Khóa luận Các biện pháp bảo hộ đầu tư theo luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam

LỜI NÓI ĐẦU Trong các thập kỷ qua, nền kinh tế thế giới đã biến đổi rất căn bản, sự khác biệt về địa lý và văn hoá đã bị thu hẹp đáng kể khi khoa học kỹ thuật (KHKT) phát triển. Đồng thời, nền kinh tế thế giới theo xu hướng toàn cầu hoá đã kéo theo một loạt các biến đổi lớn trong cơ cấu nhất là sự chuyển dịch vốn và kỹ thuật giữa các nước với nhau nhằm mục đích phát sinh lợi nhuận. Đây chính là đầu tư nước ngoài (ĐTNN). Trong chiến lược phát triển kinh tế các nước, đặc biệt là các nước đang phát triển, ĐTNN chiếm một vai trò quan trọng để có thể tận dụng một cách hiệu quả vốn và KHKT do ĐTNN mang lại. Do đó chính sách ĐTNN không chỉ là đưa ra những biện pháp khuyến khích, ưu đãi mà cần phải có những biện pháp bảo đảm ĐTNN trong đó có bảo đảm về pháp lý được xem như một trong những yếu tố bảo đảm quan trọng vừa thu hút được sự đầu tư vừa làm tăng sức cạnh tranh cho các thành phần kinh tế trong nước. Nhà nước Việt Nam trong công cuộc xây dựng và đổi mới nền kinh tế đã đưa ra chiến lược, chính sách ĐTNN nhằm thu hút các nguồn vốn ngoại tệ trong và ngoài nước, tiếp thu KHKT và công nghệ mới của nước ngoài, học hỏi kinh nghiệm quản lý tiên tiến. Bên cạnh đó, khai thác những tiềm năng, lợi thế của kinh tế đất nước đảm bảo một môi trường đầu tư lành mạnh, thuận lợi thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế quốc dân. Điều 25/HP 1992 nêu rõ: " Nhà nước khuyến khích các tổ chức, cá nhân nước ngoài đầu tư vốn, công nghệ vào Việt Nam, phù hợp với pháp luật Việt nam và thông lệ quốc tế, đảm bảo quyền sở hữu hợp pháp đối với vốn, tài sản và các quyền lợi khác của các tổ chức, cá nhân nước ngoài. Doanh nghiệp có vốn ĐTNN không bị quốc hữu hoá". Hay điều 1 luật ĐTNN tại Việt nam cũng quy định: " Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam bảo hộ quyền sở hữu đối với vốn đầu tư và các quyền lợi hợp pháp khác của nhà ĐTNN. Doanh nghiệp có vốn ĐTNN không bị quốc hữu hoá". Chính sách ĐTNN của Việt nam trong thời gian qua đã gặt hái được một số kết quả nhất định. Góp phần vào những thành công này không thể không đề cập đến các biện pháp bảo hộ đầu tư do nhà nước đề ra, đặc biệt các biện pháp bảo đảm pháp lý thông qua các quy phạm pháp luật trong luật ĐTNN tại Việt nam. Chính những biện pháp này tạo sự tin tưởng của các nhà đầu tư nước ngoài khi chọn Việt nam làm nơi đầu tư. Do tính chất quan trọng của hoạt động ĐTNN, việc từng bước hoàn thiện chế độ pháp lý về bảo hộ ĐTNN không chỉ là nhiệm vụ của những người làm luật mà còn là ván đề quan tâm sự thu hút của mọi người. Từ nhận thức trên, đề tài " Các biện pháp bảo hộ đầu tư theo luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam" sẽ phần nào làm sáng tỏ, đánh giá những gì đã làm được và chưa làm được, những hạn chế và tồn đọng đóng góp một phần vào việc nghiên cứu và hoàn thiện vấn đề khá bức xúc này phù hợp với xu hướng và yêu cầu phát triển kinh tế. Vì điều kiện thời gian hạn chế nên khoá luận sẽ không tránh khỏi được những thiếu sót nhất định. Rất mong sự đóng góp quý báu chân tình của quý thầy cô, các anh chị và các bạn sinh viên thân hữu.

doc33 trang | Chia sẻ: maiphuongtl | Lượt xem: 1465 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Khóa luận Các biện pháp bảo hộ đầu tư theo luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
cã thÓ hoµ nhËp víi tÊt c¶ c¸c thay ®æi vµ biÕn ®éng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng víi ®Æc tÝnh lµ sù c¹nh tranh khèc liÖt mµ chóng ta võa míi chuyÓn sang. Thªm vµo ®ã lµ sù tan r· cña hÖ thèng XHCN, sù an r· cña khèi SEV lµm cho nÒn kinh tÕ ViÖt nam ®ang ®øng tr­íc nguy c¬ bÞ suy tho¸i. Trong khi ®ã ®êi sèng quèc tÕ l¹i næi lªn nh÷ng xu h­íng. * ¦u tiªn cho sù ph¸t triÓn ch¹y ®ua vÒ kinh tÕ, c¹nh tranh kinh tÕ võa lµ bµi häc võa lµ th¸ch thøc lín ®èi víi mçi quèc gia. * §a d¹ng ho¸ c¸c mèi quan hÖ ®èi ngo¹i, muèn lµm b¹n víi c¸c n­íc cã chÕ ®é chÝnh trÞ kh¸c nhau, ®Æc biÖt lµ c¸c tæ chøc kinh tÕ cã quy m« toµn cÇu (IMF, WB). * T¨ng c­êng hîp t¸c khu vùc nh­ khu vùc ASEAN, NAFTA. V× vËy mét ®¹o luËt míi trong thêi kú nµy kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. §iÒu ®ã dÉn ®Õn t×nh tr¹ng nhiÒu nhµ ®Çu t­ muèn ®Çu t­ vµo ViÖt nam nh­ng vÉn cßn nghi ng¹i mét sè vÊn ®Ò g©y ¶nh h­ëng ®Õn dù ¸n cña hä. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng lý do trªn, ngµy 30/6/1990 luËt söa ®æi bæ sung lÇn 1 ra ®êi, phï hîp víi t×nh h×nh thùc tÕ, t¹o m«i tr­êng thuËn lîi nh»m thu hót ®­îc vèn §TNN. 3. LuËt söa ®æi bæ sung mét sè ®iÒu n¨m 1990 Sau h¬n hai n¨m thùc hiÖn luËt §TNN ®· mang l¹i nhiÒu kÕt qu¶ kh¸ quan träng, t¹o ®iÒu kiÖn cho sù t¨ng tr­ëng kinh tÕ cña ®Êt n­íc. §iÓn hh×nh lµ tæng sè vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi n¨m 1991 b»ng c¶ 3n¨m tr­íc ®ã. Sang n¨m 1992, kÕt qu¶ thu ®­îc cßn kh¶ quan h¬n nhiÒu: gÊp 1.7 lÇn n¨m 1991. Quy m« ®Çu t­ cña dù ¸n còng v× thÕ mµ t¨ng lªn tõ 3,5 triÖu USD/ dù ¸n n¨m 1990 lªn 7.5 triÖu USD n¨m 1991, 7.6 triÖu USD n¨m 1992. Tuy nhiªn trong t×nh h×nh míi, sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña c¸c quan hÖ kinh tÕ, mét sè ®iÒu h¹n chÕ vµ bÊt hîp lý cña luËt §TNN 1987 l¹i ®Æt §¶ng vµ nhµ n­íc ta tr­íc mét yªu cÇu míi, cÇn bæ sung, söa ®æi sao cho phï hîp. NhiÒu kh¸i niÖm vµ quan ®iÓm ë ®©y cÇn xem xÐt l¹i vµ ®¸nh gi¸ mét c¸ch khoa häc. Ch¼ng h¹n nh­ c¸c vÊn ®Ò ®èi t­îng ®iÒu chØnh, c¬ chÕ trong liªn doanh, tµi chÝnh, cã nh­ thÕ ta míi cã ®iÒu kiÖn c¹nh tranh víi c¸c n­íc trong khu vùc nh»m t¹o sù hÊp dÉn h¬n ®èi víi nhµ §TNN. ChÝnh v× vËy NghÞ ®Þnh 28/H§BT ngµy 6/2/1991 còng mang mét néi dung míi nh­: quy ®Þnh vÒ tû lÖ vèn, kÕ ho¹ch gãp vèn ph¸p ®Þnh XÝ nghiÖp liªn doanh.... Cïng víi viÖc söa ®æi mét sè néi dung cßn cã nh÷ng söa ®æi mang tÝnh v¨n phßng, kü thuËt ph¸p lý.... ®ßi hái c¸c Bé, c¸c ngµnh cã liªn quan cÇn xem xÐt, rµ so¸t l¹i, söa ®æi bæ sung hµng lo¹t c¸c th«ng t­ h­íng dÉn cã liªn quan nh»m lµm cho chÕ ®é ph¸p lý vÒ §TNN ngµy cµng hoµn thiÖn h¬n, dÇn dÇn ®i vµo cuéc sèng vµ phï hîp víi thùc tiÔn. Tuy nhiªn, mét sè dù ¸n lÉn sè vèn ®Çu t­ gi÷a c¸c tØnh, thµnh phè trong c¶ n­íc ph©n bæ kh«ng ®ång ®Òu, 75% dù ¸n tËp trung ë phÝa Nam, phÝa B¾c chØ ®¹t 25% tæng sè dù ¸n, cßn miÒn nói, vïng s©u sè dù ¸n chØ ®Õm ®­îc trªn ®Çu ngãn tay. Bªn c¹nh ®ã, sù ph¸t triÓn cña khoa häc c«ng nghÖ, sù gia t¨ng m¹nh mÏ cña xu h­íng khu vùc ho¸, toµn cÇu ho¸ ®· cuèn hót nÒn kinh tÕ quèc gia vµo qu¸ tr×nh hîp t¸c ho¸ vµ ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ. Nh÷ng nhu cÇu míi l¹i xuÊt hiÖn ®· lµm cho mét sè quy ®Þnh cña LuËt ®Çu t­ 1990 kh«ng cßn phï hîp n÷a vµ kÕt qu¶ lµ luËt söa ®æi bæ sung 1992 ra ®êi. 4. LuËt söa ®æi bæ sung lÇn II 1992 LuËt söa ®æi bæ sung nµy cã b¶n gi¶i quyÕt ®­îc nh÷ng h¹n chÕ, v­íng m¾c mµ lÇn söa ®æi bæ sung tr­íc ch­a lµm ®­îc, gãp phÇn thùc hiÖn nh÷ng môc tiªu kinh tÕ x· héi ®Æt ra tr­íc m¾t, ®¸p øng nh÷ng nhu cÇu míi n¶y sinh. Dï quy ®Þnh rÊt chi tiÕt nh­ng ®Ó h­íng dÉn cô thÓ luËt §TNN, ngµy 16/3/1993 chÝnh phñ ®· ban hµnh nghÞ ®Þnh 18/CP nh»m quy ®Þnh chi tiÕt vµ h­íng dÉn thi hµnh luËt §TNN. TiÕp theo NghÞ ®Þnh nµy lµ NghÞ ®Þnh 29/CP ngµy 27/5/1993 cña chÝnh phñ quy ®Þnh nh÷ng biÖn ph¸p khuyÕn khÝch ng­êi ViÖt Nam ®Þnh c­ ë n­íc ngoµi ®Çu t­ vÒ n­íc, ®· t¹o nªn mét thèng v¨n b¶n vÒ §TNN kh¸ hoµn chØnh, cã t¸c dông lín trong viÖc thÓ chÕ ho¸ ®­êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ nhµ n­íc ta. Còng thêi gian nµy, c¸c v¨n b¶n vÒ §TNN còng ®­îc ban hµnh, ®iÒu ®ã chøng tá nh÷ng cè g¾ng cña nhµ n­íc ta trong viÖc t¹o ra m«i tr­êng ph¸p lý thuËn lîi cho c¸c ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi. ThiÖn chÝ ®ã ®· ®­îc c¸c nhµ §TNN nghi nhËn vµ h­ëng øng. LuËt §TNN ®· trë thµnh mét c«ng cô ph¸p lý quan träng khuyÕn khÝch c¸c nhµ §TNN bëi v× c¸c h×nh thøc ®Çu t­, nh÷ng b¶o ®¶m vÒ mÆt ph¸p lý, nh÷ng lÜnh vùc mµ nhµ n­íc khuyÕn khÝch, ­u ®·i ®­îc quy ®Þnh trong luËt §TNN ®· chøng minh ®iÒu ®Êy. Cô thÓ lµ nh÷ng n¨m 1988 - 1990 nhÞp ®é thu hót vèn ®Çu t­ t¨ng trung b×nh hµng n¨m lµ 51.6% th× ®Õn n¨m 1992, con sè nµy ®· t¨ng lªn xÊp xØ 70% cña c¶ 4 n¨m ®ã céng l¹i. Víi viÖc bæ sung hîp ®ång BOT vµ khu chÕ xuÊt gãp phÇn t¹o nªn sù phong phó cho ho¹t ®éng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi t¹i ViÖt nam. §Æc biÖt lµ ®Õn th¸ng 11/1995 sè vèn ®Çu t­ t¨ng 80% so víi n¨m tr­íc vµ b»ng 30% cña tÊt c¶ c¸c n¨m tr­íc céng l¹i, lín h¬n sè vèn ®­îc ®­a vµo n¨m 1993 - 1994, t¨ng 92% so víi cïng kú n¨m 1994. Vµ theo thêi gian, nã còng ®· béc lé nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh, ®Ó tr¸nh nguy c¬ bÞ tôt hËu trong khu vùc, ®¹t ®­îc môc tiªu chiÕn l­îc ®Õn n¨m 2000, ph¶i t¹o ra sù th«ng tho¸ng h¬n n÷a vÒ m«i tr­êng ®Çu t­, hÖ thèng ph¸p luËt ph¶i thèng nhÊt vµ ®ång bé. V× lÏ ®ã, ®Ó hoµn thiÖn h¬n, lÇn söa ®æi tiÕp theo cña LuËt §TNN vµo ngµy 12/1/1996. III. Giíi thiÖu s¬ l­îc luËt §TNN t¹i ViÖt nam 1996 LuËt §TNN t¹i ViÖt nam ®­îc Quèc héi n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam kho¸ IX kú häp thø 10 th«ng qua ngµy 12/11/1996 bao gån 6 ch­¬ng, 68 ®iÒu ®­îc bè côc nh­ sau: Ch­¬ng I: Nh÷ng quy ®Þnh cung Ch­¬ng II: H×nh thøc ®Çu t­ Ch­¬ng III: BiÖn ph¸p ®¶m b¶o ®Çu t­ Ch­¬ng IV: QuyÒn lîi vµ nghÜa vô cña c¸c nhµ §TNN vµ doanh nghiÖp cã vèn §TNN. Ch­¬ng V: C¬ quan nhµ n­íc qu¶n lý ®Çu t­ ViÖt nam Ch­¬ng VI: §iÒu kho¶n thi hµnh. Víi môc ®Ých chiÕn l­îc ®­îc nªu râ trong lêi më ®Çu " ®Ó më réng hîp t¸c kinh tÕ víi ®Êt n­íc, phôc vô sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸, ph¸t triÓn kinh tÕ quèc d©n trªn c¬ së khai th¸c vµ sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c nguån lùc cña ®Êt n­íc". TiÕp liÒn sau ®ã lµ nghÞ ®Þnh 12/CP ngµy 18/02/1997 do ChÝnh phñ ban hµnh nh»m quy ®Þnh chi tiÕt thi hµnh luËt §TNN 1996. NghÞ ®Þnh 12/CP gån 15 ch­¬ng, 104 §iÒu. Ngoµi ra cßn rÊt nhiÒu v¨n b¶n ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n­íc kh¸c nh­: c¬ quan nhµ n­íc vÒ hîp t¸c ®Çu t­ cña c¸c Bé, C¬ quan Ngang bé ®Ó quy ®Þnh cô thÓ viÖc thi hµnh luËt §TNN n¨m 1996. Ph¹m vi ®iÒu chØnh cña luËt §TNN lµ c¸c quan hÖ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi. Theo NghÞ ®Þnh 12/CP ngµy 18/2/1997 cña chÝnh phñ, ®èi t­îng ®iÒu chØnh cña LuËt §TNN t¹i ViÖt Nam bao gåm: 1. Doanh nghiÖp ViÖt nam: gåm c¸c thµnh phÇm kinh tÕ - Doanh nghiÖp nhµ n­íc ®­îc thµnh lËp theo luËt doanh nghiÖp nhµ n­íc - Hîp t¸c x· ®­îc thµnh lËp theo LuËt hîp t¸c x· - Doanh nghiÖp ®­îc thµnh lËp theo luËt C«ng ty - Doanh nghiÖp ®­îc thµnh lËp theo LuËt doanh nghiÖp t­ nh©n. 2. C¸c tæ chøc cña ViÖt nam: Thuéc ®èi t­îng nªu t¹i ®iÒu 65 LuËt §TNN ®¸p øng ®­îc c¸c ®iÒu kiÖn do ChÝnh phñ quy ®Þnh gåm bÖnh viÖn, tr­êng häc, viÖn nghiªn cøu trong lÜnh vùc c«ng nghÖ, khoa häc kü thuËt, khoa häc tù nhiªn hîp t¸c ®Çu t­ víi n­íc ngoµi. 3. Doanh nghiÖp cã vèn §TNN: lµ c¸c doanh nghiÖp liªn doanh gi÷a bªn ViÖt Nam víi bªn ngoµi vµ c¸c doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi. 4. Ng­êi ViÖt nam ®Þnh c­ ë n­íc ngoµi: ®Çu t­ trùc tiÕp vÒ n­íc hoÆc chung vèn víi tæ chøc kinh tÕ ViÖt nam ®Ó hîp t¸c ®Çu t­ víi n­íc ngoµi, trong c¶ hai tr­êng hîp nµy, hä ®Òu h­ëng nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi theo quy ®Þnh t¹i nghÞ ®Þnh 29/CP ngµy 27/5/1993 nh­ sau: - §­îc gi¶m 20% sè thuÕ lîi tøc ph¶i nép - §­îc nép thuÕ lîi nhuËn chuyÓn ra n­íc ngoµi ë møc thÊp nhÊt lµ 5% - §­îc uû quyÒn cho th©n nh©n ë trong n­íc hoÆc ®Þnh c­ ë n­íc ngoµi tham gia ho¹t ®éng quèc tÕ. - §­îc t¹o ®iÒu kiÖn dÔ dµng khi xuÊt nhËp c¶nh, l­u tró, ®i l¹i vµ ®Æt v¨n phßng ®¹i diÖn t¹i ViÖt nam ®Ó xóc tiÕn ®Çu t­ kinh doanh. 5. C¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn ký kÕt hîp ®ång BOT, BTO, BT: ®©y lµ tr­êng hîp ®Æc biÖt, nhµ n­íc cho phÐp 1 ph¸p nh©n c«ng ph¸p nh­ UBND tØnh, c¬ quan qu¶n lý ngµnh kinh tÕ, kü thuËt cÊp bé ®­îc ký c¸c lo¹i hîp ®ång ®Æc biÖt nh­: x©y dùng - kinh doanh - chuyÓn giao (BOT), hîp ®ång x©y dùng - chuyÓn giao - kinh doanh (BTO), hîp ®ång x©y dùng - chuyÓn giao (BT). Ngoµi ra, cã mét sè lÜnh vùc vµ ®Þa bµn ®­îc nhµ n­íc ViÖt nam khuyÕn khÝch nh­: - LÜnh vùc s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu - Nu«i trång chÕ biÕn n«ng l©m thuû s¶n - Sö dông c«ng nghÖ cao, kinh tÕ hiÖn ®¹i, b¶o vÖ m«i tr­êng sinh th¸i, ®Çu t­ vµo nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn. - Sö dông nhiÒu lao ®éng, chÕ biÕn nguyªn liÖu vµ sö dông cã hiÖu qu¶ tµi nguyªn thiªn nhiªn ë ViÖt nam. §Þa bµn gåm: * MiÒn nói, vïng s©u, vïng xa. * Nh÷ng vïng cã ®iÒu kiÖn kinh tÕ - x· héi khã kh¨n. Vµ nhµ n­íc ViÖt nam s¶n xuÊt kh«ng cÊp giÊy phÐp §TNN vµo c¸c lÜnh vùc g©y thiÖt h¹i ®Õn quèc phßn, an ninh quèc gia, di tÝch lÞch sö, v¨n ho¸, thuÇn phong mü tôc vµ m«i tr­êng sinh th¸i. VÒ h×nh thøc ®Çu t­ th× luËt §TNN quy ®Þnhc¸c h×nh thøc nh­ sau: * Hîp t¸c kinh doanh trªn c¬ së hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh. Hai bªn hoÆc nhiÒu bªn hîp t¸c kinh doanh trªn c¬ së hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh nh­ hîp t¸c s¶n xuÊt ph©n chia lîi nhuËn, ph©n chia s¶n phÈm. §Æc ®iÓm cña h×nh thøc nµy: C¸c bªn trong n­íc vµ n­íc ngoµi hîp t¸c thùc hiÖn mét ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh nµo ®ã trong mét thêi gian, kh«ng gian nhÊt ®Þnh theo hîp ®ång quy ®Þnh. Sù hîp t¸c nµy kh«ng t¹o nªn mét ph¸p nh©n t­ ph¸p. Tr­íc ph¸p luËt c¸c bªn tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ phÇn viÖc cña m×nh. Bªn n­íc ngoµi thùc hiÖn nghÜa vô vÒ thuÕ theo luËt §TNN t¹i ViÖt nam. Bªn ViÖt nam thùc hiÖn nghÜa vô ®ãng thuÕ theo c¸c quy ®Þnh ¸p dông ®èi víi c¸c doanh nghiÖp trong n­íc. * Doanh nghiÖp liªn doanh. Hai bªn hoÆc nhiÒu bªn hîp t¸c víi nhau ®Ó thµnh lËp doanh nghiÖp liªn doanh t¹i ViÖt nam trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh. Doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc hîp t¸c víi nhµ §TNN hoÆc víi doanh nghiÖp ViÖt nam ®Ó thµnh doanh nghiÖp liªn doanh míi t¹i ViÖt nam. Doanh nghiÖp nµy ®­îc thµnh lËp theo h×nh thøc C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n (TNHH) cã t­ c¸ch ph¸p nh©n theo ph¸p luËt ViÖt nam. Mét hoÆc nhiÒu bªn n­íc ngoµi tham gia lµ liªn doanh gãp vèn ph¸p ®Þnh Ýt nhÊt ph¶i lµ 30% tæng sè vèn ®Çu t­ cña doanh nghiÖp. * Doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi §­îc thµnh lËp theo h×nh thøc C«ng ty TNHH, cã t­ c¸ch ph¸p nh©n theo ph¸p luËt ViÖt nam. Tæ chøc hoÆc c¸ nh©n ë n­íc ngoµi ®­îc tù m×nh qu¶n lý doanh nghiÖp theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ViÖt nam. Doanh nghiÖp nµy cßn ®­îc hîp t¸c víi doanh nghiÖp ViÖt nam ®Ó thµnh lËp doanh nghiÖp liªn doanh. Ngoµi ra luËt §TNN 1996 cßn ®Ò cËp ®Õn quyÒn vµ nghÜa vô cña nhµ §TNN vµ doanh nghiÖp cã vèn §TNN quy ®Þnh ë ch­¬ng IV. Ch­¬ng nµy thÓ hiÖn râ c¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch §TNN t¹i ViÖt nam qua viÖc miÔn gi¶m thuÕ nhËp khÈu, thuÕ doanh nghiÖp, thuÕ lîi tøc trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng. Doanh nghiÖp liªn doanh cßn ®­îc chuyÓn kho¶n lç cña bÊt kú n¨m thuÕ nµo sang n¨m kÕ tiÕp vµ ®­îc bï kho¶n lç ®ã b»ng lîi nhuËn cña c¸c n¨m tiÕp theo. NÕu t¸i ®Çu t­ vµo c¸c dù ¸n khuyÕn khÝch ®Çu t­, doanh nghiÖp sÏ ®­îc hoµn l¹i mét phÇn hay toµn bé thuÕ lîi tøc ®· nép cho sè lîi nhuËn t¸i ®Çu t­. NÕu nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi lµ ng­êi ViÖt nam ®Þnh c­ ë n­íc ngoµi cßn ®­îc gi¶m 20% thuÕ lîi tøc so víi c¸c dù ¸n cïng lo¹i. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn dù ¸n ®Çu t­ nÕu cã thay ®æi vÒ ®iÒu kiÖn ®Çu t­ th× viÖc miÔn gi¶m thuÕ cho doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ bªn ngoµi tham gia hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh do bé Tµi chÝnh quyÕt ®Þnh. C¸c doanh nghiÖp chÕ xuÊt ®­îc miÔn thuÕ xuÊt khÈu, thuÕ nhËp khÈu ®èi víi hµng ho¸ tõ khu chÕ xuÊt khÈu ra n­íc ngoµi vµ tõ n­íc ngoµi nhËp khÈu vµo khu chÕ xuÊt. Doanh nghiÖp chÕ xuÊt, doanh nghiÖp cã vèn §TNN trong khu c«ng nghiÖp ®­îc h­ëng c¸c ­u ®·i vÒ thuÕ ®èi víi tr­êng hîp khuyÕn khÝch, ®Æc biÖt khuyÕn khÝch ®Çu t­. IV. LuËt söa ®æi bæ sung ngµy 9/6/2000 §Ó më réng hîp t¸c kinh tÕ víi n­íc ngoµi, phôc vô sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, ph¸t triÓn kinh tÕ quèc d©n trªn c¬ së khai th¸c sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c nguån lùc cña ®Êt n­íc. C¨n cø vµo HiÕn ph¸p n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam n¨m 1992. LuËt nay söa ®æi bæ sung mét sè ®iÒu cña LuËt §TNN t¹i ViÖt nam ®­îc Quèc héi n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam th«ng qua ngµy 12 th¸ng 11 n¨m 1996. LuËt söa ®æi bæ sung nµy cã mét sè ®iÓm míi nh­ sau: Theo ®iÒu 19a " doanh nghiÖp cã vèn §TNN c¸c bªn tham gia hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng ®­îc phÐp chuyÓn ®æi h×nh thøc ®Çu t­, chia, t¸ch, s¸p nhËp, hîp nhÊt doanh nghiÖp. ChÝnh phñ quy ®Þnh ®iÒu kiÖn, thñ tôc chuyÓn ®æi h×nh thøc ®Çu t­ chia, s¸p nhËp, hîp nhÊt doanh nghiÖp". Ngoµi ra, luËt §TNN cßn söa ®æi bæ sung mét sè ®iÒu t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho doanh nghiÖp cã vèn §TNN vÒ thñ tôc hµnh chÝnh, chÝnh s¸ch thuÕ.... Bªn c¹nh ®ã mét sè quy ®Þnh khuyÕn khÝch ®Çu t­ ngoµi n­íc tõ ng­êi ViÖt nam ë n­íc ngoµi, nh»m thu hót nguån vèn §TNN kh¸ phong phó mµ l©u nay ch­a khai th¸c ®óng møc. §iÒu 44 söa ®æi nh­ sau: " Ng­êi ViÖt nam ®Þnh c­ ë n­íc ngoµi ®Çu t­ vÒ n­íc theo quy ®Þnh cña luËt nµy ®­îc gi¶m 20% thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp so víi c¸c dù ¸n cïng lo¹i, trõ tr­êng hîp ¸p dông møc thuÕ suÊt thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp lµ 10%; ®­îc ¸p dông møc thuÕ suÊt thuÕ chuyÓn lîi nhuËn ra n­íc ngoµi lµ 3% sè lîi nhuËn chuyÓn ra n­íc ngoµi". PhÇn II C¸c biÖn ph¸p b¶o hé ®Çu t­ theo luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt nam I. Kh¸i niÖm B¶o hé §TNN lµ mét vÊn ®Ò hÕt søc quan träng trong viÖc thu hót vèn §TNN. ThËt vËy, ®Ó ph¸t triÓn §TNN, huy ®éng ®­îc mét nguån vèn lín tõ c¸c n­íc ®Çu t­ sang n­íc nhËn ®Çu t­, th× mét trong nh÷ng yÕu tè hÕt søc quan träng lµ n­íc nhËn ®Çu t­ ph¶i t¹o nªn mét m«i tr­êng ph¸p lý thuËn lîi nh»m b¶o hé vµ t¨ng c­êng vèn ®Çu t­. Trªn thùc tÕ, vÊn ®Ò b¶o hé §TNN lµ mét ph¹m trï rÊt réng bao gåm nhiÒu biÖn ph¸p do n­íc nhËn ®Çu t­ ®Ò ra ®Ó ®¶m b¶o quyÒn vµ lîi Ých thiÕt thùc chÝnh ®¸ng cho c¸c nhµ §TNN trong suèt qu¸ tr×nh ®Çu t­ vµo n­íc chñ nhµ. B¶o hé ®Çu t­ lµ mét biÖn ph¸p khuyÕn khÝch ®Çu t­ mang tÝnh chÊt chÝnh trÞ - ph¸p lý ®­îc ghi nhËn trong hÇu hÕt c¸c ®¹o luËt vÒ ®Çu t­ ë c¸c n­íc. B¶o hé §TNN vÒ mÆt ph¸p lý lµ mét kh¸i niÖm phøc t¹p, hÕt søc nhËy c¶m, nã liªn quan chÆt chÏ ®Õn viÖc thùc hiÖn sù cÇn b»ng lîi Ých cho c¶ hai bªn - bªn ®Çu t­ vµ bªn nhËn ®Çu t­. TÊt c¶ c¸c n­íc trªn thÕ giíi khi thùc hiÖn chñ tr­¬ng thu hót vèn §TNN ®Òu cã môc ®Ých lµ ®¹t ®­îc lîi Ých cho ®èi t¸c cña n­íc m×nh, nh­ng chÝnh lîi Ých nµy l¹i cã mét quan hÖ chÆt chÏ tíi lîi Ýc cña phÝa n­íc chñ nhµ. Mäi sù thay ®æi trong chÝnh s¸ch ph¸p luËt cña n­íc së t¹i sÏ lµm ¶nh h­ëng s©u s¾c tíi lîi Ých cña c¸c bªn ®Çu t­, nhÊt lµ bªn ®Çu t­ n­íc ngoµi. Bëi vËy, muèn hµi hoµ lîi Ých cña hai bªn ®Çu t­ trong hîp ®ång ®Çu t­ th× nhµ n­íc cÇn ph¶i t¹o sù æn ®Þnh vÒ mÆt ph¸p lý. Cã nh­ thÕ th× m«i tr­êng ®Çu t­ míi thùc sù hÊp dÉn vµ thu hót c¸c nhµ §TNN. HiÖn nay, kh¸i niÖm b¶o hé ®Çu t­ cã thÓ hiÓu theo hai nghÜa: * Theo nghÜa hÑp: B¶o hé ®Çu t­ lµ sù b¶o ®¶m vÒ vèn vµ nh÷ng tµi s¶n hîp ph¸p kh¸c mµ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Çu t­ vµo n­íc së t¹i. §iÒu nµy cã nghÜa lµ n­íc së t¹i thõa nhËn vµ b¶o vÖ quyÒn së h÷u cña nhµ §TNN ®èi víi c¸c vèn vµ tµi s¶n hîp ph¸p kh¸c cña hä. Nhµ ®Çu t­ kh«ng thÓ tiÕn hµnh ®Çu t­ s¶n xuÊt kinh doanh nÕu nh­ n­íc së t¹i kh«ng cã biÖn ph¸p b¶o toµn vèn vµ tµi s¶n cña hä. Do vËy mµ vÊn ®Ò vÒ vèn ®­îc ®Æc biÖt quan t©m vµ viÖc b¶o ®¶m vèn ®­îc ®­a lªn hµng ®Çu. * Theo nghÜa réng: B¶o hé ®Çu t­ kh«ng chØ bao gåm vÊn ®Ò b¶o ®¶m vèn vµ tµi s¶n cña nhµ ®Çu t­ ®­a vµo n­íc nhËn ®Çu t­ mµ lµ bao gåm c¶ viÖc t¹o ra m«i tr­êng ®Çu t­ thuËn lîi, th«ng tho¸ng vÒ mäi mÆt, ®Æc biÖt lµ m«i tr­êng ph¸p lý ®Ó nhµ §TNN ph¸t huy ®­îc hiÖu qu¶ cña ®ång vèn vµ nh÷ng tµi s¶n kh¸c trong qu¸ tr×nh ®Çu t­. Thùc tiÔn cho thÊy c¸c nhµ §TNN kh«ng nh÷ng quan t©m ®Õn viÖc b¶o vÖ ®ång vèn mµ cßn v« cïng quan t©m ®Õn hiÖu qu¶ ®Çu t­. M«i tr­êng ®Çu t­ thuËn lîi lµ tæng thÓ nh÷ng vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn ®Þa lý, t×nh h×nh chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi, tÊt c¶ ph¶i æn ®Þnh th× míi t¹o ®iÒu kiÖn cho nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ph¸t huy hiÖu qu¶ cao nhÊt. M«i tr­êng ph¸p lý kh«ng cã tÝnh ®ång bé, thèng nhÊt, æn ®Þnh th× ®­¬ng nhiªn lîi Ých cña nhµ ®Çu t­ kh«ng ®­îc ®¶m b¶o. B¶o hé ®Çu t­ lµ viÖc thõa nhËn vÒ mÆt ph¸p luËt quyÒn cña nhµ §TNN ®èi víi c¸c kho¶n lîi nhuËn sinh ra trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, còng nh­ viÖc chuyÓn lîi nhuËn vµ tµi s¶n cña hä ra n­íc ngoµi mét c¸ch dÔ dµng. Ngoµi ra b¶o hé ®Çu t­ cßn bao gåm c¶ viÖc nhµ n­íc ph¶i t¹o ra mét c¬ chÕ c«ng b»ng, thuËn lîi, tho¶ ®¸ng cho c¸c nhµ §TNN khi cã chanh chÊp x¶y ra. Tãm l¹i b¶o hé ®Çu t­ lµ mét biÖn ph¸p khuyÕn khÝch ®Çu t­ mang tÝnh chÊt chÝnh trÞ - ph¸p lý, ®­îc ghi nhËn trong hÇu hÕt c¸c ®¹o luËt vÒ ®Çu t­ cña c¸c n­íc. Hay nãi ®óng h¬n b¶o hé §TNN lµ chÕ ®é ph¸p lý bao gåm tæng hîp c¸c quy ph¹m ph¸p luËt do n­íc nhËn ®Çu t­ ban hµnh, nh»m b¶o ®¶m c¸c quyÒn vµ lîi Ých cña c¸c tæ chøc, c¸ nh©n n­íc ngoµi ®Çu t­ vµo n­íc së t¹i. Nã cã ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng, vai trß cña biÖn ph¸p b¶o ®¶m nµy ®­îc kh¼ng ®Þnh dùa trªn c¸c ®Æc tÝnh cña ph¸p luËt. Trong thùc tÕ, tuú thuéc vµo chÝnh s¸ch §TNN còng nh­ t×nh h×nh kinh tÕ - x· héi cô thÓ cña tõng quèc gia mµ néi dung cña c¸c biÖn ph¸p b¶o hé §TNN nh­ng ®Òu tËp trung vµo c¸c vÊn ®Ò sau: * QuyÒn së h÷u cña chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi * ChÕ ®é ph¸p luËt mµ n­íc nhËn ®Çu t­ ®èi víi bªn nhËn ®Çu t­ ( chÕ ®é ®·i ngé nh­ c«ng d©n, chÕ ®é cã ®i cã l¹i, chÕ ®é b¸o phôc quèc). * Sù æn ®Þnh vµ thèng nhÊt cña hÖ thèng ph¸p luËt * VÊn ®Ò gi¶i quyÕt tranh chÊp * Do ®ã mµ ChÝnh phñ c¸c n­íc vµ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Òu mong muèn n©ng cao gi¸ trÞ ph¸p lý cña c¸c biÖn ph¸p b¶o hé ®Çu t­, kh«ng chØ gãi gän trong luËt quèc héi mµ cßn ®­îc ghi nhËn trong c¸c hiÖp ®Þnh b¶o hé ®Çu t­ ®­îc ký kÕt gi÷a c¸c quèc gia míi nhau. TÝnh ®Õn th¸ng 11 n¨m 1997 nhµ n­íc ®· ký 30 hiÖp ®Þnh b¶o hé ®Çu t­ víi 30 quèc gia ®ã lµ: Th¸i Lan, Malaysia. Indonexia, §µi Loan, Hµn Quèc, Mü, ¸o, óc, ý, Ph¸p, §øc, BØ, Cu Ba, NewZealand... II. T¹i sao cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p b¶o hé ®Çu t­ §Çu t­ ®Ó kinh doanh lµ viÖc bá vèn b»ng tiÒn hay tµi s¶n, hiÖn vËt ®Ó tæ chøc ho¹t ®éng kinh doanh nh»m ph¸t sinh lîi nhuËn. V× vËy tÊt c¶ c¸c chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Òu quan t©m ®Õn vÊn ®Ò b¶o ®¶m vèn ®Çu t­, c¸c b¶o ®¶m ®èi víi c¸c ho¹t ®éng kinh doanh (vÒ biÖn ph¸p chanh chÊp, båi th­êng khi cã sù thay ®æi cña ph¸p luËt) vµ quan t©m ®Õn c¶ biÖn ph¸p tµi chÝnh mµ nhµ n­íc ¸p dông cho m×nh. Kh«ng nhµ ®Çu t­ nµo ®em cña c¶i cña m×nh ®Çu t­ vµo mét n¬i mµ vèn vµ tµi s¶n cña m×nh cã nguy c¬ bÞ t­íc ®o¹t, ho¹t ®éng kinh doanh lu«n gÆp khã kh¨n. §Çu t­ lµ mét ho¹t ®éng h­íng vÒ t­¬ng lai, nã diÔn ra trong mét kho¶ng thêi gian kh¸ dµi vµ ph¶i chÞu sù t¸c ®éng cña nh÷ng biÕn ®éng vÒ kinh tÕ, x· héi vµ c¶ chÝnh ph¸p luËt còng kh«ng n»m ngoµi sè ®ã, nÕu kh«ng muèn nãi lµ chóng kh¸ quan träng. Mét m«i tr­êng ph¸p lý hoµn chØnh vµ ®ång bé lµ ®iÒu kiÖn lý t­ëng cho ho¹t ®éng ®Çu t­. C¸c chÝnh s¸ch, ph¸p luËt th­êng cã nhiÒu thay ®æi vµ ®«i khi g©y bÊt lîi cho nhµ ®Çu t­. ChÝnh v× vËy, yªu cÇu ®Æt ra lµ cïng víi viÖc cè g¾ng t¹o lËp mét m«i tr­êng ph¸p lý ngµy cµng thuËn lîi vµ æn ®Þnh, b¶o ®¶m ®iÒu chØnh kÞp thêi c¸c quan hÖ ®Çu t­ võa nÈy sinh, nhµ n­íc cÇn cã nh÷ng cam kÕt vÒ mÆt ph¸p lý nh»m ®¶m b¶o sù an toµn vÒ vèn vµ tµi s¶n, b¶o ®¶m c¸c ®iÒu kiÖn ho¹t ®éng kinh doanh cho c¸c chñ ®Çu t­ nh»m gi¶i to¶ t©m lý lo sî, e dÌ cña hä, ®éng viªn hä yªn t©m bá vèn ®Çu t­ dµi h¹n ë ViÖt nam, §iÒu 1, LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi 96 quy ®Þnh: " nhµ n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam b¶o hé quyÒn së h÷u ®èi víi vèn ®Çu t­ vµ c¸c quyÒn lîi hîp ph¸p kh¸c cña nhµ §TNN, t¹o nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi vµ quy ®Þnh thñ tôc ®¬n gi¶n, nhanh chãng cho c¸c nhµ §TNN vµo ViÖt nam". Ngay c¶ mét sè luËt kh¸c trong c¸c ngµnh nghÒ kh¸c hay lÜnh vùc cã liªn quan ®Õn §TNN, nhµ n­íc còng x©y dùng c¸c nguyªn t¾c b¶o ®¶m trªn khi kªu gäi §TNN. Ch¼ng h¹n §iÒu 2, LuËt DÇu khÝ 19/7/1993 quy ®Þnh: " nhµ n­íc ViÖt nam b¶o ®¶m quyÒn së h÷u vÒ vèn ®Çu t­, tµi s¶n vµ c¸c quyÒn lîi hîp ph¸p cña c¸c tæ chøc c¸ nh©n n­íc ngoµi vµ ViÖt nam tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng dÇu khÝ ë ViÖt nam" hay t¹i kho¶n 8, §iÒu 5, LuËt Kho¸ng S¶n 20/03/1996 còng ghi nhËn: " Nhµ n­íc b¶o hé quyÒn së h÷u ®èi víi vèn vµ tµi s¶n, c¸c quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p kh¸c cña c¸c tæ chøc c¸ nh©n, tËp thÓ trong ho¹t ®éng kho¸ng s¶n theo quy ®Þnh cña LuËt kho¸ng s¶n vµ c¸c quy ®Þnh kh¸c cña ph¸p luËt". §Ó x©y dùng ®Êt n­íc, ViÖt nam s½n s¸ng hîp t¸c kinh tÕ víi n­íc ngoµi, lµm b¹n víi tÊt c¶ c¸c quèc gia: " ChÝnh phñ ViÖt nam b¶o ®¶m ®èi xö c«ng b»ng vµ tho¶ ®¸ng ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Çu t­ vµo ViÖt nam " (§iÒu 20, LuËt §Çu t­ n­íc ngoµi n¨m 96). ViÖc ®èi xö b¶o ®¶m ®óng víi ph¸p luËt ViÖt nam, Phï hîp víi c¸c ®iÒu ­íc quèc tÕ mµ ViÖt nam ký kÕt hay tham gia vµ phï hîp víi c¸c th«ng lÖ quèc tÕ. Nh÷ng nguyªn t¾c vµ nh÷ng quy ®Þnh trªn ®· ®­îc ph¸p ®iÓn ho¸ vµ ®¹o luËt c¬ b¶n cña ®Êt n­íc, cô thÓ lµ ®iÒu 25, hiÕn ph¸p 1992. §©y lµ c¬ së ph¸p lý cao nhÊt cho viÖc quy ®Þnh c¸c biÖn ph¸p ph¸p lý cô thÓ ®èi víi §TNN, kh¾c phôc c¸c quan ®iÓm kh«ng râ rµng trong vÊn ®Ò quèc h÷u ho¸ cã thÓ x¶y ra theo c¸c quy ®Þnh cña luËt t­ ph¸p quèc tÕ trong tr­êng hîp v× lîi Ých quèc gia hay " B¶o l­u trËt tù c«ng céng". Nh­ chóng ta ®· biÕt, ViÖt nam lµ mét n­íc ®ang ph¸t triÓn, tr×nh ®é khoa häc kü thuËt l¹c hËu, thiÕu vèn trÇm träng, c¬ së h¹ tÇng nghÌo nµn, thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ng­êi ë møc 200 USD/n¨m th× viÖc thu hót vèn ®Çu t­ lµ mét vÊn ®Ò v« cïng quan träng ®èi víi c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. Tuy nhiªn, hiÖn nay do sù c¹nh tranh gay g¾t gi÷a c¸c quèc gia kªu gäi ®Çu t­ cung - cÇu vèn ®Çu t­ trªn thÕ giíi l¹i cã biÕn ®éng lín, sè n­íc kªu gäi ®Çu t­ ngµy cµng t¨ng, nhu cÇu vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi kho¶ng 300 tû USD nh­ nguån vèn chØ cã 200 tû USD ®Çu t­ vµo c¸c n­íc ph¸t triÓn, sè cßn l¹i ®Çu t­ vµo c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn bao gåm c¶ ViÖt nam mµ môc tiªu cña nhµ n­íc ta ®Ò ra ®Õn n¨m 2000 ph¶i thu hót ®­îc 2 tû USD do ®ã sù c¹nh tranh cña c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn vÒ vÊn ®Ò nµy l¹i cµng gay g¾t h¬n, v× vËy viÖc c¶i t¹o m« tr­êng ®Çu t­ ngµy cµng hoµn thiÖn vµ cã søc hÊp dÉn lµ mét ®iÒu tÊt yÕu mµ nhµ n­íc chóng ta ph¶i lµm. HiÖn nay dï ®iÒu kiÖn vÒ ®Þa bµn tù nhiªn cña n­íc ta thuËn lîi céng víi tÊt c¶ nh÷ng biÖn ph¸p khuyÕn khÝch, ­u ®·i nh­ng c¸c nhµ §TNN vÉn cßn t©m lý e dÌ, bëi m«i tr­êng ®Çu t­ æn ®Þnh míi lµ ®iÒu quan träng hµng ®Çu v× nã chÝnh lµ yÕu tè chung bao hµm nh÷ng yÕu tè kh¸c. Mét sè nhµ §TNN cho r»ng rñi ro ë ViÖt nam cao h¬n c¸c n­íc kh¸c trong khu vùc mét phÇn v× c¬ së h¹ tÇng cña ta qu¸ kÐm, ®ång tiÒn ViÖt nam ch­a chuyÓn ®æi ®­îc, thÞ tr­êng ViÖt nam kh«ng nh÷ng bÞ h¹n chÕ, kh¶ n¨ng b¶o hé s¶n xuÊt yÕu, chÝnh s¸ch ph¸p luËt thùc hiÖn kh«ng nghiªm " PhÐp vua thua lÖ lµng", hiÖn t­îng hµng gian, hµng gi¶ trµn lan mµ nhµ n­íc ta ch­a cã biÖn ph¸p b¶o vÖ, ViÖt nam l¹i ch­a ra nhËp c¸c c«ng ­íc quèc tÕ vÒ b¶o hé quyÒn t¸c gi¶, ch­a ký kÕt c¸c hiÖp ®Þnh song ph­¬ng vÒ quyÒn t¸c gi¶ vµ quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp. MÆc dï hÖ thèng ph¸p luËt cña ta mang tÝnh khuyÕn khÝch cao nh­ng thùc sù ch­a t¹o ®­îc sù an toµn cho nhµ ®Çu t­, vÉn cßn c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt thiÕu nång ®é, chång chÐo, thËm chÝ v« hiÖu ho¸ lÉn nhau vµ ban hµnh kh«ng phï hîp víi thùc tiÕn ho¹t ®éng ®Çu t­, chËm söa ®æi, bæ sung g©y ¶nh h­ëng kh«ng Ýt ®Õn quyÒn lîi cña nhµ ®Çu t­. Trong giai ®o¹n tõ nay ®Õn 2005, muèn ®¹t ®­îc môc tiªu ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc do §¶ng vµ nhµ n­íc ®Ò ra, ch¾c ch¾n ta ph¶i x©y dùng mét c¬ chÕ b¶o hé ®Çu t­ h÷u hiÖu v÷ng ch¾c, hîp lý ®Ó cã thÓ thu hót c¸c dù ¸n ®Çu t­ lín nh­ c«ng tr×nh, c¬ së h¹ tÇng, giao th«ng, ®iÖn n­íc. Cã thÓ nãi, ®èi víi nh÷ng dù ¸n cã ®é rñi ro cao, vèn ®Çu t­ lín th× cÇn ph¶i cã sù b¶o ®¶m tuyÖt ®èi cña n­íc chñ nhµ. Qua ph©n tÝch trªn ®· chøng minh cho thÊy viÖc æn ®Þnh ph¸p luËt, æn ®Þnh chÝnh trÞ - x· héi, æn ®Þnh kinh tÕ sÏ gãp phÇn nµo t¹o nªn mét m«i tr­êng ®Çu t­ thuËn lîi. Trong bèi c¶nh hiÖn nay vÊn ®Ò b¶o hé ®Çu t­ kh«ng ph¶i do ngÉu nhiªn mµ cã, nã xuÊt ph¸t tõ môc tiªu chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ cña n­íc ta còng nh­ suÊt ph¸t tõ t×nh h×nh thùc tiÔn §TNN t¹i ViÖt nam ®· nªu trªn. III. Néi dung c¸c biÖn ph¸p b¶o hé ®Çu t­ HiÖn nay n­íc ta ®ang ë trong khu vùc cã sù hîp t¸c vÒ kinh tÕ l¹i võa cã sù c¹nh tranh gay g¾t trong lÜnh vùc thu hót vèn §TNN. V× vËy, viÖc nhanh chãng c¶i c¸ch m«i tr­êng ®Çu t­ ngµy cµng hÊp dÉn h¬n lµ ®iÒu v« cïng cÇn thiÕt vµ quan träng. Nh­ vËy cã thÓ nãi xu h­íng vµ chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ cña nhµ n­íc ta lµ nh»m tíi viÖc b¶o ®¶m mét c¸ch tèt nhÊt tµi s¶n vµ vèn ®Çu t­ cña nhµ §TNN b»ng nh÷ng c¬ së ph¸p lý cã gi¸ trÞ nhÊt ®Þnh. Chõng mùc nµo ®ã cã thÓ nãi trong giai ®o¹n hiÖn nay, nh÷ng b¶o ®¶m vµ ­u ®·i mµ nhµ n­íc ta ®· giµnh cho c¸c nhµ §TNN cßn cã phÇn cao h¬n so víi chñ ®Çu t­ trong n­íc. §iÒu ®ã còng dÔ hiÓu vµ hîp lý, bëi v× lóc nµy chóng ta ®ang tranh thñ thu hót c¸c nguån vèn ë n­íc ngoµi nh»m trî gióp s¶n xuÊt trong n­íc cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn m¹nh mÏ h¬n. Nh÷ng biÖn ph¸p ®Çu t­ ®­îc ghi nhËn trong viÖc §TNN ViÖt nam bao gåm nh÷ng vÊn ®Ò sau: 1. VÊn ®Ò b¶o ®¶m vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. Vèn lµ mét trong nh÷ng yÕu tè c¬ b¶n quyÕt ®Þnh sù thµnh b¹i cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Do vËy mµ vÊn ®Ò tr­íc tiªn lµ ph¶i cã biÖn ph¸p b¶o ®¶m cho sù an toµn cña ®ång vèn nhÊt lµ vÒ mÆt ph¸p lý th× tõ ®ã míi cã thÓ ph¸t sinh nh÷ng lîi nhuËn cña nhµ ®Çu t­. ChÝnh v× vËy mµ t¹i §iÒu 21 LuËt §TNN quy ®Þnh: " Trong qu¸ tr×nh ®Çu t­ vµo ViÖt nam, vèn vµ tµi s¶n hîp ph¸p kh¸c cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi kh«ng bÞ tr­ng dông hoÆc tÞch thu b»ng biÖn ph¸p hµnh chÝnh, doanh nghiÖp cã vèn §TNN kh«ng bÞ quèc h÷u ho¸. Nhµ n­íc CHXNCH ViÖt nam b¶o hé quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp, b¶o ®¶m lîi Ých hîp ph¸p cña c¸c nhµ §TNN trong ho¹t ®éng chuyÓn giao c«ng nghÖ t¹i ViÖt nam ". Quy ®Þnh nµy phï hîp víi ®iÒu 25 HiÕn ph¸p 1992: " Nhµ n­íc ViÖt nam khuyÕn khÝch c¸c tæ chøc, c¸ nh©n n­íc ngoµi ®Çu t­ vèn vµ c«ng nghÖ vµo ViÖt nam phï hîp víi ph¸p luËt ViÖt nam, ph¸p luËt vµ th«ng lÖ quèc tÕ, b¶o ®¶m quyÒn së h÷u ®èi víi vèn, tµi s¶n vµ quyÒn lîi cña c¸c tæ chøc, c¸ nh©n XÝ nghiÖp cã vèn §TNN kh«ng bÞ quèc h÷u ho¸". ChÝnh ®iÒu nµy ®· xo¸ tan ®­îc nçi e ng¹i cña c¸c nhµ §TNN. Theo lÖ th­êng, khi di chuyÓn vèn vµ tµi s¶n sang n­íc ngoµi ®Ó ®Çu t­, c¸c chñ ®Çu t­ th­êng lo sî nh÷ng quy ®Þnh trong ®¹o luËt quèc h÷u ho¸ cña quèc gia ®ã sÏ t­íc ®o¹t ®i quyÒn së h÷u cña hä ®èi víi khèi tµi s¶n mµ hä cã. V× vËy, mét khi hiÕn ph¸p vµ c¸c ®¹o luËt c¬ b¶n Ph¸p ®· x©y dùng biÖn ph¸p b¶o ®¶m nµy th× coi nh­ ®· chót ®i g¸nh nÆng cho hä. LuËt §TNN 96 söa ®æi ngµy 9/6/2000 kh¼ng ®Þnh: §iÒu 21a " Trong tr­êng hîp do thay ®æi quy ®Þnh cña ph¸p luËt ViÖt nam lµm thiÖt h¹i ®Õn lîi Ých cña doanh nghiÖp cã vèn §TNN vµ c¸c bªn tham gia hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh tiÕp tôc ®­îc h­ëng c¸c ­u ®·i ®· ®­îc quy ®Þnh trong giÊy phÐp ®Çu t­ vµo luËt nµy hoÆc ®­îc nhµ n­íc gi¶i quyÕt tho¶ ®¸ng theo c¸c biÖn ph¸p sau ®©y: a. Thay ®æi môc tiªu ho¹t ®éng cña dù ¸n; b. MiÔn gi¶m thuÕ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; c. ThiÖt h¹i cña doanh nghiÖp cã vèn §TNN, c¸c bªn tham gia hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh ®­îc khÊu trõ vµo thu nhËp chÞu thuÕ cña doanh nghiÖp; d. §­îc xem xÐt båi th­êng tho¶ ®¸ng trong mét sè tr­êng hîp cÇn thiÕt. C¸c quy ®Þnh míi ­u ®·i h¬n ®­îc ban hµnh sau khi ®­îc cÊp giÊy phÐp ®Çu t­ sÏ ®­îc ¸p dông cho doanh nghiÖp cã vèn §TNN vµ c¸c bªn tham gia hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh: MÆc dï kh«ng ph¶i bÊt cø tr­êng hîp thiÖt h¹i nµo còng ®­îc gi¶i quyÕt theo h­íng båi th­êng, mµ chØ cã mét sè tr­êng hîp cÇn thiÕt, nh­ng quy ®Þnh nµy cã ý nghÜa kh¸ quan träng ®èi víi c¸c chñ §TNN ®ang tiÕn hµnh ho¹t ®éng kinh doanh ë ViÖt nam. Cho phÐp hä ®­îc gi¶m ®Õn møc thÊp nhÊt c¸c thiÖt h¹i cã thÓ x¶y ra mét khi chÝnh s¸ch ph¸p luËt ViÖt nam cã sù thay ®æi lµm ¶nh h­ëng ®Õn lîi Ých cña hä. §ång thêi môc ®Ých cña quy ®Þnh b¶o ®¶m nµy còng nh»m duy tr× vµ æn ®Þnh ho¹t ®éng kinh doanh, tr¸nh sù s¸o trén kh«ng cÇn thiÕt. Nhµ n­íc ViÖt nam lóc nµo còng muèn t¹o ®iÒu kiÖn tèt nhÊt cho nhµ §TNN yªn t©m tin t­ëng ®Çu t­ vµo ViÖt nam. Nhµ ®Çu t­ lu«n nhËn ®­îc sù ®èi xö tho¶ ®¸ng tõ phÝa nhµ n­íc ta. ChÝnh s¸ch nhÊt qu¸n nµy ®· ®­îc LuËt §TNN 96 ghi nhËn: " nhµ n­íc CHXNCH ViÖt nam b¶o ®¶m ®èi xö c«ng b»ng vµ tho¶ ®¸ng ®è víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo ViÖt nam". VËy, víi nh÷ng quy ®Þnh ph¸p luËt nha nhau trong cïng mét ®iÒu kiÖn, nh÷ng quyÒn lîi vµ nghÜa vô cña c¸c nhµ ®Çu t­ còng nh­ nhau, tÊt c¶ ®Òu b×nh ®¼ng trong mét m«i tr­êng ®¶m b¶o chung. Nhµ n­íc ViÖt nam hoµn toµn ñng hé, khuyÕn khÝch nh÷ng dù ®Þnh tèt ®Ñp cña c¸c nhµ §TNN, thÓ hiÖn ë viÖc nhµ n­íc ta ®· giµnh sù ­u ®·i cña m×nh ®èi víi vèn cña bªn chñ ®Çu t­ nh­: ®a d¹ng ho¸ vèn gãp, kh«ng quy ®Þnh thêi h¹n b¾t buéc cho viÖc gãp vèn vµ ng­êi ®Çu t­ cã quyÒn quyÕt ®Þnh sö dông vèn trong khu«n khæ ph¸p luËt ViÖt nam. §iÒu 7 NghÞ ®Þnh 12/CP nªu râ: " Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh lµ v¨n b¶n ký kÕt gi÷a hai bªn hoÆc nhiÒu bªn quy ®Þnh tr¸ch nhiÖm vµ ph©n chia kÕt qu¶ kinh doanh cho mçi bªn ®Ó tiÕn hµnh ®Çu t­ kinh doanh ë ViÖt nam mµ kh«ng thµnh lËp ph¸p nh©n" hay t¹i ®iÒu 26 ghÞ ®Þnh 12/CP "doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi lµ doanh nghiÖp thuéc së h÷u ña nhµ §TNN do nhµ §TNN thµnh lËp t¹i ViÖt nam, tù qu¶n vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ kÕt qu¶ kinh doanh". §iÒu 46 ghÞ ®Þnh 12/CP còng nghi nhËn: "doanh nghiÖp cã vèn §TNN, c¸c bªn tham gia hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh cã quyÒn tù chñ kinh doanh theo môc tiªu quy ®Þnh trong giÊy phÐp ®Çu t­, ®­îc nhËp khÈu thiÕt bÞ, m¸y mãc, vËt t­, ph­¬ng tiÖn vËn t¶i, trùc tiÕp hoÆc uû quyÒn xuÊt khÈu vÒ tiªu thô s¶n phÈm cña m×nh ®Ó thùc hiÖn dù ¸n ®Çu t­ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt". T©m lý chung cña c¸c nhµ §TNN khi ®Çu t­ vµo ViÖt nam hä rÊt lo sî ChÝnh phñ ViÖt nam b»ng c¸c biÖn ph¸p hµnh chÝnh thùc hiÖn quyÒn lùc cña m×nh ®èi víi tµi s¶n cña ng­êi n­íc ngoµi. Sù lo ng¹i nµy kh«ng ph¶i lµ kh«ng cã c¨n cø v× thùc tÕ ®iÒu nµy ®· x¶y ra say ngµy ViÖt nam giµnh ®­îc ®éc lËp. LuËt Quèc tÕ ngµy nay còng thõa nhËn quyÒn quèc h÷u ho¸ nh­ng ph¶i cã sù ®Òn bï tho¶ ®¸ng vµ trong tr­êng hîp v× lîi Ých quèc gia. ViÖc tõ bá quyÒn quèc h÷u ho¸ thÓ hiÖn sù nhÊt qu¸n cña nhµ n­íc ViÖt nam trong viÖc b¶o ®¶m vèn, tµi s¶n cña nhµ §TNN, nã hoµn toµn phï hîp víi môc tiªu thu hót vèn cña nhµ n­íc ViÖt nam còng nh­ th«ng lÖ quèc tÕ, nhÊt lµ ®èi víi c¸c n­íc trong khu vùc §«ng Nam ¸ vµ mét sè n­íc kh¸c. Ch¼ng h¹n nh­ ®¹o luËt khuyÕn khÝch §TNN cña Malaysia (Promotion of Investment Act 1986) ghi nhËn: " Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña C«ng ty n­íc ngoµi ë liªn bang, chi phÝ b¶o ®¶m cho c¸c nhµ ®Çu t­ kh«ng bÞ tr­ng thu së h÷u cña hä, vµ ®­îc ®Òn bÞ hoµn toµn trong tr­êng hîp bÞ quèc h÷u ho¸, ng­êi ®Çu t­ ®­îc tù do håi h­¬ng vèn vµ chuyÓn lîi nhuËn vÒ n­íc". Indonexia còng hÕt søc quan t©m ®Õn vÊn ®Ò b¶o hé ®Çu t­, coi ®©y lµ tiÒn ®Ò ®ª thu hót vèn §TNN. §iÒu 21 luËt §TNN 1967 ®· chØ ra nh÷ng biÖn ph¸p ­u ®·i, b¶o hé ®Çu t­. ChÝnh phñ Indonexia cßn ®­a ra c¸c quyÕt ®Þnh nh»m x¸c ®Þnh tÝnh æn ®Þnh, l©u dµi, t¹o ®iÒu kiÖn cho chñ ®Çu t­ yªn t©m trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn hîp ®ång, quy chÕ båi hoµn ®è víi kho¶n ®Çu t­ khi gÆp rñi ro, hoÆc nh÷ng c«ng tr×nh bÞ nhµ n­íc quèc h÷u ho¸ " ChÝnh phñ kh«ng quèc h÷u ho¸, kh«ng t­íc bá c¸c quyÒn së h÷u cña doanh nghiÖp cã vèn §TNN, kh«ng thÓ hiÖn c¸c biÖn ph¸p h¹n chÕ c¸c quyÒn kiÓm so¸t hoÆc quyÒn qu¶n lý cña c¸c doanh nghiÖp cã vèn §TNN trõ khi luËt quy ®Þnh r»ng lîi Ých cña quèc gia ®ßi hái ph¶i thùc hiÖn biÖn ph¸p ®ã. NÕu cã bÊt kú sù kiÖn nµo x¶y ra th× kho¶n thiÖt h¹i sÏ ®­îc ®Òn bï hîp lý víi c¸c nguyªn t¾c cu¶ luËt quèc tÕ, sù thiÕu sãt trong tho¶ thuËn, phÇn ®Òn bï sÏ ®­îc quyÕt ®Þnh bëi träng tµi". T¹i §iÒu 19 luËt §TNN cña Indonexia cßn quy ®Þnh doanh nghiÖp cã vèn §TNN ®­îc quyÒn chuyÓn vèn, lîi nhuËn b»ng ngo¹i tÖ ®Çu t­ ra n­íc ngoµi víi tû gi¸ hiÖn hµnh. LuËt §TNN (1993) cña Philipines cßn quy ®Þnh ®¶m b¶o §TNN kh«ng bÞ tr­ng thu trõ tr­êng hîp v× môc ®Ých c«ng céng hay lîi Ých quèc gia. Trong tr­êng hîp nµy, nhµ §TNN sÏ ®­îc nhËn c¸c kho¶n båi th­êng tho¶ ®¸ng b»ng ngo¹i tÖ mµ hä ®· sö dông ®Ó ®Çu t­. Ph¸p luËt Trung Quèc, Hµn Quèc ®Òu quy ®Þnh b¶o ®¶m tµi s¶n nhµ §TNN kh«ng bÞ tr­ng thu. Nh­ vËy hÇu hÕt c¸c n­íc trong khu vùc nh­: ViÖt nam, §µi Loan, Malaysia, Philipines, Hµn Quèc, Indonesia ®Òu ghi nhËn viÖc kh«ng quèc h÷u ho¸ hay kh«ng tr­ng thu doanh nghiÖp cã vèn §TNN cña nhµ ®Çu t­ khi ®Çu t­ vµo n­íc m×nh, ®ång thêi nªu râ nÕu cã sù thay ®æi cña ph¸p luËt n­íc chñ nhµ g©y thiÖt h¹i hay tr­ng thu th× c¸c nhµ §TNN sÏ nhËn sù båi th­êng tho¶ ®¸ng tuú theo ®iÒu kiÖn cña mçi n­íc mµ viÖc båi th­êng ®­îc x¸c ®Þnh kh¸c nhau, nh­ng nã chung lµ ®Òu gi¶i quyÕt c«ng b»ng tho¶ ®¸ng quyÒn lîi nhµ §TNN. Riªng §µi Loan th× viÖc quy ®Þnh b¶o hé ®Çu t­ cØ ®­îc ¸p dông cã ®iÒu kiÖn trong mét sè tr­êng hîp nhÊt ®Þnh mµ th«i. §ã lµ §TNN ®­îc ®¶m b¶o kh«ng bÞ tr­ng thu vßng 20 n¨m tõ khi b¾t ®Çu dù ¸n nÕu nh­ phÇn vèn gãp n­íc ngoµi trong dù ¸n ®ã tèi thiÓu lµ 45%. NÕu phÇn vèn gãp n­íc ngoµi Ýt h¬n 45% th× nhµ ®Çu t­ kh«ng ®­îc h­ëng sù ®¶m b¶o trªn, nh­ng trong tr­êng hîp bÞ tr­ng thu v× môc ®Ých quèc phßng th× sÏ ®­îc ®Òn bï tho¶ ®¸ng b»ng ngo¹i tÖ mµ nhµ §TNN sö dông ®Ó ®Çu t­. Qua nh÷ng quy ®Þnh vÒ b¶o hé ®Çu t­ cña c¸c n­íc ®· cho ta thÊy quy chÕ b¶o hé ®Çu t­ cña ViÖt nam ®è víi vèn vµ tµi s¶n cña nhµ §TNN ®­îc më réng vµ triÖt ®Ó h¬n so víi c¸c n­íc trong khu vùc hay nãi c¸ch kh¸c m«i tr­êng b¶o hé ®Çu t­ cña ViÖt nam hÊp dÉn h¬n. Së dÜ luËt ViÖt nam quy ®Þnh nh­ vËy v× ngoµi viÖc thu hót m¹nh nguån vèn §TNN nh­ ®· tr×nh bµy ë c¸c phÇn trªn, nã cßn xuÊt ph¸t tõ nhËn thøc r»ng c¸c doanh nghiÖp cã vèn §TNN, dï tµi s¶n phÇn lín lµ së h÷u cña ng­êi n­íc ngoµi (trõ phÇn cña bªn ViÖt nam trong liªn doanh hoÆc phÇn thuª cña nhµ n­íc ViÖt nam nh­ ®Êt ®ai....) nh­ng tÊt c¶ ®Òu lµ ph¸p nh©n ViÖt nam. Do ®ã nh÷ng c¬ së vËt chÊt nh­: nhµ x­ëng, vËt kiÕn tróc, kh¸ch s¹n, cÇu cèng, ®­êng x¸ kh«ng thÓ dì bá hoÆc di chuyÓn ra n­íc ngoµi ®­îc. MÆt kh¸c, n­íc ta chØ ¸p dông chÕ ®é cho thuª ®Êt cã thêi h¹n, hÕt thêi h¹n cho thuª trong giÊy phÐp ®Çu t­, ®Êt ®ai ph¶i ®­îc hoµn tr¶ l¹i cho n­íc chñ nhµ. Cho nªn c¸c doanh nghiÖp cã vèn §TNN dï thuéc së h÷u ng­êi n­íc ngoµi nh­ng víi sù ®iÒu tiÕt vÜ m« ®óng ®¾n cña nhµ n­íc, cuèi cïng sÏ lµ tµi s¶n cña nhµ n­íc ViÖt nam mét c¸ch hîp ph¸p trªn c¬ së tho¶ thuËn. Vµ nhµ n­íc ta cµng cã nh÷ng biÖn ph¸p b¶o hé ®Çu t­ mét c¸ch hîp lý, hÊp dÉn, t¹o ®iÒu kiÖn cho doanh nghiÖp liªn doanh tån t¹i th× cµng cã c¬ héi tiÕp qu¶n c¬ së vËt chÊt ph¸t triÓn do c¸c nhµ §TNN ®Ó l¹i. ViÖc b¶o hé quyÒn së h÷u c«ng nghÖ khi nhµ §TNN chuyÓn giao vµo ViÖt nam còng ®­îc nhµ n­íc ta quan t©m v× nã cã ý nghÜa lín ®Õn sù thµnh b¹i trong ho¹t ®éng ®Çu t­ cña hä. §iÒu 21 luËt §TNN 96 còng ®· quy ®Þnh: nhµ n­íc CHXHCN ViÖt nam b¶o hé quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp, b¶o ®¶m lîi Ých hîp ph¸p cña nhµ §TNN trong ho¹t ®éng chuyÓn giao c«ng nghÖ ë ViÖt nam ". VÊn ®Ò lµ thêi h¹n b¶o hé hîp ®ång chuyÓn giao c«ng nghÖ vµo ViÖt nam nh­ thÕ nµo. §Ó phï hîp víi lý luËn vµ thùc tÕ ho¹t ®éng ®Çu t­ ë chç c«ng nghÖ ®­îc chuyÓn giao vµ g¾n liÒn víi ho¹t ®éng cña dù ¸n ®Çu t­, cã khi nã l¹i tån t¹i d­íi d¹ng vèn gãp vµ nh­ vËy nã ®­¬ng nhiªn theo suèt sè phËn cña dù ¸n. Cho nªn t¹i kho¶n 2 ®iÒu 810 Bé luËt d©n sù cã quy ®Þnh: " Thêi h¹n chuyÓn giao c«ng nghÖ theo dù ¸n §TNN vµo ViÖt nam ®­îc tÝnh theo thêi h¹n ®Çu t­". §©y lµ mét quy ®Þnh mang tÝnh khoa häc, ®­îc c¸c nhµ §TNN ®¸nh gi¸ cao so víi c¸c n­íc trong cïng khu vùc. Ch¼ng h¹n nh­ Malaysia thêi h¹n b¶o hé ®èi víi b¶n quyÒn lµ 15 n¨m, cßn Hµn Quèc lµ 20 n¨m. Nh­ vËy, b¶o hé ®Çu t­ cña nhµ n­íc ta lµ kh¸ ®Çy ®ñ vµ th«ng tho¸ng. Tãm l¹i, ®Ó t¹o c¬ së ph¸p lý æn ®Þnh, t¹o m«i tr­êng ®Çu t­ tèt, t¹o sù tin t­ëng vµ an t©m cho c¸c nhµ §TNN vÒ vèn, tµi s¶n hîp ph¸p kh¸c mµ hä mang vµo ViÖt nam ®Ó ®Çu t­ nhµ n­íc ta b»ng nh÷ng quy ®Þnh cã gi¸ trÞ ph¸p lý ®· quy ®Þnh viÖc b¶o hé vèn, tµi s¶n hîp ph¸p cña hä mét c¸ch râ rµng, cô thÓ. Tuy nhiªn thùc tÕ ®· chøng minh. Muèn thu hót réng r·i nguån vèn §TNN, ngoµi viÖc quy ®Þnh trong lu©t, chóng ta cßn ph¶i ¸p dông c¸c biÖn ph¸p ®ång bé kh¸c ®Ó c¸c nhµ ®Çu t­ cã thÓ yªn t©m tin t­ëng h¬n. Muèn ®¹t ®­îc yªu cÇu nµy, chóng ta ph¶i x©y dùng chÝnh s¸ch "B¶o ®¶m vèn ®i ®«i víi viÖc b¶o ®¶m kinh doanh", chÝnh s¸ch b¶o ®¶m, "rñi ro phi th­¬ng m¹i" ®i ®«i víi viÖc " B¶o hiÓm", t¸i b¶o hiÓm vèn §TNN do nhµ n­íc thùc hiÖn. Vµ nhÊt lµ ®ái hái n­íc chñ nhµ ph¶i thùc hiÖn tèt, tõ ®ã míi thóc ®Èy mét c¸ch cã hiÖu qu¶ ho¹t ®éng §TNN. 2. BiÖn ph¸p b¶o ®¶m cho nhµ §TNN chuyÓn vèn, lîi nhuËn vµ c¸c kho¶n vay ra n­íc ngoµi dÔ dµng, thuËn lîi. §Çu t­ n­íc ngoµi lµ viÖc chuyÓn vèn, kü thuËt tõ n­íc nµy sang n­íc kh¸c cña c¸c chÝnh phñ vµ c¸c c¸ nh©n nh»m thu ®­îc lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh . Cã thÓ nãi, môc ®Ých cao nhÊt cña c¸c nhµ ®Çu t­ lµ viÖc thu lîi nhuËn - cµng nhiÒu cµng tèt - v× vËy, ngoµi viÖc ®ßi hái ®ång vèn cña m×nh ®­îc b¶o ®¶m, hä cßn quan t©m ®Õn viÖc lµm sao cho lîi nhuËn cña hä ngµy cµng nhiÒu. Muèn vËy hä ph¶i ®­îc tù do víi sè lîi nhuËn ®ã, ph¶i ®­îc tù do chuyÓn vµ chuyÓn kÞp thêi vÒ n­íc nh÷ng g× hä ®¹t ®­îc còng nh­ nh÷ng g× thuéc së h÷u cña hä kh× cÇn thiÕt. Cã nh­ vËy th× viÖc ®Çu t­ cña hä míi ®Ých thùc cã ý nghÜa . §Ó tá râ thiÖn chÝ cña m×nh vµ còng lµ c¬ së ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng ®Çu t­ cã hiÖu qu¶, nhµ n­íc ViÖt nam ®· t¹o mäi ®iÒu kiÖn ­u ®·i cho c¸c nhµ ®Çu t­, trong ®ã cã viÖc tù do chuyÓn lîi nhuËn, vèn vµ c¸c kho¶n vay ra n­íc ngoµi. V× vËy mµ t¹i ®iÒu 22 luËt §TNN quy ®Þnh: " C¸c nhµ §TNN ®Çu t­ vµo ViÖt nam vµ ®­îc chuyÓn ra n­íc ngoµi: * Lîi nhuËn thu ®­îc tõ ho¹t ®éng kinh doanh * Nh÷ng kho¶n tiÒn tr¶ cho viÖc cung cÊp kü thuËt, dÞch vô * TiÒn gèc vµ l·i cña c¸c kho¶n vay n­íc ngoµi trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng * Vèn ®Çu t­ * C¸c kho¶n tiÒn vµ tµi s¶n kh¸c thuéc quyÒn së h÷u hîp ph¸p cña m×nh. §©y lµ quy ®Þnh thùc sù lµm cho c¸c nhµ §TNN cµng an t©m h¬n khi bá vèn ®Çu t­ vµo ViÖt nam, v× bÊt cø quèc gia nhËn ®Çu t­ nµo còng ®Òu quan t©m nã phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ. Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña mét dù ¸n ®Çu t­, kh«ng nh÷ng lµ cã sù trî gióp cña c¶ hai bªn mµ c¸c bªn cßn lùa chän c¸c ®èi t¸c kh¸c nh»m cung cÊp kü thuËt, dÞch vô, v× mçi tËp ®oµn ®Çu t­ cã thÕ m¹nh riªng cña m×nh. §©y lµ viÖc lµm hoµn toµn hîp lý mang tÝnh kü thuËt trong ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi. Trong khi ®ã, tr×nh ®é khoa häc, c«ng nghÖ cña ta hiÖn nay kh«ng thÓ ®¸p øng ®­îc yªu cÇu ®ã. V× vËy viÖc mêi c¸c tËp ®oµn kh¸c cung cÊp kü thuËt, dÞch vô lµ mét yÕu tè cÇn thiÕt, kh¸ch quan, cÇn ®­îc ph¸p luËt cho phÐp. Vµ nh­ vËy viÖc chuyÓn tiÒn tr¶ cho c¸c tËp ®oµn nµy lµ ®iÒu tÊt yÕu. HoÆc nh­ nh÷ng dù ¸n ®Çu t­ cã tÝnh quy m« nhá, ch¼ng h¹n nh­ c¸c dù ¸n thuéc lÜnh vùc: khu c«ng nghiÖp, x©y dùng c¬ së h¹ tÇng, s¶n xuÊt xi m¨ng, s¾t thÐp... sÏ cÇn mét l­îng vèn ®Çu t­ rÊt lín vµ c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi khi ®Çu t­ vµo lÜnh vùc nµy kh«ng ph¶i ai còng cã ®ñ thùc lùc vÒ tµi chÝnh, mµ ®«i khi häc còng ®i vay vèn cña bÊt kú tæ chøc, c¸ nh©n n­íc ngoµi kh¸c. Cho nªn ph¸p luËt quy ®Þnh cho hä chuyÓn tiÒn gèc vµ tiÒn l·i cña c¸c kho¶n vay n­íc ngoµi trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng ®Çu t­ lµ ®iÒu hîp lý. Ngoµi ra §iÒu 23 LuËt §TNN cßn quy ®Þnh cho phÐp ng­êi n­íc ngoµi lµm viÖc t¹i ViÖt nam trong c¸c doanh nghiÖp cã vèn §TNN hoÆc lµm cho c¸c bªn tham gia hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh sau khi nép thuÕ thu nhËp theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt sÏ ®­îc chuyÓn phÇn thu nhËp hîp ph¸p cña m×nh ra n­íc ngoµi. §iÒu nµy thÓ hiÖn chÝnh s¸ch cëi më cña nhµ n­íc ta trong viÖc t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho nhµ §TNN ph¸t huy hiÖu qu¶ ®ång vèn. Ph¸p luËt ViÖt nam còng cho phÐp hä ®­îc chuyÓn thu nhËp hîp ph¸p b»ng søc lao ®éngcña m×nh vÒ n­íc, ®iÒu nµy lµ hoµn toµn hîp lý. Trung Quèc, Ên §é, Malaysia, Pakistan, Hµn Quèc, §µi Loan, Th¸i Lan.... ®Òu cho phÐp chuyÓn vèn ®Çu t­ vÒ n­íc sau khi dù ¸n ngõng ho¹t ®éng vµ c¸c nhµ ®Çu t­ ®· thanh to¸n song c¸c nghÜa vô vÒ nî, thuÕ... cho thÊy víi nh÷ng quy ®Þnh trªn, ViÖt nam ®· hoµ nhËp ®­îc víi m«i tr­êng chung cña c¸c n­íc trong khu vùc vÒ lÜnh vùc b¶o hé §TNN. Ên §é quy ®Þnh nÕu nhµ §TNN muèn chuyÓn vèn §TNN vÒ n­íc b»ng c¸ch b¸n cæ phÇn cho mét nhµ §TNN kh¸c th× kh«ng cã sù ®ång ý cña chÝnh phñ, nÕu nh­ b¸n cho ng­êi Ên §é th× ph¶i xin phÐp Ng©n hµng dù tr÷ Ên §é. Cßn Trung Quèc vµ ViÖt nam th× quy ®Þnh khi doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi chÊm døt ho¹t ®éng qu¸ tr×nh thanh lý doanh nghiÖp sÏ diÔn ra trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh víi sù kiÓm so¸t chÆt chÏ cña c¬ quan tµi chÝnh nh­:côc thuÕ, ng©n hµng.... §èi víi viÖc tr¶ c¸c kho¶n thuÕ vay n­íc ngoµi, c¶ 10 n­íc trªn ®Òu cho phÐp chuyÓn c¸c kho¶n vay nµy bao gåm c¶ gèc vµ l·i ra n­íc ngoµi sau khÝ cã sù x¸c nhËn vÒ c¸c kho¶n vay cña ng©n hµng nhµ n­íc. Riªng Pakistan ®¸nh thuÕ khÊu trõ ®èi víi tiÒn tr¶ l·i cña kho¶n vay n­íc ngoµi, cßn ë ViÖt nam th× c¸c kho¶n sÏ vay n­íc ngoµi vµ l·i suÊt vay ph¶i ®­îc nªu râ trong luËn chøng kinh tÕ, kü thuËt cña c¸c nhµ §TNN. ViÖt nam còng quy ®Þnh cho phÐp nhµ ®Çu t­ chuyÓn lîi nhuËn ra n­íc ngoµi sau khi trõ c¸c kho¶n thuÕ ( thuÕ chuyÓn lîi nhuËn ra n­íc ngoµi) gièng nh­ Pakistan, Philipire, Ên §é, Indonexia, Hµn Quèc, §µi Loan, Th¸i Lan th× cho phÐp tù do chuyÓn lîi nhuËn thu ®­îc tõ ®Çu t­. Trung Quèc, Malaysia còng quy ®Þnh t­¬ng tù c¸c n­íc trong khu vùc nh­ng thñ tôc chuyÓn cã kh¸c: ®¸nh thuÕ khÊu trõ ®èi víi viÖc nhuËn chuyÓn ra n­íc ngoµi. §èi víi lÜnh vùc chuyÓn c¸c kho¶n thu nhËp ra n­íc ngoµi th× Hµn Quèc, Th¸i Lan, Phlipine, ViÖt Nam quy ®Þnh kh¸ gièng nhau: cho phÐp c¸c nhµ §TNN tù do chuyÓn ra n­íc ngoµi c¸c kho¶n tiÒn vµ tµi s¶n thuéc së h÷u ph¸p lý cu¶ hä. §µi Loan th× l¹i khèng chÕ l­îng tiÒn göi ra n­íc ngoµi, n­íc nµy quy ®Þnh giíi h¹n ë møc 10 triÖu USD/n¨m, nÕu l­îng tiÒn mçi lÇn chuyÓn v­ît qu¸ 0,1 triÖu USD/ n¨m th× ph¶i nép ®¬n xin chuyÓn tiÒn cho ng©n hµng tr­íc 10 ngµy. ë Pakistan th× kh«ng ®­îc chuyÓn vÒ n­íc qu¸ 5% thu nhËp sau khi ®¸nh thuÕ, chuyÓn c¸c kho¶n phÝ kü thuËt, tiÒn b¶n quyÒn... ra n­íc ngoµi ®Òu ph¶i chÞu thuÕ khÊu trõ. Indonªxia quy ®Þnh c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­îc ph¸p chuyÓn c¸c kho¶n l­îng, tiÒn khÊu hao, tiÒn l·i do b¸n cæ phÇn cho c«ng nh©n hoÆc c¸c C«ng ty cña Indonexia, tiÒn ®­îc ®Òn bï nÕu bÞ quèc h÷u ho¸. Ên §é, ng­êi n­íc ngoµi ®­îc chuyÓn c¸c kho¶n l­¬ng, tiÒn b¶n quyÒn, phÝ dÞch vô, kü thuËt nÕu c¸c kho¶n thu nhËp nµy dùa trªn hîp ®ång ®· ®­îc chÝnh phñ hay ng©n hµng dù tr÷ Ên §é chuÈn y. Riªng Trung Quèc th× cho phÐp ng­êi n­íc ngoµi lµm viÖc t¹i c¸c doanh nghiÖp cã vèn §TNN ®­îc phÐp chuyÓn l­¬ng vµ c¸c kho¶n thu nhËp hîp ph¸p ra n­íc ngoµi víi sè l­îng kh«ng giíi h¹n, miÔn lµ ®· nép song thuÕ khÊu trõ. Ngoµi c¸c quy ®Þnh trong luËt §TNN t¹i ViÖt nam vÒ c¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m vèn chuyÓn lîi nhuËn, nhµ n­íc ta cßn ký c¸c kho¶n tho¶ ­íc quèc tÕ vÒ b¶o hé vèn §TNN víi c¸c n­íc: Mü, óc, BØ, Trung Quèc, PhÇn Lan, §øc, Hungari, Indonexia, ý, Malaysia, Hµ Lan, Ba Lan, Hµn Quèc, Philipine, Thuþ Sü, §µi Loan, Th¸i Lan... Qua c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt ViÖt nam vÒ viÖc chuyÓn vèn, c¸c kho¶n vay, c¸c kho¶n thu nhËp kh¸c cña c¸c nhµ §TNN, ng­êi n­íc ngoµi lµm viÖc t¹i c¸c doanh nghiÖp cã vèn §TNN ®· cho thÊy r»ng ph¸p luËt ViÖt nam rÊt mÒm dÎo, cë më h¬n so víi c¸c n­íc kh¸c vÒ thñ tôc chuyÓn tiÒn, sè l­îng tiÒn ®­îc cho phÐp, bëi v× cã nh÷ng n­íc l¹i quy ®Þnh rÊt chÆt chÏ vÒ thñ tôc nh­ Ên §é hoÆc cã n­íc quy ®Þnh khèng chÕ l­îng tiÒn göi ra n­íc ngoµi nh­ §µi Loan ®iÒu nµy thÓ hiÖn ®­îc chÝnh s¸ch b¶o hé ®Çu t­ cho c¸c doanh nghiÖp cã vèn §TNN, ng­êi n­íc ngoµi lµm viÖc cho c¸c doanh nghiÖp cã vèn §TNN, ng­êi n­íc ngoµi lµm viÖc cho c¸c bªn tham gia hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh trong c¸c lÜnh vùc nªu trªn. 3. BiÖn ph¸p ®¶m b¶o chèng c¹nh tranh a. Chèng c¹nh tranh cña hµng nhËp khÈu Tuy lµ hiÖn nay ch­a cã quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ vÊn ®Ò nµy nh­ng trªn thùc tÕ nhµ n­íc ViÖt nam ®· thùc hiÖn viÖc chèng c¹nh tranh kh«ng b×nh ®¼ng cña hµng nhËp khÈu ®Ó b¶o vÖ c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi khi mµ hä ®· s¶n xuÊt mÆt hµng ®¸p øng ®ñ nhu cÇu trong n­íc. §iÓn h×nh lµ viÖc chèng nhËp khÈu bia, bét giÆt, c¸c lo¹i thÐp x©y dùng mµ c¸c doanh nghiÖp ®· s¶n xuÊt ®­îc hay viÖc ®¸nh thuÕ cao ®è víi nhËp khÈu « t«. Nh÷ng biÖn ph¸p nµy v« cïng thiÕt thùc vµ ®· ®em l¹i hiÖu qu¶ tèt, nh»m t¸c ®éng trùc tiÕp tíi n¨ng lùc s¶n xuÊt, kinh doanh cña c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi, bëi v× víi t×nh h×nh hiÖn nay, n¹n chèn thuÕ trµn lan kh¾p n¬i sÏ lµm ph¸ gi¸ vµ g©y khã kh¨n cho viÖc tiªu thô s¶n phÈm cña c¸c nhµ doanh nghiÖp cã vèn §TNN. ë Inidonexia, Phipinre, Trung Quèc, §µi Loan vµ mét sè n­íc kh¸c còng quy ®Þnh cÊm nhËp khÈu c¸c mÆt hµng mµ trong n­íc ®· ®¸p øng, hoÆc sÏ ®¸nh thuÕ thËt cao ®èi víi nh÷ng mÆt hµng kh«ng khuyÕn khÝch nhËp nµy, nh»m b¶o hé s¶n xuÊt cho c¸c doanh nghiÖp cã vèn §TNN lÉn c¸c doanh nghiÖp trong n­íc. b. B¶o ®¶m chèng c¹nh tranh th«ng qua viÖc h¹n chÕ tham gia kinh doanh, h¹n chÕ cÊp giÊy phÐp ®Çu t­ trong mét sè ngµnh nghÒ. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, vÊn ®Ò c¹nh tranh sÏ x¶y ra v« cïng gay g¾t vµ kh«ng thÓ tr¸nh khái. §Ó ®¶m b¶o quyÒn lîi c¸c nhµ ®Çu t­ nhÊt lµ trong lÜnh vùc ngµnh nghÒ ®ßi hái vèn lín nh­ s¶n xuÊt « t«, vi m¹ch ®iÖn tö, luyÖn kim.... ChÝnh phñ ViÖt nam ®· ¸p dông mét sè biÖn ph¸p nh­: h¹n chÕ viÖc tham gia kinh doanh trong c¸c ngµnh « t«, s÷a, bia, n­íc uèng. Th«ng qua viÖc cÊp giÊy phÐp ®Çu t­, kh«ng cho h­ëng c¸c ­u ®·, khuyÕn khÝch, ®ång thêi ®­a ra c¸c ®iÒu kiÖn kh¾t khe h¬n ®èi víi c¸c dù ¸n thuéc lÜnh vùc nµy. So víi c¸c n­íc kh«ng cã quy ®inh nµy nh­: Indonexia, Hµn Quèc, Paskitan th× c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt nam ®· ®­îc cÊp giÊy phÐp trong lÜnh vùc nµy tõ tr­íc rÊt hoan nghªnh. Cã thÓ nã mÆc dï lÜnh vùc nµy ch­a ®­îc quan t©m ®óng møc, còng nh­ hÖ thèng ph¸p luËt vÒ ®Çu t­ cña nhµ n­íc ta ch­a ®ång bé, nhÊt qu¸n, triÖt ®Ó nh­ng so víi c¸c n­íc trong khu vùc th× c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt ViÖt nam vÉn cã ®é cë më h¬n, mang tÝnh khuyÕn khÝch, c¸c t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn kÕt qu¶ thu hót vèn §TNN t¹i ViÖt nam. 4. VÊn ®Ò gi¶i quyÕt tranh chÊp. Trong hîp t¸c ®Çu t­, viÖc b¶o ®¶m quyÒn lîi cho c¸c bªn tham gia quan hÖ §TNN khi cã tranh chÊp xÈy ra lµ ®iÒu quan träng kh«ng thÓ thiÕu, nh»m duy tr× vµ æn ®Þnh c¸c quan hÖ §TNN, gi¶i quyÕt c«ng b»ng vµ tho¶ ®¸ng c¸c bÊt ®ång, m©u thuÉn cña c¸c bªn trong hîp t¸c kinh tÕ. Qu¸ tr×nh qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh viÖc ph©n chia lîi Ých hoÆc kÕt qu¶ kinh doanh th­êng dÉn ®Õn c¸c bÊt ®éng, m©u thuÉn lµ ®iÒu tÊt yÕu, khã tr¸nh khái. Ph¸p luËt ®Ò ra c¸c biÖn ph¸p gi¶i quyÕt tranh chÊp kh«ng ph¶i lµ khuyÕn khÝch c¸c b©n chanh chÊp víi nhau mµ lµ ph¸p luËt dù liÖu tr­íc nh÷ng kh¶ n¨ng, tr­êng hîp cã thÓ x¶y ra, nªn cã c¸c quy ®Þnh ®iÒu chØnh kÞp thêi mét khi chóng n¶y sinh trong thùc tÕ. VÊn ®Ò nµy, §iÒu 24 LuËt §TNN 1996 quy ®inh: " C¸c chanh chÊp gi÷a c¸c bªn tham gia hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh hoÆc gi÷a c¸c bªn liªn doanh còng nh­ c¸c chanh chÊp gi÷a c¸c doanh nghiÖp cã vèn §TNN, c¸c bªn tham gia hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh víi c¸c doanh nghiÖp ViÖt nam tr­íc hÕt ph¶i ®­îc gi¶i quyÕt th«ng qua th­¬ng l­îng, hoµ gi¶i". Nh­ vËy theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ViÖt nam ®èi víi nh÷ng chanh chÊp nªu trªn th× b­íc ®Çu tiªn cã tÝnh b¾t buéc lµ ph¶i th«ng qua th­¬ng l­îng, hoµ gi¶i. Nh­ chóng ta ®· cam kÕt, hîp t¸c ®Çu t­ víi n­íc ngoµi lµ mét hµnh ®éng tù nguyÖn dùa trªn sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn vÒ nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho viÖc thµnh lËp mét liªn doanh. Bëi vËy khi x¶y ra chanh chÊp ph¸p luËt ViÖt nam vÉn t«n träng tÝnh tù nguyÖn cña hä vµ yªu cÇu hä tiÕp tôc th­¬ng l­îng, hoµ gi¶i víi nhau. Th«ng th­êng nguyªn nh©n s©u xa cña viÖc tranh chÊp lµ do c¸c bªn ch­a tho¶ thuËn ®­îc vÒ mét vÊn ®Ò nµo ®ã. B»ng th­¬ng l­îng, hoµ gi¶i hä sÏ cã dÞp ngåi l¹i ®Ó tho¶ thuËn c¸c ®iÒu kiÖn hîp t¸c víi nhau vµ nh­ vËy c¸c bªn dÔ dµng thùc hiÖn c¸c gi¶i ph¸p mµ m×nh ®­a ra. Th­¬ng l­îng, hoµ gi¶i sÏ gióp c¸c bªn tr¸nh ®­îc nh÷ng thñ tôc phiÒn hµ, g©y r¾c rèi, ®ì tèn kÐm, gi÷ ®­îc tÝnh hîp ph¸p th©n thiÖn, th«ng c¶m vµ t«n träng nhau. Qua biÖn ph¸p nµy c¸c bªn sÏ hiÓu nhau vµ tõ ®ã ®¹t hiÖu qu¶ tèt h¬n. §iÒu nµy phï hîp víi nh÷ng quy ®Þnh chung cña quèc tÕ nh»m cñng cè mèi quan hÖ gi÷a c¸c nhµ ®Çu t­ víi nhau còng nh­ víi chÝnh phñ n­íc chñ nhµ, t¹o m«i tr­êng ®Çu t­ tèt. Nh­ng nÕu nh­ tr­êng hîp th­¬ng l­îng, hoµ gi¶i kh«ng thµnh th× ®iÒu 24 LuËt §TNN 1996 quy ®Þnh, c¸c bªn chanh chÊp sÏ ®­a vô tranh chÊp ra gi¶i quyÕt t¹i tæ chøc träng tµi hoÆc toµ ¸n ViÖt nam theo ph¸p luËt ViÖt nam. Cô thÓ ho¸ vÊn ®Ò nµy, kho¶n 2 §iÒu 102 nghÞ ®Þnh 12/CP còng quy ®Þnh:" Trong tr­êng hîp hoµ gi¶i kh«ng thµnh, c¸c bªn chanh chÊp cã thÓ tho¶ thuËn mét trong c¸c ph­¬ng thøc gi¶i quyÕt sau ®©y. - Toµ ¸n ViÖt nam - Träng tµi ViÖt nam hoÆc träng tµi n­íc ngoµi, träng tµi quèc tÕ - Träng tµi do c¸c bªn tho¶ thuËn thµnh lËp" Nh­ vËy c¸c tæ chøc träng tµi, toµ ¸n lµ c¬ quan gi¶i quyÕt chanh chÊp vµ xÐt xö cña n­íc ViÖt nam vµ ®­¬ng nhiªn khi gi¶i quyÕt chanh chÊp, c¸c tæ chøc nµy ph¶i dùa trªn ph¸p luËt ViÖt nam. Tr­íc ®©y, c¸c tranh chÊp ph¸t sinh tõ quan hÖ kinh tÕ do hÖ thèng träng tµi kinh tÕ ViÖt nam gi¶i quyÕt, tõ ngµy 1/7/1994, c¸c tranh chÊp nµy do toµ ¸n kinh tÕ thuéc toµ ¸n nh©n d©n gi¶i quyÕt, toµ ¸n kinh tÕ ®­îc thµnh lËp theo luËt söa ®æi, bæ sung mét sè ®iÒu luËt cña tæ chøc tßa ¸n nh©n d©n ®­îc quèc héi kho¸ IX kú häp IV th«ng qua ngµy 28/12/1993. VÒ thñ tôc tè tông t¹i c¸c tæ chøc chanh chÊp nãi trªn t¹i ViÖt nam sÏ ¸p dông theo luËt tè tông ViÖt nam cô thÓ lµ: - Toµ ¸n kinh tÕ ¸p dông ph¸p luËt thñ tôc gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ ban hµnh ngµy16/3/1994. - Trung t©m träng tµi quèc tÕ ¸p dông thñ tôc tè tông quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ tæ chøc trung t©m träng tµi quèc tÕ ViÖt nam ban hµnh kÌm theo víi quyÕt ®Þnh sè 204/TT ngµy 28/4/1993 cña thñ t­íng ChÝnh phñ. - Trung t©m träng tµi kinh tÕ ViÖt nam ¸p dông thñ tôc tè tông quy ®Þnh t¹i nghÞ ®Þnh sè 116/CP cña ChÝnh phñ ngµy 05/9/1994 vÒ tæ chøc c¸c ho¹t ®éng cña träng tµi kinh tÕ. Nhµ n­íc ta còng kh«ng b¾t buéc tÊt c¶ c¸c vô tranh chÊp ph¶i ®­a ra träng tµi, toµ ¸n ViÖt nam xÐt xö theo luËt ViÖt nam, mµ cho phÐp c¸c bªn tham gia liªn doanh hoÆc hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh khi cã tranh chÊp hä cã thÓ lùa chän mét tæ chøc träng tµi ®Ó gi¶i quyÕt theo nh­ hîp ®ång c¸c bªn tho¶ thuËn tr­íc. Cßn nÕu nh­ trong hîp ®ång, hai bªn kh«ng tho¶ thuËn tr­íc h×nh thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp th× viÖc gi¶i quyÕt chanh chÊp nµy sÏ thuéc vÒ luËt ph¸p ViÖt nam.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc68011.DOC
Tài liệu liên quan