VỀ NHÓM CON ĐA CHUẨN TẮC CỦA NHÓM S5
DƯƠNG KIM DUNG
Trang nhan đề
Lời cảm ơn
Mục lục
Lời mở đầu
Chương 1: Tổng quan về nhóm con đa chuẩn tắc.
Chương 2: Các nhóm con của nhóm S5.
Chương 3: Các nhóm con đa chuẩn tắc của nhóm S5.
Kết luận
Phụ lục
Tài liệu tham khảo
22 trang |
Chia sẻ: maiphuongtl | Lượt xem: 2597 | Lượt tải: 0Free
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Luận văn Về nhóm con đa chuẩn tắc của nhóm S5, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
18
~ ~ ? ~
CmJdNG2 CACNHOMCONCUANHOMSs
2.1.Mot8619thuye'tc6lienquan: [11,tr26-84]
2.1.1.Djnh1:9(Lagrange)NellGIII nh6mhfluh/jlnvaS:::;G chiIs 11a
u'dccua IG 1 va[G:S] ='I~i
2.1.2.M~nhd~. Nellf 1am9tsO"nguyento"va I G I ~p thi G III m9tnh6m
cyc]jc.
2.1.3.M~nhd~.NellH:::;G c6chiso"2thia2EH, t1aE G
2.1.4.Bfl d~.Nell G 1anh6mcancycliccapn thit6nt/jlidaynhf{tm9t
nh6mcancapd, vdimollfdc d cuan .
2.1.5.Bfld~.Nell G1anR6mthiquailh~ 1/ Y lienhr;fpvdix trongG 1/ dlfr;fc
xacd.inhbiJiy =gxg-I, 3 g E G, Ja quailh~tlfdngdlfdng.
2.1.6.Djnhngma.G la nh6m
. a EG , aG={xax-llXEG }duQcgQila 1dplienhc;fpcuaph'antli'a
. H:::;G , gEG , Hg=gHg-1= {gHg-11h EH }duQcgQila nh6mcan
cuaG ]jellhc;fpvaiH nhoph'antifg E G vaHg :::;G
. NG(H)={xEG I XHX-I=H}duQcgQilachafinh6atltcuaHtrong
G vaNG(H)la nh6mcan1annhatcuaG nh~nH lamnh6mcon
chu§nt~c
2.1.7.Djnh1:9.Neu-H:::;G thiso"llfc;fngc cacnh6mconlien hr;fpcuaH
trongG blingchiso"cuachafinh6atifcuaH trongG, tdc1a
c=[G: NG(H)] vac1alfaccua I G I nellGhuuhfjln. Hdn
nua, aHa-I =bHHIkhi vachikhi HIa E NG(H)
I
L 2.1.8.M~nhd~.Nellnh6mGhiluh?nc6capchiahetchom(JtsO"nguyen
t6'pthiG chlia1ph'antiJ'capp.
19
2.1.9.Binh 11(Sylow,1872).G la nh6mhiluh?n, I G I =pmrvajplas6"
nguyent6"vakh6ngla lfaccuar . Khj d6.
j)
ji)
jij)
- iv)
2.1.10.
i)
ii)
iii)
G c6nh6mcancappm.M(Jt nh6mcannhlfV?ydU'r;fCgQila
nh6mcanSylowcuaG.
MQip-nh6mcancuaG dellnlimtrongm(Jtp-nh6mcanSylow
nao d6cuaG.
M9ip-nh6mcanSylowcuaGdeujjenhf/pvcJjnhautrangG.
GQj n 1i1s6/p-nh6mcanSylowcuaG thin la lfaccua I G I va
n ==1 (modp).
o Ja nh6m,H::; OJ a E 0, 5 C OJkhi d6:
xCG(a)x.I=CG(xax.I)
xNG(H)x.I=NG(xHx.I)
X X.I =
Chungminh.
i) Ta coY E xCG(a)x.l<=?X.lyxE CG(a)
<=?(x.lyx)a=a (X.lyX)
<=?x(x.lyx)ax.l =xa (X.IYX)X.l
<=?y(xax.l)=(xax.l)y
ii)
<=?Y E CG(xax.l)
VfJy : xCG(a)x.l=CG(xax.l)
Ta coy E xl"{Q(H)x.l<=?X.lyx E NG(H)
<=?(x.lyx)H =H (X.lyX)
<=?y(x.IHx) =(XHX.I)y
<=?Y E NQ(xHx.l)
20
iii) GiiisaS={Sb Sz,...,Sk} ri E ll, k E IN
Ta c6y E Xx-Iy =XS~IS;2...S~kX-1
y=(XS;IX-I)(XS;2X-I)...(XS~X-l)
y = (XSIX-I)'1(XS2X-l)'2",(XSkX-l)'k
Y E
Do d6: x X-I=
2.1.11..M~nhd'e.G Iii nh6mhfluh~n,H lap-nh6mcanSylowcilaG.Khj
d6,H <1G khj vachikhj G c6duynhatmQtp-nh6mcan
Sylow-laH
Chungminh:
(=»Giii saP lap-nh6mcanSylowcuaG thltheodinh11Sylow3xE
G saochoP=xHx-InhungH <1G nenXHX-I=H.SuyfaP=H.
«=)H la p-nh6mconSylowcuaGnen'\IxE Gtac6xHx-Iclinglap-
nh6mcanSyloweuaG.Dotintduynha'tcuaH nenxHx-I=H.
Suy fa H <]G.
2.1.12.M~nhd'e.Kf hj~uSnla nh6mdolxungb$cn , 5 E Sn , 8= 5]52...5k
vdj 5], 52,...,5k la cac yangxich d(Jcltip [an lU<;ftco cap
la n],n2,"',nkthi 181 =BCNN(n], n2,"',nIJ
2.1.13.Caedinh11diiduQcchungminhtrong[5]
. M9j nhomcanAbelcap6d8ucyclk.
. M9j nhomcap4ho?cding cauV(JjZ4ho?cding caavdjZ2xZ2.
. M9j nhomcap6ho?cding cauV(JjZ6ho?cding cauvdjSJ.
. Nh6mthayphjenAn(vdjn~4)du<;fCsjnhra biJj cac3 chutrinh.
. Vdjn~3,SncoduynhatmQtnhomcanchiso/2laAn-
21
2.1.14.M~nhd'e.[6,tr34]A4cocap12nhlfngkhongchuanhomcancap6.
2.1.15.M~nhd'e.Nell G cocap12vaGkhangding CallvdiA4 thiG chria
ph'antztclf; 6 Hon lilla, G e6 illQt3-nh6illcan Sylow.
ehu~nt~e.
2.1.16.B6 d'e.Nell a,j3E Snthi aj3a-i1.1m9tphep the"co clingCalltruc
I vongxfchnhlt13,no thudltrjcnhC!tacod9ngcuaa 1entung
ki hi~uco trong13.
Tric1.1:13=(aia2...aiJE Sn, vdimtiia E Sn, taco:
r=aj3a-l=(a(ai)a(a2)."a(aiJ)
2.1.17.DinhIi. a,j3E Snlienhrjpnhaukhi vachjkhi chungc6clingCall
trucvongxich.Tli dinh11naytatha'yell2 phepthe'cocling
ea'utruevangxichtaluantImduQeYESnd~Y~i1=a.
2.1.18.DinhIi. An1.1nh6madD,'rIn~5
2.1.19.Dinhngma.Nhomdjhedra1D2nvdi n~2laillQtnhomcanea'p2n
d
.
h b?' 2 h'" ? , h? n? 1 ' -1 -1u<;1eSIn ra 01 p an tu Sva t t oa: S =c= va tst =s
2.1.20.DinhIi. 2-nhomcanSylowcuaS5dingCallvdiDs
2.1.21.DinhIi. Nellpnguyenta"thimtiinhomGcap2pho;fic1.1cyclic
ho;fic1adihedral.
2.1.22.DinhIi. Giasri I G I =pq,trongaop,q 1acacsa"nguyenta"va
p>q.Khid6ho;ficG cyclicho;ficG=vdjlI=l, aQ=1,
aba-i=bmvamQ=1(modp) nhlfngm +1(modp) .Nellq
khang1i1lfdcua (p-1)thitrltCfngh<;fpthri2khangxayra.
2.1.23.M~nhd'e.T 1anhomcap12dlt<;fCsinhbdi2ph'antztavab thoa:
a6=1,b2=a3=(abj
22
..
2.1.24.BpmIi. M6i nh6mG cap12khonggiaohoanho?ctilingdiu vdi
A4ho#cD12ho#eT.
2.2.Mot s6thongtindinh11.1dngvanh6mSf
. ,<'
2.2.1.Capeuanh6m55
I s51=5!=120=23.3.5
2.2.2.Caeudenguyendudngeua I 551
T~pta'tcacacu'ocnguyendu'dngcua I S511a:
J={1,2,3,4,5,6,8,10,12,15,20,24,36,40,60,120}
Theodinh11Lagrangene'uHsS5thl IHIE J
2.2.3.Caeph'antaeuaS5
Ca'utrucvongxich, s61u'Qng, ca'p)tinhchaD, Ie cuatungd?ngph'antli'cua
S5du'Q'cth6ngke trongbangsail:
2.3.Mo tacaenh6mconGilaS5
D1favao[5J.va[11]d6motata'tcacacnh6mcon( ne'uc6) cuaS5lingvoi
m6idEJ.
Ca'utrUcvongrich S61uQng Ca'p T'mb
ehan, Ie
(i) 1 1 ChaD
(ij) 10=(5x4): 2 2 Ie
(ijk) 20=(5x4 x 3): 3 3 . chaD
Ujkl) 30=(5x 4x 3x2): 4 4 Ie
(ijkls) 24=(5'!):5 5 chaD
(ij)(kl) 15= (5x4x3x2) 2 Ie2 2 2
(ij)(kls) 20=5x4x3x2xl 6 Ie
ho?c(iik)(ls) 2 3
120=5!
23
2.3.1.d=l
55comQtnhomcandip l1a :Dl={Id}
2.3.2. d=2
55co25nhomcanca'p2 :10nhomcancodq.ngva15nhom
concodq.ng
£)~tD2i =={Id,(ij)} (i=1,10).
D2j=={Id, (i j)(k I)} U =11,25)
2.3.2.1.10nh6mcand~ng:
D2n=={Id,(ij)} (n=1,10)
2.3.2.2.15nh6mcond~ng:
D2n=={Id,(ij)(k I)}
D211= D216=
D212= D217=
D213= D21s=
D214= D219=
D215= D22o=
2.3.3. d=3
(n=1l;25)
D221=
D222=
D223=
D224=
D225=
GQim 1as6nhung3 nhomcanSylowcua55
D21= D26=
D22= D27=
D23= D2s=
D24= D29=
D25= D21O=
24
=>
{
m=1(mod3)
mt40
=> m=1,4,10,40
NSum=40thlco itnhfttla 40x2=80ph'antli'cftp3khacnhau,maSs
chico 20ph'antli'cffp3 lientacomQtmailthu~n,V~ym:::;10"
Ta tIll thftySsco 10nhomconcffp3 cod(~mg:
D3n=={Id,(i j k), (i k j) } (n=1;10)
Giasli'H ::;ss, I H I =4, ta co H ==Z4ho~cH ==Z2XZ2
2.3.4.1 X6t trltC1nghQpH ==Z4
T~p{i,j, k, I}chotaSailchutrlnhcodQdai4,dola:
(ij k 1),(i 1kj), (i kj 1),(i Ij k), (ij 1k), (i k Ij)
VI
={Id,(i j k 1),(i k)O 1),(i 1k j)} =
={Id,(i k j 1),(i j)(k 1),(i 1j k)} =
={Id,(i j 1k), (i 1)0k), (i k 1j)} =
lienling vdimQtt~pg6m4ph'antli'tachico3 nhomcancftp4d~ng
cffuvdi Z4
D31= D36=
D32= D37=
D33= D3s=
D34= D39=
D3s= D31O=
2.3.4. d=4
25
ChQn4 phftntli'trong5phftntli'{i,j, k, 1,s},coCs4=5eachchQn
vaellm6it~pcang6m4phftntli'cuat~p{i,j, k, 1,s}chota3nhom
cand~ngca'uvoi Z4
Do do taco5x3=15nhomcand~ngca'uyoi Z4
Ssc615 nhomcand~ngca'uvoiZ4:
2.3.4.2.X6t trltCJnghqpH ==~xZz ([ 5,tr 13-15])
Ssco:
* 15nhomcond~ngca'uyoi Zzx Zzcod(;l.ng
D4n== {Id,(i j), (k 1),(i j)(k I)}
=«i j),(i j)(k 1»
(n=16;30)
D416= D421= D4z6=
D417= D4zz= . D4z7=
D41s= D4z3= D4zs=
D419= D4z4= D4z9=
D4zo= D4zs= D43o=
* 5nhomcond~ngca'uyoi~x~ co d(;l.ng
D4n=={Id,(ij)(k l),(i k)(j l),(i 1)(jk)} (n =31,35)
D431=
D433=
D432=
D434=
D435=
D41= D4z= D43=
D44= D45= D46=
D47= D4s= D49=
D41Q= D411= D412=«1354) >
D413= D414= D41s=
26
2.3.5. d=5
GQiill las6nhung5nhomcon5ylowcua55
=>
{
m::l(mOd5)
mf24
=>ill =1 hay ill =6 =>m::;6
D5n=«i j k 1s»={Id,(ij k 1s),(ik sj l),(i1j sk),(is1kj)}
V?y 55codung6nhomconcip 5.Do la:
D51= D52=
D53= D54=
D55=
2.3.6. d=6
D56=
Gia suH ::;55, I HI =6, ta co H ==Z6ho~cH ==53
. Xet tn1onghQpH ==Z6
55chico20ph'antuca'p6khacnhaucod~ng: (i j)(k 1s)
Ma =
={Id,(i j) (k 1s),(ks1),(i j), (k1s), (i j)(k s1)}=
V?y 55chico 10nhomconca'p6d&ngciu voiZ6
D61=
D63=
D65=
D67=
D69=
. Xet tru'onghQpH ==53
D62=
D64=
D66=
D6s=
D61O=
H co 10 d~ng : 5123,5124,5125,5134,5135,5145,5234,5235,5245,5345
Voi D6n=5ijk={rd,(i j), (i k), (j k), (i j k), (i k j) }=«ij),(i k»
=«i j),(i j k»
( n =11,20)
27
2.3.7. d=8
Gia saH ~S5, I HI =8
GQim la s6nhting2 nh6mconSylowcuaS5
=>
{
m==1(mod2)
mIlS
=>m=1,3,5, 15 =>m ~15
Ta Hmdu'qcl5nhomconca"p8 cuaS5. V?y S5co,dung15nhomcon
ca"p8 ~':lng, trongdo :
«i j),(i kj 1»=«i j k l),(ik»={Id,(ij),(ij)(k l),Uk),(il)Uk),(ij k 1),
(i k)Ul),(i1j k)}
D81= D82=
D84= D8s=
D83=
D86=
D87= D88= D89=
D81O= D811= D812=
D813= D814= D815=
2.3.8. d=10
GiasaH ~S5, I HI =10
Sur ra H ==ZlOho~cH ==DlO
2.3.8.1. TruonghdpH ==ZlO
Ta tha"yH khongcoph'antuca"p10,nenH khongd~ngca"uyoiZlO
2.3.8.2. TruonghdpH ==DlO
D1O=, , ,
5 2 2=, , ,
E>~timH =trongd6s,tthuQcS5, I s I =5, I t I =2,(st)2=Id,
28
Ta coth~giiisus=(i j k 1Sl) (vI I s 1=5) ma khong ma-ttinhtang
quat,r6ixettungtxemcos,tnaGthuQcv'eH mathGaI sI =5,I t I =2,
(st)z=Id khong?
I t I =2lienho~ct co d,;mgla mQtchuy~nvi ho~ct cod1;lngrichcila2
chuy~nvi dQcl?p. Dlfa VaGchungminhtrong [5], ta duQc:
55co 6nhomconca-p10d1;lng=
{ld,(ij)(ks),(ik)(ls),(il)Uk), (is)Ul),Us)(kl),(ijkls), (iksjl) ,(iljsk),(islkj) }
D101= D10z=
D103=
D105=
D104=
D106=
2.3.9. d=12
Giii suH ~55,I H 1=12
VI IH 1=12lienho~cH ~Z12,ho~cH ==Z6XZZ,ho~cH ==A4,ho~c
H ~DIZ,ho~cH ==T voi T =
a./ H ==ZlZ
VI H khongcoph'antti'ca-p12lienH khongd&ngcf{uvoiZ12
b./H ==Z6xZZ ([ 5,tr21-23]) 55c6 10nhomconcf{p12d&ngcf{uvoi
Z6XZZ
c./ H ==A4.Ta c65nhomconH cila55,H ==A4,d6la :
AIZ34, AIZ35, AIZ45, A1345, AZ345
Voi D 12n=Aijkl
={Id,(ijk),(ikj),(ijl),(ilj),Ukl),Ulk),(ij)(kl),(ik)UI),(il)Uk)}
( n =11,15)
29
d./ H ==D12Cacnh6mcondl;lngnaytrungvoi IOnh6mcondphanb./
e./ H ==TKh6ngc6nh6mconH naGcua55d~ngca'uvoi T
V~y55c6 :
10nh6mconca'p12dl;lng: «i j )(k1s ),(k 1» =
.=.=.
={Id,(kl),(ks),(1s),(ij),(ij)(ks),(ij)(ls),(ij)(kl),(ksl),(kls),(ij)(kls),(ij)(ksl)}
(n =1,10)
DI2t=.
DI23=.
DI2z=.
D124=.,
DI2s=.
DI27=.
DI26=
DI28=.
DI29=.. DI21O=.
2.3.10. d=15
Ta tha'y55kh6ngconh6rncanca'p15.Th~tv~y,d@tha'yrnQinhorncan
ca'p15d'euxiclic,matrong55kh6ngcoph'antti'naoc6ca'p15,dod655
kh6ngconhomconca'p15.
2.3.11. d=20
D1.!aVaG[7]d6chungmint
B?t K=
M=<ab
I
a5=1b4=1bab-1=a-z=a3>, "
L=<ab
I
a5=1b4=1 bab-I=a-I=a4>, , ,
GQi H::;55, I H I =20
VI I H I =20,dod6ho?cH ==Z20, ho?cH ==K ho?cH ==L
ho?c H ==M ho?c H ==Z2X22X Z5 ho?c H ==D2o
al Xet trl1onghc;1pH ==Z20:
30
H~5s, H khongcophftntti'cftp20lienH khongd~ngcftuvdiZzo
bl Xet tfl1C1ngh<;1pH ==ZzxZzXZs :
Ta co ZzxZzXZs=ZzX ZlO
Vi H khong co phftnt11cftp10lien H khongd~ngcftuvdi Zz xZz X Zs
cl Xet tfl1C1ngh<;1pH ==Dzo:
D ~I 10 1 z 1 -1zo=.
Vi H khongCOphftntti'cftp10 lienH khongd~ngcftuvdiDzo
d/Tn1C1ngh<;1pH ==Kho~cH==L ho~cH ==M
Theo(2.1) , 55 CO30phftntti'cftp4 , do1a:
(i j k l),(i j 1k),(i k 1j),(i k j l),(i lj k),(i 1kj)(i j k s),(ij s k),(i k sj),(i kj g),
(i sj k), (i skj),(i j 1g),(i j s 1),(i 1sj), (i lj g),(i sj 1),(i s 1j),(ik 1s)(i k s1),
(i 1k g),(i 1s k), (i s k 1),(i s 1k),Uk 1g),( j k s 1),(j 1k s),(j1s k) (j skI),
(j s 1k)
Vdi i,j , k, 1,s E {1,2,3,4, 5}
Phftnt11atrongK, L, I a I =5 lientagias11a=(ij k 1s)ma
khonglammftt lnht6ngquat
Bay giotaxettungphftnt11b cocftpbang4 d~xemcotru'ong
hmaH ::K ho~cH ::M khong?
. Ne'ub=(i j k 1)
a.b=(i j k 1s).(ij k 1)=(i k s)(j1)~H .
(vI I H I =20,khongth~chuaphftnt11cftp6), talo~ib =(i j k 1)
VI (i jk 1s)=(j k 1s i) =(k 1s i j) =(l s i j k) =(s i j k 1) (**)
lien taloc;Udu'<;1cthem4 phftnt11'cftp4 . 80 1a :
U k 1g), (k 1s i) =(i k 1g),(l s i j) =(ij 1g),(s i j k) = (i j k g).
. Ne'ub=(ilkj)
={Id,(i 1kj), (i k)(lj),(ij k I)}
31
(1j k 1sleij k I) =(i k s)UI) ~H
(do IH I=20 lienH khongth~chuaph'antti'ca'p6 )talo<;lib=(i1kj)
Do (**) lientalo<;lithem4 ph'antti'm1'al :
Us 1k), (k is I) =(i s1k), (lj i s),=(i sIj), (skj i) =(i skj)
V~ytdngcQngtalo<;li10ph'antti'ca'p4.
. N€u b=(i j 1k)
Ta tha'ya2=(ij k 1s)(ij k 1s)=(i k sj I)
a'-l=(s 1k j i) =(i s1kj)
bab-1=(ij 1k)(ij k 1s)(kIj i) =(i k sj 1)=a2
khongdAngca'uvoi L VI bab-1:;t:a-l
= {rd,(i j 1k), (i I)U k)(i k 1j)} ,
d~dangtha'y=<a,(i k Ij»
Ta co(i k Ij)(ij k 1s)U1k i) =(i Ij sk)=a-2,(i Ij sk) :;ta2,a-l
Suyra<a,(i k 1j» khongdAngca'uvoi K
tucla khongdAngca'uvoi K nhu'ng==M
lien tachQnb=(ij 1k)
Do (**) lientachQnthem4ph'antti'nuala :
U k s1),(k1is) =(i ski), (l sj i) =(i 1sj), (&i k j) =(i k j s)
. N6u b=(i k 1j)
bab-1=(i k Ij)(ij k 1s)U1k i) =(i Ij sk) =a-2
suyrakhongdAngca'uvoi K,L , nhung==M
Theo (**) tachQnthemdu'Qc4ph'antti'nuala :
U 1sk), (k s i 1)=(i 1k s), (1i j s)=(i j s1),(sj k i) =(i sj k)
. N6u b =(ikj 1)
bab-1=(ikj 1)(ijk1s)(ljk i)=(iskI) :;ta2,a-I,a-2lien lo<;lib.
Theo (**) talo<;lithem4 ph'antti'nuala :
U1k s),(k s1i) =(i k s1),(l i sj) =(i sj 1),(sj i k) =(i k sj)
32
. Ne'ub=(i 1j k)
bab-I=(i 1jk)(ijk 1s)(kj1i)=(ij s1k)"*az,a-I,a-zlien1o~ib.
Thea(**).ta1o';lithem4ph'antli'nua1a:
(j sk 1),(ki 1s)=(i 1sk ),(1j s i)=(i 1j s ),(sk i j )=(ij sk)
Ta thfty: C6 20 ph'antti'cftp4 d~ubi lo';lilienthong c6 nh6mcan
H ==K ho~cH ==L. V~y:
55 c6 6 nh6mcancftp20 d~ng: D20n=«ijkls ),(jk~l» (n =1,6)
D201=«12345),(2354»
D203=«12435),(2354»
D20z=«12354),(2345»
D204=«12453),(2435»
D205=«13245),(2345» D206=«13452),(2435»
2.3.12.d=24 [ 5 , tr28-29]
C65nh6mcancftp24: 5ijkl=
D241=51234 =
D242=51235 =
D243=51245 =
D244=51345 =
D245=5Z345 =
2.3.13. d=30 [ 5 , tr29-30]
55khongc6nh6mcancftp30
2.3.14. d=40 [5 , tr30-33]
55khongc6nh6mcancftp40
2.3.15. d=60 [ 5, tr33]
55 c6 1nhomcancftp60la A5
33
As = {Id ,(123),(124),(125),(134), (135), (145), (132), (142),
(152),(143) ,(153),(154),(234),(235),(345),(243) ,(253),
(354),(245),(254),(12)(34),(12)(35),(12)(45),(13)(24),(13)(25),
(13)(45),(14)(23),(14)(25),(14)(35),(15)(23),(15)(24),(15)(34),
(23)(45),(24)(35),(34)(25),(12345),(13524),(14253),(15432),(12354),
(13425),(15243),(14532),(12435),(14523),(13254),(15342),(12453),
(14325),(15234),(13542),(13245),(12534),(14352),(15423),(13452),
(14235),(15324),(12543)}
=«123),(124),(125»=«12)(34),(25)(34),(13)(24».
2.3.16. d=120
5s={Id, (12),(13),(14), (15),(23),(24),(25),(34),(35),
(45),(123), (124),(125), (134), (135), (145), (132), (142),(152),
(143), (153), (154), (234), (235), (345), (243), (253), (354), (245),
(254),(12)(34),(12)(35), (12)(45), (13)(24),(13)(25), (13)(45),
(14)(23), (14)(25), (14)(35), (15)(23), (15)(24), (15)(34), (23)(45),
(24)(35), (34)(25), (1234), (1235), (1245), (1324), (1325), (1345),
(1432), (1532), (1542), (1423), (1523), (1543), (1243), (1253),
(1254),(1342), (1352), (1354), (2345), (2453), (1453),(2543),(2534),
(2435),(1452),(2354),(12345),(13524),(14253),(15432),(12354),
(13425),(15243),(14532),(12435),(14523),(13254),(15342),(12453),
(14325):(15234),(13542),(13245),(12534),(14352),(15423),(13452),
(14235),(15324),(12543),(13)(245),(13)(254),(14)(235),(14)(253),
34
(15)(234),(15)(243),(23)(145),(23)(154),(24)(135),(24)(153),
(34)(125),(34)(152),(35)(124),(35)(142),(45)(123),(45)(132),
(12)(345),(12)(354),(25)(143),(25)(134)}=
Vi~cmatacacnh6mcanD2o,D24,As,5stadungcacl~nhtrongphftn
m~mMaple [ Ph\llt;lc1]
2.4. Vai diicdidmCUBcacnh6mconCUBnh6mSf=-G .
DvavaomQts6ly thuy€tc6lienquandiigidithi~ud2.1,vi~cmata
cacnh6mcancua5svatucangthuctrongdinhly2.1.7:
c=IHgl=[G:No(H)]=IGI:'INo(H)1suyra INo(H)1=IGI: c (2.4.*)
lu~nvansephanlo<;ticacnh6mcancua5svaxacdinhchu§'nboaill'cua
chung
2.4.1.511lienh<;1pcuacacph'anor, caenh6mcantrong5s
Cacphftntuc6clingca'pva clingca'utrucvongxfchcua5sd~ulienh<;1p
voi nhau( dom~nhd~2.1.17).Tli d6suyracacnh6mcanclingca'pva
cunglo<;ti.d~ulien h<;1pvoinhau.
Vi d\l : 35nh6mcanca'p4 chialam3lo<;ti:
* 15nh6mcancyclicd<;tng«ijkl» ==Z4 lienh<;1pnhau,VI voi a =(ijkl)va
~=(jksl)taluauHmdu'<;1cy=(ijks)E 5ssaochorail =~
* 15nh6mcand<;tng«ij),(kl» ==Z2XZ2lienh<;1pvoinhau
* 5 nh6mcand<;tng«ij)(kl),(ik)(jl» ==Z2XZ2lienh<;1pnhau
2.4.2.Phanlo~icacnh6meoneuaSs
2.4.2.1.Cacnh6mcanca'p2 :
C6 25nh6mcanca'p2 du'<;1cchialam2lo<;ti
35
. 10nh6mcancyclicH ca'p2d,;mg«ij»
Ta c6 I NG(H)I=120:10=12lien chu§:nhoatli'cuam6inhomcanca'p2
«ij» lamQtnhomcanca'p12(dihedral)«ij)(kls),(kl»
. 15nhomcanca'p2cyclicH dC;lng«ij)(kl»
Ta co I NG(H)I =120:15=8, nenchu§:nh6atli'cuam6inh6mcanca'p2
naylamQtnh6mcanca'p8 «ij)/ikjl» ~Ds
2.4.2.2.Caenh6mcanea'p3
Co 10nh6mcancyclicH ca'p3dC;lng«ijk»lien hQpnhauva I NG(H)I
=120: 10=12, nenchu§:nhoatli'cuam6inhomconca'p3 la mQtnhomcan
ca'p12dC;lngdihedral( theom~nhd'e2.1.15)
M6i nhomcanca'p3la 3-nh6mcanSylowcuaS5vala nh6mcantoidC;li
cuaS5
2.4.2.3. Caenh6mcanea"p4 :
Dtfavaod~ngthuc(2.4.*) taxacdinhduQcchu§:nhoatli'cuam6inh6m
canca'p4 dC;lng:
. «ijkl» la mQtnhomcanca'p8dC;lng«ijkl),(ik»
. «ij)(kl» la mQtnhomconca'p8d,;mg«ijkl),(ik»
. «ij)(kl),(ik)(jl»la nh6mcan ca'p24 d~lllgSijkl
2.4.2.4.Caenh6mcanca'p5 :
C6 6 nhomcanH ca'p5 dC;lng«ijkls» lienhQpnhauva ING(H)I =120:6=
20 , lienchu§:nhoatli'cuam6inh6mcanca'p5 la mQtnhomconca'p20
dC;lng«ijkls),(jksl» , m6inhomconca'p5 la mQt5-nhomcanSylowcua
S5,nenn6la nhomcantoid?i .
2.4.2.5.Caenh6mcanea'p6
36
C6 20nh6mconea'p6chia lam2 lo~i, caenh6mconeuam6ilo~i
lien h<;1pnhau
. 10nh6mconcyclicH ea'p6 d~ng«ij)(kls» , ehuftnhoarii'eua
m6inh6mconH ea'p6naylamQtnhomconea'p12d~ngdihedral
«ij)(kls),(kl» VI I NG(H)I =120:10=12
. 10nhomconH ca'p6 d~ngSijk==S3, ehuftnhoatli'cuam6inh6m
. connaylamQtnh6mconea'p12d~ngdihedral«ijk)(ls),(ij»
2.4.2.6. Caenh6mconea'p8
C6 15nh6mcon ea'p8 d~ng«ij),(ikjl» , chuftnh6a tU'cua m6i
nh6mcon H ea'p8 la mQtnh6mconea'p8 vIING(H)I= 120;15=8, tueIa
chungtvehuftnh6a.M6i nh6mconca'p8la 2-nh6mconSylowcuaS5,la
p- nh6mcont6id~icuaS5
2.4.2.7.Caenh6mconea"p10
C6 6 nh6mconea'p10d~ng«ijkls),(ij)(ks» ==DlO, lienh<;1p~au)
VI ING(H)\=120:6=20Denehuftnh6atU'cuam6inh6mcanH ca'p10la
mQtnh6mcanea'p20
2.4.2.8.Caenh6mconca"p12
C6 15nh6mconca'p12chialam2lo~i:
. 10nh6mconea'p12d~ngdihedral«ij)(kls),(kl» , m6inh6m
canH naytvchuftnh6avIING(H)I=120:10= 12. Cancuvaoph'antii'sinh
tatha'ym6inh6mconea'p24khongchuaph'antU'ea'p6va A5khongehua
caeehuy~nvLnenm6inh6mcannayt6id~itrongS5
. 5 nh6mcan ca'p12d~ngAijkl==~ , maA4 <JS~=SijklDenm6i
nh6mcanea'p12d~ngAijkle6ehuftnh6atU'lamQtnh6mcanea'p24.
37
2.4.2.9. Caenh6mcanea'p20
Co 6 nh6rncancffp20 d~ng«ijkls),Uksl» , rn6inh6mcanH nayt1;(
ehugnhoavIING(H)1=120: 6=20vachungt6id~i( VIAskh6ngehuaph'antii
effp4 )
2.4.2.10.Caenh6mcanea'p24
C65nh6rncancffp24d~ngSijkl==S4, chungtvchugnh6aVI
INQ(H)I=120:5=24 .Ta c624kh6ngla tidecua60nenchungt6id~i
2.4.3. Quanh~"baaham" giuacaenh6mcancuaSs
I
. As chua:- Cacnh6mcaneffp12( d~ngAijkl) , cae nh6rneon:effp10j car5-.
- Caenhorncaneffp3(Aijk),eaenh6rnconeffp4( d~ng
«ij)(kl),(ik)Ul» )
- Caenh6mcancffp2(d~ng«ij)(kl»)
. M6i nhorn can effp24 ( Sijkl)chua :
- 3nhorncaneffp8 :«ijkl),(ik»,«ikjl),(ij»,«ijlk),(il»
- 4 nh6mcaneffp6 :Sijk,Sijj,Sjkl, Sikl
1nhomcaneffp12:Aijkl
- 7nhomcaneffp4( 3nhomcaneffp4lo~i1,3nhorncaneffp4
lo~i2, Inhorncaneffp4lo~i3)
- 6nhomcaneffp2d~ng«ij»,«ik»,«il»,<Uk»,<Ul»,«kl»
- 3nhomcaneffp2«ij)(kl»,«(ik)Ul»,(il)Uk»
- 4nhomcaneffp3 :«ijk»,«ijl»,<Ukl»,«ikl»
M6i nhornconeffp20ehuadung1nhorncanea'p10, 1nh6mcaneffp5.
, 5 nh6rncaneffp4 cyclic, 5 nh6mcaneffp2 d~ngtich2 chuySnvi
«ij)(kl»
. M6inh6rncandip 12d~ng:
38
- Dihedral «ijk)(ls),(ij» chua2 nhomconca'p6 : «ijk)(ls»,Sijk ,
1nhomconca'p3 ( Aijk), 3nhomconca'p4 d~ng
«ij),(kl», «ij),(ls», «ij),(ks»
- AijkIchua dung4 nhomcon ca'p3 ( Aijk ,Aiji ,Aikl,AjkI)
. M6i nhomconca'p10:chuadung1nhomconca'p5
. M6i nhomconca'p6 : .
- D~ngcyclic«ijk)(ls» chuadungmN nhomconca'p3 (AijJ,
1nhomcon ca'p2 «ls»
- D~ngd~ngca'uvoi S3:duQcchuatrong2 nhomconca'p24la Sijkl
, Sijks
. M6i nhomconca'p8 «ij)(ikjl» chua:
3nhomconca'p4lo~i1, 3nhomconca'p4 lo~i2,1nhomcon
ca'p4 lo~i3)
- 2 nhomconca'p2 «ij»,«kl»
3 nhomconca'p2 «ij)(kl»,«ik)UI»,«il)Uk»
. M6i nhomconca'p4 :
- D~ng«ijkl» duQchuatrong2nhomcolica'p20, 1nhomcon
ca'p8vanochua1nhomconca'p2la «ij)(kl»
- D~ng«ij),(kl» duQc huatrong1nhomconca'p8 vanochua1
nhomconca'p2 «ij)(kl», 2 nhomconca'p2 <ij»,«kl»
- D~ng«ij)(kl),(ik)(jl» chua3 nhomconca'p2 d~ngthu3 , no
duQcchuatrong3nh6mconca'p8 .
. M6i nhomconca'p3 «ijk» duQcchuatrong2 nhomconca'p12: Aijkl,
AijksvachuatrongmQtnhomconca'p12 dihedraltudngling.
39
M6i nhomconca'p3 la 3-nh6mconSylowchu§:nt~ctrongnh6m
conca'p12dihedral(theom~nhd~2.1.15)
. M6inh6mconca'p2 :
- D(~mg«ij» lanh6mconchu§:nt~ccua3nhomconca'p4 :
«ij),(kl»,«ij)(ks», «ij),(ls» , tud6nodu'<;1cchliatrong3
nh6mconca'p8tu'dngling. dod6, du'<;1cchli'atrong3 nh6mcon
ca'p24 : Sijkl,Sijks, Sijlsva n6 dU<;1cchlia trongmQtnhomcon ca'p
6 cyclic:
- D,;mg«ij)(kl» la nh6mconchu§:nt~ccua3 nh6mconca'p4
( m6iloq.i1nh6mcon)«ikjl»,«ij),(kl»,«ij)(kl),(ik)(jl»
* M6i quailh~baohamgiUamQts6nh6mcon d<;lidi~ncua55du<;1c
minhhQatrongphl,lll,lc4
* Bangphanlo<;licacnh6mconvachu§:nh6atlrcuachungduQcth6ng
ke trongphl,lll,lc3 .