Đề tài Công tác thành lập bản đồ địa hình tỷ lệ 1/2000 bằng phương pháp ảnh số

Trong quá trình nghiên cứu về lý thuyết và tiến hành thực nghiệm thành lập bản đồ địa hình tỷ lệ 1:2.000 trên trạm ảnh số Intergraph thuộc khu đo Lăng Cô - Đà Nẵng em có một số kết luận và kiến nghị như sau: Công nghệ ảnh số là một bước tiến đột phá của nghành khoa học bản đồ. Với khả năng tự động hoá cao, tốc độ tính toán nhanh, có độ chính xác cao. Nó có nhiều ưu điểm mà các phương pháp truyền thống không đạt được. Cho năng xuất lao động cao, giảm thiểu sức lao động, đẩy nhanh tiến độ thành lập bản đồ tạo ra sản phẩm đa dạng. Các loại sản phẩm này đều được lưu giữ dưới dạng ảnh số. Công nghệ ảnh số cho phép kiểm tra, ngay sau khi các công đoạn được hoàn thành. Việc quản đối tượng đo vẽ theo các lớp rất thuận lợi cho chỉnh sửa khi cần thiết, đáp ứng nhanh chóng phục vụ cho các nghành kinh tế – quốc phòng. Vì vậy thành lập bản đồ bằng công nghệ ảnh số đang trở thành phương pháp chủ yếu trong sản xuất bản đồ. Tuy nhiên Công nghệ ảnh số chỉ thực sự phát huy khi có trang thiết bị đồng bộ cho hệ thống đo ảnh số . Từ hệ thống phần cứng cho đến các phần mềm chuyên dụng, mặt khắc đòi hỏi dữ liệu đầu vào phải có chất lượng tốt cũng như người tác nghiêp viên phải am hiểu về quy trình công nghệ đo vẽ ảnh số và công nghệ máy tính và các phần mềm ứng dựng trong công tác đo vẽ ảnh số. giá thành của phần mềm chuyên dụng còn rất cao, thiết bị quét và phần mềm sử dựng quét dù cho độ phân giải cao nhưng vẫn làm giảm độ phân giải của tấm ảnh chụp nguyên thủy. để nâng cao độ chính xác và hiệu quả kinh tế của phương pháp thì phải nâng cao độ chính xác của các thiết bị sử dụng như máy quét, thiết bị máy chup ảnh sử dụng trong quá trình đo vẽ đồng thời nghiên cứu các thuật toán sử dụng trong quá trình dày khống chế ảnh bình sai. tiến hành khai thác tối đa công dụng của các phần mềm chuyên dụng

doc107 trang | Chia sẻ: banmai | Ngày: 27/03/2013 | Lượt xem: 1133 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Công tác thành lập bản đồ địa hình tỷ lệ 1/2000 bằng phương pháp ảnh số, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
, sai sè sÏ trë thµnh sai sè tÝch lòy mang tÝnh hÖ thèng lµm uèn cong l­íi. Th«ng th­êng, sai sè do mÐo h×nh xuyªn t©m ®­îc biÓu diÔn b»ng c«ng thøc sau: dr = CKrk Trong ®ã: CK : C¸c tham sè mÐo h×nh quang häc kÝnh vËt. r : VÐc t¬ b¸n kÝnh h­íng t©m cña ®iÓm ¶nh. k : C¸c sè nguyªn d­¬ng cã thÓ chän theo hai d¹ng sau. k = 0, 1, 3, 5, … k = 0, 1, 2, 3, 4, 5 … Sai sè do ®é cong cña qu¶ ®Êt BÒ mÆt tr¸i ®Êt lµ bÒ mÆt cÇu, låi lâm, mµ c¸c ¶nh ®o trong ¶nh chôp hµng kh«ng lµ h×nh chiÕu xuyªn t©m cña miÒn thùc ®Þa. Do ®ã râ rµng vÞ trÝ c¸c ®iÓm ¶nh sÏ bÞ xª dÞch do bÞ ¶nh h­ëng cña ®é cong qu¶ ®Êt. Sai sè vÞ trÝ ®iÓm ¶nh do ®é cong qu¶ ®Êt g©y ra ®­îc biÓu diÔn bëi c«ng thøc: dr = trong ®ã: H : Lµ ®é cao bay chôp r : Kho¶ng c¸ch tõ ®iÓm ¶nh ®Õn ®iÓm ®¸y ¶nh. ¦k : Tiªu cù m¸y chôp ¶nh. R : B¸n kÝnh cña tr¸i ®Êt. Sai sè do chiÕt quang cña khÝ quyÓn KhÝ quyÓn lµ m«i tr­êng truyÒn s¸ng kh«ng ®ång nhÊt, tÝnh chiÕt quang cña khÝ quyÓn rÊt phøc t¹p v× nã chÞu ¶nh h­ëng cña nhiÒu yÕu tè nh­: NhiÖt ®é, ¸p suÊt, ®é Èm, bôi… V× vËy, tia s¸ng truyÒn ®i trong khÝ quyÓn kh«ng ph¶i lµ mét ®­êng th¼ng, ®iÒu nµy g©y ra sù biÕn d¹ng cña phÐp chiÕu xuyªn t©m vµ lµm cho to¹ ®é cña ®iÓm ¶nh bÞ biÕn ®æi ®i mét l­îng nµo ®ã. §èi víi c«ng t¸c chôp ¶nh phôc vô cho c«ng t¸c ®o vÏ ®Þa h×nh, víi m¸y mãc vµ trang thiÕt bÞ chôp ¶nh hiÖn nay, ®é cao bay chôp th­êng kh«ng v­ît qu¸ 11km, th× sai sè do ¶nh h­ëng cña chiÕt quang khÝ quyÓn lµ: drR = 1,15.10-5 Hr(1+ ) [1- 0,035(3.H0 – H)] Trong ®ã: ¦k : Tiªu cù m¸y chôp ¶nh. R : Kho¶ng c¸ch ®o ®­îc tõ ®iÓm ¶nh ®Õn ®iÓm cÇn x¸c ®Þnh (mm). H0: §é cao tuyÖt ®èi cña m¸y bay (km). H : ®é cao bay chôp cña ®iÓm ®ang kh¶o s¸t (km). Sai sè do sù kh«ng song song cña kÝnh läc NÕu kÝnh läc mÇu hoÆc kÝnh b¶o vÖ m¸y kh«ng song song th× cã thÓ g©y ra sai sè vÞ trÝ ®iÓm ¶nh. Sai sè do biÕn d¹ng phim ¶nh Theo kÕt qu¶ nghiªn cøu, vËt liÖu chôp ¶nh th­êng cã hai d¹ng: BiÕn d¹ng mang tÝnh hÖ thèng, trong ®ã cã thÓ cã c¶ c¸c tr­êng hîp biÕn d¹ng ®Òu trªn c¸c h­íng vµ biÕn d¹ng ®Òu trªn tõng h­íng cña trôc to¹ ®é (biÕn d¹ng affin). BiÕn d¹ng ngÉu nhiªn vµ côc bé, nã xuÊt hiÖn kh«ng cã quy luËt nhÊt ®Þnh vµ kh«ng ®Òu trªn toµn bé mÆt ¶nh vµ tõng h­íng. HiÖn nay, ®Ó gi¶m bít sai sè theo biÕn d¹ng cña phim ¶nh, ng­êi ta sö dung fim ¶nh hµng kh«ng chÊt l­îng cao vµ tu©n thñ ®óng quy tr×nh sö lý ¶nh. 6. Sai sè do kh«ng Ðp s¸t phim sai sè nµy do c¸c nguyªn nh©n chÝnh sau ®©y g©y ra: Sai sè do Ðp phim kh«ng ®Òu. Sai sè do Ðp phim kh«ng s¸t vµo mÆt ph¼ng. Sai sè do ®é dµy cña phim kh«ng ®Òu. §èi víi c¸c m¸y ¶nh cã gãc më cµng lín th× ¶nh h­ëng cña sai sè nµy còng cµng lín do vËy, ®Ó thµnh lËp b¶n ®å tû lÖ lín th× ta nªn dïng nh÷ng m¸y chôp ¶nh cã gãc më trung b×nh vµ hÑp. 7. Sai sè s¶n xuÊt d­¬ng b¶n Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt d­¬ng b¶n sÏ cã nhiÒu nguyªn nh©n g©y ra c¸c sai sè ¶nh h­ëng ®Õn ®é chÝnh x¸c cña ¶nh ®o. Chóng ta cã thÓ l­u ý mét sè nguyªn nh©n sau: - NhiÖt ®é vµ ®é Èm kh«ng æn ®Þnh. Fim bÞ nãng do m¸y kh«ng cã bé phËn lµm m¸t. Khi ph¬i kh« ®Ó nh÷ng giät n­íc ®äng l¹i trªn phim g©y ra nh÷ng biÕn dang côc bé. 3.3.2. Sai sè trong qu¸ tr×nh ®o ¶nh Sai sè cña m¸y mãc Tr¹m ®o ¶nh sè lµ hÖ thèng ®o ¶nh d¹ng sè, nªn viÖc gi¶i bµi to¸n giao héi thuËn vµ nghÞch cña ®o ¶nh ®­îc xem lµ chÆt chÏ vµ kh«ng cã sai sè. V× vËy sai sè m¸y mãc ë ®©y lµ sai sè cña m¸y quÐt ¶nh vµ sai sè cÊu tróc ®o ®¹c trªn m« h×nh lËp thÓ. Sai sè cña m¸y quÐt Trong ph­¬ng ph¸p thµnh lËp b¶n ®å b»ng c«ng nghÖ ¶nh sè th× quÐt ¶nh lµ c«ng ®o¹n ®Çu tiªn trong quy tr×nh ®o vÏ ¶nh sè, nã ®¶m b¶o th«ng tin ®Çu vµo nhËn biÕn ®æi ¶nh t­¬ng tù thµnh d¹ng sè. Trong c«ng nghÖ ®o ¶nh sè sai cña m¸y quÐt lµ mét trong nh÷ng sai sè chñ yÕu ¶nh h­ëng tíi toµn bé qu¸ tr×nh xö lý ¶nh, viÖc x¸c ®Þnh sai sè thùc tÕ cña m¸y quÐt vµ hiÖu chØnh sai sè nµy khi v­ît qóa giíi h¹n cho phÐp lµ mét viÖc quan träng. XuÊt ph¸t tõ ®ã t¸c gi¶ muèn t×m hiÓu nguån sai sè nµy vµ ®Ò xuÊt ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh sai sè thùc tÕ cña m¸y quÐt ¶nh ®Ó lµm c¬ së cho viÖc hiÖu chØnh sai sè nµy trong qu¸ tr×nh kiÓm nghiÖm m¸y quÐt ¶nh. Sai sè do cÊu tróc ®o ®¹c trªn m« h×nh lËp thÓ M« h×nh lËp thÓ hiÖn trªn mµn h×nh m¸y tÝnh ®­îc dùng trªn thÓ thøc nh¸y 1/60 gi©y gi÷a ¶nh tr¸i vµ ¶nh ph¶i nªn kh«ng æn ®Þnh, kh«ng cã ®é s©u lËp thÓ b»ng c¸c m« h×nh lËp thÓ dùng trªn m¸y quang c¬ hay gi¶i tÝch. H¬n n÷a tiªu ®o dïng ®Ó ®o ®¹c trªn c¸c tr¹m ¶nh sè lµ rÊt lín tõ ®ã cã thÓ dÉn tíi sai sè ®o ®¹c. 2. Sai sè sè liÖu gèc Sai sè sè liÖu gèc trong ®o ¶nh mang tÝnh ®Æc thï riªng. Khi ®o vÏ trªn h×nh lËp thÓ, c¸c ®iÓm khèng chÕ lµ c¬ së cho viÖc ®Þnh h­íng m« h×nh. Do ®ã ngoµi sai sè sè liÖu tr¾c ®Þa ngo¹i nghiÖp hay t¨ng dµy néi nghiÖp cßn mang sai sè cña qu¶ tr×nh ®o ®¹c cña c¸c ®iÓm khèng chÕ nµy trªn m« h×nh lËp thÓ. ¶nh h­ëng cña sai sè sè liÖu gèc ®Õn ®é cao bao gåm ba nguån sai sè: + Sai sè cña b¶n th©n sè liÖu. + Sai sè c¾t lËp thÓ t¹i ®iÓm khèng chÕ. + Sai sè do tû lÖ m« h×nh. Ba nguån sai sè ®éc lËp víi nhau, v× vËy cã thÓ viÕt: ( 1 ) trong ®ã: Mz1: Sai sè trung ph­¬ng cña b¶n th©n sè liÖu khèng chÕ. Mz2: Sai sè trung ph­¬ng c¾t lËp thÓ t¹i ®iÓm khèng chÕ lóc ®Þnh h­íng. Mz3 : Sai sè trung ph­¬ng t¹i ®iÓm khèng chÕ do sai sè tû lÖ h×nh mkc : Lµ sai sè ®iÓm khèng chÕ mz2, mz3 : Cã thÓ ®ù¬c x¸c ®Þnh nh­ sau: mz2 = ± .mDp vµ mz3 = ± . mx . trong ®ã: H: Lµ ®é cao bay chôp l: Lµ kho¶ng c¸ch gi÷a hai ®iÓm khèng chÕ trªn ¶nh. mDp, mx : Lµ Sai sè trung ph­¬ng ®o hiÖu thÞ sai ngang vµ to¹ ®é ¶nh. §Ó ®¸nh gi¸ ®­îc sai sè sè liÖu gèc ¶nh h­ëng ®Õn ®é cao trªn m« h×nh ta xuÊt ph¸t tõ c«ng thøc tÝnh sai sè ®o cao: ( 2 ) Trong ®ã: mLT : Sai sè ®o vÏ lËp thÓ mz : Lµ ¶nh h­ëng cña sai sè ®iÓm khèng chÕ lªn toµn bé m« h×nh sau ®Þnh h­íng, ®­îc tÝnh nh­ sau: ( 3 ) n: Sè ®iÓm khèng chÕ tham gia ®Þnh h­íng m« h×nh n ³ 3 NÕu cho r»ng ¶nh h­ëng cña ®iÓm khèng chÕ kh«ng lín h¬n 1/3 ¶nh h­ëng cña ®o vÏ lËp thÓ th× tõ (1) ta cã thÓ x¸c ®Þnh ®­îc: Tõ ®ã ta cã thÓ x¸c ®Þnh ®­îc sai sè ®iÓm khèng chÕ ¶nh h­ëng ®Õn ®é cao trªn m« h×nh theo (2) vµ (3) lµ mz = ± mkc ¶nh h­ëng cña sai sè sè liÖu gèc ®Õn to¹ ®é ph¼ng Sai sè to¹ ®é ®iÓm vËt trªn m« h×nh ®­îc th«ng qua sai sè sè liÖu gèc vµ sai sè nhËn d¹ng ®iÓm ®ã trªn ¶nh. Trong ®ã: mtr: Lµ sai sè trung ph­¬ng trïng tiªu ®o víi ®iÓm ®Þa vËt k : Lµ hÖ sè chuyÓn ®æi tõ tØ lÖ ¶nh sang tØ lÖ b¶n ®å mxy: Lµ sai sè trung ph­¬ng cña ¶nh h­ëng sai sè vÞ trÝ ®iÓm khèng chÕ trªn toµn bé m« h×nh ®­îc x¸c ®Þnh nh­ sau: ( 4 ) Trong ®ã: n: §iÓm khèng chÕ dïng ®Ó quy tû lÖ. m’xy: Sai sè trung ph­¬ng vÒ vÞ trÝ do sai sè c¾t ®iÓm khèng chÕ ¶nh h­ëng lªn toµn bé m« h×nh. mX, Ykc : Sai sè vÞ trÝ ®iÓm khèng chÕ lªn toµn bé m« h×nh lËp thÓ. Theo c«ng thøc tÝnh Sai sè trung ph­¬ng ®é cao quy tØ lÖ. G©y ra th× sai sè vÞ trÝ ®iÓm ¶nh h­ëng ®Õn ®é chÝnh x¸c vÒ ®é cao. Do vËy, nÕu ¶nh h­ëng cña sai sè vÞ trÝ ®iÓm khèng chÕ mX,Y £ ± 0.01 mm th× sÏ tho¶ m·n ®é chÝnh x¸c cña ®é cao ®iÓm m« h×nh. §iÒu nµy ®ßi hái viÖc x¸c ®Þnh vÞ trÝ ®iÓm khèng chÕ trªn ¶nh ph¶i ®­îc tiÕn hµnh hÕt søc nghiªm ngÆt. Nh­ vËy trong c¶ hai tr­êng hîp sai sè sè liÖu gèc ¶nh h­ëng ®Õn ®é cao mÆt ph¼ng ®Òu nhÊn m¹nh tÇm quan träng cña sai sè nhËn d¹ng ®iÓm khèng chÕ trªn m« h×nh lËp thÓ (sai sè c¾t lËp thÓ vµ sai sè lµm trïng tiªu trªn ®iÓm khèng chÕ) ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn sai sè ®é cao trªn m« h×nh. Do ®ã ®Ó gi¶m tèi thiÓu sai sè nµy cÇn ph¶i ®¸nh dÊu, hay ch©m chÝch râ rµng vµ chÝnh x¸c ®iÓm khèng chÕ trªn ¶nh. Khi tiÕn hµnh ®o ®¹c cÇn phãng to h×nh ¶nh ®iÓm khèng chÕ lªn ®Õn møc cã thÓ. Sai sè trong qu¸ tr×nh ®Þnh h­íng Sai sè trong qu¸ tr×nh ®Þnh h­íng trong Trong c«ng nghÖ ®o ¶nh qu¸ tr×nh ®Þnh h­íng trong cña mét tÊm ¶nh, ngoµi viÖc chÞu ¶nh h­ëng cña c¸c nguån sai sè nh­: chÊt phim chôp, chÊt l­îng sao phim d­¬ng (trong tr­êng hîp quÐt phim d­¬ng) vµ ®é chÝnh x¸c kÕt qu¶ kiÓm ®Þnh m¸y chôp ¶nh th× ph¶i chÞu ¶nh h­ëng cña qu¸ tr×nh quÐt phim nh­: Sai sè cña m¸y quÐt vµ ®é ph©n gi¶i khi quÐt phim. Qóa tr×nh nhËn biÕt vÞ trÝ ®iÓm ®Þnh h­íng t¹i c¸c mÊu khung to¹ ®é tèt h¬n c¸c ph­¬ng ph¸p ®o ¶nh truyÒn thèng do c«ng nghÖ ®o ¶nh sè ta cã thÓ phãng to h×nh ¶nh (tèi ®a 128 lÇn). ®èi víi c«ng nghÖ ®o ¶nh sè, sai sè cña ®Þnh h­íng th­êng lµ tõ 0.3 ®Õn 0.5 pixel. Sai sè trong qu¸ tr×nh ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi vµ tuyÖt ®èi Trong c«ng nghÖ ®o ¶nh qu¸ tr×nh ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi vµ ®Þnh h­íng tuyÖt ®èi th­êng ®­îc thùc hiÖn ®ång thêi. §¬n gi¶n bëi v× khi ®o ë c¸c ®iÓm ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi th× c¸c ®iÓm nµy bao gåm c¸c ®iÓm ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi, c¸c ®iÓm t¨ng dµy, c¸c ®iÓm khèng chÕ ngo¹i nghiÖp còng th­êng n»m trªn vÞ trÝ ph©n bè chuÈn. C¸c ®iÓm nµy ®­îc ®¸nh b»ng m· ký tù kh¸c nhau, sau khi ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi xong, m¸y tù ®«ng gäi c¸c ®iÓm t¨ng dµy, c¸c ®iÓm khèng chÕ ngo¹i nghiÖp ®Ó tiÕn hµnh ®Þnh h­íng tuyÖt ®èi lu«n. Qu¸ tr×nh nµy gäi lµ ®Þnh h­íng mét lÇn. Qu¸ tr×nh ®Þnh h­íng m« h×nh kÕt thóc m¸y tÝnh sÏ tù ®éng ®­a ra ma trËn cña c¸c pixel cña tÊm ¶nh nghiªng vÒ vÞ trÝ míi cÇn cã trªn tÊm ¶nh lý t­ëng. Kh¶ n¨ng nµy cho phÐp tËp hîp c¸c pixel n»m trªn nh÷ng ®­êng song song víi ®­êng ®¸y cña cÆp ¶nh, tõ ®ã t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc tù ®éng t×m kiÕm c¸c cÆp ¶nh cïng tªn. C¸c gi¸ trÞ thÞ sai däc tån t¹i víi c¸c ®iÓm ®Þnh h­íng ph¶i nhá h¬n 0.3 kÝch th­íc pixel. Sai sè do ng­êi ®o Sai sè nµy phô thuéc vµo tr×nh ®é tay nghÒ, kinh nghiÖm cña ng­êi ®o, ®é tinh nhËy cña m¾t, tr¹ng th¸i sinh lý vµ sù mÖt mái do qu¸ tr×nh lµm viÖc kÐo dµi trªn m¸y. Gåm c¸c nguån sai sè sau: Sai sè c¾t ®iÓm ¶nh vµ chÊt l­îng m¸y ®o ¶nh. Sai sè c¾t lËp thÓ trªn m« h×nh ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng c«ng thøc sau: Trong ®ã: H : Lµ ®é cao bay chôp. b : Gi¸ trÞ ®­êng ®¸y ¶nh. mDp : Sai sè chªnh thÞ sai ngang. Sai sè lµm trïng ®iÓm §©y lµ sai sè do nhËn d¹ng kh«ng chÝnh x¸c ®iÓm ®o. Trong ®ã : n : Lµ sè ®iÓm ®o lÆp. 3.3.3. Sai sè cña ph­¬ng ph¸p Ph­¬ng ph¸p ®o ¶nh sè kh«ng bÞ giíi h¹n sai sè bëi c¸c b­íc r¨ng, c¸c bé phËn c¬ häc nh­ trong ph­¬ng ph¸p quang c¬ hay gi¶i tÝch. C¸c bµi to¸n ®o ¶nh ®­îc thùc hiÖn bëi c«ng thøc gi¶i tÝch chÆt chÏ. VËy sai sè cña ph­¬ng ph¸p ®o ¶nh sè n»m ë sai sè xö lý ®Æc tr­ng cña ¶nh sè ®ã lµ: Sai sè quÐt ¶nh, sai sè thµnh lËp DTM/DEM, sai sè thµnh lËp ¶nh trùc giao, sai sè néi suy ®é x¸m, sai sè do kÝch cì pixel ®em l¹i. Kh¶o s¸t sai sè ph­¬ng ph¸p ®o ¶nh lµ mét c«ng viÖc cÇn lµm hiÖn nay tuy r»ng nã rÊt phøc t¹p vµ tèn nhiÒu thêi gian. Trong thùc tÕ ®· thÝ nghiÖm vµ s¶n xuÊt cho thÊy, kÕt qu¶ b¶n ®å ®Þa h×nh còng nh­ ®Þa chÝnh ®­îc thµnh lËp trªn tr¹m ¶nh sè ®Òu ®¹t yªu cÇu cña qui ph¹m hiÖn hµnh. Ch­¬ng 4 Thùc nghiÖm Thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh tØ lÖ 1/ 2.000 khu vùc L¨ng C«-®µ N½ng b»ng c«ng nghÖ ¶nh sè C«ng nghÖ ¶nh sè ph¸t triÓn m¹nh mÏ trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y vµ ®­îc øng dông réng r·i phôc vô cho nhiÒu nghµnh kinh tÕ, nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau ®¹t ®­îc nhiÒu thµnh tùu to lín. §Æc biÖt trong lÜnh vùc ®o ®¹c thµnh lËp b¶n ®å c¸c lo¹i tû lÖ dùa trªn c¬ së to¸n häc chÆt chÏ kh¶ n¨ng tù ®éng hãa cao cho ra s¶n phÈm víi ®é chÝnh x¸c cao rót ng¾n thêi gian ®o vÏ ngo¹i nghiÖp h¹n chÕ ®­îc nh÷ng sai sè do ®iÒu kiÖn ngo¹i c¶nh g©y ra, mang l¹i hiÖu qña kinh tÕ cao v­ît tréi c¸c ph­¬ng ph¸p truyÒn thèng. V× v©y trong phÇn thùc nghiÖm thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh trªn tr¹m ¶nh sè SSK Intergraph em xin tr×nh bµy quy tr×nh c«ng nghÖ tæng qu¸t vµ thùc nghiÖm mét sè c«ng ®o¹n trong quy tr×nh thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh khu vùc L¨ng C« - §µ n½ng b»ng c«ng nghÖ ¶nh sè nh­ sau: 4.1. T×nh h×nh vµ ®Æc ®iÓm khu ®o. 1. VÞ trÝ ®Þa lý. Khu ®o L¨ng C« - §µ N½ng n»m trong ph¹m vi: Tõ 16o13'07,5" ®Õn 16o35'37,5" vÜ ®é B¾c. Tõ 107o30'00" ®Õn 108o06'15" kinh ®é §«ng. 2. §Þa lý tù nhiªn khu ®o. Khu ®o thuéc khu vùc B¾c Trung bé, ®Þa h×nh phøc t¹p gåm vïng ®ång b»ng, ®ång b»ng xen kÏ ®åi. §Þa h×nh cao dÇn theo h­íng T©y Nam. §é cao trung b×nh tõ 0,5 mÐt ®Õn 150 mÐt so víi mÆt n­íc biÓn. 3. §Æc ®iÓm Kinh tÕ – X· héi. §©y lµ khu vùc cã 70% d©n c­ thuéc c¸c nghµnh n«ng- l©m- ng­ nghiÖp. Tr×nh ®é d©n trÝ ch­a cao, tr×nh ®é tay nghÒ chuyªn m«n cßn h¹n chÕ, ch­a qua ®µo t¹o, ph©n bè d©n c­ ch­a ®Òu nªn ¶nh h­ëng kh«ng nhá ®Õn sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña vïng. 4. Th«ng tin t­ liÖu. a. L­íi khèng chÕ to¹ ®é vµ ®é cao. * L­íi khèng chÕ to¹ ®é. Khu vùc ®o vÏ b¶n ®å tû lÖ 1/5000 khu vùc L¨ng C« - §µ N½ng gåm 26 ®iÓm tam gi¸c nhµ n­íc h¹ng I, II vµ 253 ®iÓm to¹ ®é ®Þa chÝnh c¬ së. * L­íi khèng chÕ ®é cao. Khu vùc ®o vÏ gåm c¸c tuyÕn ®é cao sau: - TuyÕn ®é cao h¹ng I. - TuyÕn ®é cao h¹ng III, IV. M¹ng l­íi täa ®é ®é cao Nhµ n­íc khu vùc L¨ng C« - §µ N½ng nh×n chung ®¶m b¶o ®ñ mËt ®é ®Ó ph¸t triÓn l­íi cÊp thÊp phôc vô ®o vÏ b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ lín 1/2000, 1/5000 kho¶ng cao ®Òu 1 mÐt trë lªn. C¸c ®iÓm ®é cao h¹ng I, III, IV hiÖn cßn sÏ ®­îc ®­a lªn b×nh ®å ¶nh ®iÒu vÏ t¹i thùc ®Þa vµ chuyÓn lªn b¶n ®å. - M¹ng l­íi to¹ ®é ®Þa chÝnh do ®Þa ph­¬ng x©y dùng. Theo b¸o c¸o cña së Tµi Nguyªn vµ M«i Tr­êng cña Thõa Thiªn HuÕ, ®Õn th¸ng 1/10/2007 ë khu vùc L¨ng C« th× cã 258 ®iÓm ®Þa chÝnh cÊp I, 308 ®iÓm ®Þa chÝnh cÊp II, to¹ ®é c¸c ®iÓm ®Þa chÝnh cÊp I, II ®ang ë hÖ HN- 72, kinh tuyÕn trôc 108. 5. T­ liÖu b¶n ®å. Dùa vµo b¶n ®å ®Þa h×nh VN2000 tû lÖ 1/2000. Thùc hiÖn nhiÖm vô s¶n xuÊt n¨m 2004 do Bé Tµi Nguyªn vµ m«i tr­êng giao (theo quyÕt ®Þnh sè 190/QD – BTNMT ngµy 20 – 2 – 2004) c«ng ty ®o ®¹c ¶nh ®Þa h×nh ®· ®o vÏ 167 m¶nh b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1/2000 khu vùc thµnh phè HuÕ (sö dông ¶nh chôp ph©n khu E2-03 n¨m 2003) ®Õn nay ®· biªn tËp b¶n ®å gèc d¹ng sè) C¸c khèi d÷ liÖu b¶n ®å 1/2000 khu vùc HuÕ sÏ ®­îc tiÕp biªn víi khèi b¶n ®å míi khu vùc L¨ng C«. 6. T­ liÖu ¶nh chôp tõ m¸y bay. Sö dông t­ liÖu ¶nh míi nhÊt bay chôp n¨m 2004 thuéc ph©n khu bay chôp E1-04 do C«ng ty §o ®¹c ¶nh §Þa h×nh chôp ngµy 26-27/5/2004 vµ 7/7/2004 ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh 1/2.000, 1/5.000 khu vùc L¨ng C« - §µ N½ng víi c¸c th«ng sè kü thuËt sau: M¸y bay KING AIRB-200. M¸y chôp ¶nh : RMK TOP 15. Tiªu cù m¸y ¶nh : fk = 152,506 mm. KÝch th­íc phim : 23 x 23 (cm). Tû lÖ ¶nh trung b×nh : 1/ 9.300. §é cao bay chôp: 1418m §é phñ däc : 60% - 68% §é phñ ngang : 27% ¸ 38% Gãc xoay ¶nh trung b×nh : 30 Gãc nghiªng : £ 30. 4.2. Ph­¬ng ph¸p thµnh lËp b¶n ®å Trªn tr¹m ¶nh sè. §ãng gãi giao nép s¶n phÈm §o vÏ ®Þa h×nh §o vÏ ®Þa vËt Kh¶o s¸t LËp luËn chøng KTKT Biªn tËp b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1/2000 d¹ng sè LËp DTM phôc vô n¾n ¶nh N¾n ¶nh trùc giao lËp b×nh ®å ¶nh tû lÖ 1/2000 In b×nh ®å ¶nh trªn giÊy ¶nh T¨ng dµy MP + §C (kho¶ng cao ®Òu 2,5m) §o khèng chÕ MP + §C b»ng GPS §o khèng chÕ ®é cao m« h×nh §iÒu vÏ ngo¹i nghiÖp 1. B¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1/2000 khu vùc L¨ng C« - §µ N½ng ®­îc thµnh lËp b»ng c«ng nghÖ ¶nh sè theo quy tr×nh nh­ sau: 2. Quy tr×nh c«ng nghÖ t¹i tr¹m ¶nh sè Intergraph. Tr¹m ®o vÏ ¶nh sè Intergaph bao gåm mét tr¹m ®å ho¹ víi kh¶ n¨ng xö lý ¶nh cao, bé nhí phÇn mÒm xö lý ¶nh vµ c¸c tÝnh n¨ng hiÓn thÞ. ¦u ®iÓm cña tr¹m lµ cã thÓ xö lý ®­îc nhiÒu ¶nh sè nh­ tõ ¶nh hµng kh«ng chôp tõ phim sau ®ã ®­îc quÐt, ¶nh hµng kh«ng chôp tõ m¸y ¶nh sè hoÆc ¶nh vÖ tinh. H¬n thÕ n÷a c¸c nhiÖm vô trong ®o ¶nh gi¶i tÝch yªu cÇu ph¶i cã nhiÒu m¸y mãc kh¸c nhau vµ nhiÒu kü thuËt viªn víi c¸c chuyªn ngµnh riªng th× trong ®o vÏ ¶nh sè cã thÓ ®­îc thùc hiÖn chØ trªn mét tr¹m ®o vÏ vµ chØ bëi mét ng­êi thao t¸c. §o nèi khèng chÕ ¶nh ngo¹i nghiÖp Néi suy ®­êng b×nh ®é Phim ¶nh hµng kh«ng QuÐt ¶nh T¨ng dµy N¾n ¶nh trùc giao LËp DEM (DTM) Thµnh lËp b×nh ®å ¶nh §o¸n ®äc vµ ®iÒu vÏ ¶nh trªn b×nh ®å ¶nh Sè ho¸ (vÐct¬ ho¸) c¸c yÕu tè néi dung b¶n ®å Biªn tËp néi dung b¶n ®å L­u d÷ liÖu vµ in s¶n phÈm 4.3. Mét sè c«ng ®o¹n thùc hiÖn trªn tr¹m ¶nh sè Intergraph. 1. QuÐt ¶nh Sau khi cã c¸c tµi liÖu cÇn thiÕt, ®Ó cã ®­îc ¶nh sè, phim ¶nh hµng kh«ng ph¶i ®­îc chuyÓn tõ d¹ng t­¬ng tù (Analogue) sang d¹ng sè Raster (digital). Qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi nµy ®­îc gäi lµ quÐt phim b»ng thiÕt bÞ m¸y quÐt. PhÇn mÒm xö lý ¶nh sè Intergraph yªu cÇu t¹o lËp vµ qu¶n lý c¸c sè liÖu trong Project. - Khi quÐt phim c¸c tÊm ¶nh cÇn ®­îc hÖ thèng theo thø tù ®¸nh sè cña mçi ®­êng bay. §¨ng ký to¹ ®é c¸c ®iÓm dÊu khung, kÝch th­íc cÇn ph¶i quÐt. - Phim d­¬ng ph¶i ®­îc quÐt víi ®é ph©n gi¶i 800 dpi trë lªn. - QuÐt phim ë chÕ ®é full set. - File ¶nh ®­îc ghi ra ë d¹ng TIFF kh«ng nÐn hoÆc JPEG nÐn, dùa vµo ®iÒu kiÖn cô thÓ ng­êi lµm tù chän ph­¬ng thøc quÐt. - §Ó ®¶m b¶o chÊt l­îng h×nh ¶nh, khi quÐt ph¶i tiÕn hµnh kiÓm tra vµ ®iÒu chØnh ®é t­¬ng ph¶n sao cho thÊy ®­îc gi¸ trÞ t­¬ng ph¶n tõ Dmin ®Õn Dmax ®­îc tr¶i ®Òu trªn b¶n ®å. - Phim ®­îc quÐt trªn m¸y PS1 hoÆc m¸y SCA-2 vµ phÇn mÒm Photoscan-TD víi ®é ph©n gi¶i 28mm. Qóa tr×nh quÐt phim ®­îc thùc hiÖn theo tr×nh tù sau §Æt c¸c th«ng sè cho phim vµ m¸y chôp ¶nh Khëi ®éng m¸y quÐt L¾p phim QuÐt thö QuÐt vµo ®Üa Khëi ®éng m¸y quÐt PhotoScan PS1 L¾p phim: §Æt phim vµo khay vµ quay phÇn nhò cña phim xuèng d­íi §Æt c¸c th«ng sè cho phim vµ m¸y chôp ¶nh - §Æt d¹ng kiÓu phim vµ m¸y chôp ¶nh - §¨t c¸c th«ng sè vµo, ra cho phim - §Æt giíi h¹n vïng quÐt - §Æt c¸c th«ng sè d¹ng file, tªn file 4 - §Þnh vÞ trôc quÐt: §o c¸c ®iÓm mÊu khung 5 - QuÐt thö vµ ®iÒu chØnh Chän mét vïng ®Ó quÐt thö, tiÕn hµnh quÐt kÕt qu¶ ®­îc biÓu hiÖn lªn b¶n ®å Histogram ë mµn h×nh. Qua biÓu ®å ®o, cã thÓ ®iÒu chØnh c¸c gi¸ tri ®é ®en Dmim vµ Dmax n»m trong giíi h¹n 256 bËc ®é x¸m, ®ång thêi chiÕm gÇn hÕt giíi h¹n ®ã. §Ó ®¶m b¶o chÊt l­îng h×nh ¶nh, khi quÐt ph¶i tiÕn hµnh kiÓm tra ®iÒu chØnh ®é ®en sao cho thÊy ®­îc gi¸ trÞ Dmim vµ Dmax ®­îc tr¶i ®Òu trªn b¶n ®å 6 - QuÐt ¶nh vµo ®Üa - §Æt l¹i diÖn tÝch quÐt cho c¶ tÊm ¶nh - QuÐt ¶nh vµo ®Üa LÆp l¹i c¸c b­íc 2, 3, 4, 5, 6 trªn cho c¸c tÊm ¶nh tiÕp theo trong d¶i bay. §Ó thùc hiÖn quÐt phim ta khëi ®éng phÇn mÒm quÐt ¶nh tõ dÊu nh¾c hÖ thèng nh­ sau: Stereo:UR/PS1/PS1KHI ®ã trªn mµn h×nh xuÊt hiÖn c¸c menu ®Ó ®iÒu khiÓn c¸c thiÕt bÞ quÐt * §Æt chÕ ®é quÐt + Scan Parameter file: chän file tham sè cho qu¸ tr×nh quÐt ¶nh ®· ®Æt tr­íc hoÆc cho tham sè míi cÇn thay ®æi + Photo / camra Type: Chän kiÓu tham sè cho m¸y chôp ¶nh vµ phim ¶nh. NÕu cÇn thay ®æi chän Review / Edit lµ c«ng cô bªn c¹nh + Photo / camra Type Difinition: ta cã thÓ thay ®æi tham sè cho ¶nh vµ m¸y chôp ¶nh sao cho phï hîp víi chÊt l­îng ¶nh quÐt ra + Scan Region: Chän to¹ ®é cho vïng quÐt ¶nh + Scanning and Overview: Chän chÕ ®é nµy khi quÐt ¶nh xong ¶nh quÐt sÏ hiÖn lªn mµn h×nh Khi quÐt cÇn ®Ó ë chÕ ®é fullset vµ quÐt hÕt diÖn tÝch trong cña phim cã chøa dÊu mèc. C¸c tham sè ®¨t cho phim khi quÕt ra trªn c¸c file kÕt qu¶ sÏ khai b¸o ë Film/Output Data Rang Setup: Nh­ ®é ph©n gi¶i, ®é s¸ng tèi... KÕt qu¶ cho file sè liÖu. Sau khi khai b¸o xong tiÕn hµnh quÐt: * L¾p Phim vµo khay phim + BÊm vµo: Load ftilm: ®Ìn trªn m¸y s¸ng th× më khay vµ ®¨t phim vµo. to¹ ®é ®Æt phim tèt nhÊt lµ c¸c mÊu khung cña phim + BÊn vµo Perfom nomolm: §Ó nhËn d÷ liÖu cho c¸c qu¸ tr×nh quÐt ¶nh. NÕu ®­îc sÏ hiÖn lªn b¶ng hái cã chÊp nhËn qu¸ tr×nh hay kh«ng? + Sau qu¸ tr×nh trªn chän Fast Aligr: §Ó x¸c ®Þnh tiªu ®o chÝnh x¸c vµo hai ®iÓm mÊu cña khung phim, nÕu chÊp nhËn sai sè trªn b¶ng ta chän OK + To Disk: Lµ qu¸ tr×nh quÐt ¶nh trùc tiÓpa file kÕt qu¶. File ¶nh ®­îc ghi ra ë d¹ng TIFF kh«ng nÐn hoÆc JPEG nÐn, dùa vµo ®iÒu kiÖn cô thÓ ng­êi lµm tù chän ph­¬ng thøc quÐt. 2. X©y dùng Project Khëi ®éng phÇn mÒm ImageStation Photogrammetric Manager (ISPM) xuÊt hiÖn b¶ng menu chÝnh cña ch­¬ng tr×nh §Ó t¹o Project míi, vµo menu: File/New Project XuÊt hiÖn b¶ng Project Location. Trong b¶ng nµy, tiÕn hµnh gâ tªn cña c«ng viÖc trong cöa sæ Project Name; ë cöa sæ Location chän æ ®Üa ®Ó chøa th­ môc cña c«ng viÖc. Sau khi ®· nhËp xong bÊm Next. Hép héi tho¹i Project Type xuÊt hiÖn. Hép tho¹i nµy ®Ó khai b¸o kiÓu d÷ liÖu ¶nh. Cã c¸c lùa chän sau: KiÓu cña d÷ liÖu ®­îc dïng trong khu ®o vµ kiÓu d÷ liÖu xuÊt ra. Ta th­êng chän: D÷ liÖu phim ¶nh hµng kh«ng lµ Aerial Photography Khu«n d¹ng c¸c file xuÊt ra lµ ASCII TiÕp tôc chän next, hép héi tho¹i Project Unit xuÊt hiÖn ®Ó ®Þnh nghÜa: C¸c HÖ to¹ ®é, ®¬n vÞ dµi vµ ®¬n vÞ gãc. - Chän hÖ to¹ ®é lµ Cartesian (XYZ) vu«ng gãc. - Linear Unit: §¬n vÞ dµi mÆc ®Þnh lµ mÐt (m). - Angular Unit: §¬n vÞ gãc lµ ®é. (deg) Sau ®ã chän Next, hép tho¹i Project Parameter Settings më ra ®Ó ®Æt c¸c tham sè cho khu ®o, sè c¶i chÝnh to¹ ®é, h¹n sai cho phÐp. Trong hép tho¹i nµy ta chän c¸c th«ng sè: - §é lÖch chuÈn cña gi¸ trÞ ®o ¶nh: gi¸ trÞ mÆc ®Þnh lµ 5mm. - B¸n kÝnh tr¸i ®Êt: Gi¸ trÞ mÆc ®Þnh 6378000m - §é cao bay chôp so víi mùc n­íc biÓn trung b×nh: 1418m = (mÉu sè tû lÖ ¶nh x chiÒu dµi tiªu cù m¸y chôp ¶nh) + ®é cao trung b×nh khu chôp (so víi mùc n­íc biÓn trung b×nh) ®¬n vÞ tÝnh b»ng mÐt. - §é cao trung b×nh khu chôp so víi mùc n­íc biÓn trung b×nh. - Cho phÐp hiÖu chØnh ¶nh h­ëng chiÕt quang khÝ quyÓn, - Cho phÐp hiÖu chØnh ¶nh h­ëng ®é cong Tr¸i ®Êt (2 th«ng sè hiÖu chØnh nµy thùc sù cÇn thiÕt ®èi víi ¶nh chôp tû lÖ nhá). - C¸c ng­ìng giíi h¹n cho sù héi tô cña bµi to¸n b×nh sai theo ph­¬ng ph¸p sè b×nh ph­¬ng nhá nhÊt: * Sè vßng lÆp tèi ®a: gi÷ gi¸ trÞ mÆc ®Þnh lµ 10. * Sè chªnh to¹ ®é lín nhÊt gi÷a 2 lÇn tÝnh to¸n: gi÷ gi¸ trÞ mÆc ®Þnh lµ 0.001 m. * Sè chªnh cña c¸c gãc ®Þnh h­íng tÊm ¶nh (j, w, k) lín nhÊt gi÷a 2 lÇn tÝnh to¸n: gi÷ gi¸ trÞ mÆc ®Þnh lµ 0.0001 deg. TiÕp tôc nh¸y chuét vµo Next, hép tho¹i User Settings më ra tuú thuéc vµo chÊt l­îng sè liÖu, phim ¶nh vµ phô thuéc vµo lo¹i h×nh yªu cÇu, môc ®Ých cña c«ng viÖc cô thÓ. Cã thÓ ®Æt c¸c tham sè giíi h¹n trong b¶ng nµy víi gi¸ trÞ nhÊt ®Þnh, ®Ó tÝnh to¸n c¸c nguyªn tè ®Þnh h­íng cña bµi to¸n ®Þnh h­íng trong ®o ¶nh. Nh»m x¸c ®Þnh c¸c trÞ ®o ¶nh cã tho¶ m·n yªu cÇu cña bµi to¸n ®Þnh h­íng trong ®o ¶nh hay kh«ng. Th«ng th­êng cã thÓ ®Æt sai sè trung ph­¬ng träng sè ®¬n vÞ cña phÐp ®Þnh h­íng vµo kho¶ng 0.2 ®Õn 0.3 pixel size Chän h¹n sai cho phÐp cña ®Þnh h­íng trong (IO): - Sai sè trung ph­¬ng träng sè ®¬n vÞ (sigma): Gi¸ trÞ mÆc ®Þnh 10mm - Sè d­ lín nhÊt: MÆc ®Þnh 10mm Chän h¹n sai cho phÐp cña ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi (RO): - Sai sè trung ph­¬ng träng sè ®¬n vÞ (sigma): 5mm - ThÞ sai cßn tån t¹i lín nhÊt : 5mm Chän sai sè trung ph­¬ng träng sè ®¬n vÞ (sigma) giíi h¹n cña ®Þnh h­íng tuyÖt ®èi (AO) vµ cña bµi to¸n b×nh sai khèi tam gi¸c ¶nh kh«ng gian (Bundle adjustment): 10mm - Chän sai sè trung ph­¬ng to¹ ®é giíi h¹n lµ 0.01 m (gi¸ trÞ mÆc ®Þnh lµ 0.001 m). - Chän sè hiÖu chØnh to¹ ®é cßn l¹i lín nhÊt lµ 0.01 m (gi¸ trÞ mÆc ®Þnh lµ 0.001 m). TiÕp tôc nh¸y chuét vµo Next, hép tho¹i Default User Points xuÊt hiÖn ®Ó khai b¸o vÞ trÝ c¸c ®iÓm sÏ ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi th«ng th­êng tèi thiÓu lµ 3, tèt nhÊt nªn chän lµ 5. ë ®©y ta chän lµ 5 ®iÓm. Khai b¸o c¸c dÊu ph©n c¸ch gi÷a tªn hµng tuyÕn/ tªn ¶nh chôp vµ tªn ¶nh chôp/ tªn ®iÓm ®o. ID: Tªn c¸c ®iÓm liªn kÕt c¸c m« h×nh, môc ®Ých t¹o ra c¸c ®iÓm nµy ®Ó c«ng viÖc ®Þnh h­íng ®­îc nhanh chãng h¬n. X,Y lµ to¹ ®é ¶nh t­¬ng øng víi mçi tªn ®iÓm vµ cã s¬ ®å ë phÝa bªn ph¶i nh­ mét mÉu biÓu thÞ. NhÊp chuét vµo nót 5 point phÇn mÒm sÏ tù bè trÝ c¸c ®iÓm ®o. BÊm chuét vµo Finish, phÇn mÒm sÏ ®­a ra yªu cÇu cã tiÕp tôc vµ t¹o tham sè cho khu ®o kh«ng? Chän yes ®Ó t¹o ra mét khu ®o míi. Sau ®ã Ên OK ®Ó x¸c nhËn viÖc t¹o míi ®· hoµn thµnh. Trë vÒ menu chÝnh cña phÇn mÒm ISPM. Lóc nµy ch­¬ng tr×nh ®· t¹o ra mét th­ môc cã tªn lµ tªn c«ng viÖc (Project) n»m trong æ ®Üa víi ®­êng dÉn ®· ®­îc chän ë trªn. Sau khi ®· t¹o c«ng viÖc, ®Ó chØnh söa ta vµo Menu ISPM/ Edit/ cho phÐp biªn tËp, söa ch÷a sè liÖu ®èi víi: c«ng viÖc (Project), camera, tuyÕn bay, m« h×nh vµ c¸c ®iÓm khèng chÕ ngo¹i nghiÖp cña c«ng viÖc. 3. NhËp th«ng sè Camera Vµo Menu ISPM/ Edit/ Camera. XuÊt hiÖn hép tho¹i NhËp tªn Camera vµo cöa sæ Camera Name. Sau ®ã Ên Next. XuÊt hiÖn hép tho¹i Camera Data. NhËp vµo chiÒu dµi tiªu cù (Focal Length). NhËp vµo to¹ ®é ®iÓm chÝnh ¶nh ®­îc tÝnh theo ph­¬ng ph¸p ®èi xøng chuÈn (PPS) vµ theo ph­¬ng ph¸p vu«ng gãc chuÈn (PPA). NhËp vµo kÝch th­íc phim 230 x 230 mm. Sau ®ã bÊm Next, xuÊt hiÖn b¶ng Fiducial Coodinates NhËp tªn ®iÓm vµo cöa sæ ID, to¹ ®é X, Y (®¬n vÞ lµ mm) cña dÊu khung vµo c¸c cöa sæ X, Y t­¬ng øng, sau ®ã bÊm Add. Khi söa ch÷a c¸c sè liÖu ®· gâ vµo bÞ sai, còng lµm t­¬ng tù. Ên Delete Khi ®¸nh ®¸nh vµo hÕt c¸c ®iÓm cïng to¹ ®é cña chóng, bÊm Next. XuÊt hiÖn b¶ng Dïng con trá ®¸nh dÊu vµo « vu«ng bªn tr¸i dßng Enable Lens Distortion Correction (cho phÐp hiÖu chØnh sai sè mÐo h×nh kÝnh vËt) ®Ó nhËp c¸c th«ng sè kiÓm ®Þnh sai sè mÐo h×nh kÝnh vËt cña Camera vµ sÏ cho phÐp hiÖu chØnh sai sè nµy vµo c¸c trÞ ®o ¶nh lµm t¨ng ®é chÝnh x¸c cña c¸c phÐp ®o ¶nh. Tuú thuéc sè liÖu trong lý lÞch kiÓm ®Þnh Camera mµ chän: + Th«ng sè kiÓu d¹ng gi¸ trÞ sai sè mÐo h×nh kÝnh vËt: lµ d¹ng b¶ng sè liÖu (Table) hay lµ d¹ng hÖ sè (Coefficients). + Th«ng sè vÒ gi¸ trÞ sai sè mÐo h×nh kÝnh vËt: ®o, tÝnh ®­îc theo chiÒu dµi b¸n kÝnh (chiÒu dµi tia to¶) (Linear) hay theo gãc (Angular). +Th«ng sè kiÓu d¹ng sai sè mÐo h×nh kÝnh vËt: ®o, tÝnh trung b×nh cho toµn bé kÝnh vËt (Average) hay theo c¸c gãc phÇn t­ (Quadrant). Sau ®ã bÊm Next. XuÊt hiÖn b¶ng Distortion Table Values. C¨n cø vµo sè liÖu trong lý lÞch kiÓm ®Þnh Camera, nhËp c¸c gi¸ trÞ sai sè mÐo h×nh kÝnh vËt theo b¶ng trªn. Sau ®ã kiÓm tra l¹i vµ bÊm Finish. XuÊt hiÖn b¶ng th«ng b¸o New Camera Wizard, x¸c nhËn viÖc nhËp th«ng sè cña Camera, bÊm Yes sÏ tho¸t khái menu Camera Wizard vµ trë vÒ menu chÝnh cña ISPM. NÕu tr­íc ®ã ®· cã c¸c lo¹i camera ®­îc nhËp trong file camera cña c«ng viÖc (Project) tr­íc, chØ cÇn copy file camera t­¬ng øng vµo th­ môc c«ng viÖc ®ang tiÕn hµnh. Sau ®ã dïng menu ISPM/ Edit/ Camera ®Ó chän ®óng tªn Camera thÝch hîp. 4. NhËp c¸c th«ng sè tuyÕn bay Chän menu ISPM / Edit / Strip Wizard, xuÊt hiÖn b¶ng: NhËp vµo tªn tuyÕn bay thø nhÊt trong cöa sæ Strip ID. NhËp vµo tªn sè hiÖu tÊm ¶nh ®Çu tiªn (kh«ng bao gåm sè hiÖu tuyÕn bay) trong tuyÕn bay thø nhÊt tÝnh tõ trªn xuèng (giíi h¹n trong ranh giíi khu ®o vÏ cña Project ®ang tiÕn hµnh tÝnh tõ tr¸i sang) trong cöa sæ Initial Photo Number. X¸c nhËn chiÒu t¨ng (®¸nh vµo 1) hay gi¶m (gâ vµo -1) cña sè hiÖu ¶nh trong tuyÕn bay vµo cöa sæ Photo Increment. NhËp vµo tæng sè tÊm ¶nh cÇn sö dông trong tuyÕn bay. Sau ®ã bÊm Next. XuÊt hiÖn b¶ng th«ng tin vÒ Camera Information. BÊm vµo mòi tªn bªn ph¶i cöa sæ Camera Name ®Ó chän ®óng tªn camera sö dông trong Project. Dùa vµo s¬ ®å, b¶n ®å bay ®Ó chän gãc ®Þnh h­íng cña camera trong cöa sæ Camera Orientation. Chän h­íng chôp ¶nh lµ th¼ng ®øng tõ trªn xuèng (Vertical) trong cöa sæ View Geometry. Sau ®ã bÊm Next. XuÊt hiÖn b¶ng Image File Information. Dïng con trá ®¸nh dÊu vµo « vu«ng bªn tr¸i cña dßng Automatically Generate Image File Names ®Ó cho phÐp tù ®éng t¹o c¸c file ¶nh.BÊm vµo hép […] bªn ph¶i cöa sæ th­ môc chøa c¸c file ¶nh (Image Directory) ®Ó chän ®­êng dÉn, æ ®Üa, th­ môc chøa c¸c file ¶nh. X¸c ®Þnh ký tù tiÒn tè cña sè hiÖu ¶nh (Image Name Prefix): nªn gâ vµo ký tù tuyÕn bay vµ ký hiÖu ph©n c¸ch gi÷a sè hiÖu tuyÕn bay víi sè hiÖu tÊm ¶nh. NhËp vµo sè hiÖu tÊm ¶nh ®Çu tiªn vµ x¸c nhËn chiÒu t¨ng gi¶m nh­ trªn. NhËp vµo phÇn më réng cña file ¶nh (jpg nÕu file ¶nh cã tªn lµ *.jpg). Sau ®ã bÊm Next. XuÊt hiÖn b¶ng Model Information. Dïng con trá ®¸nh dÊu vµo « vu«ng bªn tr¸i cña dßng Automatically Generate Models ®Ó cho phÐp ch­¬ng tr×nh tù ®éng t¹o ra m« h×nh lËp thÓ dùa trªn tªn tuyÕn, tªn tÊm ¶nh vµ trËt tù c¸c tÊm ¶nh trong tuyÕn võa ®­îc gâ vµo ë phÇn tr­íc. BÊm vµo vßng trßn nhá ë bªn tr¸i dßng Derive Models IDs from Photo IDs (t¹o sè hiÖu m« h×nh tõ sè hiÖu c¸c tÊm ¶nh) ®Ó cho phÐp ch­¬ng tr×nh tù ®éng t¹o ra tªn m« h×nh lËp thÓ dùa trªn tªn tuyÕn, tªn tÊm ¶nh vµ trËt tù c¸c tÊm ¶nh trong tuyÕn. Sau ®ã bÊm Next. XuÊt hiÖn b¶ng Exterior Orientation Information. Cã thÓ nhËp c¸c th«ng tin ®Þnh h­íng ngoµi gÇn ®óng cho c¸c tÊm phim ¶nh trong khèi. NÕu cã, ®¸nh dÊu vµo « vu«ng bªn tr¸i dßng Enable Input of EO Information (cho phÐp nhËp c¸c th«ng sè ®Þnh h­íng ngoµi). C¸c th«ng sè nµy sÏ ®­îc hiÖu chØnh vµ cËp nhËt sau khi khèi tam gi¸c ¶nh kh«ng gian ®­îc b×nh sai trong hÖ to¹ ®é mÆt ®Êt. Khi ®ã c¸c th«ng tin ®Þnh h­íng ngoµi cã thÓ ®­îc chän vµ nhËp vµo gåm cã tÊt c¶ hoÆc 1 trong nh÷ng yÕu tè sau: - §é cao bay chôp trung b×nh - §é cao trung b×nh khu chôp - Gãc ®¹t (Crab angle) X¸c ®Þnh t­¬ng ®èi to¹ ®é c¸c ®iÓm t©m ¶nh trong tuyÕn bay: + Theo to¹ ®é ®iÓm t©m ¶nh ®Çu vµ cuèi tuyÕn bay + Theo to¹ ®é ®iÓm t©m ¶nh ®Çu tiªn, gãc ph­¬ng vÞ tuyÕn bay vµ ®é phñ däc. + NÕu muèn huû bá viÖc t¹o tuyÕn bay bÊm [Cancel]; bÊm [Finish] nh»m hoµn thµnh c«ng viÖc t¹o tuyÕn bay. XuÊt hiÖn b¶ng th«ng b¸o Strip Wizard: (C¸c th«ng sè ®Ó t¹o tuyÕn bay ®· ®­îc cung cÊp ®Çy ®ñ, cã tiÕp tôc t¹o tuyÕn bay n÷a kh«ng?) - BÊm [No] nÕu kh«ng muèn tiÕp tôc t¹o tuyÕn bay n÷a (quay trë vÒ b¶ng Th«ng tin c¸c yÕu tè ®Þnh h­íng ngoµi cña c¸c tÊm ¶nh). - BÊm [Yes] ®Ó tiÕp tôc hoµn thµnh viÖc t¹o tuyÕn bay. XuÊt hiÖn b¶ng th«ng b¸o Strip Wizard tiÕp theo: (TuyÕn bay cïng c¸c th«ng sè võa ®­îc t¹o ra sÏ ®­îc ghi vµo c¸c file cña Project) - BÊm Yes nÕu muèn tiÕp tôc t¹o thªm tuyÕn bay míi - NÕu kh«ng muèn tiÕp tôc t¹o thªm tuyÕn bay míi n÷a, bÊm No ®Ó tho¸t khái menu Strip Wizard. 5. ThiÕt lËp ®­êng dÉn file ¶nh Khi ®æi th­ môc , æ ®Üa chøa c¸c file ¶nh hoÆc khi Import hoÆc Export mét c«ng viÖc (Project) tõ tr¹m xö lý ¶nh nµy sang tr¹m xö lý ¶nh kh¸c, tªn vµ ®­êng dÉn c¸c th­ môc chøa c¸c file ¶nh sÏ thay ®æi. V× vËy ph¶i chuyÓn ®æi tªn vµ ®­êng dÉn cña chóng trong c¸c file cuae Project trªn tr¹m sö lý ¶nh th× míi cã thÓ cã thÓ tiÕp tôc lµm viÖc víi Project ®ã. Chøc n¨ng nµy ®­îc thùc hiÖn trªn nenu biªn t©p ®­êng dÉn file ¶nh (iPM / Edit / Edit Image Paths) PhÇn nöa trªn (Photo Imge Path information) cña b¶ng dµnh cho c¸c file ¶nh gèc cña Project. - §¸nh dÊu vµo « vu«ng nhá bªn tr¸i dßng Find and replacePhpto Image Paths ®Ó cho ch­¬ng tr×nh t×m vµ thay thÕ ®­êng dÉn c¸c file ¶nh. - BÊm vµo héi tho¹i bªn ph¶i cöa sè Find What ®Ó chän ®­êng dÉn cò cña c¸c file ¶nh - BÊm vµo héi tho¹i bªn ph¶i cöa sè Replaec With ®Ó chän ®­êng dÉn míi cña c¸c file ¶nh. *NÕu t¹o c¸c file ¶nh cña m« h×nh lËp thÓ th× còng ph¶i ®¸nh dÊu vµo c¸c « vu«ngnhá bªn tr¸i dßng Find and replace Model Epipopar Image Paths ë phÇn Model Epipopar Image Paths Infomation bªn d­íi cho phÐp ch­¬ng tr×nh t×m vµ thay thÕ ®­êng dÉn c¸c file ¶nh. Sau ®ã còng lµm t­¬ng tù nh­ ®· lµm ®èi víi file ¶nh gèc cña Project. - Cã thÓ ®¸nh dÊu hoÆc kh«ng cÇn ®¸nh dÊu vµo « vu«ng nhá bªn ph¶i dßng Macth Case (x¸c nhËn ®­êng dÉn ®· chiän lµ chuÈn) - BÊm vµo Apply ®Ó ch­¬ng tr×nh chuyÓ ®æi, sau ®ã Ên vµo Close ®Ó tho¸t khái menu. 6. NhËp to¹ ®é khèng chÕ ¶nh ngo¹i nghiÖp: cã 2 c¸nh ®Ó nhËp ®iÓm khèng chÕ ¶nh ngo¹i nghiÖp - NhËp to¹ ®é ®iÓm khèng chÕ ¶nh ngo¹i nghiÖp b»ng tay vµo file Control qua menu IDM/ Edit / Cotrol Points - NhËp vµo cöa sè ID tªn ®iÓm - Chän cÊp h¹ng ®iÓm ( ®iÓm khèng chÕ : Control, ®iÓm kiÓm tra: check bÊm vµo hép tho¹i bªn ph¶i cöa sè Type. - Chän loaÞ ®iÓm tæng hîp XYZ: Full, mÆt ph¼ng: XY Plamar, ®é cao Z: Veticad: BÊm vµo hép bªn ph¶i cöa sè Class. - NhËp gi¸ trÞ to¹ ®é Y trong cöa sæ X, gi¸ tri X trong cöa sæ Y( v× hÖ to¹ ®é ch­¬ng tr×nh chän lµ hÖ to¹ ®é §Ò - C¸c ), gi¸ trÞ ®é cao trong cöa sè Z - Cã thÓ nhËp c¸c ghi chó ®iÓm vµo trong cöa sæ Description. - NhËp c¸c gi¸ tri sai sè trung ph­¬ng vÞ trÝ ®iÓm (Mx, My, Mz) vµo trong c¸c cöa sè SY, SX, SZ t­¬ng ­íng. BÊm OK ®Ó ghi l¹i vµ tho¸t khái menu khi ®· nhËp xong c¸c ®iÓmkhèng chÕ ngo¹i nghiÖp cã trong khèi ¶nh. Tr­êng hîp ®· cã file to¹ ®é c¸c ®iÓm khèng chÕ ngo¹ nghiÖp ë d¹ng *.TXT; XML hoÆc ASCII víi thø tù to¹ ®é XYH, cã thÓ nhËp vµo file Control b»ng menu ISDM / Translator / Impot / Control Points 7. X©y dùng m« h×nh lËp thÓ. X©y dùng m« h×nh lËp thÓ trªn tr¹m ®o ¶nh sè lµ c«ng ®o¹n c¬ b¶n vµ quy ®Þnh chÊt l­îng cña c¸c b­íc tiÕp theo. C«ng t¸c nµy ®­îc tiÕn hµnh víi phÇn mÒm Image Station Digital Mensuration (ISDM). - Khëi ®éng phÇn mÒm Image Station Digital Mensuration (ISDM). - Më c«ng viÖc (Project) cÇn lµm viÖc b»ng menu ISDM / File / Open Project. - Menu ISDM / Orientations sÏ ®­îc sö dông lÇn l­ît trong toµn bé qu¸ tr×nh. a. §Þnh h­íng trong (IO): Thµnh lËp hÖ to¹ ®é ¶nh ®o 8 ®iÓm dÊu khung. Sai sè ®Þnh h­íng IO ≤ 0,010mm - Sö dông menu ISDM / Orientations / Interior… - XuÊt hiÖn b¶ng Chän c¸c tÊm ¶nh (Select Photos). Cã thÓ chän tÊt c¶ c¸c tÊm ¶nh cña c«ng viÖc theo tõng tuyÕn hoÆc trong c¶ khèi. Sau ®ã bÊm [OK] ®Ó chÊp nhËn chän vµ tho¸t khái b¶ng Select Photos. Mµn h×nh lµm viÖc cña b­íc ®Þnh h­íng trong cã 3 cöa sæ: - Overview: HiÓn thÞ toµn bé tÊm ¶nh. Chän vÞ trÝ t­¬ng ®èi cña ®iÓm trong cöa sæ nµy. - FullRes: HiÓn thÞ h×nh ¶nh dÊu khung to¹ ®é camera. Chän vÞ trÝ gÇn ®óng cña ®iÓm trong cöa sæ nµy. - Detail: HiÓn thÞ chi tiÕt h×nh ¶nh dÊu khung to¹ ®é camera víi møc ®é phãng ®¹i lín. Chän ®óng t©m ®iÓm trong cöa sæ nµy. - B¶ng kÕt qu¶ ®Þnh h­íng trong (Interior Orientation). - C¨n cø vµo s¬ ®å bay chôp ¶nh vµ sö dông c«ng cô ISDM / View / Geometry ®Ó xoay tõng tÊm ¶nh vÒ ®óng h­íng t­¬ng hç cña chóng trong tuyÕn bay trªn s¬ ®å bay chôp. - BÊm Apply sau khi ®o tõng ®iÓm hoÆc sau khi ®o xong ®iÓm cuèi cïng. Auto next Point: Khi ®o xong 1 ®iÓm tù ®éng chuyÓn tíi ®iÓm tiÕp theo. Mçi khi kiÓm tra l¹i, ®o chØnh l¹i nhÊt thiÕt ph¶i bÊm [Apply] ®Ó ghi cËp nhËt kÕt qu¶ ®Þnh h­íng trong. Khi tÊt c¶ c¸c tÊm ¶nh trong c¸c tuyÕn vµ trong khèi ®­îc ®o c¸c ®iÓm dÊu khung camera xong, bÊm [Close] ®Ó kÕt thóc qu¸ tr×nh ®Þnh h­íng trong. b. §Þnh h­íng t­¬ng ®èi (RO): Lµ qu¸ tr×nh x¸c ®Þnh vÞ trÝ t­¬ng ®èi gi÷a ¶nh nµy víi ¶nh kh¸c. - §é chÝnh x¸c ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi ®­îc biÓu thÞ b»ng thÞ sai cßn l¹i t¹i c¸c ®iÓm ®Þnh h­íng ph¶i ®¹t ≤ 0.010mm - §é chÝnh x¸c ®Þnh h­íng theo d¶i bay ≤ 0.010mm - Sö dông menu ISDM / Orientation / Relative… XuÊt hiÖn b¶ng chän c¸c m« h×nh (Select Models). - Cã thÓ chän tÊt c¶ c¸c tÊm ¶nh cña c«ng viÖc theo tõng tuyÕn hoÆc trong c¶ khèi. Sau ®ã bÊm OK ®Ó chÊp nhËn chän vµ tho¸t khái b¶ng Select Photos. XuÊt hiÖn mµn h×nh cña ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi. Mµn h×nh nµy cã c¸c cöa sæ sau: - Overview, Fullres, Detail cho tÊm ¶nh tr¸i. - Overview, Fullres, Detail cho tÊm ¶nh ph¶i. - Overview, Fullres, Detail cho chÕ ®é Stereo cña m« h×nh lËp thÓ. - B¶ng kÕt qu¶ ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi (Relative Orientation). C«ng cô ISDM / View / Enhance vµ cöa sæ Stereo Detail rÊt cã hiÖu qu¶ trong qu¸ tr×nh ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi, ®Æc biÖt lµ c¸c vïng khã kh¨n trong viÖc chän ®iÓm ®Þnh h­íng. Khi chÊp nhËn kÕt qu¶ ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi ph¶i bÊm [Apply] ®Ó ch­¬ng tr×nh ghi l¹i vµo c¸c file chøc n¨ng cña Project. Sau ®ã bÊm phÝm ph¶i cña chuét vµ chän Next Model ®Ó tiÕp tôc lµm viÖc víi m« h×nh tiÕp theo. c. Liªn kÕt c¸c tuyÕn ¶nh: Khi hoµn thµnh viÖc ®Þnh h­íng t­¬ng ®èi th× c¸c m« h×nh lËp thÓ trong c¸c tuyÕn bay h×nh thµnh. Nh­ vËy, cÇn ph¶i liªn kÕt c¸c tuyÕn bay thµnh mét khèi ¶nh b»ng viÖc ®o c¸c ®iÓm nèi trªn mçi m« h×nh nh»m tÝnh chuyÓn täa ®é kh«ng gian ®o ¶nh cña c¸c m« h×nh trong c¶ khèi vÒ mét hÖ to¹ ®é thèng nhÊt: HÖ to¹ ®é kh«ng gian ®o ¶nh (khi b×nh sai t­¬ng ®èi) hoÆc hÖ to¹ ®é mÆt ®Êt (khi b×nh sai tuyÖt ®èi). Yªu cÇu ph¶i ®o 1 sè l­îng tèi thiÓu lµ 3 ®iÓm nèi ®èi víi tõng cÆp 2 tuyÕn ¶nh liÒn kÒ nhau. C¸c ®iÓm nµy nªn n»m trong ®é phñ 6: N»m ®ång thêi trªn 6 tÊm ¶nh (3 tÊm cña tuyÕn ¶nh trªn vµ 3 tÊm cña tuyÕn ¶nh d­íi). Sö dông menu ISDM / Orientation / Multiphoto… ®Ó liªn kÕt c¸c tuyÕn ¶nh. d. §Þnh h­íng tuyÖt ®èi (AO): §Þnh h­íng tuyÖt ®èi thùc chÊt lµ ®o to¹ ®é m« h×nh t¹i c¸c ®iÓm khèng chÕ ¶nh (control point) tõ to¹ ®é m« h×nh ®o ®­îc vµ to¹ ®é c¸c ®iÓm khèng chÕ ¶nh, m¸y sÏ tÝnh to¸n c¸c nguyªn tè ®Þnh h­íng. Khi d¶i bay cã ®ñ 3 ®iÓm khèng chÕ (control points) cã thÓ ®Þnh h­íng tuyÖt ®èi d¶i. Sö dông menu ISDM / Orientation / Absolute… C¸c ®iÓm khèng chÕ ngo¹i nghiÖp ®­îc ®o b×nh th­êng nh­ trªn nh­ng ph¶i dùa trªn s¬ ®å thiÕt kÕ l­íi khèng chÕ ¶nh ngo¹i nghiÖp, ghi chó ®iÓm vµ c¸c vÞ trÝ ®iÓm trªn ¶nh. e.TÝnh to¸n b×nh sai khèi tam gi¸c ¶nh: - Södông menu ISDM / Orientation / Photo Triangulation / Triangulation. - XuÊt hiÖn b¶ng Chän c¸c tÊm ¶nh (Select Photo): chän tÊt c¶ c¸c tÊm ¶nh trong khèi ¶nh. Sau ®ã bÊm [OK]. - XuÊt hiÖn b¶ng Photo Triangulation Results (KÕt qu¶ b×nh sai khèi tam gi¸c ¶nh ) Ch­¬ng tr×nh Photo triangulation cho phÐp lùa chän tÝnh to¸n b×nh sai khèi tam gi¸c ¶nh kh«ng gian theo 2 chÕ ®é: B×nh sai t­¬ng ®èi vµ b×nh sai tuyÖt ®èi. C¸c chøc n¨ng cña ch­¬ng tr×nh b×nh sai cã thÓ chän trong b¶ng Photo Triangulation Option. B¶ng nµy xuÊt hiÖn khi bÊm [Option] trong b¶ng KÕt qu¶ b×nh sai khèi tam gi¸c ¶nh: ViÖc b×nh sai khèi tam gi¸c ¶nh ®­îc thùc hiÖn theo ph­¬ng ph¸p sè b×nh ph­¬ng nhá nhÊt. - B×nh sai t­¬ng ®èi (Relative) b×nh sai to¹ ®é kh«ng gian ®o ¶nh mµ kh«ng sö dông ®Õn to¹ ®é ®iÓm khèng chÕ ngo¹i nghiÖp nh»m kiÓm tra ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ c¸c b­íc ®Þnh h­íng m« h×nh, liªn kÕt c¸c tuyÕn ¶nh trong khèi. - B×nh sai tuyÖt ®èi (Absolute) sö dông trÞ ®o ¶nh cña tÊt c¶ c¸c lo¹i ®iÓm vµ to¹ ®é trong hÖ to¹ ®é mÆt ®Êt cña c¸c ®iÓm khèng chÕ ngo¹i nghiÖp ®Ó tÝnh chuyÓn toµn bé khèi tam gi¸c ¶nh vÒ hÖ to¹ ®é mÆt ®Êt. Sau khi chän c¸c chøc n¨ng phï hîp bÊm [OK] ®Ó trë vÒ b¶ng kÕt qu¶ b×nh sai khèi ¶nh, bÊm [Compute] ®Ó cho phÐp ch­¬ng tr×nh tÝnh to¸n. XuÊt hiÖn b¶ng Tr¹ng th¸i tÝnh to¸n (Solution Progress) - NÕu kÕt qu¶ tÝnh to¸n b×nh sai tho¶ m·n c¸c yªu cÇu theo ph­¬ng ¸n kü thuËt hoÆc quy ph¹m hiÖn hµnh, cã thÓ bÊm [OK] ®Ó chÊp nhËn kÕt qu¶. 8. §o vÏ lËp thÓ c¸c yÕu tè ®Æc tr­ng. ViÖc ®o vÏ m« h×nh lËp thÓ ®­îc tiÕn hµnh b»ng ch­¬ng tr×nh ISSD (Image Station Stereo Display) - Khëi ®éng ch­¬ng tr×nh ISSD: - Chän tªn Project, tªn m« h×nh vµ file design cña m« h×nh. - §¸nh dÊu vµo c¸c « vu«ng bªn tr¸i cña c¸c dßng ISFC vµ ISDC ®Ó ch­¬ng tr×nh kÝch ho¹t vµ tÝch hîp c¸c ch­¬ng tr×nh Image Station Feature Code (ISFC) vµ Image Station DTM Collection (ISDC) cïng ho¹t ®éng. C¸c ®Æc tr­ng cña ®Þa h×nh cÇn sè ho¸ ®­îc ph©n lo¹i trong phÇn mÒm ISDC gåm: + Breakline: lµ ®­êng t¹o ra bëi tËp hîp c¸c ®iÓm ghi nhËn nh÷ng thay ®æi ®ét biÕn cña bÒ mÆt ®Þa h×nh. + Draiage: lµ ®­êng ®i theo ®¸y cña c¸c khe, r·nh, suèi vµ tÊt c¶ c¸c ®iÓm n»m trªn ®­êng nµy ®Òu cã ®é cao thÊp h¬n c¸c ®iÓm n»m vÒ 2 phÝa cña ®­êng ®ã. + Ridge: lµ ®­êng thÓ hiÖn c¸c sèng nói hoÆc c¸c ®iÓm ghi nhËn sù ®ét biÕn cña bÒ mÆt ®Þa h×nh vµ tÊt c¶ c¸c ®iÓm n»m trªn ®­êng nµy cã ®é cao cao h¬n c¸c ®iÓm n»m vÒ 2 phÝa cña ®­êng ®ã. + Mass points: lµ c¸c ®iÓm ®é cao ®­îc ®o bæ sung t¹i c¸c vÞ trÝ, c¸c vïng cÇn thiÕt trªn m« h×nh lËp thÓ. + Collection boundary: lµ ®­êng bao ®­îc chän vµ ®o vÏ tr­íc khi tiÕn hµnh ®o c¸c ®iÓm ®é cao m« h×nh sè ®Þa h×nh. + Obsscured area: lµ vïng kh«ng thÓ ®o, sè ho¸ ®­îc ®é cao mét c¸ch chÝnh x¸c v× h×nh ¶nh bÞ che khuÊt, vÝ dô nh­ bÞ c©y phñ kÝn kh«ng thÓ nh×n thÊy mÆt ®Êt. + Vertical fault: lµ ®­êng ghi nhËn sù kh«ng liªn tôc vÒ ®é cao (trong ISDC, ®­êng nµy t­¬ng tù nh­ ®­êng Breakline). Møc ®é chi tiÕt c¸c ®Æc tr­ng ®Þa h×nh ®­îc sè ho¸ phô thuéc vµo møc ®é phøc t¹p cña ®Þa h×nh vµ yªu cÇu cña c«ng viÖc thµnh lËp b¶n ®å. D¸ng ®Þa h×nh phô thuéc rÊt lín vµo tÝnh chÝnh x¸c cña c¸c ®Æc tr­ng ®Þa h×nh ®· ®­îc sè ho¸. * Thµnh lËp m« h×nh sè ®Þa h×nh Sau khi ®· ®o vÏ xong c¸c ®­êng ®Æc tr­ng ®Þa h×nh cÇn vµ ®ñ ta tiÕn hµnh t¹o m« h×nh sè ®Þa h×nh. a. §o DTM thñ c«ng: Ph­¬ng ph¸p nµy mÊt nhiÒu thêi gian nh­ng ®¶m b¶o ®é chÝnh x¸c. Tõ thanh menu cña phÇn mÒm ISDC chän lÖnh Define / Active Point types. Khi ®ã mµn h×nh sÏ hiÓn thÞ hép tho¹i cho phÐp ®Æt c¸ch tuú chän ®èi víi c¸c kiÓu ®iÓm ®­îc kÝch ho¹t. Víi mçi ®­êng Pathway ®­îc kÝch ho¹t chän trong menu Digitize tr¶i xuèng c¸c lÖnh sau ®Ó ®o ®é cao cña c¸c ®iÓm DTM. + Collect Pathway: §o theo Pathway. + Collect Profile: §o theo tõng mÆt c¾t ®­îc chän. + Collect Area: §o theo vïng ®­îc chän. + Collect Point: §o tõng ®iÓm cña Pathway. - Vµo menu cña phÇn mÒm ISDC chän lÖnh Surface / Update Surface ®Ó cËp nhËt c¸c ®èi t­îng vÏ vµo file. ViÖc nµy cã thÓ cËp nhËt tõ file vÏ ë phÇn ®o vÏ lËp thÓ ®Æc tr­ng ®Þa h×nh. - Vµo Trangulate Surface ®Ó x©y dùng m« h×nh sè TTN. - Vµo Setting ®Ó ®Æt chÕ ®é Write DTM Element. - Sau khi kiÓm tra, bÊm [Apply] sÏ hiÓn thÞ l¹i c¸c ®­êng Contour. - C¸c m« h×nh tiÕp theo tiÕn hµnh lµm t­¬ng tù. - Khi ®· kÝn trong mét m¶nh b¶n ®å cÇn thµnh lËp, vµo Utilities / New Surface ®Ó ®Æt tªn m¶nh b¶n ®å míi. - Vµo Merge Surface ®Ó liªn kÕt c¸c file bÒ mÆt. Gäi tªn võa t¹o ë Target Surface. Trong Select Souce Surface lùa chän tªn c¸c m« h×nh cÇn Merge. - Vµo Utilities / Save Surface ®Ó ghi l¹i Surface võa Merge. Cã thÓ ®Æt ë d¹ng DTM hoÆc TTN, ta sÏ cã mét file TIN cho mét m¶nh b¶n ®å. - ViÖc néi suy ®­êng b×nh ®é ®­îc tiÕn hµnh trong View Contours. b. §o DTM tù ®éng: Ph­¬ng ph¸p nµy ®­îc tiÕn hµnh nhanh chãng, thuËn lîi h¬n ph­¬ng ph¸p ®o thñ c«ng nh­ng ®èi víi vïng ®Þa h×nh phøc t¹p (®ét biÕn, bãng ®en che khuÊt, thùc phñ) th× kh¶ n¨ng néi suy tù ®éng m« h×nh sè ®Þa h×nh kh«ng ®¶m b¶o chÝnh x¸c. - Tõ phÇn mÒm ISDC trªn thanh menu chän Define / Match-T Parameters hép tho¹i Match-T sÏ hiÓn thÞ ®Ó ta cµi ®Æt c¸c th«ng sè cÇn thiÕt. Sau ®ã bÊm [OK] ®Ó ch¹y ch­¬ng tr×nh. - Chän lÖnh External Data / Input ®Ó ghi c¸c ®iÓm DTM vµo file design. - KiÓm tra m« h×nh sè ®Þa h×nh: M« h×nh sè ®Þa h×nh ph¶i ®¶m b¶o ®é chÝnh x¸c theo yªu cÇu cña b¶n ®å cÇn thµnh lËp. C¨n cø theo sai sè cho phÐp, ph¶i quan s¸t lËp thÓ vµ sö dông c¸c c«ng cô hç trî ®Ó kiÓm tra vµ söa ®é cao cho c¸c ®iÓm bÞ sai. 9. N¾n ¶nh. Ta sö dông Modul Base Rectifier. Trªn c¬ së m« h×nh sè ®Þa h×nh, ch­¬ng tr×nh tù ®éng n¾n chuyÓn ¶nh chiÕu xuyªn t©m thµnh ¶nh chiÕu trùc giao. - Khëi ®éng phÇn mÒm Base Rectifier sÏ xuÊt hiÖn hép tho¹i Base Rectifier. - C¸c thñ tôc khai, nhËp file ¶nh: + Projects: Vµo tªn khu ®o. + Photo: Vµo tªn ¶nh. + Input Image: X¸c ®Þnh file ¶nh ®Çu vµo. + Output Image: Chän ®­êng dÉn cña file ¶nh ®Çu ra. + Size of pixel: Chän cì cña pixel. * N¾n vµ tuú chän m« h×nh sè ®é cao: - Chän Rectification and DTM option + DTM: chän file TIN hoÆc Grid + Interpolation options: C¸c ph­¬ng ph¸p néi suy: Ph­¬ng ph¸p Nearest Neighbor: Sö dông gi¸ trÞ ®é x¸m cña pixel gÇn nhÊt Ph­¬ng ph¸p Bilinear: Sö dông gi¸ trÞ ®é x¸m cña 4 pixel kÒ bªn Ph­¬ng ph¸p Cubic Convolution: Néi suy gi¸ trÞ ®é x¸m tõ 16 pixel gÇn nhÊt + Digital Terrain Model Options: Chän ph­¬ng ph¸p n¾n. * N¾n ¶nh sö dông m« h×nh sè ®Þa h×nh: ph­¬ng ph¸p nµy cã ®é chÝnh x¸c cao. * N¾n ¶nh kh«ng sö dông m« h×nh sè ®Þa h×nh: cho ®é chÝnh x¸c trung b×nh. + Process Options: Hép tho¹i cho phÐp thªm vµo (Add Job) hoÆc lo¹i bá (Remove Job) khái danh s¸ch c¸c file ¶nh ®­îc thùc hiÖn trong n¾n ¶nh ®ång thêi cã thÓ thùc hiÖn trong kho¶ng thêi gian x¸c ®Þnh hiÖn thêi hay sau ®ã theo lÞch nh»m tiÕt kiÖm thêi gian khi nghØ vµo ban ®ªm hay c¸c ngµy nghØ cuèi tuÇn. Sau khi x¸c ®Þnh vµ ®¸nh dÊu ®ång thêi tÊt c¶ c¸c tÊm ¶nh, nhÊn Submit Selected Jobs… ®Ó tiÕn hµnh qu¸ tr×nh n¾n. 10. C¾t ¶nh vµ ghÐp ¶nh. - GhÐp ¶nh: §Ó thùc hiÖn ghÐp ¶nh hai tÊm ¶nh ta chän lÖnh Tool / Mosaic Images trong phÇn mÒm IRASC vµ thùc hiÖn theo chØ dÉn cña phÇn mÒm. Khi ghÐp ¶nh ta ph¶i chó ý ®iÒu chØnh ®é x¸m gi÷a hai ¶nh kÒ nhau ®Ó tr¸nh sù t­¬ng ph¶n qu¸ lín. C¸c ¶nh ghÐp ®­îc víi nhau ph¶i cã ®é phñ chïm lªn nhau vµ cïng mËt ®é ph©n gi¶i. - C¾t ¶nh: Sau khi ®· cã mét khèi ¶nh ta chän lÖnh Tools / Extract trong IRASC ®Ó c¾t lÊy khu vùc cÇn ®o vÏ trong khung b¶n ®å ®· cã tr­íc. Sai sè ghÐp ¶nh: §é chªnh lÖch vÞ trÝ ®iÓm ®Þa vËt cïng tªn kh«ng ®­îc v­ît qu¸ 0,6 mm theo tû lÖ b¶n ®å ¸n 11. Sè ho¸ néi dung b¶n ®å. a. T¹o m«i tr­êng lµm viÖc - Khëi ®éng Microstation, chän file b¶n ®å cÇn sè ho¸. - N¹p modul qu¶n lý c¸c líp th«ng tin: Tõ cöa sæ lÖnh gâ MDL L MSFC. Trªn mµn h×nh xuÊt hiÖn thanh c«ng cô MSFC. - N¹p modul qu¶n lý ¶nh sè: Tõ cöa sæ lÖnh gâ MDL L IRASC. Trªn mµn h×nh xuÊt hiÖn thªm thanh c«ng cô IRASC. - Gäi ¶nh sè ra lµm nÒn ®Ó sè ho¸: Trªn thanh c«ng cô IRASC chän menu file / Open vµ më file ¶nh t­¬ng øng. b. Chän líp th«ng tin cÇn sè ho¸ Tr­íc khi tiÕn hµnh sè ho¸ ta buéc ph¶i cã mét b¶ng chøa c¸c ®èi t­îng. Môc tiªu cña b¶ng ®èi t­îng lµ ph©n chia vµ qu¶n lý c¸c líp th«ng tin trong qu¸ tr×nh sè ho¸ c¸c ®èi t­îng trªn ¶nh. c. Sè ho¸ c¸c ®èi t­îng trªn ¶nh Dùa vµo ¶nh nÒn, sè ho¸ tõng ®èi t­îng b¶n ®å. Nguyªn t¾c sè ho¸ ph¶i ®¶m b¶o ®é chÝnh x¸c vµ tu©n theo 3 nguyªn t¾c sau: - §o¸n ®äc chÝnh x¸c c¸c yÕu tè néi dung. - Tr×nh tù sè ho¸ c¸c yÕu tè néi dung nh­ sau: §iÓm khèng chÕ, d©n c­, ®èi t­îng ®Þa vËt, giao th«ng, thuû v¨n, thùc vËt chÊt ®Êt, ranh giíi, ghi chó. - Sè ho¸ ®óng quy ph¹m. d. Hoµn thiÖn d÷ liÖu, kiÓm tra tÝnh ®Çy ®ñ vµ chÝnh x¸c cña ®èi t­îng Sau qu¸ tr×nh sè ho¸, d÷ liÖu nhËn ®­îc ch­a ph¶i ®· hoµn thiÖn vµ sö dông ®­îc. C¸c d÷ liÖu nµy th­êng ®­îc gäi lµ d÷ liÖu th«, cÇn ph¶i qua mét qu¸ tr×nh kiÓm tra, chØnh söa vµ hîp lÖ c¸c d÷ liÖu d¹ng ®­êng, d¹ng Cell, d¹ng Text. KiÓm tra tÝnh ®Çy ®ñ vµ chÝnh x¸c cña ®èi t­îng lµ mét b­íc rÊt quan träng v× nã ¶nh h­ëng ®Õn ®é chÝnh x¸c còng nh­ chÊt l­îng cña s¶n phÈm sau nµy. Ng­êi lµm c«ng t¸c nµy ph¶i cã tr¸ch nhiÖm kiÓm tra, bæ sung ®èi t­îng vµ xö lý tÊt c¶ c¸c lçi mét c¸ch ®Çy ®ñ chÝnh x¸c vµ ®¶m b¶o ®óng tÝnh chÊt cña ®èi t­îng. 12. KiÓm tra, in vµ l­u tr÷ b¶n ®å Tr­íc khi in b¶n ®å, file b¶n ®å thµnh lËp ph¶i ®­îc kiÓm tra vµ chØnh lý l¹i vÒ møc ®é hîp lý gi÷a c¸c ®èi t­îng trong tr×nh bµy b¶n ®å. C¸c ®èi t­îng ph¶i ®¶m b¶o ®Çy ®ñ khi tr×nh bµy b¶n ®å. - KiÓm tra ®é chÝnh x¸c n¾n chØnh. - KiÓm tra to¹ ®é gãc khung, gi¸ trÞ to¹ ®é vµ ®é cao cña c¸c ®iÓm khèng chÕ tr¾c ®Þa. - KiÓm tra ph©n líp néi dung b¶n ®å. - KiÓm tra tiÕp biªn c¸c yÕu tè néi dung… 4.4. KÕt qu¶ thùc nghiÖm. Sau thêi gian thùc hiÖn ®­îc sù gióp cña c¸c c¸n bé phßng kü thuËt XÝ nghiÖp 103 _ c«ng ty ®o ®¹c ®Þa chÝnh vµ c«ng tr×nh- Bé tµi nguyªn vµ M«i tr­êng, em ®· tham gia thùc hiÖn mét phÇn c«ng viÖc trong quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp tê b¶n ®å ®Þa h×nh. Thµnh qu¶ thùc nghiÖm cña em lµ mét tê b¶n ®å tû lÖ 1/ 2000 khu vùc L¨ng C« - §µ N½ng Tê b¶n ®å nµy ®· tho¶ m·n ®­îc tÊt c¶ c¸c yªu cÇu khi kiÓm tra vµ ®¹t ®­îc ®é chÝnh x¸c tèt ®Ó phôc vô cho c¸c môc ®Ých sö dông kh¸c nhau. Vµ nã còng nãi lªn tÝnh ­u viÖt cña c«ng nghÖ ¶nh sè trong thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ lín. Qua qu¸ tr×nh tiÕp xóc vµ lµm viÖc thùc tÕ, em ®· ®­îc bæ xung thªm nhiÒu kiÕn thøc vÒ chuyªn ngµnh Tr¾c ®Þa ¶nh. Phô Lôc1 KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ Trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu vÒ lý thuyÕt vµ tiÕn hµnh thùc nghiÖm thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1:2.000 trªn tr¹m ¶nh sè Intergraph thuéc khu ®o L¨ng C« - §µ N½ng em cã mét sè kÕt luËn vµ kiÕn nghÞ nh­ sau: C«ng nghÖ ¶nh sè lµ mét b­íc tiÕn ®ét ph¸ cña nghµnh khoa häc b¶n ®å. Víi kh¶ n¨ng tù ®éng ho¸ cao, tèc ®é tÝnh to¸n nhanh, cã ®é chÝnh x¸c cao. Nã cã nhiÒu ­u ®iÓm mµ c¸c ph­¬ng ph¸p truyÒn thèng kh«ng ®¹t ®­îc. Cho n¨ng xuÊt lao ®éng cao, gi¶m thiÓu søc lao ®éng, ®Èy nhanh tiÕn ®é thµnh lËp b¶n ®å t¹o ra s¶n phÈm ®a d¹ng. C¸c lo¹i s¶n phÈm nµy ®Òu ®­îc l­u gi÷ d­íi d¹ng ¶nh sè. C«ng nghÖ ¶nh sè cho phÐp kiÓm tra, ngay sau khi c¸c c«ng ®o¹n ®­îc hoµn thµnh. ViÖc qu¶n ®èi t­îng ®o vÏ theo c¸c líp rÊt thuËn lîi cho chØnh söa khi cÇn thiÕt, ®¸p øng nhanh chãng phôc vô cho c¸c nghµnh kinh tÕ – quèc phßng... V× vËy thµnh lËp b¶n ®å b»ng c«ng nghÖ ¶nh sè ®ang trë thµnh ph­¬ng ph¸p chñ yÕu trong s¶n xuÊt b¶n ®å. Tuy nhiªn C«ng nghÖ ¶nh sè chØ thùc sù ph¸t huy khi cã trang thiÕt bÞ ®ång bé cho hÖ thèng ®o ¶nh sè . Tõ hÖ thèng phÇn cøng cho ®Õn c¸c phÇn mÒm chuyªn dông, mÆt kh¾c ®ßi hái d÷ liÖu ®Çu vµo ph¶i cã chÊt l­îng tèt còng nh­ ng­êi t¸c nghiªp viªn ph¶i am hiÓu vÒ quy tr×nh c«ng nghÖ ®o vÏ ¶nh sè vµ c«ng nghÖ m¸y tÝnh vµ c¸c phÇn mÒm øng dùng trong c«ng t¸c ®o vÏ ¶nh sè. gi¸ thµnh cña phÇn mÒm chuyªn dông cßn rÊt cao, thiÕt bÞ quÐt vµ phÇn mÒm sö dùng quÐt dï cho ®é ph©n gi¶i cao nh­ng vÉn lµm gi¶m ®é ph©n gi¶i cña tÊm ¶nh chôp nguyªn thñy. ®Ó n©ng cao ®é chÝnh x¸c vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ cña ph­¬ng ph¸p th× ph¶i n©ng cao ®é chÝnh x¸c cña c¸c thiÕt bÞ sö dông nh­ m¸y quÐt, thiÕt bÞ m¸y chup ¶nh sö dông trong qu¸ tr×nh ®o vÏ ®ång thêi nghiªn cøu c¸c thuËt to¸n sö dông trong qu¸ tr×nh dµy khèng chÕ ¶nh b×nh sai. tiÕn hµnh khai th¸c tèi ®a c«ng dông cña c¸c phÇn mÒm chuyªn dông KiÕn nghÞ: Do tÝnh chÊt cña c«ng nghÖ cã tÝnh tù ®éng hãa cao nh­ng kh¶ n¨ng tù ®éng hãa l¹i phô thuéc vµo chÊt l­îng phim ¶nh chôp còng nh­ ®Þa h×nh ®o vÏ lËp thÓ v× vËy tr­íc khi s¶n suÊt cÇn kh¶o s¸t kü ®· cã ph­¬ng ¸n tèi ­u ®Ó tËn dông tèi ®a kh¶ n¨ng tù ®éng hãa tíi møc cao nhÊt, ®iÒu nµy sÏ lµm t¨ng n¨ng xuÊt lao ®éng vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm ThiÕt bÞ tuy gän nhÑ nh­ng gi¸ thµnh nhËp thiÕt bÞ l¹i qu¸ cao. §Ó kh¾c phô cÇn cã biÖn ph¸p sao cho cã thÓ s¶n xuÊt c¸c thiÕt bÞ nµy trong n­íc, ®Æc biÖt lµ c¸c phÇn mÒm chuyªn dông nh»m gi¶m tèi thiÓu chi phÝ cho viÖc mua s¾m thiÕt bÞ t×m biÖn ph¸p n¨ng cao ®é chÝnh x¸c cña qu¸ tr×nh tù ®éng hãa trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt Tµi liÖu tham kh¶o 1. Ph¹m Väng Thµnh – Gi¸o tr×nh tr¾c ®Þa ¶nh – PhÇn “ Cë së chôp ¶nh vµ chôp ¶nh hµng kh«ng” Hµ Néi 2000 2. Ph¹m Väng Thµnh – Gi¸o tr×nh tr¾c ®Þa ¶nh – PhÇn “ §o¸n ®äc ¶nh ®iÒu vÏ . Hµ Néi 1977 3. Tr­¬ng Anh KiÖt - Gi¸o tr×nh tr¾c ®Þa ¶nh – PhÇn “ Ph­¬ng ph¸p ®o ¶nh ®¬n” Hµ Néi 2000 4. Tr­¬ng Anh KiÖt - Gi¸o tr×nh tr¾c ®Þa ¶nh – PhÇn “C¬ së ®o ¶nh”, Hµ Néi 2001 5. Tr­¬ng Anh KiÖt - Gi¸o tr×nh tr¾c ®Þa ¶nh – PhÇn “C«ng t¸c t¨ng dµy khèng chÕ ¶nh”, Hµ Néi 2000 6. Quy ph¹m thµnh lËp b¶n ®å tû lÖ 1:500; 1:1.000; 1:2.000; 1:5000; 1:10.000; 1:25.000 do Côc §o ®¹c vµ B¶n ®å Nhµ n­íc (nay lµ Tæng Côc §Þa chÝnh) xuÊt b¶n n¨m 1989 7. Ký hiÖu b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1:500; 1:1.000; 1:2.000; 1:5.000 do Tæng côc ®Þa chÝnh xuÊt b¶n n¨m 1999 8. Lª V¨n H­êng - Gi¸o tr×nh tr¾c ®Þa ¶nh – PhÇn “Ph­¬ng ph¸p ®o ¶nh mÆt ®Êt”, Hµ Néi, 2000 9. Phan V¨n Léc - Gi¸o tr×nh tr¾c ®Þa ¶nh – PhÇn “ Ph­¬ng ph¸p ®o ¶nh lËp thÓ”, Hµ Néi, 2000 10. TrÇn Xu©n §øc - §é chÝnh x¸c vµ kh¶ n¨ng øng dông c«ng nghÖ ¶nh sè ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh. Hµ Néi 2003 11. H­íng dÉn sö dông phÇn mÒm ®o vÏ lËp thÓ trªn tr¹m ¶nh sè do Côc b¶n ®å Bé Tæng tham m­u biªn so¹n 12. Quy ®Þnh kü thuËt ®o vÏ vµ chÕ in b¶n ®å ®Þa h×nh do Côc b¶n ®å Bé Tæng tham m­u biªn so¹n

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docDA. Le Tien Thu.02.9.2008.DOC
  • docBIA.DOC
  • docDA. Le Tien Thu.10.8.2008.DOC
Tài liệu liên quan