Độ nhạy và độ đặc hiệu của SA thấp hơn XQ.
Nghiên cứu của chúng tôi thực hiện trên những phụ
nữ đến sàng lọc UTV tại bệnh viện, có các loại mô vú
A, B, C, D theo BI-RADS 2013. Tỉ lệ mô vú không dày
trong nghiên cứu này là 36,02% (chiếm gần 2/5 tổng
số ca). Đây là một hạn chế của siêu âm được ghi nhận
trong y văn [6,7,9,10]. Hơn nữa, chúng tôi không giới
hạn được số bác sĩ siêu âm tham gia vào nghiên cứu,
kinh nghiệm giữa các bác sĩ không đồng đều. Điều này
ảnh hưởng đến kết quả SA [6,7,9,10]. Tỉ lệ dương tính
giả SA cao (76,62%) hơn XQ (40,63%), dẫn đến số ca
được chỉ định FNA hay sinh thiết cao. Một hạn chế của
nghiên cứu là không chia nhóm nhỏ của BI-RADS 4
thành a, b, c như phiên bản lần 5 (2013). Hồi cứu lại
mô tả siêu âm, 76,27% (45/59) các trường hợp này là
BI-RADS 4a, còn lại BI-RADS 4b, 4c. Theo BI-RADS
năm 2013, các trường hợp BI-RADS 4a, có thể được
cân nhắc theo dõi tiếp trong 6 tháng hoặc cần thiết có
thể làm FNA khảo sát tế bào học [9].
Khi kết hợp cả hai, độ nhạy và độ đặc hiệu lần
lượt là 100% (KTC 97,5%:84,56-100), 95,37% (94,09-
96,45); PPV giảm (26,83%) (17,63-37,75) do kết hợp
của XQ (59,38%) (40,64-76,3) và SA (23,38%) (11,48-
34,41); NPV tăng (100%) (KTC 97,5%:99,7-100) so với
XQ (99,77%) (99,32-99,95) hay SA đơn thuần (99,68%)
(99,18-99,91) (Bảng 3).Độ nhạy tăng nhưng độ đặc
hiệu giảm so với XQ hay SA đơn thuần. Kết quả này
tương tự như các nghiên cứu khác [2,5-7]. Tuy nhiên
SA kết hợp cũng làm tăng số ca chỉ định FNA hoặc sinh
thiết và dương tính giả, điều này cũng được ghi nhận
trong y văn [3,8].
Nghiên cứu có ưu điểm XQ và SA đều được thực
hiện ở tất cả mẫu, thực hiện đọc lần 2 với những ca
XQ BI-RADS 1,2. Hạn chế của nghiên cứu: 1/ thời gian
theo dõi chưa dài; 2/ chưa giới hạn được bác sĩ tham
gia vào nghiên cứu, kinh nghiệm SA không đồng đều.
Từ kết quả ban đầu này, cần đề xuất bảo hiểm y tế chi
trả cho chụp XQ sàng lọc UTV ở phụ nữ ≥ 40 tuổi; gợi
mở nghiên cứu với thời gian theo dõi dài từ 1-2 năm,
giới hạn bác sĩ có kinh nghiệm XQ, SA tham gia nghiên
cứu.
6 trang |
Chia sẻ: hachi492 | Lượt xem: 27 | Lượt tải: 0
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giá trị của x quang và siêu âm trong sàng lọc ung thư vú ở phụ nữ từ 40 tuổi trở lên, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
ÑIEÄN QUANG VIEÄT NAM Số 26 - 1/201726
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
SCIENTIFIC RESEARCH
SUMMARY
*Bệnh viện Đại học Y Dược
TPHCM
**Đại học Y Dược TPHCM
***Hội Ung thư Việt Nam
Objective: To research the value of mammography, ultrasound
in breast cancer screening with women ≥ 40ys.
Methods: Including of the study was 1319 women (age
≥40) in the range of six months with breast cancer screening at
University Medical Center, Hochiminh city, from 1 June 2014 to
31 May 2016. Mammography and ultrasound were performed
using BI-RADS (The Breast Imaging and Reporting Data System)
of the American College of Radiology. Breast cancer was
determined by histopathological results.
Results: The proportion of breast cancer was 1.67%
(22/1319). Among 22 cancers detected, 19(14.4/1000) with
mammography, 18(13.65/1000) with ultrasound. The sensitivity,
specificity of mammography respectively were 86.36% (IC 95%:
65.09-97.09), 99% (98.29-99.47) higher than ultrasound: 81.82%
(59.71-94.81); 95.45% (94.18-95.52). When combined two
tests, the sensitivity and specificity respectively were 100% (IC
97.5%:84.56-100), 95.37% (94.09-96.45); PPV was decreased
(26.83%) (17.63-37.75) compared to mammography (59.38%)
(40.64-76.3); NPV was increased (100%)(IC 97.5%: 99.7-100)
compared to mammography (99.77%) (99.32-99.95)or ultrasound
alone (99.68%)(99.18-99.91).
Conclusions: The sensitivity and specificity of breast cancer
screening with mammography were higher than ultrasound
alone. When combined two tests, it was increased the sensitivity,
decreased the specificity compared to mammography alone.
Keywords: breast cancer screening, mammography, ultrasound.
GIÁ TRỊ CỦA X QUANG VÀ SIÊU ÂM
TRONG SÀNG LỌC UNG THƯ VÚ
Ở PHỤ NỮ TỪ 40 TUỔI TRỞ LÊN
Value of mammography, ultrasound
in breast cancer screening with women ≥40 years old
Hồ Hoàng Thảo Quyên*, Đỗ Văn Dũng**, Nguyễn Chấn Hùng***
ÑIEÄN QUANG VIEÄT NAM Số 26 - 1/2017 27
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ung thư vú là ung thư thường gặp nhất và là
nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ tại nhiều
nước trên thế giới. Số ca mới mắc hằng năm là 1,67
triệu, tử vong do UTV khoảng 522.000 trường hợp
(GLOBOCAN 2012 - International Agency for Research
on Cancer). Tại Việt Nam, UTV chiếm vị trí hàng đầu
ở phụ nữ với tỉ lệ mới mắc khoảng 27/100.000. Theo
thống kê ung thư tại TPHCM từ năm 2007-2011, tỉ suất
mắc mới thô của UTV (CR) là 21,1/100.000 và tỉ suất
mắc mới chuẩn theo tuổi (ASR) là 22/100.000 [1]. Tại
BVĐHYD TPHCM năm 2009, tỉ lệ UTV là 4,2% trong số
những phụ nữ ≥ 40 tuổi đến khám [2].
X quang vú (XQ) được xem là phương pháp để sàng
lọc UTV có hiệu quả. Theo thống kê của Lực lượng đặc
nhiệm về phòng bệnh của Mỹ (US Preventive Services
Task Force), tỉ lệ tử vong của UTV giảm 22% ở nhóm
phụ nữ > 50 tuổi có sàng lọc bằng XQ và 15% ở nhóm
tuổi từ 40-49 [3]. X-quang vú có thể phát hiện các trường
hợp vi vôi hóa ác tính từ rất sớm như ung thư ống tuyến
tại chỗ (DCIS). Mô vú dày là một trong những nguyên
nhân chính dẫn đến âm tính giả trên XQ. Thêm vào đó,
mô vú dày cũng làm tăng nguy cơ UTV [4].
Các nghiên cứu đã và đang thực hiện dùng XQ
đầu tiên và SA kết hợp, đối với trường hợp mô vú dày,
cho kết quả tăng tỉ lệ phát hiện sớm UTV [2,5-7]. Mặc
dù chưa hoàn hảo nhưng XQ được chứng minh vẫn
luôn là phương tiện sàng lọc duy nhất có khả năng làm
giảm tỉ lệ tử vong do UTV [3,8].
Ở Việt Nam, vẫn còn tồn tại quan điểm không
khuyến khích chụp XQ vì mô vú dày và sợ đau do bị ép
vú trong quá trình chụp. X quang vú phổ biến khoảng
15 năm trở lại đây. Số lượng máy chụp và các chuyên
gia đọc XQ lại không nhiều. Thêm vào đó, chi phí một
ca chụp XQ (350.000 đồng - BVĐHYD TPHCM) cao
hơn so với SA vú (80.000 đồng). Tại các bệnh viện lớn
trong TPHCM, chỉ định chụp XQ vẫn chưa được áp
dụng thường quy. Số liệu cụ thể tại BVĐHYD TPHCM
trong năm 2014: số ca đến bệnh viện được chụp XQ là
1.317, trong khi đó số ca được chỉ định SA là 42.956
ca, gấp gần 33 lần.
X quang vú chưa được hiểu đúng vai trò quan
trọng và chưa được ứng dụng rộng rãi tại Việt Nam,
chủ yếu chỉ tập trung ở một số bệnh viện lớn tại các
thành phố lớn. Trước tình hình này, chúng tôi mong
muốn khảo sát giá trị của XQ và SA trong sàng lọc UTV
ở phụ nữ ≥ 40 tuổi.
II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
Nghiên cứu theo dõi 6 tháng. Cỡ mẫu tối thiểu là
1272 ca, theo công thức tính cỡ mẫu cho độ nhạy với
a = 0,05; độ nhạy trong nghiên cứu thực hiện tại BV
ĐHYD (2009) khi kết hợp XQ và SA là 83,3%, độ chính
xác mong muốn 10%, tỉ lệ UTV trong số những phụ nữ
≥ 40 tuổi đến khám tại BVĐHYD TPHCM là 4,2%.
Chúng tôi thực hiện nghiên cứu trên 1358 phụ
nữ từ 40 tuổi trở lên đến sàng lọc UTV, chụp XQ và
SA tại BVĐHYD trong thời gian từ 01/06/2014 đến
31/05/2016. Tiêu chuẩn loại trừ: không hợp tác được
trong chụp XQ hay SA, có thai hay dự định có thai, có
dùng các phương pháp tạo hình ngực (đặt túi ngực hay
chích silicon trực tiếp), đã được chẩn đoán UTV.
X quang vú được chụp bằng máy Mamomat 3000
Nova của Siemens, thế thẳng và chếch hai vú. Cassette
kỹ thuật số và in trên phim Fuji. Siêu âm vú được thực
hiện với đầu dò tần số cao từ 10-12mHz trên các máy
chuyên dùng cho tuyến vú của hãng Siemens, GE.
Các tổn thương ở vú được xếp loại theo BI-RADS
của ACR [9]. Có năm nhóm chính, xếp theo thứ tự khả
năng từ lành tính đến ác tính: BI-RADS 1: không có tổn
thương; BI-RADS 2: tổn thương lành tính, không cần
làm gì thêm để xác định; BI-RADS 3: tổn thương có
khả năng lành tính, cần theo dõi trong khoảng thời gian
ngắn (nguy cơ UTV có thể có là ≤ 2%); BI-RADS 4: bất
thường nghi ngờ ác tính, cần làm sinh thiết để xác định
(nguy cơ UTV có thể có là > 2% - ≤ 95%); BI-RADS 5:
rất nghi ngờ, cần làm sinh thiết và có hướng xử trí thích
hợp nguy cơ UTV có thể có là > 95%). Bác sĩ đọc XQ
không biết kết quả của SA vú và ngược lại. Các bác sĩ
đã được đào tạo và cập nhật sử dụng kết quả hình ảnh
theo BI-RADS. Nếu kết quả XQ và SA nhận định tổn
thương cùng vị trí, sử dụng BI-RADS cao nhất trong hai
nhóm. Nếu kết quả SA bỏ sót tổn thương trên XQ, bệnh
nhân sẽ được mời làm SA lại và xếp loại BI-RADS lại.
BI-RADS 1-3: xếp loại test sàng lọc (XQ, SA, XQ
kết hợp SA) âm tính. BI-RADS 4,5: xếp loại test sàng
ÑIEÄN QUANG VIEÄT NAM Số 26 - 1/201728
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
lọc dương tính. Khi có tổn thương nghi ngờ trên hình
ảnh xếp loại BI-RADS 4,5 sẽ được lấy tế bào hay mô
bệnh phẩm xét nghiệm để xác định có UTV hay không.
Kỹ thuật sử dụng là chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (Fine
Neddle Aspiration cytoponction- FNA), sinh thiết lõi và/
hoặc giải phẫu bệnh (GPB) sau mổ. Tổn thương cần
khảo sát được lấy mẫu trên lâm sàng hoặc định vị dưới
XQ hay SA vú. Kết quả được gửi cho khoa Giải phẫu
bệnh Đại học Y dược đọc kết quả. Có UTV khi kết quả
giải phẫu bệnh là ung thư hoặc tăng sản không điển
hình. Không UTV khi kết quả giải phẫu bệnh không
thuộc hai nhóm trên hoặc BI-RADS 1-3.
Theo dõi sau 6 tháng với các ca BI-RADS 3, 4 âm
tính trên mô học. Nếu tổn thương tăng kích thước hay
số lượng, thực hiện sinh thiết lõi. Nếu không đổi hay
giảm kích thước, số lượng, xếp BI-RADS 3.
Số liệu thu thập trong khoảng thời gian từ
01/06/2014 đến 31/05/2016, được xử lý bằng phần
mềm STATA 12.0. Thống kê mô tả: mô tả sự phân bố về
tuổi, nơi cư trú, tiền căn gia đình, mật độ mô tuyến vú
trong hai nhóm có hay không có UTV. Thống kê phân
tích: sử dụng test t so sánh hai số trung bình và test χ2
so sánh hai hay nhiều tỉ lệ.
II. KẾT QUẢ
Trong số 1358 phụ nữ trong mẫu nghiên cứu, có
39 người mất theo dõi. Mẫu còn lại phân tích là 1319.
Không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về đặc điểm
tuổi, địa chỉ, tiền căn gia đình UTV và đặc điểm hình ảnh
giữa hai mẫu nghiên cứu và phân tích (Bảng 1 và 2).
Tuổi trung bình trong mẫu phân tích là 51,47±6,84; địa
chỉ ở Tây Nam Bộ chiếm ưu thế (38,67%), ở TPHCM
chiếm 21,76%; số phụ nữ không có tiển căn UTV chiếm
98,86% (Bảng 1). Mật độ mô vú dày (loại C, D) chiếm
63,98%, không dày (loại A, B) chiếm 36,02%; BI-RADS
4,5 XQ, SA lần lượt là 2,43%, 5,76%; khi kết hợp là
6,52% (Bàng 2).
Bảng 1: Đặc điểm bệnh nhân
Đặc điểm
Mẫu nghiên cứu
(1358)
Mất theo dõi
(39)
Mẫu phân tích
(1319)
Tuổi (sd)
Địa chỉ (%)
Tây Nam Bộ
Đông Nam Bộ
TPHCM
Khác
Tiền căn UTV (%) Có
Không
51,42 (6,82)
525(38,66)
280 (20,62)
296 (21,80)
257 (18,92)
18 (1,32)
1340 (98,68)
49,82 (6,27)
15 (38,46)
10 (25,64)
9 (23,08)
5 (12,82)
3 (7,69)
36 (92,31)
51,47 (6,84)
510 (38,67)
270 (20,47)
287 (21,76)
252 (19,11)
15 (1,13)
1304 (98,86)
Tỉ lệ UTV trong nghiên cứu này là 1,67% (22/1319). Trong đó, XQ phát hiện được 19 ca (khả năng chẩn đoán
14,4/1000); SA phát hiện được 18 ca (13,65/1000). Kích thước trung bình của u trên hình ảnh 22,5±12,83 mm. Có
6 ca (27,27%) kết quả mô học là tăng sản không điển hình, 1 ca (4,55%) ung thư tại chỗ và 15 ca (68,18%) ung thư
xâm lấn (có 3 ca trong nhóm này di căn hạch nách). Độ nhạy, độ đặc hiệu của XQ lần lượt là 86,36% (KTC 95%:
65,09-97,09), 99% (98,29-99,47) cao hơn SA:81,82% (59,71-94,81); 95,45% (94,18-95,52). Khi kết hợp cả hai, độ
nhạy và độ đặc hiệu lần lượt là 100% (KTC 97,5%:84,56-100), 95,37% (94,09-96,45); PPV giảm (26,83%) (17,63-
37,75) do kết hợp của XQ (59,38%) (40,64-76,3) và SA (23,38%) (11,48-34,41); NPV tăng (100%) (KTC 97,5%:99,7-
100) so với XQ (99,77%) (99,32-99,95) hay SA đơn thuần (99,68%)(99,18-99,91) (Bảng 3).
ÑIEÄN QUANG VIEÄT NAM Số 26 - 1/2017 29
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Bảng 2: Đặc điểm hình ảnh
Đặc điểm
Mẫu nghiên cứu
(1358)
Mất theo dõi
(39)
Mẫu phân tích
(1319)
Mật độ (%) A
B
C
D
BI-RADS XQ (%) 1
2
3
4
5
BI-RADS SA (%) 1
2
3
4
5
BI-RADS chung (%) 1
2
3
4
5
138 (10,16)
351 (25,85)
579 (42,64)
290 (21,35)
836 (61,56)
367 (27,03)
123 (9,06)
25 (1,84)
7 (0,52)
616 (45,36)
359 (26,44)
306 (22,53)
73 (5,38)
4(0,29)
441 (32,47)
478 (35,20)
357 (26,29)
74 (5,45)
8 (0,59)
0 (0)
14 (35,90)
16 (41,03)
9 (23,08)
12 (30,77)
4 (10,26)
23 (58,97)
0 (0)
0 (0)
11 (28,21)
7 (17,95)
21 (53,85)
0 (0)
0 (0)
0 (0)
0 (0)
39 (100)
0 (0)
0 (0)
138 (10,46)
337 (25,55)
563 (42,68)
281 (21,30)
824 (62,47)
363 (27,52)
100 (7,58)
25 (1,90)
7 (0,53)
605 (45,87)
352 (26,69)
285 (21,61)
73 (5,53)
4 (0,30)
441 (33,43)
478 (36,39)
313 (23,73)
74 (5,61)
8 (0,61)
Bảng 3: Giá trị của XQ, SA, XQ kết hợp SA trong sàng lọc UTV
Giá trị (KTC 95%) XQ SA Kết hợp
Độ nhạy
Độ đặc hiệu
PPV
NPV
86,36%
(65,08-97,09)
99 %
(98,29-99,47)
59,38%
(40,64-76,3)
99,77%
(99,32-99,95)
81,82%
(59,71-94,81)
95,45%
(94,17-96,52)
23,38%
(14,48-34,41)
99,68%
(99,18-99,91)
100%
(84,56-100)*
95,37%
(94,09-96,45)
26,83%
(17,63-37,76)
100%
(99,7-100)*
*Khoảng tin cậy 97,5%.
ÑIEÄN QUANG VIEÄT NAM Số 26 - 1/201730
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
IV. BÀN LUẬN
Trong số 1319 phụ nữ từ 40 tuổi trở lên đến sàng
lọc UTV tại BVĐHYD từ 01/06/2014 đến 31/05/2016, tỉ
lệ UTV là 1,67% (22/1319). Kích thước trung bình của
u trên hình ảnh 22,5±12,83mm. Trong số các ca UTV,
15 ca (68,18%) có ung thư xâm lấn, 3 ca (14,29% ) của
nhóm này di căn hạch nách. Điều này cho thấy bệnh
nhân dù đi sàng lọc (lâm sàng chưa có triệu chứng)
nhưng hơn 50% vẫn ở giai đoạn đã có xâm lấn. Trong
thống kê của bệnh viện K Trung ương, có đến hơn 72%
bệnh nhân UTV được chẩn đoán khi ở giai đoạn muộn
(3 và 4), trong khi bệnh có thể được phát hiện sớm hơn.
Cần có những chương trình giáo dục sức khỏe giúp
phụ nữ biết cách tự khám vú và có thói quen đi sàng
lọc UTV định kỳ.
Độ nhạy, độ đặc hiệu của XQ lần lượt là 86,36%
(KTC 95%: 65,09-97,09), 99% (98,29-99,47) cao hơn
SA: 81,82% (59,71-94,81); 95,45% (94,18-95,52). Kết
quả này cao hơn nghiên cứu trước đây được thực
hiện tại BVĐHYD (2009) [2], nghiên cứu của Nguyễn
Trần Bảo Chi thực hiện tại bệnh viện Hùng Vương
(2010) [5], các nghiên cứu khác trong y văn gần đây
[6,7]. Có thể do mẫu nghiên cứu của chúng tôi không
giới hạn chỉ riêng những bệnh nhân có mô vú dày như
các nghiên cứu khác. Nghiên cứu được thực hiện tại
BVĐHYD, một trong những trung tâm hàng đầu về XQ
tại TPHCM. Các bác sĩ đọc XQ được đào tạo bài bản
trong và ngoài nước. Chất lượng hình ảnh và điều
kiện đọc phim tốt. Thêm vào đó, trong nghiên cứu này,
chúng tôi thực hiện đọc lần 2 đối với các ca BI-RADS
1,2 trên XQ.
Độ nhạy và độ đặc hiệu của SA thấp hơn XQ.
Nghiên cứu của chúng tôi thực hiện trên những phụ
nữ đến sàng lọc UTV tại bệnh viện, có các loại mô vú
A, B, C, D theo BI-RADS 2013. Tỉ lệ mô vú không dày
trong nghiên cứu này là 36,02% (chiếm gần 2/5 tổng
số ca). Đây là một hạn chế của siêu âm được ghi nhận
trong y văn [6,7,9,10]. Hơn nữa, chúng tôi không giới
hạn được số bác sĩ siêu âm tham gia vào nghiên cứu,
kinh nghiệm giữa các bác sĩ không đồng đều. Điều này
ảnh hưởng đến kết quả SA [6,7,9,10]. Tỉ lệ dương tính
giả SA cao (76,62%) hơn XQ (40,63%), dẫn đến số ca
được chỉ định FNA hay sinh thiết cao. Một hạn chế của
nghiên cứu là không chia nhóm nhỏ của BI-RADS 4
thành a, b, c như phiên bản lần 5 (2013). Hồi cứu lại
mô tả siêu âm, 76,27% (45/59) các trường hợp này là
BI-RADS 4a, còn lại BI-RADS 4b, 4c. Theo BI-RADS
năm 2013, các trường hợp BI-RADS 4a, có thể được
cân nhắc theo dõi tiếp trong 6 tháng hoặc cần thiết có
thể làm FNA khảo sát tế bào học [9].
Khi kết hợp cả hai, độ nhạy và độ đặc hiệu lần
lượt là 100% (KTC 97,5%:84,56-100), 95,37% (94,09-
96,45); PPV giảm (26,83%) (17,63-37,75) do kết hợp
của XQ (59,38%) (40,64-76,3) và SA (23,38%) (11,48-
34,41); NPV tăng (100%) (KTC 97,5%:99,7-100) so với
XQ (99,77%) (99,32-99,95) hay SA đơn thuần (99,68%)
(99,18-99,91) (Bảng 3).Độ nhạy tăng nhưng độ đặc
hiệu giảm so với XQ hay SA đơn thuần. Kết quả này
tương tự như các nghiên cứu khác [2,5-7]. Tuy nhiên
SA kết hợp cũng làm tăng số ca chỉ định FNA hoặc sinh
thiết và dương tính giả, điều này cũng được ghi nhận
trong y văn [3,8].
Nghiên cứu có ưu điểm XQ và SA đều được thực
hiện ở tất cả mẫu, thực hiện đọc lần 2 với những ca
XQ BI-RADS 1,2. Hạn chế của nghiên cứu: 1/ thời gian
theo dõi chưa dài; 2/ chưa giới hạn được bác sĩ tham
gia vào nghiên cứu, kinh nghiệm SA không đồng đều.
Từ kết quả ban đầu này, cần đề xuất bảo hiểm y tế chi
trả cho chụp XQ sàng lọc UTV ở phụ nữ ≥ 40 tuổi; gợi
mở nghiên cứu với thời gian theo dõi dài từ 1-2 năm,
giới hạn bác sĩ có kinh nghiệm XQ, SA tham gia nghiên
cứu.
V. KẾT LUẬN
Độ nhạy và độ đặc hiệu của XQ sàng lọc UTV cao
hơn SA đơn thuần. Khi kết hợp với SA, độ nhạy tăng,
độ đặc hiệu giảm so với XQ đơn thuần. Việc kết hợp
này vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu.
LỜI CÁM ƠN
Xin trân trọng gửi lời cám ơn đến TS.BS. Võ Tấn
Đức và các bác sĩ trong khoa Chẩn đoán hình ảnh -
BVĐHYD đã tạo điều kiện tốt và hỗ trợ trong quá trình
thực hiện nghiên cứu.
ÑIEÄN QUANG VIEÄT NAM Số 26 - 1/2017 31
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
1. Lê Hoàng Minh, Phạm Xuân Dũng, Đặng Huy
Quốc Thịnh, Bùi Đức Tùng, Quách Thanh Khánh,
Nguyễn Hải Nam và cộng sự (2013) “Xuất độ ung thư
TPHCM: kết quả từ ghi nhận ung thư quần thể 2007-
2011”. Tạp chí ung thư học Việt Nam, 4, tr: 19-27.
2. Hồ Hoàng Thảo Quyên, Võ Tấn Đức, Hứa Thị
Ngọc Hà, Hồ Hoàng Phương (2009) “Tình hình bệnh lí
tuyến vú của bệnh nhân nữ trên 40 tuổi tại bệnh viện
Đại học Y dược TP.HCM”. Tạp chí Y học TP.HCM, Đai
học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, 13 (1), tr:271-278.
3. Nelson HD, Cantor A, Humphrey L, Fu R,
Pappas M, Daeges M et al (2016) “Screening for Breast
Cancer: A Systematic Review to Update the 2009 U.S.
Preventive Services Task Force Recommendation”.
Agency for Healthcare Research and Quality (US),
4. McCormack VA, Dos Santos Silva I. (2006)
“Breast density and parenchymal patterns as markers of
breast cancer risk: a meta-analysis”. Cancer Epidemiol
Biomarkers Prev, 15, pp.1159–69.
5. Nguyễn Trần Bảo Chi, Nguyễn Đỗ Nguyên,
Huỳnh Ngọc Minh (2011) “Siêu âm vú kết hợp nhũ ảnh
so với nhũ ảnh đơn thuần trong tầm soát ung thư vú ở
phụ nữ có nhu mô vú dày: một nghiên cứu theo dõi 6
tháng”. Tạp chí Y học TP.HCM, Đai học Y Dược Thành
phố Hồ Chí Minh, tập 15 (3), tr: 167-173.
6. Berg WA, Blume JD, Cormack JB, Mendelson
EB, Lehrer D, Bohm-Velez M et al (2008) “Combined
screening with ultrasound and mammography vs
mammography alone in women at elevated risk of
breast cancer: Result of The First Year Screen in ACRIN
6666”. JAMA, 299 (18), pp.2151-2163.
7. Kelly KM, Dean J, Comulada W.C, Lee S.J. .
(2010) “Breast cancer detection using automated whole
breast ultrasound and mammography in radiographically
dense breasts”. Eur Radiol, 20 (3), pp. 734–742.
8. Scheel JR, Lee JM, Sprague BL, Lee CI, Lehman
CD. (2015) “Screening ultrasound as an adjunct to
mammography in women with mammographically dense
breasts.”. Am J Obstet Gynecol, 212 (1), pp.9-17.
9. American College of Radiology (2013) ACR Atlas
Breast Imaging Reporting and Data System BI-RADS
2013 American College of Radiology, Reston, VA.
10. Phí Ích Nghị, Võ Tấn Đức, Trương Hiếu Nghĩa.
(2009) Hình ảnh học tuyến vú và tầm soát ung thư vú,
Nxb Y học, Thành phố Hồ Chí Minh.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
TÓM TẮT
Mục tiêu: Khảo sát giá trị của X quang (XQ), siêu âm (SA) trong sàng lọc ung thư vú (UTV) ở phụ nữ ≥ 40 tuổi.
Phương pháp: Nghiên cứu theo dõi 6 tháng trên 1319 phụ nữ ≥ 40 tuổi đến sàng lọc tại Bệnh viện Đại học Y
Dược (BVĐHYD) thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) từ 01/06/2014 đến 31/05/2016. X quang và SA cùng được thực
hiện, kết quả theo BI-RADS (The Breast Imaging- Reporting and Data System) của Hội Điện quang Mỹ (ACR). Ung
thư vú được xác định bằng kết quả mô học.
Kết quả: Tỉ lệ UTV là 1,67% (22/1319). Khả năng chẩn đoán của XQ là 14,4/1000, SA là 13,65/1000. Độ nhạy, độ
đặc hiệu của XQ lần lượt là 86,36% (KTC 95%: 65,09-97,09), 99% (98,29-99,47) cao hơn SA:81,82% (59,71-94,81);
95,45% (94,18-95,52). Khi kết hợp cả hai, độ nhạy và độ đặc hiệu lần lượt là 100% (KTC 97,5%:84,56-100), 95,37%
(94,09-96,45); PPV giảm (26,83%) (17,63-37,75) do kết hợp của XQ (59,38%) (40,64-76,3) và SA (23,38%) (11,48-34,41);
NPV tăng (100%) (KTC 97,5%:99,7-100) so với XQ (99,77%) (99,32-99,95) hay SA đơn thuần (99,68%) (99,18-99,91).
Kết luận: Độ nhạy và độ đặc hiệu của XQ sàng lọc UTV cao hơn SA đơn thuần. Khi kết hợp với SA, độ nhạy
tăng, độ đặc hiệu giảm so với XQ đơn thuần. Việc kết hợp này vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu.
Từ khóa: sàng lọc ung thư vú, X quang, siêu âm.
Người Liên hệ: Hồ Hoàng Thảo Quyên. Email: hohoangthaoquyen@gmail.com
Ngày nhận bài: 1.9.2016 Ngày chập nhận đăng: 10.10.2016
Các file đính kèm theo tài liệu này:
gia_tri_cua_x_quang_va_sieu_am_trong_sang_loc_ung_thu_vu_o_p.pdf