Luận văn Biên soạn hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong dạy học về phương pháp tọa độ trong không gian - Lớp 12 THPT

MỞ ĐẦU Theo chủ trương đổi mới giáo dục thì cần đổi mới cả về chương trình, nội dung, sách giáo khoa, phương pháp dạy học đồng thời đổi mới cả về kiểm tra, đánh giá. Trong đó phương hướng đổi mới kiểm tra đánh giá đó là kết hợp phương thức kiểm tra truyền thống tự luận với kiểm tra đánh giá bằng trắc nghiệm. Kiểm tra đánh giá bằng trắc nghiệm có nhiều ưu đ iểm, tuy có một số sách tham khảo trên thị trường nhưng trong quá trình dạy học thì cần phải phù hợp với đối tượng thực tế mà mình đang dạy học nên phải có sự biên soạn theo cách nghĩ riêng của mỗ i người và cũng để triển khai từng bước cho toàn bộ nội dung chương trình môn Toán toàn bậc trung học phổ thông. Sự nghiên cứu cũng nhằm rút ra những kinh nghiệm về biên soạn câu hỏi trắc nghiệm trong quá trình dạy học. 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.1 Mục đích nghiên cứu Biên soạn được một hệ thống câu hỏi trắc ngh iệm về “Phương pháp tọa độ trong không gian” nhằm hỗ trợ trong quá trình dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh. 2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu lí luận về kiểm tra đánh giá bằng câu hỏ i trắc nghiệm, nghiên cứu chương trình nội dung phương pháp tọa độ trong không gian. - Định hướng cách thức biên soạn câu hỏi trắc nghiệm. - Biên soạn được một hệ thống câu hỏi trắc nghiệm về phương pháp tọa độ trong không gian. - Chọn một phần mềm kiểm tra trắc nghiệm để sử dụng cho hệ thống câu hỏi đã biên soạn. - Thử nghiệm sư phạm để kiểm tra tính khả thi và hiệu quả của đề tài. 3. Giả thuyết khoa học Có thể biên soạn được một hệ thống câu hỏi trắc nghiệm về “Phương pháp tọa độ trong không gian” bám sát lí luận về TNKQ và nếu vận dụng tốt hệ thống đó một cách thích hợp thì góp phần đổi mới phương pháp dạy và học một cách có hiệu quả. Để kiểm nghiệm cho sự đúng đắn của giả thuyết khoa học trên thì đề tài cần trả lời được các câu hỏi khoa học sau đây: - Có thể Xây dựng được hệ thống câu hỏ i trắc nghiệm về phương pháp tọa độ trong không gian bám sát lí luận về kiểm tra đánh giá được hay không? - Hệ thống câu hỏi có bảo đảm tính khoa học và phù hợp với lí luận haykhông? 4. Phương pháp nghiên cứu - Nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu lí luận về kiểm tra đánh giá bằng câu hỏi trắc nghiệm khách quan, thông qua các kết quả nghiên cứu đã công bố liên quan đến đề tài. Nghiên cứu chương trình nộ i dung sách giáo khoa, sách bài tập, sách giáo viên, tài liệu tham khảo về phương pháp tọa độ trong không gian. - Thử nghiệm sư phạm: Sử dụng một phần hệ thống câu hỏi đã biên soạn được trong dạy học một số tiết, trong kiểm tra một chương thuộc nội dung phương pháp tọa độ trong không gian tại một lớp thực nghiệm (có một lớp đối chứng) ở trường trung học phổ thông. Đánh giá thực nghiệm thông qua phiếu đánh giá của giáo viên, kết quả quan sát trên lớp thực nghiệm và qua bài kiểm tra. 5. Cấu trúc của luận văn Ngoài phần mở đầu và kết luận thì luận văn được trình bày trong 3 chương: - Chương I: Cơ sở lí luận - Chương II: Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm về “Phương pháp tọa độ trong không gian” - Chương III: Thử nghiệm sư phạm MỤC LỤC Mục lục 1 Danh mục các chữ viết tắt 2 MỞ ĐẦU 3 Chương I – CƠ SỞ LÍ LUẬN 1.1 Quan niệm về kiểm tra đánh giá 6 1.2 Kiểm tra đánh giá bằng câu hỏi trắc nghiệm khách quan 7 Chương II – HỆ THỐNG CÂU HỎI TRẮC NHIỆM KHÁCH QUAN VỀ PHưƠNG PHÁP TỌA ĐỘ TRONG KHÔNG GIAN 2.1 Câu hỏi trắc nghiệm dùng trong dạy học bài “Hệ tọa độ trong không gian” 43 2.2 Câu hỏi trắc nghiệm dùng trong dạy học bài “Phương trình mặt phẳng” 54 2.3 Câu hỏi trắc nghiệm dùng trong dạy học bài “Phương trình đường thẳng” 71 Chương III – THỬ NGHIỆM Sư PHẠM 3.1 Mục đích của thử nghiệm sư phạm 88 3.2 Nội dung, tổ chức thử nghiệm 88 3.3 Kết quả thử nghiệm sư phạm 90 KẾT LUẬN 101 TÀI LIỆU THAM KHẢO 102 CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

pdf107 trang | Chia sẻ: maiphuongtl | Lượt xem: 1794 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Luận văn Biên soạn hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong dạy học về phương pháp tọa độ trong không gian - Lớp 12 THPT, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
ba phƣơng án tƣơng ứng và chọn đƣợc phƣơng án D là phƣơng án đúng. Câu 15: (Vận dụng viết phƣơng trình mặt phẳng) Phƣơng trình mặt phẳng đi qua điểm M(1 ; 2 ; 3) và có vtpt n  = (2 ; – 1 ; 3) là phƣơng trình nào trong các phƣơng trình sau đây? (A) x + 2y + 3z – 9 = 0 (B) 2x – y + 3z – 9 = 0 (C) 2x – y + 3z – 13 = 0 (D) 2x – y – 3z – 9 = 0 Đáp án: B Phân tích: Phƣơng án A có đƣợc là do học sinh hay nhầm tọa độ điểm đi qua và tọa độ của vtpt. Phƣơng án C là do tính toán sai. Kiểm tra hệ số của x, y, z trong 4 phƣơng án loại đƣợc phƣơng án A và phƣơng án D. Để chọn đƣợc phƣơng án đúng trong hai phƣơng án còn lại ta Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 64 phải thay tọa độ điểm M vào một trong hai phƣơng trình ở phƣơng án B hoặc phƣơng án C để kết luận. Câu 16: (Vận dụng phƣơng trình mặt phẳng theo đoạn chắn) Cho điểm I(1 ; – 2 ; 4). Gọi M, N, P lần lƣợt là hình chiếu của điểm I trên các trục Ox, Oy, Oz. Phƣơng trình mặt phẳng (MNP) là phƣơng trình nào trong các phƣơng trình sau: (A) 1 2 4 y z x (C) 0 2 4 y z x (B) 1 2 4 y z x (D) 1 0 2 4 y z x Đáp án: A Phân tích: Phƣơng trình mặt phẳng (MNP) là phƣơng trình theo đoạn chắn. Hai phƣơng án C và phƣơng án D có đƣợc là do có những học sinh nhầm lẫn vế phải của phƣơng trình là 0. Còn phƣơng án B có đƣợc là do học sinh có thể nhầm dấu dù về mặt hình thức nó có dạng nhƣ phƣơng trình mặt phẳng theo đoạn chắn mà học sinh đƣợc học: 1 x y z a b c . Câu 17: (Vận dụng phƣơng trình mặt phẳng theo đoạn chắn) Phƣơng trình nào dƣới đây là phƣơng trình mặt phẳng chắn ba trục tọa độ ba đoạn bằng nhau? (A) x + y + z – 3 = 0 (B) x + y – 3z – 2 = 0 (C) x – 3y + z – 1 = 0 (D) 3x + y + z = 0 Đáp án: A Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 65 Phân tích: Câu hỏi này nhằm rèn luyện tính linh hoạt, sáng tạo trong cách giải quyết vấn đề cho học sinh. Nếu các em đi tìm giao điểm của mặt phẳng với ba trục tọa độ để tính đƣợc ba đoạn và so sánh độ dài các đoạn đó với nhau sẽ rất mất thời gian, hoặc nếu các em biến đổi để đƣa về phƣơng trình mặt phẳng theo đoạn chắn: 1 x y z a b c , rồi xét |a| = |b| = |c| thì cũng mất thời gian. Nếu học sinh thông hiểu thì chỉ cần nhận xét đƣợc yêu cầu của đề bài tƣơng đƣơng với hệ số của ba ẩn x, y, z bằng nhau về giá trị tuyệt đối, hệ số tự do khác không thì mặt phẳng đó sẽ chắn ba trục tọa độ ba đoạn bằng nhau và việc tìm ra đáp án sẽ nhanh hơn rất nhiều. Mặt phẳng 3x + y + z = 0 đi qua gốc tọa độ nên phƣơng án D bị loại. Câu 18: (Vận dụng phƣơng trình mặt phẳng theo đoạn chắn) Mặt phẳng cắt chiều dƣơng của ba trục tọa độ Ox, Oy, Oz lần lƣợt tại A, B, C thỏa mãn: OA = 2OB = 4OC, có vectơ pháp tuyến là: (A) n  = (1 ; 2 ; 4) (B) n  = (1 ; 1 2 ; 1 4 ) (C) n  = (4 ; 2 ; 1) (D) n  = (2 ; 1 ; 4) Đáp án: A Phân tích: Câu hỏi này nhằm rèn luyện tính linh hoạt, sáng tạo trong lựa chọn phƣơng án trả lời cho học sinh. Mặt phẳng (P) cắt chiều dƣơng của trục Ox tại điểm A(a ; 0 ; 0), cắt chiều dƣơng của trục Oy tại điểm B(0 ; b; 0), cắt chiều dƣơng của trục Oz tại điểm C(0 ; c ; 0) có phƣơng trình là: 1 x y z a b c Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 66 (P) có vtpt n  = (1 a ; 1 b ; 1 c ) . Theo đầu bài các điểm A, B, C có tọa độ dƣơng nên OA = a, OB = b, OC = c. Mặt khác OA = 2OB = 4OC a = 2b = 4c n  = ( 1 4c ; 1 2c ; 1 c ) = 1 4c (1 ; 2 ; 4) chọn phƣơng án A. Câu 19 : (Vận dụng viết phƣơng trình mặt phẳng) Cho M(1 ; 2 ; – 3), N(3 ; – 4 ; 5). Phƣơng trình mặt phẳng trung trực của đoạn thẳng MN là phƣơng trình nào trong các phƣơng trình sau: (A) x – 3y + 4z – 9 = 0 (B) x – 3y + 4z + 9 = 0 (C) – x + 3y – 4z – 3 = 0 (D) x + 3y – 4z – 9 = 0 Đáp án: A Phân tích: Các phƣơng án tƣơng tự nhƣ nhau. Phƣơng án B sai dấu tọa độ trung điểm I(2 ; – 1 ; 1) của đoạn thẳng MN khi áp dụng vào viết phƣơng trình mặt phẳng đi qua I và có vtpt là MN  = (2 ; – 6 ; 8): 2(x + 2) – 6(y – 1) + 8(z + 1) = 0. Còn phƣơng án C sai hệ số tự do vì tính toán nhầm và phƣơng án D sai tọa độ vtpt. Câu 20: (Vận dụng viết phƣơng trình mặt phẳng) Cho mặt cầu (S): x 2 + y 2 + z 2 – 4x + 2y + 2z – 3 = 0. Mặt phẳng tiếp diện (P) của mặt cầu (S) tại điểm M(0 ; 1 ; – 2) có phƣơng trình là: (A) 2x – 2y + z – 4 = 0. (C) 2x – 3z – 6 = 0 . (B) 2x – 2y – 3z – 4 = 0. (D) 2x – 2y + z + 4 = 0. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 67 Đáp án: D Phân tích: Gọi I là tâm mặt cầu ta có I(2 ; – 1 ; – 1). = (2 ; 2 ; 1)MI  là vtpt của (P) nên loại phƣơng án B và phƣơng án C. Đây là hai phƣơng án đƣợc đƣa ra dựa vào việc học sinh có thể nhầm dấu tọa độ tâm I là (– 2 ; 1 ; 1) hoặc tính nhầm = (2 ; 2 ; 3)MI  . Vì M (P) nên thay tọa độ điểm M vào một trong hai phƣơng án: phƣơng án A hoặc phƣơng án D ta chọn đƣợc phƣơng án đúng. Nếu học sinh thử tọa độ điểm M trƣớc thì chỉ loại đƣợc một phƣơng án vì có những 3 phƣơng án đều thỏa mãn. Cho nên học sinh cần vận dụng đƣợc tính chất của mặt phẳng tiếp diện (P) là vuông góc với bán kính IM của mặt cầu, để xác định đƣợc vtpt của (P). Câu 21: (Vận dụng viết phƣơng trình mặt cầu) Mặt cầu tâm I(2 ; – 2 ; 3 ), tiếp xúc với mặt phẳng (Oyz) có phƣơng trình nào trong các phƣơng trình sau: (A) (x + 2) 2 + (y – 2) 2 + (z + 3) 2 = 4 (B) (x + 2) 2 + (y – 2) 2 + (z + 3) 2 = 2 (C) (x – 2) 2 + (y + 2) 2 + (z – 3) 2 = 4 (D) (x – 2) 2 + (y + 2) 2 + (z – 3) 2 = 2 Đáp án: C Phân tích: Câu này yêu cầu học sinh phải tính đƣợc khoảng cách từ điểm I đến mặt phẳng (Oyz) để biết bán kính của mặt cầu. Các phƣơng án tƣơng tự nhƣ nhau chỉ sai dấu tọa độ tâm hoặc sai không bình phƣơng bán kính. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 68 Câu 22: (Vận dụng viết phƣơng trình mặt phẳng) Cho ba điểm M(2 ; 1 ; – 1), N(0 ; – 2 ; – 1), P(– 1 ; 0 ; 4). Phƣơng trình nào sau đây là phƣơng trình của mặt phẳng đi qua điểm M và vuông góc với đƣờng thẳng NP? (A) x – 2y – 5z – 5 = 0 (B) – x – 2y + 3z + 7 = 0 (C) x – 2y – 5z + 5 = 0 (D) – x – 2y + 3z – 7 = 0 Đáp án: A Phân tích: Phƣơng án B và phƣơng án D tính sai tọa độ vtpt. Phƣơng án C do sai dấu tọa độ điểm M nên dẫn đến sai hệ số tự do. Vì = (1 ; 2 ; 5)PN  nên loại đƣợc phƣơng án B và phƣơng án D. Thay tọa độ điểm M vào một trong hai phƣơng trình của hai phƣơng án còn lại chọn đƣợc phƣơng án A hoặc viết trực tiếp phƣơng trình mặt phẳng đi qua điểm M và có vtpt PN  . Câu 23: (Vận dụng viết phƣơng trình mặt phẳng) Gọi ( ) là mặt phẳng đi qua điểm M (3 ; – 1 ; 5) và vuông góc với hai mặt phẳng: (β): 3x – 2y + 2z – 7 = 0 và (γ): 5x – 4y + 3z + 1 = 0. Phƣơng trình mặt phẳng ( ) là phƣơng trình nào dƣới đây? (A) 2x + y – 2z – 15 = 0 (B) 2x + y – 2z + 15 = 0 (C) x – 2y – 2z – 15 = 0 (D) 2x + y – 2z – 16 = 0 . Đáp án: A Phân tích: Cả ba phƣơng án A, phƣơng án B, phƣơng án D đều có hệ số của x, y, z giống nhau và các mặt phẳng đó đều vuông góc với cả hai mặt phẳng Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 69 (β) và (γ). Thay tọa độ điểm M vào ba phƣơng án đó để chọn đƣợc phƣơng án đúng. Phƣơng án C bị loại vì mặt phẳng x – 2y – 2z – 15 = 0 không vuông góc với mặt phẳng (β): 3x – 2y + 2z – 7 = 0. Câu 24: (Vận dụng tính khoảng cách giữa hai mặt phẳng song song) Cho hai mặt phẳng song song: (P): x + y – z + 5 = 0 , (Q): 2x + 2y – 2z + 3 = 0. Khoảng cách giữa (P) và (Q) là: (A) 2 3 . (B) 2 . (C) 7 2 . (D) 7 2 3 . Đáp án: D Phân tích: Lấy M(0 ; 0 ; 5) (P). Khi đó: d((P), (Q)) = d(M, (Q)) = 2 2 2 | 2.0 2.0 2.5 3 | 7 2 32 2 ( 2) . Học sinh thƣờng hay tính sai biểu thức dƣới mẫu số: 2 2 22 2 2 2 nên chọn nhầm phƣơng án C là phƣơng án đúng. Câu 25: (Vận dụng cách tính khoảng cách giữa hai đƣờng thẳng chéo nhau) Xét bài toán và lời giải dƣới đây: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho hình lập phƣơng ABCD.A’B’C’D’ với A(0 ; 0 ; 0), B(1 ; 0 ; 0), D(0 ; 1 ; 0), A’(0 ; 0 ; 1). Gọi M và N lần lƣợt là trung điểm của các cạnh AB và CD. Tính khoảng cách giữa hai đƣờng thẳng A’C và MN. Lời giải: Bƣớc 1: Xác định 'A C  = (1 ; 1 ; – 1), MN  = (0 ; 1 ; 0). ' ,A C MN   = (1 ; 0 ; 1). Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 70 Bƣớc 2: Mặt phẳng (P) chứa A’C và song song với MN là mặt phẳng qua A’(0 ; 0 ;1) và có vtpt n  = (1 ; 0 ; 1) (P): x + z – 1 = 0. Bƣớc 3: Vì M là trung điểm của AB nên M( 1 2 ; 0 ; 0). Bƣớc 4: Ta có d(A’C, MN) = d(M, (P)) = 2 2 2 1 0 1 12 21 0 1 . Lời giải trên đây bắt đầu sai ở bƣớc nào? (A) Sai ở bƣớc 1 (B) Sai ở bƣớc 2 (C) Sai ở bƣớc 3 (D) Sai ở bƣớc 4. Đáp án: D. Phân tích: Câu hỏi này nhằm kiểm tra kiến thức tổng hợp của học sinh và khả năng phân tích, theo dõi các bƣớc giải để tìm ra sai lầm. Câu 26: (Vận dụng điều kiện để một mặt phẳng tiếp xúc với một mặt cầu) Cho mặt cầu (S): (x – 1) 2 +(y + 3) 2 + (z – 2) 2 = 49. Phƣơng trình nào sau đây là phƣơng trình của mặt phẳng tiếp xúc với mặt cầu (S)? (A) 6x + 2y + 3z = 0 (B) 2x + 3y + 6z – 5 = 0 (C) 6x + 2y + 3z – 55 = 0 (D) 3x + 2y + 6z – 7 = 0 Đáp án: C Phân tích: Học sinh phải nắm đƣợc điều kiện để một mặt phẳng tiếp xúc với một mặt cầu để tìm ra lời giải cho bài toán trên. Mặt cầu (S) có tâm I(1 ; – 3 ; 2) và bán kính R = 7. Cả bốn phƣơng án A, B, C, D đều có độ dài vtpt bằng 2 2 26 2 3 49 7 . Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 71 Khoảng cách từ điểm I đến mặt phẳng Ax + By + Cz+ D = 0 bằng 2 2 2 3. 2. 7 A B C D A B C . Mà 2 2 2A B C = 2 2 26 2 3 49 7 A – 3B + 2C + D = 49. Lần lƣợt thay tọa độ điểm I vào các vế trái của phƣơng trình mặt phẳng trong từng phƣơng án thì chỉ có phƣơng án C thỏa mãn điều này. Câu 27: (Vận dụng công thức khoảng cách để xác định vị trí tƣơng đối của mặt phẳng với mặt cầu) Cho mặt phẳng (P) : 3x + 4z + 12 = 0 và mặt cầu (S): x 2 + y 2 + (z – 2) 2 = 1. Khi đó: (A) Mặt phẳng (P) đi qua tâm mặt cầu (S) ; (B) Mặt phẳng (P) tiếp xúc với mặt cầu (S) ; (C) Mặt phẳng (P) cắt mặt cầu (S) theo một đƣờng tròn ; (D) Mặt phẳng (P) không cắt mặt cầu (S) . Đáp án: D Phân tích: Câu hỏi này nhằm kiểm tra vị trí tƣơng đối của mặt phẳng (P) và mặt cầu (S) nhƣ vậy học sinh cần phải tính khoảng cách từ tâm I(0 ; 0 ; 2) của mặt cầu (S) đến mặt phẳng (P) và so sánh nó với bán kính R = 1 của mặt cầu (S). 2.3 Câu hỏi trắc nghiệm khách quan dùng trong dạy học bài “Phƣơng trình đƣờng thẳng ” 2.3.1 Nội dung và yêu cầu của bài Mức độ cần đạt về mặt kiến thức: Biết phƣơng trình tham số của đƣờng thẳng, điều kiện để hai đƣờng thẳng chéo nhau, cắt nhau, song song hoặc vuông góc với nhau. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 72 Đối với sách giáo khoa hình học 12 nâng cao có thêm phƣơng trình chính tắc của đƣờng thẳng. Mức độ cần đạt về mặt kĩ năng: Biết viết phƣơng trình tham số của đƣờng thẳng, biết cách sử dụng phƣơng trình của hai đƣờng thẳng để xác định vị trí tƣơng đối của hai đƣờng thẳng đó. 2.3.2 Thể hiện của từng mức độ A. Nhận biết - Học sinh biết cách nhận biết phƣơng trình tham số, phƣơng trình chính tắc của đƣờng thẳng và ngƣợc lại khi biết phƣơng trình tham số, phƣơng trình chính tắc của đƣờng thẳng thì phải “đọc” đƣợc tọa độ của một vtcp và tọa độ của một điểm thuộc đƣờng thẳng đó. - Nhận biết hai đƣờng thẳng song song, vuông góc. B. Thông hiểu - Thông hiểu cách viết phƣơng trình đƣờng thẳng đi qua một điểm và có vtcp cho trƣớc và hiểu đƣợc bản chất là một đƣờng thẳng có thể đi qua nhiều điểm khác nhau, có nhiều vtcp khác nhau (miễn là chúng cùng phƣơng) dẫn đến việc nhiều phƣơng trình khác nhau nhƣng lại cùng là phƣơng trình biểu diễn của cùng một đƣờng thẳng và ngƣợc lại một đƣờng thẳng sẽ có nhiều phƣơng trình biểu diễn khác nhau. - Thông hiểu cách tìm vtcp, tìm điểm thuộc đƣờng thẳng khi biết phƣơng trình của đƣờng thẳng. C. Vận dụng - Viết đƣợc phƣơng trình tham số của đƣờng thẳng. - Giải đƣợc các bài toán về tìm tọa độ giao điểm, tính khoảng cách; các bài toán về vị trí tƣơng đối của đƣờng thẳng và mặt phẳng; các bài toán liên quan giữa đƣờng thẳng với mặt phẳng, với mặt cầu. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 73 2.3.3 Dự kiến những sai lầm có thể mắc phải của học sinh khi tiếp nhận những tri thức trong bài - Khi nhận biết hoặc lập phƣơng trình tham số của đƣờng thẳng học sinh thƣờng nhầm tọa độ của điểm và tọa độ của vtcp với nhau - Khi lập phƣơng trình chính tắc của đƣờng thẳng thƣờng nhầm dấu tọa độ của điểm đi qua - Việc một đƣờng thẳng có thể có nhiều phƣơng trình biểu diễn khác nhau tùy thuộc vào cách chọn điểm đi qua hoặc chọn dạng phƣơng trình là tham số hay chính tắc gây cho học sinh sự khó hiểu do tƣởng rằng một đƣờng thẳng chỉ có duy nhất một phƣơng trình biểu diễn - Khi giải những bài toán về lập phƣơng trình đƣờng thẳng thƣờng không kiểm tra lại đƣờng thẳng đó có thỏa mãn yêu cầu bài toán hay không vì có những trƣờng hợp bài toán vô nghiệm - Quá trình tính toán, áp dụng công thức sai, biến đổi nhầm lẫn. 2.3.4 Hệ thống câu hỏi cụ thể Câu 1: (Nhận biết phƣơng trình tham số của đƣờng thẳng) Trong các phƣơng trình sau, phƣơng trình nào là phƣơng trình đƣờng thẳng đi qua điểm M(– 1 ; 5 ; 3) và có vtcp (2 ; 3 ; 1)u  ? (A) (B) (C) (D) Đáp án: D Phân tích: Các phƣơng án tƣơng tự nhƣ nhau phƣơng án A và phƣơng án C sai dấu tọa độ của điểm, phƣơng án B sai dấu của tọa độ vtcp. x = 1 + 2t y = 5 + 3 t z = 3 + t x = 1 + 2t y = 5 – 3t z = 3 – t x = – 1 + 2t y = 5 – 3t z = 3 – t x = – 1 + 2t y = 5 + 3 t z = 3 + t Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 74 Câu 2: (Nhận biết vtcp của đƣờng thẳng khi biết phƣơng trình của đƣờng thẳng đó) Cho đƣờng thẳng d: . Một vtcp của d có tọa độ là: (A) (2 ; 3 ; 1)u  . (B) (2 ; 1; 3)u  . (C) (2 ; 1 ; 3)u  . (D) ( 2 ; 1 ; 3)u  . Đáp án: B. Phân tích: Từ phƣơng trình tham số của đƣờng thẳng : ta tìm đƣợc một vtcp của nó là: ( ; ; )u a b c  ( hệ số tƣơng ứng của t). Phƣơng án A lấy tọa độ điểm thuộc đƣờng thẳng d còn phƣơng án C và D sai dấu tọa độ. Câu 3: (Nhận biết phƣơng trình tham số và phƣơng trình chính tắc của đƣờng thẳng) Cho đƣờng thẳng d có phƣơng trình tham số: . Phƣơng trình nào sau đây là phƣơng trình chính tắc của d? (A) 2 3 2 3 5 x y z (B) 2 3 2 3 5 x y z (C) x – 2 = y = z + 3 (D) x + 2 = y = z – 3 Đáp án: A x = 2 + 2t y = – 3 + t z = – 1 – 3t x = x0 + at y = y0 + bt z = z0 + ct x = 2 + 2t y = – 3t z = – 3 + 5t Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 75 Phân tích: Vì đƣờng thẳng d có vtcp có tọa độ (2 ; – 3 ; 5) nên loại phƣơng án C và phƣơng án D. Tiếp theo kiểm tra tọa độ điểm (2 ; 0 ; – 3) ở phƣơng án A và phƣơng án B sẽ chọn đƣợc phƣơng án A. Câu 4: (Nhận biết hai đƣờng thẳng song song) Cho đƣờng thẳng d: 1 2 3 1 2 3 x y z. Trong các đƣờng thẳng có phƣơng trình sau đây, đƣờng thẳng nào song song với đƣờng thẳng d? (A) 3 4 5 2 4 6 x y z (B) 1 2 3 1 2 3 x y z (C) 1 2 3 2 4 6 x y z (D) 3 4 5 1 2 3 x y z Đáp án: A Phân tích: Hai phƣơng án B và phƣơng án D bị loại do bộ số (1 ; 2; 3) và (1 ; 2 ; – 3) đều không tỉ lệ với bộ số (1 ; – 2 ; 3) là tọa độ vtcp của đƣờng thẳng d, chỉ còn lại hai phƣơng án A và phƣơng án C. Dễ thấy phƣơng án C cũng bị loại vì hai đƣờng thẳng trùng nhau nên chọn phƣơng án A. Câu 5: (Nhận biết hai đƣờng thẳng vuông góc) Cho đƣờng thẳng d: Trong các đƣờng thẳng có phƣơng trình sau đây, đƣờng thẳng nào vuông góc với đƣờng thẳng d? x = 2 + t y = – 3 + 2 t z = – 1 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 76 (A) (B) (C) (D) Đáp án: A Phân tích: Các phƣơng án tƣơng tự nhƣ nhau, chọn phƣơng trình có hệ số của t tƣơng ứng ở dòng của x và y là 2 và – 1 còn ở dòng của ẩn z hệ số đó là bao nhiêu không cần quan tâm, do vtcp của đƣờng thẳng d có tọa độ là (1 ; 2 ; 0). Câu 6: (Thông hiểu cách viết phƣơng trình đƣờng thẳng đi qua một điểm và có vtcp cho trƣớc) Phƣơng trình đƣờng thẳng d có vtcp u  = (1 ; – 3 ; 4) và đi qua điểm M(1 ; 2 ; 3) là phƣơng trình nào trong các phƣơng trình sau? (A) (B) (C) (D) Đáp án: C Phân tích: Học sinh thƣờng có hai sai lầm là khi viết phƣơng trình tham số của đƣờng thẳng hay nhầm lẫn tọa độ của vtcp và tọa độ của điểm đi qua với nhau do hiểu máy móc thứ tự cách cho đƣờng thẳng d ở đầu bài. Phƣơng án B nhầm tọa độ điểm và tọa độ vtcp với nhau nên loại. Các phƣơng án A, phƣơng án C, phƣơng án D tƣơng tự nhƣ nhau nhƣng chỉ có phƣơng án C mới đúng dấu tọa độ vtcp. Câu 7: (Thông hiểu cách tìm một điểm thuộc đƣờng thẳng có phƣơng trình tham số) Đƣờng thẳng d: không đi qua điểm nào trong các điểm có tọa độ sau đây: x = 1 + 2t y = 2 – t z = 4 – 3t x = 1 + 2t y = 2 + t z = 4 + 3t x = 1 – t y = 2 + 2t z = 4 – 3t x = 1 + t y = 2 – 2 t z = 4 + 3t x = 1 + t y = 2 + 3t z = 3 + 4t x = 1 + t y = – 3 + 2t z = 4 + 3t x = 1 + t y = 2 – 3t z = 3 + 4t x = 1 + t y = 2 + 3t z = 3 – 4t x = 1 + 2t y = 2 + t z = 3 – t Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 77 (A) (1 ; 2 ; 3) (B) (3 ; 3 ; 2) (C) (– 1 ; 1 ; 4) (D) (– 1 ; 1 ; 2) Đáp án: D Phân tích: Qua câu hỏi trên yêu cầu học sinh phải “đọc” đƣợc tọa độ một điểm thuộc đƣờng thẳng có phƣơng trình cho trƣớc. Vì vậy các em phải thông hiểu cách tìm tọa độ điểm thuộc đƣờng thẳng có phƣơng trình cho trƣớc là chỉ cần thay một giá trị của tham số t vào phƣơng trình đƣờng thẳng là đƣợc ngay tọa độ một điểm thuộc đƣờng thẳng đó. Phƣơng án A nhìn thấy ngay, phƣơng án B lấy t = 1, phƣơng án C lấy t = – 1, phƣơng án D cũng lấy t = – 1 nhƣ vậy nhƣng tính sai. Câu 8: (Thông hiểu phƣơng trình tham số của đƣờng thẳng) Cho đƣờng thẳng d: . Phƣơng trình nào sau đây cũng là phƣơng trình đƣờng thẳng d? (A) (B) (C) (D) Đáp án: B Phân tích: Học sinh thƣờng lúng túng ở chỗ cùng một đƣờng thẳng lại có nhiều phƣơng trình biểu diễn bởi vì chỉ cần chọn điểm đi qua khác nhau hoặc vtcp có tọa độ khác đi (tất nhiên các vectơ phải cùng phƣơng với vtcp của đƣờng thẳng d ban đầu) là phƣơng trình đã khác nhau rồi. Từ phƣơng trình đã cho học sinh phải “đọc” đƣợc điểm mà đƣờng thẳng d đi qua đó là điểm M(1 ; 2 ; 3) và vtcp của d có tọa độ là (2 ; 1; – 1). Phƣơng án x = 1 + 2t y = 2 + t z = 3 – t x = 1 + 2t y = 2 – t z = 3 + t x = 3 – 2t y = 3 – t z = 2 + t x = 3 + 2t y = 2 + t z = 2 – t x = 3 – 2t y = 3 – t z = 2 – t Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 78 A và phƣơng án B đúng tọa độ điểm đi qua nhƣng sai tọa độ của vtcp còn phƣơng án C tuy đúng tọa độ vtcp nhƣng lại sai tọa độ điểm đi qua. Nếu không thông thạo thì học sinh sẽ khó tìm đƣợc phƣơng án đúng trong câu hỏi này. Câu 9: (Thông hiểu phƣơng trình tham số, phƣơng trình chính tắc của đƣờng thẳng) Cho điểm M(1 ; 2 ; 3 ) và điểm N(2 ; – 1 ; 4 ) và ba phƣơng trình: (1) (2) 2 1 4 1 3 1 x y z (3) Mệnh đề nào sau đây là đúng: (A) Chỉ có (1) là phƣơng trình đƣờng thẳng MN (B) Chỉ có (3) là phƣơng trình đƣờng thẳng MN (C) Chỉ có (2) và (3) là phƣơng trình đƣờng thẳng MN (D) Cả (1), (2), (3) cùng là phƣơng trình đƣờng thẳng MN Đáp án: D Phân tích: Câu hỏi này nhằm kiểm tra học sinh có hiểu sâu về phƣơng trình đƣờng thẳng không ? Vì phƣơng trình (1), (2) và (3) cùng biểu diễn đƣờng thẳng MN chỉ khác là phƣơng trình (1) chọn điểm đi qua là điểm M còn phƣơng trình (2) chọn điểm đi qua là điểm N và phƣơng trình (3) là phƣơng trình chính tắc của đƣờng thẳng MN . Câu 10: (Thông hiểu cách kiểm tra một điểm thuộc hay không thuộc một đƣờng thẳng, mặt phẳng) Giao điểm M của đƣờng thẳng d: 12 9 1 4 3 1 x y z và mặt phẳng (P): 3x + 5y – z – 2 = 0 có tọa độ nào dƣới đây? x = 1 + t y = 2 – 3 t z = 3 + t x = 2 + t y = – 1 – 3t z = 4 + t Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 79 (A) (1 ; 0 ; 1) (B) (0 ; 0 ; – 2) (C) (1 ; 1 ; 6) (D) (12 ; 9 ; 1) Đáp án: B Phân tích: Lần lƣợt thay tọa độ điểm M ở từng phƣơng án vào phƣơng trình đƣờng thẳng d (chỉ cần thay vào hai phân thức đầu) nếu thỏa mãn thì tiếp tục thay vào phƣơng trình mặt phẳng (P) nếu không thỏa mãn thì loại ngay phƣơng án đó. Câu 11: (Thông hiểu vị trí tƣơng đối của đƣờng thẳng và mặt phẳng) Cho đƣờng thẳng d: và mặt phẳng (P): x + 3y + z +1 = 0. Tìm kết luận đúng trong các kết luận sau: (A) d // (P) (B) d cắt (P) (C) d (P) (D) d (P) Đáp án: A Phân tích: Đƣờng thẳng d có vtcp = (1 ; 1 ; 2)u  , mặt phẳng (P) có vtpt = (1 ; 3 ; 1)n  . Ta có: . = 0u n   nên d // (P) hoặc d (P) loại phƣơng án B và phƣơng án D. Mặt khác điểm M(1 ; 2 ; 1) (P) nên d // (P) chọn phƣơng án A. x = 1 + t y = 2 – t z = 1 + 2t Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 80 Câu 12: (Thông hiểu vị trí tƣơng đối của đƣờng thẳng và mặt phẳng) Cho đƣờng thẳng d: và hai mặt phẳng: (P): x – y + z + 1 = 0 , (Q): 2x + y – z – 4 = 0. Trong các kết luận sau, kết luận nào đúng? (A) d // (P) (C) d = (P) (Q) (B) d // (Q) (D) d (P) Đáp án: C Phân tích: Đƣờng thẳng d có vtcp = (0 ; 1 ; 1)u  = (1 ; 1 ; 1)Pn  là vtpt của (P) nên d // (P) hoặc d (P) loại phƣơng án D. Mặt khác điểm M (1 ; 1; – 1) d và (P) nên d (P) loại phƣơng án A và có đƣợc phƣơng án C là phƣơng án đúng vì trong phƣơng án C mới có điều kiện d (P). Câu 13: (Thông hiểu vị trí tƣơng đối của hai đƣờng thẳng ) Tìm kết luận đúng về vị trí tƣơng đối của hai đƣờng thẳng: d: và d’: (A) d cắt d’ (B) d d’ (C) d chéo với d’ (D) d // d’ Đáp án: D x = 1 y = 1 + t z = – 1 + t x = 1 + t y = 2 + t z = 3 – t x = 1 – 2t’ y = 1 – 2t’ z = – 1 + 2t’ . Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 81 Phân tích: Đƣờng thẳng d có vtcp = (1 ; 1 ; 1)du  , đƣờng thẳng d’ có vtcp ' = ( 2 ; 2 ; 2)du  thỏa mãn: ' = 2d du u   nên loại phƣơng án A và phƣơng án C. Mặt khác điểm M(1 ; 2 ; 3) thuộc d nhƣng không thuộc d’ nên d // d’. Chọn phƣơng án D. Câu 14: (Vận dụng tính khoảng cách từ một điểm đến một đƣờng thẳng) Bán kính R của mặt cầu tâm I(1 ; 3 ; 5) tiếp xúc với đƣờng thẳng : là số nào trong các số sau? (A) 14 . (B) 7 . (C) 14. (D) 42 3 . Đáp án: A Phân tích: Tính trực tiếp khoảng cách từ I đến đƣờng thẳng (tốn thời gian): có vtcp = (1 ; 1 ; 1)u  , điểm M(0 ; – 1 ; 2) = ( 1; 4; 3)IM  , = ( 1 ; 4 ; 5) = , n u IM   R = d(I, ) = 42 14 3 | | | | n u   . Tuy nhiên có thể đánh giá nhanh nhƣ sau (rèn tính linh hoạt, sáng tạo cho học sinh trong lựa chọn phƣơng án trả lời): R = d(I, ) IM = 2 2 21 4 3 26 chọn phƣơng án A. Câu 15: (Vận dụng điều kiện vuông góc của hai vectơ) Tọa độ hình chiếu vuông góc của điểm M(2 ; 0 ; 1) trên đƣờng thẳng x = t y = – 1 – t z = 2 – t Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 82 : 1 2 1 2 1 x y z là bộ số nào dƣới đây? (A) (1 ; 0 ; 2) (C) (0 ; – 2 ; 1) (B) (2 ; 2 ; 3) (D) (– 1 ; – 4 ; 0) Đáp án: A Phân tích: Giải trực tiếp (mất nhiều thời gian). Hoặc kiểm tra xem các điểm trong từng phƣơng án có thuộc không, nếu thuộc thì kiểm tra tiếp điều kiện vuông góc. Ở đây cả bốn điểm ở bốn phƣơng án đều thuộc đƣờng thẳng nên học sinh bắt buộc phải kiểm tra điều kiện vuông góc, do đó câu hỏi này sẽ giúp giáo viên kiểm tra đƣợc kiến thức tổng hợp của các em. Câu 16: (Vận dụng cách tính khoảng cách giữa hai mặt phẳng song song) Cho mặt phẳng (P): 3x – 2y – z + 5 = 0 và đƣờng thẳng : 1 7 3 2 1 4 x y z. Gọi (Q) là mặt phẳng chứa và song song với (P). Khoảng cách giữa (P) và (Q) là: (A) 9 14 . (C) 9 2 . (B) 9 14 . (D) 9 4 . Đáp án: B Phân tích: Để giải đƣợc bài toán này học sinh phải hiểu đƣợc khoảng cách giữa hai mặt phẳng song song bằng khoảng cách từ một điểm bất kì thuộc mặt phẳng này đến mặt phẳng kia (đây là kiến thức đƣợc học từ lớp 11). Ta có điểm M(1 ; 7 ; 3) M (P) . Vì (P) // (Q) nên d((P), (Q)) = d(M, (P)) = 2 2 2 | 3.1 2.7 1.3 5 | 9 143 ( 2) ( 1) . Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 83 Các phƣơng án đƣa ra dựa vào việc học sinh áp dụng sai công thức tính khoảng cách từ một điểm đến một mặt phẳng: thiếu căn bậc hai ở dƣới mẫu số (phƣơng án A); viết thiếu ngoặc đơn khi tính bình phƣơng một số thực âm (phƣơng án C); thiếu cả căn bậc hai và thiếu ngoặc đơn (phƣơng án D). Câu 17: (Vận dụng vị trí tƣơng đối của hai đƣờng thẳng) Cho hai đƣờng thẳng d1: 2 2 3 2 1 1 x y z ; d2: và điểm M(1 ; 2 ; 3). Đƣờng thẳng đi qua M, vuông góc với d1, cắt d2 có phƣơng trình là: (A) 1 2 3 1 3 5 x y z. (B) 1 2 3 1 3 5 x y z . (C) 1 2 3 1 3 1 x y z. (D) 1 2 3 1 3 5 x y z. Đáp án: A Phân tích: Các phƣơng án tƣơng tự nhƣ nhau, các đƣờng thẳng đó đều đi qua điểm M, chỉ khác tọa độ vtcp nên ta thử điều kiện “ vuông góc với d1”: 1 0. du u   . Có những hai phƣơng án thỏa mãn điều kiện này, đó là phƣơng án A và phƣơng án C. Phƣơng án C đƣợc đƣa ra dựa vào sai lầm khi học sinh giải bài toán “Lập phƣơng trình đƣờng thẳng đi qua M , vuông góc với đƣờng thẳng d1 và cắt đƣờng thẳng d2” theo cách: Lập phƣơng trình mặt phẳng (P) và (Q) với (P) là mặt phẳng đi qua M và vuông góc với d1 còn (Q) là mặt phẳng đi qua M và chứa đƣờng thẳng d2 rồi nghiễm nhiên công nhận x = 1 + t y = – 4 + 3t z = – 3 + t Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 84 = (P) (Q) nên rất có thể xảy ra trƣờng hợp // d2 nếu không có bƣớc kiểm tra điều kiện “ cắt d2” . Do vậy cần kiểm tra xem điều kiện cắt đƣờng thẳng d2 có đƣợc thỏa mãn hay không. Câu 18: (Vận dụng vị trí tƣơng đối của đƣờng thẳng và mặt phẳng) Cho đƣờng thẳng d: 3 3 1 3 2 x y z, mặt phẳng (P): x + y – z + 3 = 0 và điểm M(1; 2 ; – 1). Đƣờng thẳng qua M, cắt đƣờng thẳng d và song song với mặt phẳng (P) có phƣơng trình là: (A) 1 2 1 1 2 1 x y z . (B) 1 2 1 1 2 1 x y z . (C) 1 2 1 1 2 1 x y z. (D) 1 2 1 1 2 1 x y z. Đáp án: C Phân tích: Các phƣơng án tƣơng tự nhƣ nhau, chỉ khác tọa độ vtcp nên ta thử điều kiện song song với mặt phẳng (P): 0 .n u   ( n  là vtpt của mặt phẳng(P) và u  là vtcp của đƣờng thẳng ). Chỉ có phƣơng án C thỏa mãn điều kiện này. Câu 19: (Vận dụng cách tìm tọa độ hình chiếu của một điểm lên mặt phẳng tọa độ) Cho đƣờng thẳng d : 1 1 2 2 1 1 x y z. Hình chiếu vuông góc của d trên mặt phẳng tọa độ (Oxy) có phƣơng trình nào trong các phƣơng trình sau đây? Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 85 (A) (B) (C) (D) Đáp án: B Phân tích: Giải trực tiếp (mất nhiều thời gian). Câu hỏi này nhằm rèn luyện tính linh hoạt, sáng tạo trong việc lựa chọn phƣơng án trả lời cho học sinh. Có thể nhận xét: Các phƣơng án tƣơng tự nhƣ nhau đều có z = 0 nên tìm hình chiếu của điểm M (1 ; – 1 ; 2) d lên mặt phẳng tọa độ (Oxy) là điểm M’(1 ; – 1 ; 0) chọn phƣơng án B. Câu 20: (Vận dụng cách xét vị trí tƣơng đối của đƣờng thẳng và mặt phẳng) Cho hai đƣờng thẳng: d1: và d2: Mặt phẳng (P) chứa cả hai đƣờng thẳng d1, d2 có phƣơng trình là: (A) 3x – 5y + z – 25 = 0 . (B) 3x – 5y – z + 25 = 0 . (C) 3x + 5y + z – 25 = 0 . (D) 3x + 5y + z + 25 = 0 . Đáp án: C Phân tích: Vì d1 // d2 nên kiểm tra vtpt của (P) có vuông góc với vtcp = (2 ; 1 ; 1)u  của d1 không ta loại đƣợc phƣơng án A và phƣơng án B. Còn lại phƣơng án C và phƣơng án D ta thay tọa độ điểm M(9 ; 0; – 2) d2 vào phƣơng trình của một trong hai phƣơng án này và chọn đƣợc phƣơng án C là phƣơng án đúng. x = 0 y = – 1 – t z = 0 x = 1 + 2t y = – 1 + t z = 0 x = – 1 + 2t y = – 1 + t z = 0 x = – 1 + 2t y = – 1 + t z = 0 x = 5 + 2t y = 1 – t z = 5 – t x = 9 – 2t y = t z = – 2 + t . Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 86 Câu 21: (Vận dụng cách xét vị trí tƣơng đối của hai mặt phẳng) Cho đƣờng thẳng d: 1 3 2 3 2 x y z và mặt phẳng (P) : x – 2y + 2z – 1 = 0. Mặt phẳng chứa d và vuông góc với mặt phẳng (P) có phƣơng trình là: (A) 2x – 2y + z + 8 = 0 . (B) 2x – 2y + z – 8 = 0. (C) 2x + 2y + z – 8 = 0. (D) 2x + 2y + z + 8 = 0. Đáp án: C Phân tích: (P) có vtpt (1; 2 ; 2)Pn  (2 ; 2 ; 1) nên phƣơng án A và phƣơng án B bị loại. Thay tọa độ điểm M(1 ; 3 ; 0) d vào một trong hai phƣơng trình của phƣơng án còn lại ta chọn đƣợc phƣơng án đúng là phƣơng án C. Câu 22: (Vận dụng vị trí tƣơng đối của hai đƣờng thẳng) Cho hai đƣờng thẳng: d1: 3 6 1 2 2 1 x y z và d2: Đƣờng thẳng đi qua điểm M(0 ; 1; 1) vuông góc với d1 và cắt d2 có phƣơng trình là: (A) 1 1 1 3 4 x y z . (C) 1 1 1 3 4 x y z . (B) 1 1 1 3 4 x y z . (D) 1 1 1 3 4 x y z . Đáp án: D Phân tích: Kiểm tra điều kiện vuông góc với d1 loại đƣợc phƣơng án A và phƣơng án B. Kiểm tra điểm M(0 ; 1; 1) không thuộc đƣờng thẳng trong phƣơng án C nên chọn phƣơng án D. x = t y = t z = 2 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 87 KẾT LUẬN CHƢƠNG II Dựa vào phần lí luận đã đƣợc trình bày ở chƣơng I thì chƣơng này trình bày ba hệ thống câu hỏi ứng với ba bài: Hệ tọa độ trong không gian, Phƣơng trình mặt phẳng, Phƣơng trình đƣờng thẳng. Trong mỗi câu hỏi TNKQ, chúng tôi đều chỉ rõ mức độ nhận thức, phân tích rõ căn cứ đề ra các phƣơng án hoặc phân tích cách hƣớng dẫn học sinh lựa chọn phƣơng án trả lời câu hỏi. Trong chƣơng này chúng tôi biên soạn đƣợc 64 câu hỏi gồm 14 câu ở mức độ nhận biết, 23 câu ở mức độ thông hiểu và 27 câu ở mức độ vận dụng. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 88 Chƣơng III THỬ NGHIỆM SƢ PHẠM 3.1 Mục đích của thử nghiệm sƣ phạm Thử nghiệm sƣ phạm nằm bƣớc đầu kiểm tra tính khả thi và tính hiệu quả của hệ thống câu hỏi TNKQ về phƣơng pháp tọa độ trong không gian, hỗ trợ trong quá trình dạy học chƣơng này và góp phần đổi mới việc kiểm tra, đánh giá chất lƣợng học tập của học sinh lớp 12 Trung học phổ thông. 3.2 Nội dung, tổ chức thử nghiệm 3.2.1 Nội dung thử nghiệm Chúng tôi sử dụng một phần câu hỏi TNKQ đã biên soạn đƣợc ở chƣơng 2 của luận văn trong các bài học theo phân phối chƣơng trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đó là các hệ thống câu hỏi TNKQ về hệ tọa độ trong không gian, về phƣơng trình mặt cầu, phƣơng trình mặt phẳng và phƣơng trình đƣờng thẳng. Việc đƣa hệ thống câu hỏi TNKQ vào bài giảng nhằm mục đích giúp học sinh nắm chắc kiến thức, tránh đƣợc các sai lầm thƣờng mắc phải, đồng thời cũng là để kiểm tra khả năng nắm bắt, vận dụng kiến thức, tƣ duy linh hoạt và sáng tạo của học sinh. Sau mỗi câu hỏi thƣờng đƣa ra nhận xét, sửa chữa sai lầm của học sinh và củng cố kiến thức cho các em. 3.2.2 Tổ chức thử nghiệm * Chọn lớp thử nghiệm: Chúng tôi chọn lớp 12A3 của trƣờng Trung học phổ thông Gang Thép – Thái Nguyên làm lớp thử nghiệm và lớp 12A4 làm lớp đối chứng. Giáo viên dạy thử nghiệm lớp 12A3 là cô giáo Lê Thị Xuân và lớp đối chứng 12A4 là thầy giáo Nguyễn Hải Hà. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 89 Trong quá trình giảng dạy thử nghiệm cô Lê Thị Xuân có kết hợp với các câu hỏi TNKQ mà chúng tôi đã biên soạn đƣợc. Tùy theo mỗi bài có thể đƣa ra các câu hỏi TNKQ sau mỗi khái niệm, định lí, công thức, có phân tích những sai lầm giúp học sinh nắm chắc kiến thức và tránh đƣợc sai sót trong quá trình giải toán, đồng thời cũng là để các em đƣợc làm quen với việc trả lời các câu trắc nghiệm toán. * Số tiết dạy thử nghiệm: 8 tiết. Sau các tiết dạy thử nghiệm, chúng tôi cùng giáo viên dạy thử nghiệm có tham khảo ý kiến của học sinh theo mẫu trình bày dƣới đây và thống kê các ý kiến của học sinh: PHIẾU LẤY Ý KIẾN CỦA HỌC SINH Các em vui lòng cho cô giáo các thông tin sau: Họ và tên: …………………………… Lớp: 12A3 STT Câu hỏi Chọn câu trả lời (Khoanh tròn vào phƣơng án lựa chọn) 1 Các câu hỏi TNKQ có vừa sức với các em không? A Có B Không 2 Việc đƣa ra các câu hỏi TNKQ trong bài học có giúp các em nắm bài tốt hơn không? A Có B Không 3 Em có thích phƣơng pháp dạy học có kết hợp câu hỏi TNKQ hay không? A Có B Không 4 Em có thể biên soạn đƣợc câu hỏi TNKQ tƣơng tự đƣợc hay không? A Có B Không * Cuối thời gian thử nghiệm chúng tôi cho học sinh làm một bài kiểm tra 15 phút vào giờ ôn tập chƣơng “Phƣơng pháp tọa độ trong không gian”. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 90 Để soạn đề kiểm tra này chúng tôi sử dụng phần mềm MC Mix để trộn các câu, các phƣơng án cho nhau nhằm tránh trƣờng hợp học sinh có thể trao đổi bài. Sau khi kiểm tra chúng tôi cùng giáo viên dạy toán của lớp chấm và thông báo kết quả, nhận xét, rút kinh nghiệm cho học sinh. * Thời gian thử nghiệm: Thử nghiệm đƣợc tiến hành đồng thời và lồng ghép vào bài giảng theo phân phối chƣơng trình lớp 12 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm học 2007 – 2008 đối với chƣơng “Phƣơng pháp tọa độ trong không gian”. 3.3 Kết quả thử nghiệm sƣ phạm 3.3.1 Thống kê qua phiếu ý kiến của học sinh: Chúng tôi thống kê đƣợc trong số 44 học sinh lớp 12A3 các câu hỏi đạt các tỉ lệ % nhƣ sau: STT Câu hỏi Kết quả (%) 1 Các câu hỏi TNKQ có vừa sức với các em không? 93,1 Có 6,9 Không 2 Việc đƣa ra các câu hỏi TNKQ trong bài học có giúp các em nắm bài tốt hơn không? 100 Có 0 Không 3 Em có thích phƣơng pháp dạy học có kết hợp câu hỏi TNKQ hay không? 100 Có 0 Không 4 Em có thể biên soạn đƣợc câu hỏi TNKQ tƣơng tự đƣợc hay không? 47,8 Có 52,2 Không Kết quả cho thấy: Hầu hết các em đều cho rằng các câu hỏi TNKQ vừa sức với các em, giúp các em nắm bài tốt hơn, làm cho các em hứng thú học tập hơn, gần 50% các em tin rằng có thể ra đƣợc câu hỏi TNKQ tƣơng tự. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 91 Kết quả này phần nào minh họa đƣợc tính hiệu quả của đề tài: Hệ thống câu hỏi TNKQ phần “Phƣơng pháp tọa độ trong không gian” có thể dùng để tƣơng tác trên lớp, để củng cố, khắc sâu các khái niệm, định nghĩa, định lí. Đồng thời cũng có thể dùng để kiểm tra đánh giá học sinh sau mỗi bài học, giúp học sinh tránh đƣợc sai sót trong quá trình giải toán và hiểu sâu, hiểu chắc kiến thức. 3.2.2 Thống kê qua bài kiểm tra * Đề kiểm tra: Câu 1: Cho mặt cầu (S) có phƣơng trình: (x – 2) 2 + (y + 3) 2 + (z – 1) 2 = 16. Tọa độ tâm I và bán kính R của mặt cầu (S) là: (A) I (2 ; – 3 ; 1) và R = 16 (B) I ( 2 ; – 3 ; 1) và R = 4 (C) I (– 2 ; 3 ; – 1) và R = 16 (D) I (– 2 ; 3 ; – 1) và R = 4 Câu 2: Trong các vectơ sau, vectơ nào là vtpt của mặt phẳng ( ): 2x – y + 5 = 0: (A) (2 ; 1 ; 5)n  (B) (2 ; 1)n  (C) (2 ; 1 ; 0)n  (D) ( 1 ; 2 ; 0)n  Câu 3: Trong các phƣơng trình sau, phƣơng trình nào là phƣơng trình đƣờng thẳng đi qua điểm M(– 1 ; 5 ; 3) và có vtcp (2 ; 3 ; 1)u  : (A) (B) (C) (D) x = 1 + 2t y = 5 + 3 t z = 3 + t x = 1 + 2t y = 5 – 3t z = 3 – t x = – 1 + 2t y = 5 – 3t z = 3 – t x = – 1 + 2t y = 5 + 3 t z = 3 + t Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 92 Câu 4 : Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho hình hộp chữ nhật ABCD.A’B’C’D’ với A(0 ; 0 ; 0), B(4 ; 0 ; 0), D(0 ; 2 ; 0), A’(0 ; 0 ; 3). Tìm kết quả đúng trong các các kết quả sau: (A) C (4 ; 2 ; 3) (B) C’ ( 4 ; 2 ; 3) (C) B’ (4 ; 3 ; 0) (D) D’(2 ; 3 ; 0) Câu 5: Mặt phẳng (P) đi qua M(1 ; 2 ; – 3) và có vtpt (3 ; 2 ; 5)n  có phƣơng trình là: (A) 1(x – 3) + 2(y + 2) – 3(z + 5) = 0 (B) 3(x – 1) – 2(y – 2) – 5(z – 3) = 0 (C) 3(x – 1) – 2(y – 2) – 5(z + 3) = 0 (D) 3(x – 1) + 2(y – 2) – 5(z + 3) = 0 Câu 6: Cho điểm M(1 ; 2 ; 3 ) và điểm N(2 ; – 1 ; 4 ) và ba phƣơng trình: (1) (2) 2 1 4 1 3 1 x y z (3) Mệnh đề nào sau đây là đúng: (A) Chỉ có (1) là phƣơng trình đƣờng thẳng MN (B) Chỉ có (3) là phƣơng trình đƣờng thẳng MN (C) Chỉ có (2) và (3) là phƣơng trình đƣờng thẳng MN (D) Cả (1), (2), (3) cùng là phƣơng trình đƣờng thẳng MN Câu 7: Chọn kết quả đúng trong các kết quả sau: Mặt cầu tâm I(– 4 ; 1 ; 0), đi qua điểm M(0 ; 1 ; 5), có phƣơng trình là: (A) (x – 4) 2 + (y + 1) 2 + z 2 = 9 (B) (x – 4) 2 + (y + 1) 2 + z 2 = 41 (C) (x + 4) 2 + (y – 1) 2 + z 2 = 9 C C’ D’ z A’ B’ 3 O x y D B A 4 2 x = 1 + t y = 2 – 3 t z = 3 + t x = 2 + t y = – 1 – 3t z = 4 + t Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 93 (D) (x + 4) 2 + (y –1) 2 + z 2 = 41 Câu 8: Phƣơng trình mặt phẳng (P) đi qua điểm M(1 ; 2 ; 3) và có vtpt (2 ; 1 ; 3)n  là: (A) x + 2y + 3z – 9 = 0 (B) 2x – y + 3z – 9 = 0 (C) 2x – y + 3z – 13 = 0 (D) 2x – y – 3z – 9 = 0 Câu 9: Cho M(1 ; 2 ; – 3), N(3 ; – 4 ; 5). Phƣơng trình mặt phẳng trung trực của đoạn thẳng MN là: (A) x – 3y + 4z – 9 = 0 (C) – x + 3y – 4z – 3 = 0 (B) x – 3y + 4z + 9 = 0 (D) x + 3y – 4z – 9 = 0 Câu 10: Cho hai đƣờng thẳng d1: 2 2 3 2 1 1 x y z ; d2: và điểm M(1 ; 2 ; 3). Đƣờng thẳng đi qua M, vuông góc với d1, cắt d2 có phƣơng trình là: (A) 1 2 3 1 3 5 x y z (B) 1 2 3 1 3 5 x y z (C) 1 2 3 1 3 1 x y z (D) 1 2 3 1 3 5 x y z * Biểu điểm: Mỗi câu hỏi TNKQ nếu trả lời đúng đƣợc 1 điểm, sai đƣợc 0 điểm. * Những ý định sư phạm về đề kiểm tra: x = 1 + t y = – 4 + 3t z = – 3 + t Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 94 Kiểm tra ba mức độ của quá trình nhận thức: nhận biết, thông hiểu, vận dụng theo tỉ lệ 3 – 3 – 4 (điểm). Để chấm bài kiểm tra, chúng tôi yêu cầu học sinh dùng bút chì tô vào các phƣơng án đã lựa chọn trên bảng dƣới đây và chấm bài bằng đục lỗ: Câu hỏi Chọn 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 * Thống kê kết quả bài kiểm tra Điểm Lớp 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12A3 0 0 0 3 5 6 13 8 4 3 2 12A4 0 0 0 5 7 9 7 7 6 4 0 A C B D A C B D A C B D A C B D A C B D A C B D A C B D A C B D A C B D A C B D Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 95 * Phân tích số liệu: Chúng tôi sử dụng các công thức sau để tính các tham số thống kê; tính chỉ số độ khó, độ phân biệt của câu hỏi; độ tin cậy của bài kiểm tra từ đó làm cơ sở để phân tích kết quả bài kiểm tra: + Giá trị trung bình: 1 1 1 2 2 ... 1 k i k k i iX x m x m x m x m n n (n = m1 + m2 +…+ mk) + Độ lệch chuẩn: 2 1 ( ) X k i i i m x X n + Độ biến thiên của các bài kiểm tra so với điểm trung bình: t = X X (%) Lớp 12A3 Điểm(xi) 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tần số(mi) 0 0 0 3 5 6 13 8 4 3 2 Tần suất ( im n (%)) 0 0 0 6,8 11,4 13,6 29,5 18,2 9,1 6,8 4,6 Các tham số thống kê X X t 6,18 1, 75 28% Xếp loại Yếu, kém Trung bình Khá, giỏi 8/44 = 18,2% 18/44 = 40,9% 18/44 = 40,9% Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 96 Phân tích kết quả: Nhìn vào bảng tổng hợp điểm và bảng tổng hợp các tham số thống kê, ta thấy: - Điểm trung bình: X = 6,18 - Điểm số các bài làm phân phối xung quanh điểm trung bình là: 1,75 - Độ biến thiên của các bài kiểm tra so với điểm trung bình là: 28 %. Các bài kiểm tra đa số đạt từ trung bình trở lên, điểm khá giỏi có tỉ lệ cao và điểm số có phổ trải rộng từ 3 đến 10 điểm. Lớp 12A4 Điểm(xi) 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tần số(mi) 0 0 0 5 7 9 7 7 6 4 0 Tần suất ( im n (%)) 0 0 0 11,1 15,6 20 15,6 15,6 13,3 8,8 0 Các tham số thống kê X X T 5,84 1, 81 31% Xếp loại Yếu, kém Trung bình Khá, giỏi 12/45 = 26,7% 16/45 = 35,6% 17/45 = 37,7% Phân tích kết quả: Nhìn vào bảng tổng hợp điểm và bảng tổng hợp các tham số thống kê, ta thấy: - Điểm trung bình: X = 5,84 - Điểm số các bài làm phân phối xung quanh điểm trung bình là: 1,81 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 97 - Độ biến thiên của các bài kiểm tra so với điểm trung bình là: 31 % Các bài kiểm tra có tỉ lệ yếu kém nhiều hơn, tỉ lệ khá giỏi thấp hơn so với lớp 12A3. Biểu đồ xếp loại điểm kiểm tra thực nghiệm và đối chứng(đơn vị tính: %) 0 10 20 30 40 50 Yếu, kém Trung bình Khá, giỏi Thực nghiệm Đối chứng Phân tích các tham số đặc trưng của bài TNKQ: - Sắp xếp các bài kiểm tra thành ba loại: + Loại 1: Gồm 27% bài có điểm ở mức cao nhất + Loại 2: Gồm 46% bài có điểm ở mức trung bình + Loại 3: Gồm 27% bài có điểm ở mức thấp. - Lập bảng thống kê cách chọn câu trả lời ở mỗi câu hỏi của học sinh. - Tính độ khó và độ phân biệt của từng câu hỏi theo các công thức sau: + Độ khó: p = D T Với D là số học sinh trả lời đúng T là số học sinh làm bài kiểm tra. + Độ phân biệt: d = t dD D N . Với Dt là tổng số học sinh trả lời đúng ở nhóm cao. Dd là tổng số học sinh trả lời đúng ở nhóm thấp. N là số học sinh trong mỗi nhóm. Xếp loại Tỉ lệ (%) Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 98 Bảng phân loại độ khó, độ phân biệt của 10 câu hỏi TNKQ Câu hỏi Tổng số học sinh (89) Tổng số học sinh chọn đúng Độ khó Độ phân biệt Nhóm điểm cao chọn đúng Nhóm điểm trung bình chọn đúng Nhóm điểm thấp chọn đúng 1 24 20 11 55 0,62 0,54 2 23 29 14 66 0,74 0,38 3 24 27 12 63 0,71 0,50 4 20 24 8 52 0,58 0,50 5 18 21 7 46 0,52 0,45 6 17 22 7 46 0,52 0,42 7 15 18 4 37 0,42 0,45 8 14 15 2 31 0,35 0,54 9 15 18 1 34 0,38 0,58 10 12 14 1 27 0,30 0,45 Căn cứ vào cách tính độ khó, độ phân biệt của Dƣơng Thiệu Tống và Nguyễn Phụng Hoàng, chúng tôi có bảng xếp loại các câu hỏi kiểm tra TNKQ: Bảng xếp loại các câu hỏi TNKQ Xếp loại Độ khó Độ phân biệt Câu hỏi số Khó Trung bình Dễ Tốt Trung bình Kém 1 4 5 6 7 8 9 10 2 3 1 3 4 5 6 7 8 9 10 2 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 99 Kết quả cho thấy đề kiểm tra đảm bảo đƣợc độ khó và độ phân biệt nhƣ đã trình bày trong phần lí luận. Tuy nhiên còn có 2 câu thuộc độ dễ, 1 câu có độ phân biệt ở mức trung bình. Trong quá trình thử nghiệm và rút kinh nghiệm chúng tôi sẽ cố gắng sửa chữa và làm hoàn thiện hơn những câu hỏi có độ dễ, độ phân biệt chƣa tốt để cho bộ trắc nghiệm ngày càng chuẩn mực hơn. Từ việc phân tích, thống kê những kết quả kiểm tra ở trên, cho thấy: - Đối với lớp đƣợc thực nghiệm làm quen với câu hỏi TNKQ trong các giờ học(lớp 12A3) thì kết quả bài kiểm tra cao hơn, số lƣợng học sinh đƣợc điểm khá, giỏi tƣơng đối cao. Đặc biệt số lƣợng học sinh trả lời đúng các câu hỏi của cả hai lớp là: 77,5% học sinh đạt điểm trên 5. Điều đó chứng tỏ các kết quả đúng trong bài kiểm tra trắc nghiệm không phải là sự đoán mò hay chọn ngẫu nhiên mà do học sinh có tƣ duy logic đúng đắn, nắm đƣợc kiến thức, kĩ năng trong chƣơng trình đã đƣợc học. - Phƣơng pháp kiểm tra TNKQ có khả năng thực thi nếu giáo viên vận dụng phƣơng pháp này đúng kĩ thuật, giáo viên có sự thay đổi về phƣơng pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá thƣờng xuyên và học sinh có sự thay đổi phƣơng pháp học để đáp ứng đƣợc yêu cầu kiểm tra TNKQ. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 100 Kết luận chƣơng III Thông qua quá trình thử nghiệm và từ kết quả bài kiểm tra của học sinh cho thấy: - Việc xây dựng hệ thống câu hỏi TNKQ về “Phƣơng pháp tọa độ trong không gian” là có thể thực thi đƣợc. - Việc đƣa các câu hỏi TNKQ vào trong bài giảng làm cho các em học sôi nổi hơn, tập trung suy nghĩ hơn về những kiến thức đƣợc học, hiểu thấu đáo những điều giáo viên truyền đạt,… cho nên có thể thực hiện đƣợc ở nhà trƣờng phổ thông. - Phƣơng pháp kiểm tra, đánh giá bằng TNKQ giúp học sinh có tƣ duy tốt hơn, nắm chắc đƣợc kiến thức hơn và rèn đƣợc sự linh hoạt, nhanh nhạy trong tƣ duy của học sinh. - Phƣơng pháp kiểm tra đánh giá TNKQ góp phần đổi mới phƣơng pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh, nhằm đổi mới phƣơng pháp giảng dạy. Tuy số tiết thử nghiệm không nhiều và số lƣợng học sinh đƣợc làm bài kiểm tra, số lƣợng câu hỏi còn quá khiêm tốn song bƣớc đầu đã kiểm chứng tính khả thi, tính hiệu quả của hệ thống câu hỏi đã biên soạn đƣợc, giả thuyết khoa học nêu ra đã đƣợc kiểm nghiệm. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 101 KẾT LUẬN Luận văn “Biên soạn hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan về Phƣơng pháp tọa độ trong không gian lớp 12 - Trung học phổ thông” đã đạt đƣợc những kết quả chủ yếu sau: 1.Góp phần làm sáng tỏ khái niệm, cách biên soạn câu hỏi TNKQ. 2. Đề xuất ba kiểu câu hỏi cho dạng câu hỏi TNKQ nhiều lựa chọn; vận dụng những kĩ thuật xây dựng câu hỏi trắc nghiệm khách quan để thiết kế, biên soạn hệ thống câu hỏi trắc nghiệm về Phƣơng pháp tọa độ trong không gian gồm 74 câu, từ đó xây dựng đƣợc các bộ đề kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh trong một chƣơng của môn hình học lớp 12. 3. Kết quả thử nghiệm sƣ phạm phần nào minh họa và đƣợc tính khả thi và hiệu quả của hệ thống câu hỏi TNKQ về Phƣơng pháp tọa độ trong không gian trong quá trình dạy học và kiểm tra, đánh giá. Với những ƣu thế của phƣơng pháp trắc nghiệm khách quan so với phƣơng pháp tự luận, chúng tôi hi vọng rằng phƣơng pháp trắc nghiệm khách quan sẽ đƣợc áp dụng rộng rãi trong các nhà trƣờng vào giảng dạy và kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, góp phần đổi mới phƣơng pháp dạy học, phƣơng pháp kiểm tra đánh giá. Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm mà chúng tôi biên soạn có thể dùng cho các đồng nghiệp tham khảo, sử dụng. Với 74 câu hỏi có phân tích tỉ mỉ, cụ thể về ba cấp độ của lĩnh vực nhận thức: nhận biết (16 câu), thông hiểu (29 câu) và vận dụng (29 câu), luận văn đã góp một viên gạch trên con đƣờng nghiên cứu, biên soạn câu hỏi trắc nghiệm khách quan cho môn Toán nói chung và cho phần Phƣơng pháp tọa độ trong không gian nói riêng, nhằm nâng cao chất lƣợng đào tạo . Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 102 TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Bộ Giáo dục và Đào tạo(1996), Trắc nghiệm và đo lường cơ bản trong giáo dục, Nhà xuất bản Giáo dục, Bắc Thái. 2. Bộ Giáo dục và Đào tạo(2003), Những cơ sở của kỹ thuật trắc nghiệm, Hà Nội. 3. Nguyễn Hải Châu, Phạm Đức Tài, Nguyễn Thế Thạch(2008), Chuẩn bị kiến thức ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, cao đẳng môn Toán, Nhà xuất bản Giáo dục, Hải Phòng. 4. Văn Nhƣ Cƣơng, Phạm Khắc Ban, Lê Huy Hùng, Tạ Mân (2008), Bài tậpHình học 12 nâng cao, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. 5. Hà Thị Đức(1991), “Kiểm tra, đánh giá khách quan kết quả HT của HS một khâu quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả DH ở trƣờng phổ thông”, Tạp chí thông tin khoa học, (25). 6. Phạm Gia Đức(1995), “Đổi mới PP DH môn toán trƣờng THPT”, Tạp chí NCGD, (7). 7. Lê Xuân Hải(2003), Xây dựng câu hỏi trắc nghiệm chủ đề hàm số, phương trình bậc hai một ẩn số trong chương trình Đại số lớp 9 cho học sinh THCS, Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, Trƣờng Đại học Sƣ phạm – Đại học Thái Nguyên. 8. Trần Văn Hạo, Nguyễn Mộng Hy, Khu Quốc Anh, Trần Đức Huyên (2008), Hình học 12 Sách giáo viên, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. 9. Trần Văn Hạo, Nguyễn Mộng Hy, Khu Quốc Anh, Trần Đức Huyên (2008), Hình học 12, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 103 10. Nguyễn Phụng Hoàng, Võ Ngọc Lan (1999), Phương pháp trắc nghiệm trong kiểm tra và đánh giá thành quả học tập , Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. 11. Trần Bá Hoành (1995), Đánh giá trong giáo dục, Hà Nội. 12. Trần Bá Hoành (1995), “Dạy học lấy học sinh làm trung tâm”, Tạp chí NCGD, (7). 13. Nguyễn Mộng Hy, Khu Quốc Anh, Trần Đức Huyên (2008), Bài tậpHình học 12, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. 14. Jean Cardinet (1999), “Đánh giá học tập và đo lƣờng”, Tài liệu của ban dự án Việt - Bỉ, (11). 15. Trần Kiều (1995), “Đổi mới đánh giá- Đòi hỏi bức thiết của đổi mới PP DH”, Tạp chí NCGD, (1), tr. 18 – 20. 16. Nguyễn Bá Kim (2007), Phương pháp dạy học môn Toán, Nhà xuất bản đại học sƣ phạm, Hà Nội. 17. Nguyễn Hữu Long (1978), Vận dụng kết hợp phương pháp Test và phương pháp kiểm tra truyền thống trong dạy học tâm lý học, ĐHSP Hà Nội I. 18. Nguyễn Hữu Long (1995), “Test trong công nghệ dạy học”, Tạp chí ĐH và THCN, (8), tr. 13- 14. 19. Lê Thống Nhất (1996), “Kiểm tra và đánh giá kết quả học tập môn toán của học sinh nhƣ thế nào”, Tạp chí NCGD, (8). 20. Hoàng Đức Nhuận, Lê Đức Phúc (1996), Cơ sở lý luận của việc đánh giá chất lượng HT của HS phổ thông, Hà Nội. 21. Đoàn Quỳnh, Văn Nhƣ Cƣơng, Phạm Khắc Ban, Lê Huy Hùng, Tạ Mân (2008), Hình học 12 nâng cao, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. 22. Patrich Griffin (1994), Trắc nghiệm và đánh giá, Tài liệu dùng cho các lớp tập huấn tại thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Hà Nội. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 104 23. Quentin Stodola, Kaluer Stordahl (1995), Trắc nghiệm và đo lường cơ bản trong giáo dục, Vụ Đại học, Hà Nội. 24. Đoàn Quỳnh, Văn Nhƣ Cƣơng, Phạm Khắc Ban, Lê Huy Hùng, Tạ Mân (2008), Hình học 12 nâng cao - Sách giáo viên, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. 25. Nguyễn Thế Thạch (Chủ biên) (2008), Hướng dẫn thực hiện chương trình sách giáo khoa lớp 12 môn Toán, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. 26. Lâm Quang Thiệp (2003), Giới thiệu về đo lường và đánh giá trong giáo dục, Hà Nội. 27. Dƣơng Thiệu Tống (1995), Trắc nghiệm và đo lường thành quả học tập, ĐHKHKT TP. Hồ Chí Minh. 28. Vụ Đại học, Bộ giáo dục (1994), Trắc nghiệm và đánh giá, Hà Nội.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfdoc.pdf