~t,lU<;1ngduangt6ng
s6valu<;1ngtinhbQtclingthayd6i.
3.1.7.3St;ltangtntdngenaenbicol~p
Khi co l~pkhoi t~pdoan,SlftangtraCingCllco biSuhi~nkhacnhau
tilytheotu6iCll.Khi sosanhvoicacCllcoclingtu6ikhongbi tachrai,cac
elltachrai tangtraCingkern(biSuhi~nquatrQnglu<;1ng)(bdng23,hznh15).
Bang23:SljtangtruangcuacukhitachraikhOitqpdoan.Ke'tquaghinh(insau14ngay.Giatri
()bir/uthitrqnR,Zw!nR,cuacaetu6itlilJnR,anR,khOnR,bi tachraidoanf!tlv0
?
Sail 14ngayCll chuah6i phl,lcl?i trQnglU<;1ngband~u.d tu6i0 va
tu6i1ch6ikhongtangtraCing,Cllbi hu.Tli tu6i2 ch6itangtraCingthanh
thankhi sinh,s6 ch6i tangtraCingtangd~ntheotu6iCll.Tu6i 5 va tu6i6
ellit bi anhhuCing,chungg~nG?tdU<;1ctrQnglU<;1ngbanG~u.
,
LO<,litu6i TrQng hI'<;Jngtl1di(mg) TrQng 111<;Jngkh6 (mg) % soeh6itang
?
trl1dngeu
0 29,6 :t5,7 (36,03) 3,19 1 0,46 (4,31) 0 10,0
1 59,54 :t9,15 (81;77) 4,58 1 1,83 (7,80) 0,1:to,1
2 77,3517,68 (117,38) 5,46 1 1,25 (10,36) 421 12,6
3 124,20:t 9,86 (167,41) 9,82 1 2,4 (17,50) 76:t 8,4
4 155,80:t16,22 (187,12) 18,50:t 2,8 (23,37) 92:t4,1
5 194,21:t 17,64(218,70) 26,1714,2 (30,18) 10012,3
6 304,72:t20,50 (312,30) 44,14 :t 6,5 (47,89) 1001 1,0
Chuang3: K[/tquavabinhlu(in Lu(in an T.S Sinh hflC 96
350
CD
$:
.:;::,200;:p
~
;:p1500-
l-
E-<
300
250
100
0
Tu6i ell
81/tangtru'dngCllaellkhitachrill
CJ)s
's
b
CJ)
60 ~
120
304.72
50
0
100 r 100
80
,;; i.c ,
40 ~!
44.14
20
60
--- TrQnghi<!ng~~i TrQng1U'<!ngkh6 -+- %ch6itangtrU'dng1
Hlnh 15:SI! tangtruangcua cu khi tachrai kh6i t(ipdoan.Ke'tqua ghi nh(insau 14
ngay
Nhu v~y,khi tachroi khoi t~pdo~m,cu giamtangtnJ'ang,miledQ
anhhuangtuythuQcvaotu6ieu,tu6icangIOncangit bi anhhuang.Chf{t
d1;1'tra clingnhukhanangquanghCJpcuala co vai trarf{tquailtrQngtrong
81;1'tangtruangcu.
18.5
. .
2 3 4 5
Chu:ong3:Kit quavaBinhlul)n Lul)nan TS SinhhflC 119
3.2BINH LU!N
Dil dgt1mbi~nphapphongtn1hUllhi~u,t~ng6cd6ivdico6nghay
khaithacsinhkh6ichom1,lcdichchannuoiho~cch6ngxoimOll,vi~ccffn
thi6tlaphil nghienCUlld~ctinhsinhhQccuaco,cacdi~uki~nmoitn1dng
I coanhhuang,d~cbi~tla h~th6ngcu,quadobi6tduQcnhungd~cdlgm
I cuaquatrlnhhinhthanhvatangtrudngCllco,ngu6ng6cphatsinhcan
hanhvathankhisinh.
3.2.1Yell to'moitr1iongvas11ph:Htri~ncuaco6ngtrongthiennhien
Noi thi nghi~m(nongtru'dngd ngoc;tihanhTp. H6 Chi Minh) la
vilngda'tphen,chuanhi~unhomva sat(bang3).Noi dayGilligchillanh
huangcuanudclQ(hamluQngnatriumcao),pHtha'p.Trongnamco2mila
r5r~t:mila nangva milamila.Mila liang,dQffmkhongkhi va dQffmda't
thffp(hlnh2). Mila mila, nudcng~pngangm~tlip. Co 6ng hffunhuluon
hi~ndi~nvachi6mu'uth6trenb~m~tlip,domucdQnhiSmphencaolam
gidihc;tnsv phanb6 cuacac loai khac(Le Huy Ba 1982,H6 Minh 51
1974)[1][17].Trong moi trudngda'tphen,chinhpH tha'pdil lam tangtinh
hoatan cua cac ion AI3+,Fe2+,Mn2+gay dQccho thvcv~t(Phc;tmQuang
Khanh1997,Le Van Khoava csv1996,NguySnBangKhoi va Duong
HuuThdi 1981,Le VanTv 1996)[11],[12],[13],[23].
Thanhphffnkhoangco trongco cao(bang2), d~cbi~td rS hi~n
di~nnhi~ucha'tkhoanggaydQCa n6ngdQcaonhusat,nhom.Natri,sat,
nhom,sulphatla nhungcha'tlieubi~uchoda'tphenm~n(bang3).RS la
noiha'pthuChllye'ucaccha'tkhoangcffnthie'tva liganch~nsvxamnh~p
cuacaccha'tkhoanggaydQc,c1i~unayghinh~ndu<;1cd6i VOlnhomva sat
(bang4,5).TheoArchambaultvacsv1996,LukaszewskivaBlevins1996,
ChLtClng3: Ktt quavaBlnhluq.n Luq.nanT.SSinhhQc 123
lOpMQthi m~m,st!tangtntdngdu'ongkinh thanh~unhu'khongxay ra do
khongco cacmophansinhthil cap(Esau 1967,Fahn 1989)[60],[62].Tuy
nhien,trongmQtvai tht!cv~tl;:tico cact6 chilcd~ylen,nhu'dthancac
loaiHQCQ,canhanhcuachu6i(Musaspp),cuhanhray(Alliumcepa).St!
d~yleunhanhchongva dangke nayxayrabelldu'dimophansinhch6i
ngQn.Khdi d~ucuast!thanhl~p(phatsinh),du'ongkinhthangiatangd~u
d~n,VI the'd longke'tie'pserQnghonsovdi longtru'deno,chode'nkhi
thand;:ttdu'<;ckich thu'dchic tru'dngthanh(Esau 1967,Fahn 1989)[60],
[62].Theo Esau 1967[60],cacthandontli'di~pgia tangdu'ongkinhbitng
ffiQtmophansinhd~nxuattitmophansinhngQn,phanchiabaaquanh
t;:tocacdaygiaot~nglamgiatangchi~ud~ycuatrl!c.Tac giagQido la
mophansinhddysocap(primarythickeningmeristem),tu'ongtt!nhu'mQt
t~ngphatsinh.No co thekeGdaira d ph~nngo;:tivi cuatrl!c.Mo phan
sinhnayt;:toracacnhumovacacdayti~ntu'<;ngt~ng.Sailkhist!keGdai
longke'tthuc,chi~ud~ycuatrlfcv~ncontangtru'dngnhoquatrlnhphan
chiavatangrQngte'baanhumo.Fahn1989[62]giaithichr6honv~lieu
I ho;:ttdQngtangrQngnay.Trongcactht!cv~tco sv gia tangdu'ongkinh
than,dinhdichtht!ccuano khong!dn,nhu'ngd ngaysatvungbell du'di
drnhcost!phanbaaratm;:tnh.Vi the',ho;:ttdQngnaydu'<;cxemnhu'la mQt
ph~ncuast!tangtru'dngsocapcuach6i.Vungnaydu'<;cgQila milmo
phansinh(meristematiccap).Vungnayratkhoquailsatkhic:ltdQcch6i,
nencavungphanbaam;:tnhnaydu'<;cgQichungla mophansinhd~yso
cap.Tht!cfa,mophansinhd~ysocapchila mQtph~ncuamllmophan
sinh.Ho;:ttdQngphanbfw xuathi~ntrongvungmo phansinh,lam chost!
thanhl~pcac day ti~ntu'qngt~ngh~unhu'nitmngangva it nhi~usong
ChucJng3: Klt quavaBlnhluq.n Luq.nanTS SinhhQc 131
baathunguyensinh,caequatrlnhbi6n duonggiam,th1;1'ev~tkhongtang
trudng.N6u s1;1'thie'unuded(;ttde'nditimheotanvinhvi~nse lamma'"tkha
nangtai sinhella caecd quail,dftnd6n s1;1'ehe'tella th1;1'Cv~t.MQt s6 th1;1'e
v~td6i pho l(;tidi~uki~nthie'unudebangeachs6ngeh~m(mientr(;tng)
(Hopkins1995,Salisburyva Ross1992,Taiz vaZeiger1991)[83],[138],
[156].E>6ivdi caeloaicoellkhithie'unude,caemophansinhho(;ttdQng
kern,khanangphanehiava tangrQngte'baagiam,muedQhoamQet6
cllacaet6 baatrongtllY eao,ell khonghlnhthanhhaykhongthtitang
trUdngduQe(hinh1) (Chvava esv 1983,Onwuemeva Charles1994,
?
Wilson 1983)[47],[130],[175].d co 6ng cling tudngt1;1',khi dQ ffmda'"t
thgp,thankhi sinhtangtrudngeh~m,long khongkeG dai, kieh thudela
nho.Cll cothtingungtangtrudngdomophansinhkhongho(;ttdQng,kieh
thudcell nho(bangS,anh10B). Ch6i duQecaevffyla baabQe,di VaG
tr(;tngthais6ngeh~m,coho(;ttdQngbi6nduongtha'"pthtihi~nquaeudng
dOhoha'"pgiam(bang10)lamh(;tneh6khanangtraGd6ivdimoitrUdng.
Khicodll nudeellsetaitangtrttdng.E>i~unaygiupco6ngphattritint6t
trenmoitrttdngkhoh(;tn.Tuynhien,khi luQngnudetrongellco6nggiam
d€n 30%sovdiluemdithuho~ehthlkh:lnangtaisinheuaeukhongcon
(hinh14).E>i~unaygiaithieh1;'doVIsaGnongdaTImu6ndi~ttmloaico
nay,phaidaohe'th~th6ngell va canhanhr6i phdichungleu m~tda'"t
trongmQtu~nl~mdilamehe'tco,trongkhid6ivdicotranh,chie~nphdi
cotrongbangayclingdlllammgtkhanangtaisinh.
Nhuv~y,trongquatrlnhtangtrudngeuco5ngrgtein nude.Thie'u
nudeellkhongduQethanhl~phayngungtangtrttdng.Caeeh6itrenelldi
VaGtr(;tngthaimientr(;tng.ChIkhimQtluQngnudetrongellgiamde'nmue
Chuang3: KI/tquavaBinh lu(in Lu(inan TS Sinhhflc 132
toi thi€u (30%),ell matkhanangt,ii sinh.E>i~unay?iai thichkhanang
I
sinht6nm~nhellaco 6ngtrenmoitn1'dngkhoh~neD.ngnhu'eachki€m
smltloaicod?inay.
3.2.4Caeye'uto'anhhtidngleusll t~oCll
Stft~oellchilianhhu'dngelladi~uki~nt6ivasang.Khi nghieneuu
s11t?Oell trennhungd6i tu'<;$ngkhaenhau,nhi~utaegia ghinh?ne~nphai
d~trongdi€u ki~nt6i hoan toanhay eu'dngdQanh sangy€u thi ell mdi
du'<;$et?Ofa. Trongdi€u kit%nanhsangy€u, ell eh?mxuathi~nva co kieh
thu'denho(Charlesvaesv1993,CourdurouxvaMargot1969,Desire1995,
Houndonoughbo1989,Hulseherva esv 1996,Koda va Okazawa1988,
Kodava esv1988,Tissarat1987)[45],[51],[57],[86],[87],[92],[93],
[162].E>6ivdi co ongmu6nt~oell e~nphaidi;itrongdi~uki~nt6i hoan
to~m.S11lienh~giil'adi~uki~ntoivdistft~oellehu'adu'<;$egiaithichr6,co
th~chungcolienh~d€n caeho?tdQngbiSndu'ongellaquatrinhnay.Khi
phoiell rangoaisang,ell tangtru'dngeh?m(bang12).Mo phansinheh6i
vamophansinhlongho?tdQngm?nhehonhi€u thankhi sinh(anh12),
di€u nayngu'<;$el?i vdi stftangtru'dngell la gia tangdu'dngkinh.Ho?t
dQngkiehthichmophansinheh6iva mophansinhlongco lien ht%dSn
giberelin(Davies1995,Tamas1995)[55],[159].
Nhi~tdQla di~ukit%ne~nthiStehostft?Oell.Khoaitayla loais6ng
dvungonddi,nhit%tGQthap,khoaitayt?Oellkhi costfehenhl~ehnhi~t
GQgiua ngayva Gem,di;iebi~tla nhit%tdQGemtir 10-14°Ckich thichs11
t~oell khoai tay (Krauss 1978trongHaeder va Beringer 1983,Wilson
1977)[72],[174].Co ongchItangtru'dngt6tvat?Oelld 27°c, condnhi~t
GQ22°c cotangtru'dngkernvakhongt?Oell.Coth~vi coongla loaithtfc
Chuang3: Kit quavaBlnh luq.n Luq.nan T.S Sinh h9C 133
v~t C4 s6ng avung nhi~t ddi nen st! tang tnrang va t~oCll dii thich nghi
vdi di~uki~n moi tHrongco nhi~tdQcao.
D6i vdi co 6ng,moi truongco lU<;1ngcha'tkhoangcao(MS1y) diy
ch~mt~ocu.,d l~t~ocu.tha'psovdi moi truongco lu<;1ngcha'tkhoangtha'p
(MS1y/2)(bdng28).Desire 1995[57]clingtht!chi~nthanhcongst!t~.oCll
khoailay trong6ngnghi~m(j di~uki~nt6i lien tIfcvdi hamlu<;1ngduong
trongmoitruongnuoica'yla 8%vathanhph~nkhoangdaluQngMS giam
mQtmia.Moi truongMurashige-SkoogchualuQngN cao,phaichangkhi
giamkhoangdaluQngdii keorheagiamluQngN, tudokichthicht~ocu..
TheoCharlesvacsv1993,Desire1995,Ewing1995[45],[57],[61],luQng
N cao nganch~nst!t~ocu.cu.atht!cv~t.M?t khac,khi xU'19N n6ngdQ
cao trong thai gian dai, luQnggiberelin nQi sinh tang len, dftn dtn cu.
khongdU<;1cthanhl~p(Krauss1978trongRaedervaBeringer1983)[72].
Vi~cnuoica'yco 6ngtrong6ngnghi~mda:giupkhaosatcacdi~u
ki~nanhhuanglen st!t~ocu.d~dangbon.Khi b6 sungvitaminva cha't
di~uboasinhtruangtht!cv~tthuQcnhomauxindii giupt~or~chomo
ca'y,chungtoch6ico 6ngchuat6ngh<;1pdu.caccha'tcftnchonhuc~utai
t~ol~icoth~.Trongtt!nhien,co6ngcokhanangtangtruangm~nhtrong
nhi~umoi truongkhacnhau,d?c bi~tchungthichnghilIen moi tru'ong
phenm?nco chuanhi~uionkhoang(Skermannva Riveros1989)[147],
nenkhib6 sungthemduong(40g/l)vaomoitruongnuoica'ygQilen suy
fighT,co6ngc~nmoitruongcoapsua'th~mtha'ucaod~tangtruanghon
la cftnnhi~uluQngcarbohydratchonhuc~ubitn duong.TheoAmmirato
1983,Jeongva csv1995,Torres1989[30],[89],[164]luQngduong20g/1
clingdlld~moca'ytait~ol~icaynguyen.
ChwYng3: Ket quavaBlnh luq.n Luq.nanTS Sinhh(Jc 134
Nhu'v~y,slJ nuoi ca'yva tc;tOcu co 6ngtrong6ng nghi~rnda:chling
minhslJ tangtru'dngva tc;tOcu chili anhhu'dngbdi di~uki~ns6ngcuathlJc
v~t trong t1;1'nhien.
3.2.5Vai tro enaeha'tearnungt~oenvaeha'tdi~uboasinhtrtidng
Theo Chailakhyan1985,Madec 1966,Wareing 1984[42]; [104],
[169]slJ tc;tOcu du'Qctc;tOra bdi cha'tcarnling tc;tOcu. Cha'tcarnling tc;tOcu
baa g6m ca cha'tdi~uhoa sinh tnl'dngthlJc v~tva cha'tkhac voi nhii'ng
cha'tdi~uhoa sinhtnI'dngthlJCv~tda:bi€t (Wareing1984)[169].Cha'tcam
ling tc;tOcu cling du'Qcly trichbdi Koda va csv 1988[93]voi ten gQiacid
tuberonic(TA). Acidtuberonicla mQtd~nxua'tcuaacidjasrnonic(JA). JA
g~pph6bi€n d nhi~uthlJCv~tb~ccaD,anhhu'dngtrenslJ sinhtru'dngva
phattri~ncua thlJc v~t,no co tac dl;lngg~ngi6ngnhu'acid abscisic
(Creelmanva Mullet 1995,1997,Grossva Parthier1994,Koda 1992,
Staswick1995)[53],[54],[71],[95],[152].JA conhl cha'tc;tOcu rnc;tnh
(Kodava Kikuta1991,Kodavacsv1994)[94],[96].Ngoaitacdl;lngcarn
lingtc;tOCll,JA con tacdQnglen slJ tangtru'dngCllkhoaiHiy,JA kichthich
tangrQngt€ baa nhumo nhu'tacdQngclla auxin,no con giupCllha'pthu
sucrosetu moitru'ongnuoica'yva sinht6nghQpcellulosegiupgiatang
kichthu'octS baa (Takahashiva csv 1994,1995)[157],[158].Voi cha't
trichtu la co 6ngSOgla tu'di/100ml moi tru'ong,dichtrichda:kichthichtc;tO
ellkhoaiHiysail2 thang.E)i~unaychotha'ycha'trichd la co 6ngda:cam
lingtc;tOCllkhoaitay,mQtloai thlJCv~tco Cllkhac,dil trenchinhno chi
lamphilg6cthan,khdid~ucllaslJ tc;tOCll(bdng29,30).Co th~d d l~nay
ehu'adugiupCllco6ngtangtru'dnghayclingcoth~quatrlnhtc;tOCllc~n
phaico tacdQngcuacha'tdi~uhoa sinhtru'dngnhu'da:du'Qcghi nh~n
ChLtung3: Klt quavaBinh lugn Lugnan TS Sinhh(Jc 135
(KodavaOkazawa1988,Wareing1984)[92],[169]vachungrninh(bang
28).
Th1!cv~tkhongdi chuy~ndu'Qcnhu'dQngv~t.Khi moitru'ongthay
d6i,th1!Cv~tnh~nbie'tdu'Qcs1!thayd6i dob~ngcacbQph~ncllacdth~,
cac"tinhi~u"phatdi tumoitru'ongsedu'Qcth1!Cv~tghinh~nchuy~nd6i
thanhcactinhi~urieng(ehfftdi~uboasinhtru'dngth1!cv~t),caetinhi~u
naysetruy~nde'nbQmayditruy~n,quadocacenzymtu'dngungdu'Qct~o
thanhva ho~tdQng,giupth1!cv~tdO'iphol~imoitru'ongmQtcachhi~u
qua(Kaufmanva csv1995,Salisburyva Ross1992,Taizva Zeiger1991,
Vli Van Vl.;!va csv 1993)[90],[138],[156],[25].Chfftdi~uboa sinh
tntdngthI!cv~t co lienquailm~t thie'tde'nquatrinhsinhtru'dngvaphcit
tri~nClla th1!ev~t, trong do co sl! t~o Cll. Cac ke't qua (bang
11,13,16,19,22,26,hinh12,13,anh14,15,16)chothffyho~ttinhchfftdi~u
boasinhtru'dngth1!Cv~tkhongnhungthayd6i theocd quail,theogiai
do~ntangtru'dngellaCll,maconthayd6i khi co nhungye'uto'tacdQng
lens1!tangtru'dngCll.
Khi dQ~mdfftthffp,ho~tinhauxin,giberelint1!dogiamdangk~,
ho~tinhacidabscisieva cytokinint1!docaD(bang11)di€u naylamcho
cuva ch6itrenCll tangtru'dngkernhayngungtangtru'dng.Kleh thich
phanbaala mQtd~etinhcllacytokinin.Tuynhien,d di~uki~ndQ~mthffp
khongthffyco s1!phanbaa d Cllco 6ng (anh10).Di€u nay clingdu'Qeghi
nh~nbdi Takahashiva csv 1994[157]khi nghienCUlltren Cll khoai tay:
n6ngdQABA va cytokinincaDcantangtru'dngCll.Trongdi€u ki~nnayco
Iecytokininlien quaild~nsinht6nghQptinhbQtd Cll lam lu'QngtinhbQt
giatang(bdng9).Obata-Sasamotova Suzuki 1979[128]chor~ngs1!giam
ChLCC!ng3: Ktt qua va Blnh luq.n Luq.nan T.SSinhhQc 136
h.l\1ngauxinvatangIu'Qngcytokinin Qisinhsekkh thkhenzymt6nghQp
tinhbQtho<;ltdQng.Tu'dngll;!',ngoaisangho<;lttinhauxingiam,ho<;lttinh
giberelintangcaod~nd6nCllkhongtangtru'dngmac6nhi~uch6itrenCll
(bang13,anh 12).Theo Wilson 1983[175],trongnghienCUllv~sl;ttang
tru'dngCllkhoailang,Cllsengungtangtru'dngkhi phdisang,docact6baa
nhu mo h6a mQcto',d6ng thoi lam giam Iu'Qngauxin do anh sangkich
thkh ho<;ltdQngenzymauxin-oxydase,d~ndSn gioi h<;lnkha nangtang
rQngtS baa va tkh lily chfftdl! tri!oHo<;lttinh acid abscisictangcao khi
phdi sangCll. Theo Takahashiva csv 1994)[157],n6ngdQacid abscisic
caocansl!tangrQngtSbaa.C6 th~acidabscisicc6vai tratrongsl!h6a
mQcto'cuaviy cb6i.Anbsangcothecanco vaitrotrongvi~ckichthich
caech6itrenCll tangtru'dngthongquavi~clamgiamIu'QngauxinnQi
sinh,d6ngthoi voi vi~cgia tangho<;lttinhgiberelin.TheoTamas1995
[159],ch6ibell sedu'Qckichthichtangtru'dngnSunhu'Iu'Qngauxind ch6i
. ?
ngQnglam.
Trongquatrlnht<;lOCll,giberelincansl;ttu'QngClltrongkhi cytokinin
va acid abscisickich thkh. Cytokinindu'QcbiSt Ia chfftc6 vai tra quail
trQngtrongvi~ct<;lOClld cacIoai c6Cll(Chailakhyan1985,Ewing1995,
MatthyssevaScott1984,Nakatanivacsv.1990,Wareing1984)[42],[61],
[109],[125],[169].CytokininvaauxinkichthkhphanchiavatangrQngtS
baa:Trongsl;tangtru'dngCll,Iu'Qngauxin,cytokininva acidabscisicd6u
tang(Ewing 1995)[61].Trongsl;ttangtu'dngCllco o'ngdi~utu'dngtl;tcling
duQcghi nh~n(hinh12).Ho<;lttinh acid abscisicc6 rfft thffp,k6 d6n Ia
cytokinin.AcidabscisichIhi~ndi~nd Clltu6i0,tu6i6,tu6i7.Bay Iacac
tu6ic6s11t<;lOCll.Bi6u nayphilhQpvoi ykiSnchor~ngacidabscisicIa tin
ChLtCfng3: Ktt quavaBlnh lu(m Lu(manTS SinhhQc 137
hi~ukhdi dgu cho sl! t~ocu, Elm d6i hu'dngtangtru'dngtu tangd~lisang
gia tangdu'dngkfnhcuaco quailt~ocu. No la mQty€u to'camling t~ocu
(Chailakhyan1985,KodavaOkazawa1988,Nakataniva csv.1990,Smith
va Palmer1970,Wareing1984)[42],[92],[125],[151],[169].Cytokinin
hi~ndi~n.trongsuO'tquatrinhcutangtru'dng(hznh12).Tronggiaido~ndgu
tangtru'dng(cu tu6i0, tu6il, tu6i2)ho~ttinhcytokinincaogiupphanchia
va tangrQngt€ baa thS hi~nquavi~cgia tangkich thu'dccu. BiSu nay
clingdu'<;cghi nh?ntrenkhoaitay,khoailang(Ewing 1995,Hahnva
Hozyo1984,Obata-Sasamotova Suzuki1979, Smithva Palmer1970,
Vince-PIlle 1985)[61],[75],[128],[151],[167].Ngoai vi~cgiupphanchia
va tangrQngte'baa, vai trc>cua cytokinindu'<;cgiai thich qua vi~ckich
thichho~tdQngtu'<;ngtgng,ho~thoa enzymt6ng h<;ptinh bQt,enzym
khongthSthie'utrongco quailtichtnJ (Nakataniva csv.1990,Smithva
Palmer1970)[125],[151].Auxin hi~ndi~ntrongsuO'tqua trlnhtang
tru'dngCll (hznh12).d cacClltu6i0,1,2,ho~ttinhauxincaogiuptangrQng
t€ baa,clingvdi cytokininkichthichthanhl?p tiSntu'<;ngt nggiupcu tang
tru'dng(Aloni 1995,Esau 1967)[29],[60].Kich thu'dccu gia tangra'tit tu
eutu6i4. Sl! giatangkichthu'octe'baad phgnphiadu'dicuaCll co lien h~
de'nho~ttinh clla auxin.Do sl! ticht\l khongdSu clla auxin,cac te'baa d
vungphiadu'aico lu'<;ngauxincaobonga'p3 19ncacte'baad vlingphia
trenquacoch€ di chuySnhu'angh~,da:kfchthichtangtru'dngvachvathu
hutsucrosevS do.Sucrosesedu'<;cthuygiaibdi invertase(thShi~nqua
lu'<;nginvertased cact€ baaphiadu'dicaoga'p419nboncacte'baadphia
tren),lamgiatangapsua'tha'mtha'uvala nguyenli~udSt,;l0vachhaydS
~ tichtrfi'(Kaufman va csv 1995)[90].
ChU:Clng3: Ktt qua va Blnh lu9n Lu9nanT.SSinhhQc138
S1;1'tangrQngte'b~LOlien quailde'ns1;1'xe'pd~tellavi S<;1iva vi 6ngd
vung nga(;1ivi te'baa ehfftg~nmangoS1;1'xe'pd~tnay nham giup v~n
chuy~nnguyenli~uva enzymt6ngh<;1pvaehtu te'baa ehfftde'nmangte'
baa(Salisburyva Ross1992,Taiz va Zeiger1991)[138],[156].Lu'<;1ng
giberelineaokhongthichh<;1pehoquatrlnht(;10ell (Ewing1995,Takahashi
va esv1994,Vinee-Prue1985).Bi6u n~yclingdu'<;1eghi nh~ntrens1;1'tang
tntdngell co 6ng.Tli ell tu6i 3 hoc;tttlnhgiberelinbiit d~utangeao (hlnh
12)dfikichthichmophansinheh6ivamophansinhlongho(;1tdQng,eh6i
tangtru'dngthanhthankhi sinh,ell it giatangdu'ongkinh.Themnua,d6i
vdi caeeh6i khongt(;10ell ma tangtru'dngngaythanhthankhi sinh,ho(;1t
tinhgiberelintangeaongaytud~u(hlnh13).
Cll co 6ngd tu6i0, tu6i 6,tu6i7 co lu'<;1ngdu'ongt6ngsO'eao,lu'<;1ng
?
tinhbQtthffp.d cae tu6i nay, hoc;ttdQngbie'ndu'ongmc;tnhDen rfft c~n
lu'<;1ngdu'ongeao. Theo Chamay va Courduroux1986[46] khi khdi s1;1'
thanhl~pell, lu'<;1ngduongdU<;1ev~nehuy~nv6 ell lam tangm(;1nhap sufft
thffmthffuella caete'baa ndi tc;tOell. NuDedU<;1ehffpthuVaGtrongkhong
bao(ndi duongrichtru),con d te'baa ehfft,sucrosedU<;1ethllY giai di VaG
con"duongbie'nduong,hlnhthanheffutrueell.d caetu6ikhae,svtang
tru'dngell ehll ye'udo richlily tinhbQttrangcaete'baa nhumo, lU<;1ng
du'ongt6ngsO'valu<;1ngtinhbQttangd~n(hlnh7).
Bi6u nayconth~hi~nquaeu'ongdQho hffpellaell (hlnh11).d ell
tu6i0, tu6i 1,tu6i2, tu6i6, tu6i7, cu'ongdQho hffpeaobi~uhi~nhoc;tt
dQngsinhly m(;1nhtrongte'baa,tc;tOnhi6uDanglu'<;1ngva sanphffmbie'n
duongtrunggian.Clingd caetu6inay,mophansinhva ti6ntU<;1ngt~ng
m(;1ehho(;1tdQnghlnhthanheffutruecu.Cu d caetu6i3,4,5 cocu'ongdQ
ChuO'ng3: Klt quavaBlnhlutl-n Lutl-nanT.SSinhhQc 139
ho ha'ptha'p,lu'QngtinhbQtgiatang,r6 rangdu'ongbay gio du'Qct6nghQp
thanhtinhbQtrichtn?trongcacte'baanhumo.TheoMai TrgnNgQcTie'ng
va csv 1990c[22]cu co O'ngkhi t';10ch6i c6 ho';1tdQngbie'ndu'ongm';1nh
th~hi~nquacu'ongdQho ha'pcaova quaho';1tdQngcua cac enzymthuy
giai.Cha'td6ngh6atu la di chuy~nxuO'ngcdquailrichtn?( trongd6 co'
cu)du'Qchialamhaiphgn:mQtphgnnhosadl;lngchoho ha'p(chie'm20-
25%)va chId giaido';1ndgu cuaquatrlnhtangtru'dng,phgncanl';1idung
d~richtn? (Ho 1988)[80].Cacho';1tdQngbie'ndu'ongtrongte'baad~ucgn
de'nenzymd~tht;tchi~nphanling.TheoDavies1995,Salisburyva Ross
I 1992,Taiz vaZeiger1991[55],[138],[156],caccha'tdi~uhoasinhtru'dng
thI;1'cv~tdi~uhoa sinht6nghQpenzymd ta'tca cac bu'oc.Nhu'v~y,cac
enzymlien h~trongquatrlnhtangtru'dngcu co O'ngda du'Qcdi~uhoabdi
cha'tdi~uhoasinhtru'dngtht;tcv~t.Hi~nnay,cacenzymdocha'tdi~uhoa
sinhtru'dngtht;tcv~tdi~uhoa dangdu'Qckhampha ngaymQtnhi~u
(Brennerva Cheikh1995,Davies1995,Kaufmanva csv1995,Salisbury
vaRoss1992,TaizvaZeiger1991)[41],[55],[90],[138],[156].
Cacke'tquatrenchotha'ycha'tdi~uhoasinhtru'dngtht;tcv~tc6lien
quailm~thie'tde'ncacho';1tdQngbie'ndu'ongcdth~tht;tcv~t.Cu'ongdQho
ha'pcaotu'dnglingvoiho';1ttinhcuaauxin,cytokininva acidabscisicao,
luQngdu'ongt6ngsO'caocungvoiho';1tdQngcuacacmophansinhvati~n
tu9ngdug m';1chgiupcugiatangkichthu'oc.Cu'ongdQho ha'pgiamling
vdiho';1ttinhauxin,cytokininva acidabscisictha'p,kich thu'occu tang
ch~m,tinhbQtdu'Qcrichtru.
~ Vai tro cua cha'tdi~uhoa sinhtru'dngtht;tcv~ttren sI;1't ;10Cll can
~ duQcghi nh~nquast;t';10cu co 6ngva cu khoairaytrong<3ngnghi~m
Chuang3:Kit quavaBlnhlu(m Lu4nanT.SSinhhQc 140
(bang27,bang28).Tren co 6ng,NAA liganeh~nhoantoaDslf t9.0ell
trongmaitntdngcoehliad~ydll khoangdalu'<;1ngvachikichthicht9.0ell
r1t it trongmai tru'dngco khoangda lu'<;1nggiam mQtmia.Giberelinkleh
thichma phansinhlong ho9.tdQng,giup longkeo dai ma khangtang
tru'dngtheoehi~urQngdtithanhell.Kbi apdlfngBA d n5ngdQ20mg/lslf
t9.0ell xayra nhanh,ell tangtru'dngt6t,thtihi~nquaho9.tdQngellacae
ti~ntu'<;1ngdug m9.eh(anh15).ABA chi lamphil dayg6ethan,saudo
thantie'ptlfekeo dai ehokhanglam tangtru'dngell nhu'BA, hayBA ph6i
h<;1pvai NAA va ABA (bang28). Kbi ph6i h<;1pea ba eh1tdi~uhoa sinh
tru'dngthlfev~t:(NAA +BA +ABA), tll~ t9.0ellgiatangr6r~t.£)i~unay
philh<;1pvaiquailditimellaDavies1995,Hopkins1995,SalisburyvaRoss
1992,Taiz va Zeiger 1991[55], [83], [138], [156],cae bu'aephat tritin
trongco thtithlfev~tla ke'tquaellahanglo9.tphanling bie'ndu'ong.Ho9.t
dQngbie'ndu'ongehiuslfchiph6iellacaeeh1tdi~uhoasinhtru'dngthlfe
v~txayrad5ngthditrongquatrlnhdo.
Nhu'v~y,trongquatrlnht9.0ellco 6ngdu'aitaedQngelladi~uki~n
maitru'dng,eh1tearnlingt9.0ell clingvai eh1tdi~uhoasinhtru'dngthlfe
v~tdffdi~uhoacaeho9.tdQngbie'ndu'ong iupcohoant1tquatrlnhnay.
TrongdocoIe acidabscisevaeh1tearnlingt9.0ellcoanhhu'dngleuho9.t
dQngellasinhmalong,giuph1pthueh1tdinhdu'onglamgiatangapsu1t
thffmth1u,tudolamd6ihu'angtangtru'dngellacoquailt9.oell.Cytokinin
vaauxinkichthichphanehiavatangrQngte'baagiupelltangtru'dng.
3.2.5Ki~mso~itsll tangtru'dngco6ng
Cll co6ngdffgapph~nvaovi~eduytrl vabanhtru'angloaiconay
trongthiennhien.Cll la coquails6ngti~msinhkhig~pmaitru'dngb1tl<;1i.