Tổ chức giáo dục ngoại khóa môn sinh học ở bán đảo Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng cho học sinh Trung học Cơ sở

UED Journal of Sciences, Humanities & Education – ISSN 1859 - 4603 TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI, NHÂN VĂN VÀ GIÁO DỤC Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn & Giáo dục, Tập 5, số 4B(2015),103-108 | 103 a, b Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng * Liên hệ tác giả Trần Ngọc Sơn Email: tnson.ued.udn.vn Nhận bài: 14 – 08 – 2015 Chấp nhận đăng: 30 – 11 – 2015 TỔ CHỨC GIÁO DỤC NGOẠI KHÓA MÔN SINH HỌC Ở BÁN ĐẢO SƠN TRÀ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ Trần Ngọc Sơna*, Võ Văn Minhb Tóm tắt: Hoạt động ngoại khóa đã sớm được các nhà giáo dục quan tâm đến như là một biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục. Tham gia hoạt động ngoại khóa, học sinh được mở rộng, nâng cao kiến thức và tăng cường các kĩ năng ngoài thực tế. Môn Sinh học ở trường Trung học cơ sở có nhiều điều kiện thuận lợi để thực hiện giáo dục ngoại khóa và hoạt động ngoại khóa cũng là hình thức dạy ngoài giờ có hiệu quả cao, giúp học sinh hiểu sâu hơn các vấn đề của môn học. Với những điều kiện thuận lợi về vị trí và đa dạng sinh học, Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà thực sự trở thành điểm học tập thực tế thiên nhiên lí tưởng dành cho các trường Trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Tuy nhiên, để hoạt động ngoại khóa diễn ra đúng với tính chất và mục đích của nó, cần có những định hướng và giải pháp cụ thể cùng với sự phối hợp từ nhiều phía khác nhau. Từ khóa: ngoại khóa; sinh học; Sơn Trà; giáo dục; định hướng 1. Đặt vấn đề Dạy học ngoại khóa gắn liền với việc tìm hiểu thiên nhiên là hình thức dạy học phổ biến ở nhiều nước tiên tiến trên thế giới như New Zealand, Thụy Điển. Hình thức này đã thúc đẩy phát triển năng lực học sinh cũng như hỗ trợ dạy học chính khóa. Đặc biệt đối với bộ môn Sinh học ở các trường trung học hiện nay, hoạt động ngoại khóa giúp cho học sinh thực sự trở nên bổ ích và cần thiết nhằm xây dựng một nền tảng kiến thức vững chắc, giúp ích cho quá trình học tập, nghiên cứu ở các bậc cao hơn sau này; đồng thời giúp học sinh phát triển toàn diện thông qua việc hình hành các kĩ năng học tập, nghiên cứu và bảo vệ môi trường. Hoạt động giảng dạy kết hợp với ngoại khóa trong bộ môn Sinh học ở các trường Trung học đã và đang được triển khai thực hiện ở nhiều địa phương trên cả nước, trong đó có thành phố Đà Nẵng. Các sở ban ngành của Thành phố cùng với các trường Trung học cơ sở đã triển khai nhiều chương trình ngoại khóa, bên cạnh những giờ học trên lớp cho học sinh. Tuy nhiên, hoạt động ngoại khóa của các trường diễn ra còn nhỏ lẻ và ít gắn với thực tế thiên nhiên. Định hướng áp dụng giáo dục ngoại khóa ở Bán đảo Sơn Trà cho học sinh Trung học cơ sở trên địa bàn thành phố là cần thiết và cấp bách nhằm nâng cao chất lượng dạy và học đối với bộ môn Sinh học, đồng thời giáo dục tình yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ môi trường cho mỗi học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. 2. Nội dung 2.1. Cơ sở để xây dựng chương trình ngoại khóa ở Bán đảo Sơn Trà Trong giáo dục học nói chung cũng như trong lí luận dạy học các môn học nói riêng, hoạt động ngoại khóa luôn luôn được đề cập như một hoạt động hết sức quan trọng. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành nhiều chỉ thị, văn bản liên quan đến việc đẩy mạnh các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Nội dung của hoạt động này đã được xác định trong Điều 26, Điều lệ Trường trung học cơ sở, Trường trung học phổ thông và Trường phổ thông có nhiều cấp học (ban hành kèm theo Quyết định số 07/2007/QĐ-BGDĐT ngày 02/04/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) nêu: “Nhà trường phối hợp với các tổ chức, cá nhân tham gia giáo dục ngoài nhà trường thực hiện các hoạt động giáo dục Trần Ngọc Sơn, Võ Văn Minh 104 ngoài giờ lên lớp. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm các hoạt động ngoại khóa về khoa học, văn học, nghệ thuật, thể dục thể thao, an toàn giao thông, phòng chống tệ nạn xã hội, giáo dục giới tính, giáo dục pháp luật nhằm phát triển toàn diện và bồi dưỡng năng khiếu; các hoạt đông vui chơi, tham quan du lịch, giao lưu văn hóa, giáo dục môi trường; các hoạt động xã hội, từ thiện phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh” [3, tr.14]. Công tác ngoại khóa là một phần quan trọng, có mối quan hệ gắn bó khăng khít với chính khóa. Ngoại khóa là một hình thức tổ chức dạy học bổ sung cho hình thức Bài lên lớp ở chính khóa. Phạm vi một giờ lên lớp không cho phép người dạy truyền đạt hết tất cả những vấn đề mà việc dạy học phải hướng đến. Bên cạnh những khái niệm, những công thức, tri thức, việc dạy học cũng phải quan tâm đến quá trình hình thành và phát triển các kĩ năng, các quan hệ giao tiếp, các mối liên hệ gắn bó giữa người học với hiện thực cuộc sống, và việc này liên quan mật thiết đến hoạt động ngoại khóa. Thông qua các hoạt động ngoại khoá gắn liền với các môn học, các học sinh có điều kiện rèn luyện tư duy, tinh thần. Thay vì chỉ được học những kiến thức mà thầy cô truyền đạt, tự bản thân mỗi học sinh cũng có thể tìm tòi, sáng tạo khám phá thêm những kiến thức, những vận dụng mới liên quan đến bài học. Hoạt động ngoại khóa có khả năng góp phần đào tạo người học toàn diện đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại về các mặt: trí, đức, thể, mĩ, vừa có lí luận vừa có thực hành, vừa có kiến thức vừa có kĩ năng sản xuất, vừa có văn hóa nhà trường, vừa có tri thức. Hoạt động ngoại khóa thực chất là sự tiếp nối hoạt động chính khóa trên lớp, là con đường gắn lí thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức với hành động, tạo cơ hội cho học sinh rèn luyện thói quen sống trong cộng đồng và phát huy tối đa năng lực, sở thích của từng cá nhân. Chính vì vậy, bên cạnh các hoạt động phục vụ chương trình chính khóa, phải có các hoạt động ngoại khóa. Hoạt động ngoại khóa là dịp để học sinh củng cố, đối chiếu những kiến thức đã được học và giúp các em phát huy cao độ tính tích cực, chủ động sáng tạo trong việc tiếp thu tri thức mới. Đối với giáo viên, giờ học ngoại khóa giúp họ hiểu hơn về học sinh của mình, phát hiện được khả năng của các em, từ đó mà điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp; giáo viên có thêm vốn kiến thức thực tế để bài giảng phong phú hơn, để từ đó họ tự tin hơn khi truyền thụ kiến thức cho học sinh. Với những chức năng và tầm quan trọng đó, giáo dục ngoại khóa thực sự trở nên cần thiết và bổ ích. Điều đó đòi hỏi nhà trường cần triển khai xúc tiến chương trình học ngoại khóa một cách tích cực để nâng cao chất lượng dạy và học, đáp ứng xu thế và yêu cầu của xã hội hiện nay. 2.2. Ngoại khoá môn Sinh học cấp THCS tại bán đảo Sơn Trà 2.2.1. Đặc điểm nội dung Sinh học ở trường Trung học cơ sở Cũng như tất cả các môn học khác, việc nâng cao chất lượng dạy học môn Sinh học có mối liên hệ hữu cơ đến việc nâng cao chất lượng các hoạt động ngoại khóa. Hoạt động ngoại khóa Sinh học có tác dụng to lớn trong việc rèn luyện, bồi dưỡng tri thức cho học sinh. Ngoài công tác giáo dục tư tưởng, tình cảm, mở rộng, bổ sung cho kiến thức chính khóa, phát triển tài năng cá nhân, nâng cao khả năng hoạt động tự lập và trình độ thực hành cho học sinh, nó còn có tác dụng gắn liền học sinh với đời sống một cách có hiệu quả. Nó có khả năng nâng cao hứng thú học tập Sinh học cho người học và có tác dụng rất lớn về mặt giáo dục, giáo dưỡng. Nhiệm vụ của môn Sinh học nói chung, của người giáo viên dạy Sinh học nói riêng là giúp học sinh khám phá, tìm hiểu những kiến thức về môi trường xung quanh, nâng cao nhận thức cũng như ý thức bảo vệ môi trường, giáo dục tình yêu thiên nhiên. Yêu cầu của nhà trường hiện nay là không chỉ truyền thụ cho người học kiến thức sinh học, mà quan trọng hơn hết là phải hình thành cho họ thái độ sống, kĩ năng sống, khả năng cần thiết để đảm bảo cho việc nắm vững tri thức và sử dụng tri thức đó trong đời sống. Bên cạnh đó, dạy học theo hướng tích cực là sự tương tác nhiều chiều, với trục chính là giáo viên và học sinh. Theo những tinh thần đó, nâng cao chất lượng của hoạt động ngoại khóa Sinh học có ý nghĩa hết sức to lớn. Hơn nữa phân phối chương trình Sinh học của cấp Trung học cơ sở, nội dung chương trình sách giáo khoa được sắp xếp theo trật tự các cấp độ tổ chức sống từ thấp đến cao [8]. Trong đó, nhiều kiến thức có thể lồng ghép vào các chương trình giảng dạy ngoài thực tế thiên ISSN 1859 - 4603 - Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn & Giáo dục, Tập 5, số 4B(2015),103-108 105 nhiên như các phần về thực vật, động vật, sinh thái và môi trường [4]. Quá trình học ngoài thực tế sẽ giúp học sinh có những trải nghiệm về thiên nhiên, nâng cao kiến thức, cũng như tạo sự yêu thích đối với môn học và tăng tình yêu thiên nhiên, môi trường. Bảng 1. Chương trình giảng dạy Sinh học bậc Trung học cơ sở Lớp Nội dung Số tiết TH CS 6 Tế bào thực vật 04 Các cơ quan, bộ phận và sự sinh sản của thực vật 37 Các nhóm và vai trò của thực vật 16 Vi khuẩn – Nấm – Địa y 10 7 Các ngành động vật 53 Sự tiến hóa của động vật 04 Động vật và đời sống con người 11 8 Cơ thể người 68 9 Di truyền và biến dị 42 Sinh vật và môi trường 28 Nguồn: Tác giả 2.2.2. Triển vọng giáo dục ngoại khóa dựa vào thiên nhiên tại bán đảo Sơn Trà, TP. Đà Nẵng - Vị trí địa lí: Bán đảo Sơn Trà nằm trong địa bàn phường Thọ Quang - quận Sơn Trà - thành phố Đà Nẵng, phía Tây giáp với vịnh Đà Nẵng, phía Đông Bắc và Đông Nam giáp với biển Đông, Tây Nam giáp với đất liền. Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà (KBTTN) có địa hình núi thấp với độ cao trung bình 350m và khoảng cách từ trung tâm thành phố đến bản đào Sơn Trà chỉ có 6,2km, do vậy dễ dàng và an toàn cho nhiều phương tiện giao thông di chuyển. Với vị trí này, các trường Trung học cơ sở trên địa bàn thành phố đều có thể tiếp cận Bán đảo Sơn Trà một cách dễ dàng và có thể thực hiện chương trình ngoại khóa nhiều lần với lượt đi và về trong ngày hoặc trong một buổi. Hình 1. Bản đồ hiện trạng rừng KBTTB Sơn Trà Nguồn: Trung tâm GreenViet * Đa dạng sinh học của Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà Việc dạy học môn sinh học gắn liền với các khu vực có độ đa dạng sinh học (ĐDSH) cao ở thành phố Đà Nẵng không những giúp học sinh dễ dàng nắm vững các kiến thức, bên cạnh đó còn giúp học sinh hiểu hơn về ĐDSH của thành phố, bồi dưỡng tình yêu thiên nhiên và ý thức bảo vệ các loài động thực vật quí hiếm. Thành phố Đà Nẵng nằm ở vị trí là nơi giao thoa của 2 trung tâm có độ ĐDSH lớn là Bạch Mã và Ngọc Linh, do đó các khu hệ động thực vật ở Đà Nẵng có mức độ đa dạng cao về thành phần loài (WWF, 2004). Ngoài ra, Đà Nẵng còn có sự đa dạng về văn hóa cũng như các loại hình sản xuất nông nghiệp, nên hệ sinh thái nông nghiệp ở đây cũng có độ ĐDSH cao. Các nghiên cứu trong thời gian qua cho thấy hệ động thực vật của Đà Nẵng tương đối đa dạng. Riêng KBTTN Sơn Trà có 985 loài thực vật, trong đó có 22 loài quý hiếm ghi trong sổ đỏ Việt Nam. Về động vật, theo Niên giám thống kê năm 2009 của thành phố Đà Nẵng, KBTTN Sơn Trà có 287 loài gồm 36 loài thú thuộc 18 họ, 8 bộ; 106 loài chim thuộc 34 họ, 15 bộ; 23 loài bò sát thuộc 12 họ, 2 bộ; 9 loài ếch nhái thuộc 4 họ, 1 bộ và 113 loài côn trùng thuộc 26 họ, 12 bộ trong đó 15 loài động vật quý hiếm cần chú trọng bảo tồn [1]. Với hệ động thực vật phong phú và đa dạng, Sơn Trà thật sự trở thành nơi thích hợp để tổ chức các hoạt động ngoại khóa gắn với thiên nhiên trong chương trình giảng dạy sinh học ở trường Trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Đà Nẵng hiện nay. 2.2.3. Một số hoạt động ngoại khóa đã được thực hiện thành công tại Bán đảo Sơn Trà Trần Ngọc Sơn, Võ Văn Minh 106 Là nơi hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi cho các chương trình giáo dục ngoại khóa, hiện nay Sơn Trà có nhiều hoạt động ngoại khóa diễn ra với hình thức đa dạng, trong đó tập trung vào vấn đề bảo vệ môi trường và nâng cao nhận thức bảo vệ động vật hoang dã. Tuy nhiên các hoạt động này chủ yếu do các tổ chức phi chính phủ (NGO) và các câu lạc bộ tổ chức. Tiêu biểu có thể kể đến các chương trình “Hiệp sĩ nhí rừng Sơn Trà”, “Khám phá thế giới hoang dã mùa hè”, “Giáng sinh cùng Vọoc chà vá chân nâu” của Trung tâm Đa dạng sinh học Nước Việt Xanh (GreenViet) tổ chức cho trường Tiểu học và Trung học cơ sở trên địa bàn thành phố trong những năm qua. Các hoạt động này đã tăng cường kiến thức, hiểu biết và nâng cao nhận thức cho các em về cuộc sống động vật hoang dã, đồng thời hiểu được công việc của những người làm công tác bảo tồn ở Trung tâm. Hình 2. Chương trình Hiệp sĩ nhí rừng Sơn Trà Nguồn: GreenViet Hình 3. Chương trình “I Love Sơn Trà” Nguồn: GreenViet Ngoài ra còn có hành trình Tôi yêu Sơn Trà được khởi xướng từ những ngày cuối năm 2013 với mục đích tạo cơ hội cho những người dân Đà Nẵng được ngắm nhìn vẻ đẹp hoang sơ của núi Sơn Trà, đặc biệt được chiêm ngưỡng vẻ đẹp lộng lẫy của loài động vật hoang dã được mệnh danh là nữ hoàng của các loài linh trưởng - Vọoc chà vá chân nâu. Hành trình thật sự đã nâng cao ý thức bảo vệ thiên nhiên Sơn Trà và khơi nguồn tình yêu động thực vật trong mỗi bạn tham gia. 2.3. Một vài đề xuất thúc đẩy giáo dục ngoại khóa trong dạy học Sinh học Định hướng đổi mới phương pháp dạy và học đã được xác định trong Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII (1-1993), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII (12-1996), được thể chế hóa trong Luật Giáo dục (2005), các chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặc biệt là Chỉ thị số 14 (4-1999). Điều 28, Luật Giáo dục ghi rõ: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” [6, tr.14]. Điều đó đồng nghĩa giáo dục học sinh phải mang tính toàn diện. Hoạt động giáo dục ngoại khóa góp phần thực hiện đổi mới phương pháp dạy và học mà đất nước đang hướng tới. Tuy nhiên, để hoạt động ngoại khóa đạt kết quả tốt thì cần có sự quan tâm và giúp sức từ nhiều phía. - Đối với Sở, Phòng Giáo dục Sở, Phòng Giáo dục luôn có vai trò quan trọng hàng đầu trong việc định hướng cũng như kiểm tra, giám sát chương trình học tập ở nhà trường. Đối với các hoạt động giáo dục ngoại khóa, Sở, Phòng Giáo dục cần đưa ra văn bản chính thức về việc thực hiện để được đồng nhất và hiệu quả. Ngoài ra Sở, Phòng cũng đại diện cho nhà trường làm việc với các cơ quan chức năng khác để việc tiến hành học tập tại KBTTN Sơn Trà được thuận lợi. Bên cạnh đó, để thực hiện tốt phương pháp giảng dạy mới này, các cấp quản lý giáo dục còn cần quan tâm đến việc đầu tư trang thiết bị, dụng cụ cho các buổi học ngoại khóa. ISSN 1859 - 4603 - Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn & Giáo dục, Tập 5, số 4B(2015),103-108 107 - Đối với nhà trường Mỗi trường học trên địa bàn thành phố cần có sự quán triệt từ cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh và học sinh về tầm quan trọng trong hoạt động ngoại khoá. Nhà trường cần làm cho các chương trình, nội dung ngoại khoá mang tính thiết thực, có ích và có ý nghĩa thực tiễn đối với giáo viên và học sinh; không làm công tác này một cách chiếu lệ, phong trào, thiếu tính giáo dục và ứng dụng. Đưa ra chủ trương “Nhà trường và phụ huynh cùng làm” bởi công tác này đòi hỏi nguồn kinh phí khá lớn, nhà trường không tự tổ chức tốt nếu không có sự hỗ trợ kinh phí từ phụ huynh. Nhà trường phải có những thành viên có kinh nghiệm phụ trách từng mảng hoạt động và chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về công việc được giao. Trong ban giám hiệu phải phân công, phân nhiệm rõ ràng từng thành viên chịu trách nhiệm trực tiếp về các hoạt động này. Tổ bộ môn phải bàn bạc thảo luận ở từng khối lớp để chọn hình thức tổ chức phù hợp, đề ra mục tiêu, lập kế hoạch rõ ràng, phân công cụ thể cho giáo viên tham gia thực hiện. Các trường nên tổ chức thảo luận đánh giá rút kinh nghiệm cho hoạt động ngoại khoá, thấy được hiệu quả của hoạt động này đối với việc nâng cao chất lượng giảng dạy học tập cho học sinh. - Đối với giáo viên Giáo viên phải xác định vị trí của ngoại khóa trong chương trình chung của các môn học. Hoạt động ngoại khóa thường tiến hành sau những bài học (lý thuyết) ở phần chính khóa nên giáo viên cần bao quát phạm vi tri thức, kĩ năng thể hiện nó trong hệ thống của phân môn để đề ra yêu cầu thực hiện với thời lượng thích hợp, tránh làm xáo trộn chương trình và trùng lặp về kiến thức. Phần chính khóa chỉ nên giới thiệu ở một chừng mực cần thiết cho sự hiểu biết tối thiểu về một mặt nào đó của vấn đề, qua đó gợi trí tò mò, ham tìm tòi, phát hiện ở học sinh, đặt cơ sở cho việc trình bày nó sâu hơn, đầy đủ hơn trong phần ngoại khóa. Cần phải xác định rõ mục đích cần đạt được của buổi ngoại khóa (về các mặt: kiến thức, kĩ năng, phương pháp), lấy đó làm căn cứ xuất phát, chi phối đến toàn bộ quá trình thực hiện nó. Nếu chú ý đúng mức đến mặt này, giáo viên sẽ không bỏ sót nội dung dạy học hoặc không đi chệch hướng, không nhầm lẫn giữa mục đích và phương tiện, giữa kiến thức chính yếu với thứ yếu. Việc xử lý vấn đề nhờ thế sẽ linh hoạt hơn. Giáo viên cần có kiến thức về chuyên môn, nghiệp vụ, kĩ năng tổ chức giờ học ngoại khóa khi giờ học được tổ chức ở Bán đảo Sơn Trà. Với yêu cầu như thế, hoạt động ngoại khóa phải có nội dung bổ ích, thiết thực, đồng thời cũng bám sát với nội dung bài học trên lớp để học sinh có thể kiểm nghiệm lại kiến tức thông qua tiếp xúc với thực tế. Sau mỗi giờ học, giáo viên cần tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm, đồng thời tiến hành kiểm tra, đánh giá kiến thức của học sinh thu được thông qua bài thu hoạch. Ngoài ra, có thể tổ chức các hoạt động ngoại khóa khác ngay trên lớp như thảo luận, chơi trò chơi hoặc giải đáp câu hỏi liên quan đến vấn đề đã học được. 3. Kết luận Hoạt động ngoại khóa nói chung và của môn Sinh học nói riêng có thể coi như một hình thức để đánh giá học sinh theo quan điểm phát triển toàn diện và càng có ý nghĩa hơn nếu các hoạt động ngoại khoá có tác động trở lại, giúp học sinh có thêm hứng thú, niềm vui trong học tập, rèn luyện đạo đức. Trong xu hướng đổi mới giáo dục theo định hướng căn bản, toàn diện của cả nước, Đà Nẵng có nhiều lợi thế để thực hiện thành công. Riêng bộ môn Sinh học ở trường Trung học cơ sở, với sự phát triển của thành phố cùng với lợi thế về đa dạng sinh học ở KBTTN Bán đảo Sơn Trà, việc đưa giáo dục ngoại khóa vào chương trình học sẽ trở nên bổ ích, nâng cao được chất lượng dạy và học. Tuy nhiên, cần phải có sự chuẩn bị chu đáo, kĩ lưỡng và có sự phối hợp từ nhiều phía khác nhau để mỗi giờ học ngoại khóa đạt được hiệu quả tốt nhất cho bản thân người học. Tài liệu tham khảo [1] Đinh Thị Phương Anh (1997), Điều tra khu hệ động thực vật và nhân tố ảnh hưởng, đề xuất phương án bảo tồn và sử dụng hợp lí Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, Đề tài NCKH cấp Thành phố. [2] Ðinh Quang Báo (1996), Lý luận dạy học sinh học, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. [3] Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Điều lệ trường Trung học phổ thông, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. Trần Ngọc Sơn, Võ Văn Minh 108 [4] Bộ Giáo dục và Đào tạo (2010), Sinh học 9, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. [5] Macarenco A.X (1974), Một số kinh nghiệm giáo dục, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. [6] Quốc hội Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Khóa 11 (2005), Luật Giáo dục, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội. [7] Thái Duy Tuyên (2001), Giáo dục học hiện đại, Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội. [8] Nguyễn Quang Vinh (2008), Phương pháp dạy học sinh học ở Trung học cơ sở, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm. CONDUCTING EXTRACURRICULAR EDUCATION IN TEACHING BIOLOGY AT THE SON TRA PENINSULA, DA NANG CITY FOR SECONDARY SCHOOL STUDENTS Abstract: Extracurricular activities have long been considered by educators as effective measures to enhance the quality of education. Participating in extracurricular activities, students have chances to widen, improve their knowledge and strengthen their practical skills. The subject of biology at secondary schools offers many favourable conditions to carry out extracurricular education, which is also a highly efficient form of activities outside the classroom, helping students gain a deeper insight into the aspects of this subject. With favourable conditions in terms of its location and biodiversity, Son Tra Natural Reserve has really become an ideal natural area for field trips from secondary schools in Da Nang city. However, in order to make extracurricular activities conform to their purposes and characteristics, it is necessary to have orientations and specific measures in combination with different parties involved. Key words: extracurricular; biology; Son Tra; education; orientations