Khóa luận Một số vấn đề về xuất khẩu lao động ở Việt Nam - Thực trạng và giải pháp

MỤC LỤC Trang Lời mở đầu 1 Chương 1: Lý luận chung về xuất khẩu lao động 3 1.1. Một số khái niệm cơ bản 3 1.2. Xuất khẩu lao động là một tất yếu khách quan 6 1.2.1. Sự gia tăng dân số, lao động, việc làm ở nước ta trong những năm tới là yêu cầu bức bách phải phát triển xuất khẩu lao động. 6 1.2.2. Sự phát triển của xuất khẩu lao động từ di cư lao động quốc tế là một hiện tượng kinh tế - xã hội phổ biến trên thế giới. 8 1.2.3. Thị trường lao động quốc tế đối với xuất khẩu lao động Việt Nam hiện nay và trong những năm tới. 10 1.3. Các hình thức xuất khẩu lao động 13 1.4. Vai trò của xuất khẩu lao động đối với sự phát triển kinh tế 15 Chương 2: Thực trạng xuất khẩu lao động ở Việt Nam 17 2.1 Đặc điểm về thị trường lao động và việc làm ở Việt Nam 17 2.1.1 Số lượng lao động 17 2.1.2 Chất lượng lao động 18 2.1. Thực trạng họat động xuất khẩu lao động ở Việt Nam 19 2.1.1. Giai đoạn 1980- 1990 19 2.2.2. Giai đoạn từ năm 1991 đến nay. 23 2.3. Đánh giá chung 28 2.3.1 Kết quả đạt được 28 2.3.2. Những hạn chế 36 2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế 38 Chương 3: Quan điểm và một số giải pháp nhằm mở rộng hoạt động xuất khẩu lao động ở việt nam 41 3.1 Quan điểm chỉ đạo xuất khẩu lao động của Đảng và Nhà nước ta 41 3.2. Phương hướng và mục tiêu 42 3.3. Một số giải pháp nhằm mở rộng xuất khẩu lao động ở Việt Nam 43 3.3.1. Xây dựng và ban hành các văn bản pháp luật 43 3.3.2. Tổ chức tốt hoạt động Marketing về xuất khẩu lao động đối với thị trường ngoài nước 45 3.3.3. Hoàn thiện hệ thống tổ chức quản lý lĩnh vực xuất khẩu lao động 46 3.3.5. Chuẩn bị tốt lực lượng lao động đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động quốc tế 50 3.3.6. Sử dụng và phát huy tốt khả năng của số lao động trở về sau khi hết hợp đồng ở nước ngoài 52 Kết luận 54 Tài liệu tham khảo 55

doc58 trang | Chia sẻ: maiphuongtl | Lượt xem: 1330 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Khóa luận Một số vấn đề về xuất khẩu lao động ở Việt Nam - Thực trạng và giải pháp, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
bá trèn, ®iÒu ®ã lµm h¹n chÕ ®¸ng kÓ viÖc nhËn lao ®éng ViÖt Nam. Sè lao ®éng ViÖt Nam ®Õn nay míi lµ gÇn 8 000 ng­êi, lµm viÖc trong c¸c ngµnh c«ng nghiÖp nhÑ, chÕ biÕn h¶i s¶n, ®iÖn tö vµ x©y dùng... NÕu n­íc ta kh«ng cã chÝnh s¸ch phï hîp sÏ cã nguy c¬ dÉn ®Õn mÊt thÞ tr­êng nµy ThÞ tr­êng lao ®éng §µi Loan tuy míi nhËn lao ®éng ViÖt Nam, nh­ng kh¶ n¨ng chóng ta vÉn cã thÓ tiÕp tôc gia t¨ng sè l­îng trong thêi gian tíi. TÝnh ®Õn th¸ng 11 n¨m 2001, tøc lµ ®óng hai n¨m kÓ tõ khi lao ®éng ViÖt Nam ®Çu tiªn ®Õn §µi Loan theo con ®­êng xuÊt khÈu lao ®éng chÝnh thøc ®· cã 15 000 lao ®éng n­íc ta sang lµm viÖc ë 24 nghµnh nghÒ.Tuy nhiªn, còng ®· b¾t ®Çu cã hiÖn t­îng ng­êi lao ®éng vi ph¹m (bá hîp ®ång ra ngoµi lµm viÖc bÊt hîp ph¸p). Ngoµi ra cã mét sè phÇn tö chèng ®èi, ph¸ ho¹i chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc ho¹t ®éng t¹i thÞ tr­êng nµy t×m c¸ch l«i kÐo, kÝch ®éng ng­êi lao ®éng ®i nhµ thê, tham gia v¸o c¸c cuéc ®×nh c«ng, ®Êu tranh víi chñ sö dông lao ®éng ®ßi t¨ng l­¬ng, kh«ng nép phÝ dÞch vô cho donh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng theo qui ®Þnh. NÕu chóng ta kh«ng cã biÖn ph¸p ng¨n chÆn mét c¸ch tÝch cùc, kÞp thêi vµ hiÖu qu¶, t×nh tr¹ng nµy sÏ ph¸t triÓn vµ sÏ ¶nh h­ëng tiªu cùc ®Õn kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña lao ®éng n­íc ta t¹i khu vùc nµy. b. Khu vùc §«ng Nam ¸ Trong khu vùc §«ng Nam ¸, míi chØ cã Lµo ®ang nhËn lao ®éng ta víi sè l­îng t­¬ng ®èi lín vµ ®a d¹ng. Trong t­¬ng lai, Lµo vÉn sÏ lµ mét trong c¸c thÞ tr­êng chÝnh cña lao ®éng ViÖt Nam. c. Khu vùc Trung §«ng Víi thÞ tr­êng nµy, n­íc ta cÇn ®Þnh h­íng cho mét sè doanh nghiÖp cã kinh nghiÖm t×m hiÓu ®èi t¸c tin cËy ®Ó ký mét sè hîp ®ång lµm thÝ ®iÓm theo h­íng sau: Tr­íc m¸t chØ tËp trung vµo cung øng lao ®éng x©y dùng, c«ng nh©n ®µu khÝ vµ c«ng nh©n s¶n xuÊt.Thùc hiÖn tuyÓn lao ®éng tõ khu vùc n«ng th«n cã ®iÒu kiÖn kinh tÕ khã kh¨n, cã kh¶ n¨ng chÞu khã chÞu khæ vµ s½n sµng chÊp nhËn møc thu nhËp thÊp. bªn c¹nh ®ã, hîp t¸c víi c¸c ng©n hµng ®Ó cho ng­êi lao ®éng vay chi phÝ ban ®Çu víi ®iÒu kiÖn dÔ dµng. Ngoµi ra, cã h­íng chØ ®¹o mét sè doanh nghiÖp chuyªn ngµnh t×m kiÕm c¸c hîp ®ång cung øng chuyªn gia y tÕ sang khu vùc nµy; ®ång thêi tæ chøc rót kinh nghiÖm s©u s¾c viÖc thùc hiÖn c¸c hîp ®ång nhËn thÇu nh©n c«ng ë Kuwait tr­íc ®©y, x©y dùng ph­¬ng ¸n tiÕp tôc më l¹i thÞ tr­êng nµy th«ng qua sù hîp t¸c chÆt chÏ gi÷a c¸c doanh nghiÖp x©y dùng cã kinh nghiÖm vµ Bé Quèc phßng ®Ó cã thÓ cã nguån lao ®éng ®ñ søc khoÎ, cã tÝnh kû luËt cao thùc hiÖn hîp ®ång. NÕu thùc hiÖn ®­îc c¸c biÖn ph¸p ®ång bé, khu vùc Trung §«ng sÏ trë thµnh khu vùc thu hót sè l­îng lín lao ®éng ViÖt Nam. 2.3. §¸nh gi¸ chung 2.3.1 KÕt qu¶ ®¹t ®­îc a. T¹o viÖc lµm cho hµng v¹n lao ®éng vµ chuyªn gia, gãp phÇn tÝch cùc gi¶i quyÕt viÖc lµm cho x· héi, mét trong nh÷ng nhiÖm vô chÝnh cña ta hiÖn nay. Tíi nay, ta ®· cã gÇn 30 v¹n lao ®éng xuÊt khÈu ®ang lµm viÖc ë trªn 40 n­íc vµ vïng l·nh thæ thuéc h¬n 30 nhãm nghµnh nghÒ nh­: X©y dùng, c¬ khÝ, ®iÖn tö, dÖt may, chÕ biÕn thuû s¶n... b. Th«ng qua lao ®éng n­íc ngoµi, ng­êi lao ®éng vµ chuyªn gia ®· ®­îc n©ng cao tr×nh ®é vµ chuyªn m«n kü thuËt, ngo¹i ng÷, tiÕp thu ®­îc nh÷ng c«ng nghÖ vµ t¸c phong s¶n xuÊt c«ng nghiÖp tiªn tiÕn, lµ ®iÒu kiÖn tèt ®Ó tõng b­íc ®¸p øng ®­îc c¸c yªu cÇu cña sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc khi hä trë vÒ. §iÒu nµy ®Æc biÖt thÓ hiÖn râ trong viÖc ta ®­a lao ®éng sang NhËt d­íi h×nh thøc tu nghiÖp sinh trong mét sè nghµnh nghÒ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, sè lao ®éng nµy trong thêi gian thùc tËp nghÒ ë NhËt ®· ®­îc c¸c chñ doanh nghiÖp NhËt ®¸nh gi¸ rÊt tèt, c¸c doanh nghiÖp trong n­íc nhËn hä trë l¹i lµm viÖc ®Òu rÊt hµi lßng vÒ tay nghÒ cña hä, vµ hä cã nhiÒu c¬ héi t×m viÖc trong c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ cña NhËt. NhiÒu lao ®éng ta ë n­íc ngoµi hiÖn ®ang lµ hµng ngò trô cét ë nhiÒu nhµ m¸y, xÝ nghiÖp, mét bé phËn ®· ®Çu t­ vµ më c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n t¹o thªm viÖc lµm cho ng­êi lao ®éng. c. ViÖc ®­a lao ®éng ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi gãp phÇn gi¶m ®Çu t­ trong n­íc ®Ó ®µo t¹o nghÒ vµ t¹o chç lµm viÖc míi cho ng­êi lao ®éng. Ch¼ng h¹n nÕu ®Çu t­ ®Ó cã mét chç lµm viÖc míi cho ng­êi cã tay nghÒ cao trong nghµnh c«ng nghiÖp nÆng trong n­íc ph¶i tèn 100 triÖu ®ång, cho ng­êi cã tay nghÒ trung b×nh ph¶i ®Çu t­ kho¶ng 30-50 triÖu ®ång, hoÆc ®Ó t¹o mét chç lµm viÖc cho lao ®éng gi¶n ®¬n trong tiÓu thñ c«ng nghiÖp còng cÇn ®Çu t­ kho¶ng 10-15 triÖu ®ång.Víi sè l­îng lao ®éng vµ chuyªn gia hiÖn nay ®ang lµm viÖc ë n­íc ngoµi, ®Çu t­ t¹o viÖc lµm trong n­íc gi¶m ®­îc Ýt nhÊt kho¶ng h¬n 3000 tû ®ång. d. §­a lao ®éng ®i nhËn thÇu x©y dùng c«ng tr×nh ë n­íc ngoµi ®· më ra nhiÒu triÓn väng tham gia thÞ tr­êng thÇu kho¸n quèc tÕ cho ViÖt Nam, t¹o ®iÒu kiÖn rÌn luyÖn n©ng cao tr×nh ®é tay nghÒ cña c«ng nh©n, tr×nh ®é qu¶n lý cña c¸n bé ta, n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh ®Ó ®¹t hiÖu qu¶. e. VÒ mÆt kinh tÕ: Tuy sè ngo¹i tÖ thu vÒ tõ ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng ch­a lín so víi c¸c lo¹i h×nh xuÊt khÈu kh¸c nh­ng ®· gãp phÇn quan träng trong viÖc c¶i thiÖn ®êi sèng ng­êi lao ®éng vµ thu ngo¹i tÖ cho Nhµ n­íc. Tõ n¨m 1991 ®Õn nay, ng©n s¸ch Nhµ n­íc ®· thu ®­îc 482 triÖu róp phi mËu dÞch t­¬ng ®­¬ng víi 2363 tû ®ång (thêi gi¸ n¨m 1990) vµ 9,2 triÖu USD ®Ó tr¶ nî vµ mua hµng ho¸, ®­a vµo c¸n c©n thanh to¸n víi c¸c n­íc. Thu nhËp cña mét bé phËn ng­êi lao ®éng ®­îc n©ng cao th«ng qua viÖc mua hµng ho¸ mang vÒ n­íc kho¶ng 720 tû ®ång, chuyÓn vÒ n­íc kho¶ng 300 triÖu USD. Theo b¸o c¸o tæng hîp tõ c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng th× 1 lao ®éng ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi theo hîp ®ång 2 n¨m víi møc thu nhËp b×nh qu©n tõ 350- 400 USD/ th¸ng/ ng­êi th× mçi lao ®éng thu vÒ ®­îc 4 200 - 4 800 USD. Víi con sè nµy tÝnh b×nh qu©n ng­êi lao ®éng ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi thu nhËp gÊp kho¶ng 10-20 lÇn so víi thu nhËp trong n­íc . PhÇn lín nh÷ng ng­êi ®i xuÊt khÈu trong thêi gian vµi n¨m vÒ cã thÓ x©y dùng ®­îc nhµ cöa, c¶i thiÖn ®êi sèng gia ®×nh vµ cã tiÒn ®Çu t­ vµo ph¸t triÓn n«ng nghiÖp, tiÓu thñ c«ng nghiÖp, xÝ nghiÖp võa vµ nhá nh»m xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, t¹o thªm c«ng ¨n viÖc lµm cho ng­êi kh¸c. B¶ng 3: Sè ngo¹i tÖ thu vÒ tõ n¨m 1991 ®Õn nay. STT N¨m Sè ngo¹i tÖ thu vÒ (USD) 1 1991 2 500 000 2 1992 6 800 000 3 1993 1 580 000 4 1994 43 100 000 5 1995 77 900 000 6 1996 100 800 000 7 1997 129 200 000 8 1998 148 300 000 9 1999 150 800 000 10 2000 160 000 000 Tæng céng: 820 980 000 (USD) (Nguån: B¸o c¸o ho¹t ®éng tæng kÕt ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng giai ®o¹n 1991 - 2000 cña Côc Qu¶n lý lao ®éng n­íc ngoµi). f. Gãp phÇn t¨ng c­êng hiÓu biÕt lÉn nhau gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n c¸c n­íc nhËn lao ®éng ta, cñng cè céng ®ång ng­êi ViÖt ë n­íc ngoµi. ë c¸c n­íc nhËn lao ®éng ViÖt Nam ®· t¹o ®­îc d­ luËn lµ lao ®éng ®­îc ®µo t¹o tèt, th«ng minh, khÐo lÐo vµ cÇn cï. Do vËy, nÕu ®­îc tuyÓn chän vµ cã chÝnh s¸ch qu¶n lý tèt h¬n n÷a, uy tÝn cña ViÖt Nam cã thÓ t¨ng ®¸ng kÓ. §Ó ®¹t ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ nµy, nhµ n­íc ta ®· thùc hiÖn c¸c gi¶i ph¸p t­¬ng ®èi ®ång bé tÊt c¶ c¸c mÆt cña ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia. Cô thÓ lµ : VÒ qu¶n lý nhµ n­íc: Tæ chøc triÓn khai ChØ thÞ 41- CT/TW cña Bé ChÝnh trÞ vµ NghÞ ®Þnh 152/1999/N§- CP cña ChÝnh phñ, mét hÖ thèng c¸c v¨n b¶n ph¸p quy h­íng dÉn thùc hiÖn ®­îc so¹n th¶o vµ ban hµnh. §Æc biÖt lµ sau Héi nghÞ toµn quèc vÒ xuÊt khÈu lao ®éng, c«ng t¸c bæ sung, söa ®æi chÝnh s¸ch ®­îc t¨ng c­êng. HÖ thèng c¸c v¨n b¶n nãi trªn hiÖn nay ®· t­¬ng ®èi ®ång bé, bao qu¸t ®­îc quy tr×nh cña ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia. C¸c c¬ quan Nhµ n­íc cã liªn quan ®· cã nh÷ng chuyÓn biÕn m¹nh mÏ trong viÖc tham gia ®Èy m¹nh xuÊt khÈu vµ chuyªn gia. Thø nhÊt, Bé lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi theo tr¸ch nhiÖm ®­îc giao ®· thùc hiÖn c¸c c«ng t¸c sau: - X©y dùng quy tr×nh, ban hµnh v¨n b¶n vµ tæ chøc thùc hiÖn qu¶n lý ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia trong viÖc cÊp giÊy phÐp ho¹t ®éng chuyªn doanh cho c¸c doanh nghiÖp, ®¨ng ký hîp ®ång, thanh tra, kiÓm tra ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp. - H­íng dÉn c¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn c¸c kh©u trong quy tr×nh tæ chøc thùc hiÖn xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia tõ viÖc tuyÓn chän lao ®éng; ®µo t¹o, gi¸o dôc ®Þnh h­íng cho ng­êi lao ®éng tr­íc khi ®i ®Õn viÖc qu¶n lý vµ b¶o vÖ ng­êi lao ®éng lµm viÖc ë n­íc ngoµi, gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp ph¸t sinh, ®ãn lao ®éng vÒ n­íc. - Th­êng xuyªn tæ chøc c¸c cuéc häp giao ban, chuyªn ®Ò víi c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng nh»m chØ ®¹o kÞp thêi ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp, cung cÊp th«ng tin vÒ thÞ tr­êng lao ®éng ngoµi n­íc, phæ biÕn t×nh h×nh míi vµ c¸c kinh nghiÖm trong xuÊt khÈu lao ®éng; tæ chøc c¸c líp tËp huÊn, n©ng cao tr×nh ®é nghiÖp vô xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia cho gÇn 300 c¸n bé cña c¸c doanh nghiÖp (cã cÊp ph¸t chøng chØ), gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp; tæ chøc c¸c héi nghÞ gi÷a c¸c tr­êng ®µo t¹o nghÒ víi c¸c doanh nghiÖp nh»m t¹o ra sù phèi hîp chÆt chÏ gi÷a c¸c tæ chøc nµy trong viÖc t¹o nguån lao ®éng vµ chuyªn gia xuÊt khÈu vµ ®ang xóc tiÕn x©y dùng ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o nguån lao ®éng xuÊt khÈu trong c¸c tr­êng d¹y nghÒ. - X©y dùng c¸c tiªu chuÈn ®¸nh gi¸ doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng lµm c¨n cø ®Ó xem xÐt hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp, khen th­ëng c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng tèt vµ xö lý ë møc c¶nh c¸o, t¹m ®×nh chØ hoÆc thu håi giÊy phÐp doanh nghiÖp vi ph¹m hoÆc ho¹t ®éng kh«ng hiÖu qu¶. Võa qua, ®· th«ng b¸o 7 doanh nghiÖp kh«ng ®­îc tiÕp tôc ho¹t ®éng do giÊy phÐp hÕt thêi h¹n, thu håi giÊy phÐp cña 6 doanh nghiÖp do ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶ hoÆc vi ph¹m nghiªm träng c¸c quy ®Þnh cña Nhµ n­íc vÒ xuÊt khÈu lao ®éng. - Phèi hîp víi c¸c Bé, ngµnh chøc n¨ng cã liªn quan so¹n th¶o, tr×nh ChÝnh phñ ban hµnh hoÆc ban hµnh c¸c v¨n b¶n liªn ngµnh vµ tæ chøc triÓn khai thùc hiÖn. Thø hai, c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc kh¸c cã liªn quan còng ®· tÝch cùc tham gia vµo c«ng t¸c ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia theo chøc n¨ng cña m×nh: - Bé Tµi chÝnh ®· tr×nh Nhµ n­íc gi¶m thuÕ suÊt VAT cho ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia; phèi hîp víi Bé Lao §éng - Th­¬ng binh vµ X· héi ban hµnh Th«ng t­ liªn tÞch söa ®æi vµ bæ sung Th«ng t­ liªn tÞch sè16/TTLT- BTC- L§TBXH vÒ viÖc gi¶m phÝ dÞch vô vµ tiÒn ®Æt cäc cña ng­êi lao ®éng ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi; - Bé Ngo¹i giao ®· giao cho c¸c c¬ quan ®¹i diÖn ViÖt Nam t¹i n­íc ngoµi tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn c¸c biªn ph¸p më thÞ tr­êng vµ cung cÊp th«ng tin thÞ tr­êng, cïng víi Bé Lao §éng - Th­¬ng binh vµ X· héi tæ chøc cho c¸c doanh nghiÖp ®i kh¶o s¸t më thÞ tr­êng t¹i Trung §«ng, Ch©u Phi vµ §µi Loan; - Bé T­ Ph¸p vµ Bé C«ng An ®· ®­a ra c¸c biÖn ph¸p ®¬n gi¶n ho¸ quy tr×nh cÊp phiÕu x¸c nhËn kh«ng cã tiÒn ¸n cho ng­êi lao ®éng. Bé T­ Ph¸p ®· tÝch cùc phèi hîp víi Bé Lao §éng - Th­¬ng binh vµ X· héi so¹n th¶o vµ tr×nh thñ t­íng ChÝnh phñ ban hµnh QuyÕt ®Þnh sè 68/Q§- TTG ngµy 02/5/2001 nh»m kÞp thêi chÊn chØnh vµ ng¨n ngõa t×nh tr¹ng ng­êi lao ®éng ViÖt Nam ®i tu nghiÖp ë NhËt B¶n vµ Hµn Quèc tù ý ph¸ bá hîp ®éng. C¸c c¬ quan thuéc ngµnh C«ng an ®· tÝch cùc phèi hîp víi Bé Lao §éng - Th­¬ng binh vµ X· héi ph¸t triÓn, ng¨n ngõa vµ xö lý c¸c tr­êng hîp lõa ®¶o tuyÓn chän vµ thu tiÒn tr¸i ph¸p luËt cña mét sè c¸ nh©n vµ tæ chøc; - Ng©n Hµng Nhµ n­íc ®· ban hµnh QuyÕt ®Þnh sè 440/2001/Q§- NHNN vÒ viÖc cho nh­êi lao ®éng vay tÝn dông ®Ó ®i lµm viÖc cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi; - L·nh d¹o nhiÒu Bé, ngµnh vµ ®Þa ph­¬ng (Bé Giao th«ng vËn t¶i, Bé X©y dùng, Bé Th­¬ng m¹i, thµnh phè Hå ChÝ Minh, H¶i Phßng, Hµ T©y ...) ®· trùc tiÕp theo dâi chØ ®¹o ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia trong ph¹m vi qu¶n lý, th­êng xuyªn tæ chøc c¸c cuéc häp víi c¸c ngµnh cã liªn quan vµ víi c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng trùc thuéc hoÆc trªn ®Þa bµn nh»m qu¶n lý c«ng t¸c nµy vµ t¹o ®iÒu kiÖn, t×m c¸c biÖn ph¸p th¸o gì khã kh¨n cho c¸c doanh nghiÖp vµ ng­êi lao ®éng. §Æc biÖt cã mét sè Bé, ngµnh vµ ®Þa ph­¬ng ®· ban hµnh c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn tæ chøc triÓn khai ho¹t ®éng ®Èy m¹nh xuÊt khÈu lao ®éng trong ph¹m vi ngµnh, ®Þa ph­¬ng(Bé N«ng nghiÖp ph¸t triÓn n«ng th«n ®· cã ChØ thÞ sè 115/2000/CT- BNN/TCCB ngµy 14/11/2000 vµ hiÖn ®ang x©y dùng quy chÕ quy ®Þnh viÖc ®­a ng­êi lao ®éng vµ chuyªn gia cña ngµnh ®i lµm viÖc cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi; Liªn minh HTX ViÖt Nam ®· cã QuyÕt ®Þnh sè 438/2000/H§TW - VP ngµy 17/7/2000 ban hµnh quy chÕ t¹m thêi vÒ ho¹t ®éng ®­a ng­êi lao ®éng vµ chuyªn gia ®i lµm viÖc cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi cña c¸c doanh nghiÖp thuéc liªn minh HTX ViÖt Nam. Thø ba, sù phèi hîp gi÷a c¸c c¬ quan Nhµ n­íc ®· ®ång bé vµ chÆt chÏ h¬n tr­íc ®©y: c¸c v¨n b¶n dù th¶o ®· nhanh chãng nhËn ®­îc sù quan t©m, gãp ý cña nhiÒu Bé, ngµnh: mét sè Bé, ngµnh ®· tÝch cùc phèi hîp víi Bé Lao §éng - Th­¬ng binh vµ X· héi trong c«ng t¸c chØ ®¹o cô thÓ; mét sè Bé, ngµnh vµ ®Þa ph­¬ng ®· phèi hîp tÝch cùc víi Bé Lao §éng - Th­¬ng binh vµ X· héi trong viÖc ®¸nh gi¸, quy ho¹ch c¸c doanh nghiÖp trùc thuéc theo chØ ®¹o cña ChÝnh phñ t¹i Héi nghÞ toµn quèc vÒ xuÊt khÈu lao ®éng th¸ng 6 n¨m 2000 ... HiÖn nay, Bé Lao §éng - Th­¬ng binh vµ X· héi vÉn ®ang tiÕp tôc cïng c¸c Bé, ngµnh cã liªn quan x©y dùng ®Ó tiÕp tôc ban hµnh söa ®æi vµ bæ sung mét sè chÝnh s¸ch ch­a phï hîp hoÆc cßn thiÕu, cô thÓ xö ph¹t ®èi víi ng­êi lao ®éng vi ph¹m c¸c quy ®Þnh vÌ xuÊt khÈu lao ®éng; t¨ng c­êng qu¶n lý ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia; ph¸t triÓn thÞ tr­êng lao ®éng ngoµi n­íc; ®¸nh gi¸ ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia cña c¸c doanh nghiÖp. VÒ ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia: Cho ®Õn nay, ®· cã 168 doanh nghiÖp ®­îc cÊp giÊy phÐp ho¹t ®éng chuyªn doanh xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia, trong ®ã cã 85 doanh nghiÖp nhµ n­íc thuéc c¸c Bé, nghµnh TW; 67 doanh nghiÖp nhµ n­íc thuéc c¸c TØnh, thµnh phè trùc thuéc TW; 13 doanh nghiÖp thuéc c¸c ®oµn thÓ TW vµ 3 doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ë Hµ Néi, Thµnh phè Hå ChÝ Minh vµ H¶i Phßng. Trõ mét sè doanh nghiÖp ®· th«i ho¹t ®éng do hÕt h¹n giÊy phÐp vµ do bÞ thu håi giÊy phÐp, cho ®Õn nay h¬n 100 doanh nghiÖp ®· ký kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång víi n­íc ngoµi, trong ®ã cã 12 doanh nghiÖp ®­a ®­îc trªn 1000 lao ®éng, 13 doanh nghiÖp ®­a ®­îc 500 ®Õn 1 000 ng­êi vµ 16 doanh nghiÖp ®­a ®­îc 200 ®Õn 500 ng­êi. Nh­ vËy mét ®éi ngò c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia ®· ®­îc h×nh thµnh vµ b­íc ®Çu hoatj ®éng t­¬ng ®èi hiÖu qu¶. PhÇn lín c¸c doanh nghiÖp ®· thùc sù coi xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia lµ mét trong c¸c nhiÖm vô chÝnh vµ ®· chó träng ®Çu t­ cho ho¹t ddéng nµy. C¸c doanh nghiÖp ®· tæ chøc bé m¸y phï hîp trong doanh nghiÖp, bè trÝ ®éi ngò c¸n bé ®ñ tr×nh ®é, n¨ng lùc ®Ó thùc hiÖn c«ng t¸c nµy. Mét sè tæng c«ng ty ®· thµnh lËp c«ng ty, ®¬n vÞ chuyªn doanh xuÊt khÈu lao ®éng vµ ®· ph¸t huy tÝch cùc trong viÖc më réng thÞ tr­êng. PhÇn lín c¸c doanh nghiÖp ®· thµnh lËp trung t©m ®µo t¹o, gi¸o dôc ®Þnh h­íng cho ng­êi lao ®éng tr­íc khi ®i nh»m chñ ®éng t¹o nguån lao ®éng cã chÊt l­îng ®¶m b¶o. Mét sè doanh nghiÖp ®· thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p tÝch cùc vµ chñ ®éng ®Ó më thÞ tr­êng nh­: cö c¸c ®oµn ®i kh¶o s¸t thÞ tr­êng, t×m kiÕm hîp ®ång, t¨ng c­êng thiÕt lËp c¸c mèi quan hÖ víi c¸c tæ chøc cã liªn quan trong vµ ngoµi n­íc, t×m kiÕm th«ng tin qua internet... Ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng cña c¸c doang nghiÖp ®· b­íc ®Çu ®i vµo nÒ nÕp. NhiÒu doanh nghiÖp ®· chÊp hµnh nghiªm chØnh c¸c qui ®Þnh cña Nhµ n­íc, ng¨n ngõa cã hiÖu qu¶ c¸c tiªu cùc phÊt sinh trong tuyÓn chän, kÞp thêi xö lý c¸c vÊn ®Ò ph¸t sinh ë n­íc ngoµi vµ b¶o vÖ tèt quyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng. PhÇn lín c¸c doanh nghiÖp ®· cö c¸n bé cã n¨ng lùc, ngo¹i ng÷ ®i qu¶n lý lao ®éng ë n­íc ngoµi. VÒ ng­êi lao ®éng Lao ®éng ta ®­îc ng­êi sö dông lao ®éng n­íc ngoµi ®¸nh gi¸ lµ ch¨m chØ, chÞu khã vµ tiÕp thu nhanh c«ng viÖc. Qua c¸c kho¸ ®µo t¹o, båi d­ìng nghÒ, gi¸o dôc ®Þnh h­íng, häc ngo¹i ng÷, häc tËp phong tôc tËp qu¸n vµ sinh ho¹t cña n­íc së t¹i, ý thøc vµ nhËn thøc cña ng­êi lao ®éng ®­îc n©ng cao, ph¸t huy ®­îc nh÷ng kh¶ n¨ng vµ ­u ®iÓm cña m×nh trong qu¸ tr×nh lµm viÖc ë n­íc ngoµi. 2.3.2. Nh÷ng h¹n chÕ XuÊt khÈu lao ®éng trong thêi gian qua nh×n chung ®¹t kÕt qu¶ thÊp so víi môc tiªu vµ yªu cÇu bøc thiÕt ph¶i gi¶i quyÕt mçi n¨m h¬n mét triÖu lao ®éng ®­a ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi trong nh÷ng n¨m qua lµ ch­a ®¸p øng ®­îc nguyÖn väng cña nhiÒu ng­êi. B×nh qu©n hµng n¨m míi ®­a gÇn mét v¹n ng­êi ch­a t­¬ng xøng víi nhu cÇu trong n­íc vµ kh¶ n¨ng cña ta. Cã thÓ nãi c«ng t¸c xuÊt khÈu lao ®éng trong thêi gian qua cßn cã mét sè thiÕu sãt, tån t¹i nh­ sau: a. ViÖc cô thÓ ho¸ chñ tr­¬ng, c¬ chÕ, chÝnh s¸ch vµ tæ chøc thùc hiÖn ch­a phï hîp víi kh¶ n¨ng vÒ nguån lao ®éng trong n­íc vµ ch­a ®¸p øng ®­îc yªu cÇu cña thÞ tr­êng lao ®éng quèc tÕ. Quan ®iÓm cña c¸c cÊp, c¸c nghµnh cßn kh¸c nhau trong viÖc gi÷ vµ më thÞ tr­êng xuÊt khÈu lao ®éng. Nhµ n­íc ta ch­a ®Çu t­ tho¶ ®¸ng cho viÖc më vµ t×m kiÕm thÞ tr­êng. b. C¬ chÕ xuÊt khÈu lao ®éng hiÖn nay cßn cã mÆt h¹n chÕ, ch­a phï hîp víi sù vËn ®éng cña thÞ tr­êng lao ®éng lao ®éng quèc tÕ, vµ còng ch­a t¹o ®­îc sù phèi hîp gi÷a c¸c cÊp, c¸c ngµnh cã liªn quan vµ cã hiÖu qu¶. Ch­a cã c¬ chÕ khuyÕn khÝch c¸c ®¬n vÞ xuÊt kh¶u lao ®éng cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®¸p øng kÞp thêi yªu cÇu cña chñ sö dông lao ®éng n­ãc ngoµi. Cßn cã nhiÒu ®èi t­îng ®i lµm viÖc cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi kh«ng ®­îc ph¸p luËt lao ®éng ®iÒu tiÕt, dÉn ®Õn viÖc ng­êi lao ®éng ph¶i ®Çu t­ tèn kÐm b»ng c¸c con ®­êng kh«ng hîp ph¸p nh­ ®i th¨m th©n nh©n, du lÞch.Trong gi¶i quyÕt thñ tôc xuÊt nhËp c¶nh ®· xÕp lo¹i lao ®éng vµ chuyªn gia ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi vµo nhãm ®i viÖc riªng (cïng lo¹i víi nhùng ng­êi ®i th¨m th©n nh©n, ®i du lÞch) nªn kh«ng ®­îc quan t©m t¹o ®iÒu kiÖn, lµm ng­êi lao ®éng ph¶i mÊt nhiÒu thêi gian, tiÒn b¹c, nhiÒu hîp ®ång ph¶i huû bá v× lý do chËm thñ tôc. c. C«ng t¸c ngiªn cøu thÞ tr­êng, t×m vµ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p më thi tr­êng cßn nhiÒu yÕu kÐm. Cã nhiÒu thÞ tr­êng nhËn lao ®éng n­íc ngoµi nh­ng do ta cßn chØ ®¹o dÌ dÆt nªn ch­a x©m nhËp ®­äc thÞ tr­êng nh­ khu vùc ch©u Phi- Mü latinh, Vïng VÞnh, Ch©u óc. d. C«ng t¸c tæ chøc qu¶n lý xuÊt khÈu lao ®éng ch­a ®¸p øng ®­îc yªu cÇu thùc tÕ. Ch­a t¹o ®­îc sù phèi hîp ®ång bé gi÷a c¬ quan chøc n¨ng trong viÖc qu¶n lý vµ triÓn khai hîp ®ång lao ®éng, viÖc lµm thñ tôc qua nhiÒu kh©u trung gian ch­a lo¹i bá d­îc c¸c C«ng ty trung gian, m«i giíi nªn ng­êi lao ®éng mÊt nhiÒu thêi gian vµ chi phÝ bÊt hîp lý. T×nh tr¹ng nµy dÉn ®Õn mét sè n¬i tuyÓn chän kh«ng ®óng ®èi t­îng, thu tiÒn cña ng­êi lao ®éng cao h¬n møc qui ®Þnh cña nhµ nø¬c, thËm chÝ cã mét sè tæ chøc kinh tÕ phÇn lín lµ c¸c C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, Trung t©m xóc tiÕn viÖc lµm vµ c¸ nh©n gi¶ danh c¸c c«ng ty ®­îc phÐp xuÊt khÈu lao ®éng ®Ó lõa ®¶o thu tiÒn bÊt chÝnh cña ng­êi lao ®éng, hiÖn t­îng nµy g©y cho ng­êi lao ®éng thiÕu lßng tin, cã Ên t­îng trong d­ luËn x· héi vµ nh©n d©n. e. ChÊt l­îng lao ®éng xuÊt khÈu cña ta kh«ng cao. ThÓ lùc cña ng­êi lao ®éng ViÖt Nam yÕu, tay nghÒ ch­a ®¸p øng ®­îc yªu cÇu cña c«ng nghÖ s¶n xuÊt hiÖn ®¹i, ý thøc tæ chøc kû luËt cßn thÊp, nhËn thøc vÒ quan hÖ chñ - thî kh«ng phï hîp víi c¬ chÕ thÞ tr­êng cña n­íc ngoµi, kh¶ n¨ng ngo¹i ng÷ kÐm. V× vËy søc c¹nh tranh cña lao ®éng ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng lao ®éng quèc tÕ cßn thÊp. MÆt kh¸c, ng­êi lao ®éng ch­a chuÈn bÞ kü cho môc tieeu vÒ lîi Ých cña ®Êt n­íc, trong ®ã cã mét bé phËn kh«ng t«n träng hîp ®ång lao ®éng ®· ký, cã sù vi ph¹m ¶nh h­ëng ®Õn uy tÝn cña lao ®éng ViÖt Nam nh­ mét sè tu nghiÖp sinh t¹i NhËt B¶n (bá ra ngoµi sng bÊt hîp ph¸p, ph¸ hîp ®ång, kh«ng chÞu vÒ n­íc khi hÕt h¹n hîp ®ång, ¨n c¾p trong siªu thÞ, ®¸nh nhau....) f. C¸c tæ chøc kinh tÕ xuÊt khÈu lao ®éng ch­a mang l¹i hiÖu qu¶. Thùc chÊt chØ cã 30% trong tæng sè doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng ®¹t hiÖu qu¶. L­îng lao ®éng mµ c¸c doanh nghiÖp nµy ®­a ra n­íc ngoµi chiÕm tíi 90% tæng sè lao ®éng xuÊt khÈu trong 2 n¨m gÇn ®©y. Cã ®Õn 25% tæng sè doanh nghiÖp cßn qu¸ yÕu kÐm vµ kh«ng ®­a ®­îc lao ®éng ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi. §iÓm yÕu cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam hiÖn nay chÝnh lµ thiÕu vèn, kh«ng ®­îc ®Çu t­ vÒ tµi chÝnh, thiÕu c¸n bé cã n¨ng lùc vµ c«ng t¸c tiÕp cËn thÞ tr­êng cßn kÐm. C¸c doanh nghiÖp ch­a liªn kÕt vµ g¾n bã lÉn nhau. g. Thñ tôc hµnh chÝnh ®­a lao ®éng ra n­íc ngoµi lµm viÖc cßn qu¸ r­êm rµ, tèn nhiÒu thêi gian, c«ng søc, nhÊt lµ thñ tôc nh©n sù, xuÊt nhËp c¶nh ch­a t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c doanh nghiÖp ®¸p øng kÞp thêi nhu cÇu lao ®éng cña nø¬c ngoµi. 2.3.3 Nguyªn nh©n cña nh÷ng h¹n chÕ VÒ kh¸ch quan: Do nh÷ng biÕn ®éng chÝnh trÞ, c¸c thÞ tr­êng tiÕp nhËn truyÒn thèng ®Òu bÞ thu hÑp, c¸c thÞ tr­êng míi ta cßn khã kh¨n trong viÖc tiÕp cËn. Trong nh÷ng n¨m 70, do bïng næ gi¸ dÇu má, c¸c n­íc Vïng VÞnh nhËn å ¹t lao ®éng n­íc ngoµi ®Ó x©y dùng th× ta ch­a cã ®iieï kiÖn ®­a lao ®éng ra n­íc ngoµi lµm viÖc. HiÖn nay thÞ tr­êng cò cña ta lµ Liªn x« (cò), c¸c n­íc X· héi chñ nghÜa §«ng ©u (cò) vµ Irac ®ang gÆp nhiÒu khã kh¨n. Khi ta thay ®æi c¬ chÕ vµ t×m c¸ch më h­íng xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia sang c¸c khu vùc kh¸c th× thÞ tr­êng ®· bÞ c¸c n­íc xuÊt khÈu lao ®éng kh¸c nh­ Philippin, Th¸i lan, Pakistan..... chiÕm lÜnh vµ c¹nh tranh gay g¾t. VÒ mÆt chñ quan: ViÖc cô thÓ ho¸ chñ tr­¬ng, x©y dùng c¬ chÕ, chÝnh s¸ch vµ tæ chøc thùc hiÖn ch­a phï hîp vµ ch­a ®¸p øng ®­îc yªu cÇu lao ®éng quèc tÕ. Quan ®iÓm vÒ më thÞ tr­êng, ®Þa bµn xuÊt khÈu lao ®éng, vÒ sù tham gia cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, khuyÕn khÝch mäi kh¶ n¨ng t×m viÖc lµm ë n­íc ngoµi cßn kh¸c nhau nªn ch­a ®Èy m¹nh ®­îc sù nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng nh­ yªu cÇu ®Æt ra. ViÖc phèi hîp gi÷a c¸c ngµnh, c¸c cÊp trong c«ng t¸c xuÊt khÈu lao ®éng trªn tÊt c¶ c¸c kh©u nh­: t×m kiÕm thÞ tr­êng, ký kÕt hîp ®ång, tuyÓn chän, ®­a lao ®éng ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi cßn yÕu kÐm. C«ng t¸c qu¶n lý ng­êi lao ®éng ë n­íc ngoµi ch­a ®­îc quan t©m mét c¸ch thÝch ®¸ng. §éi ngò c¸n bé qu¶n lý lao ®éng ë n­íc ngoµi cña ta cßn kÐm c¶ vÒ sè l­îng vµ chÊt l­îng nªn ®· kh«ng ng¨n chÆn ®­îc t×nh tr¹ng lao ®éng bá viÖc hoÆc tuú tiÖn bá hîp ®ång ®i lµm viÖc ë xÝ nghiÖp kh¸c. Trong viÖc tæ chøc thùc hiÖn cßn dÌ dÆt. Chñ tr­¬ng khuyÕn khÝch xuÊt khÈu lao ®éng theo h­íng nhËn thÇu c«ng tr×nh, lao ®éng kü thuËt vµ lao ®éng tay nghÒ cao lµ ®óng nÕu xÐt vÒ l©u dµi, nh­ng viÖc chØ ®¹o ®­a lao ®éng tay nghÒ thÊp vµ lao ®éng kh«ng nghÒ ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi hiÖn nay lµ ch­a phï hîp víi t×nh h×nh cña n­íc ta vµ nhu cÇu sö dông lao ®éng n­íc ngoµi hiÖn nay. Trong khi thÞ tr­êng cã nhu cÇu vÒ lo¹i h×nh nµy, ta cã kh¶ n¨ng ®¸p øng tèt nhu cÇu ®ã th× l¹i bÞ h¹n chÕ. Ta khuyÕn khÝch xuÊt khÈu lao ®éng cã tay nghÒ cao trong khi b¶n th©n nÒn kinh tÕ n­íc ta l¹i thiÕu, hiÖn t­îng thõa thÇy, thiÕu thî lµ rÊt ®¸ng lo ng¹i. N­íc ta ch­a coi viÖc ng­êi lao ®éng tù t×m viÖc ë n­íc ngoµi th«ng qua ng­êi th©n, b¹n bÌ ë n­íc ngoµi b¶o l·nh hoÆc giíi thiÖu viÖc lµm lµ viÖc cÇn khuyÕn khÝch nªn ch­a t¨ng c­êng qu¶n lý lo¹i h×nh nµy, trong khi ®©y lµ mét lùc l­îng rÊt lín ®· vµ ®ang göi mét l­îng ngo¹i tÖ kh«ng nhá vÒ cho ®Êt n­íc. ViÖc ph¸t hiÖn vµ xö lý tr­íc ph¸p luËt c¸c hiÖn t­îng lõa ®¶o, kiÕm tiÒn bÊt hîp ph¸p ch­a kÞp thêi, thiÕu nghiªm kh¾c vµ th­êng xuyªn nªn ch­a chÆn ®øng ®­îc hiÖn t­îng nµy. Nguån lao ®éng ch­a ®­îc ®µo t¹o phï hîp víi yªu cÇu thÞ tr­êng lao ®éng quèc tÕ, bao gåm ®µo t¹o nghÒ, ®µo t¹o ngo¹i ng÷, ®µo t¹o vÒ t¸c phong c«ng nghiÖp vµ gi¸o dôc vÒ nhËn thøc quan hÖ chñ - thî trong c¬ chÕ thÞ tr­êng, nhËn thøc ®Çy ®ñ vÒ tr¸ch nhiÖm ®i ®«i víi quyÒn lîi ng­êi lao ®éng trong thùc hiÖn hîp ®ång. Mét bé phËn lao ®éng cßn ch¹y theo lîi Ých tr­íc m¾t mµ kh«ng nghÜ ®Õn lîi Ých l©u dµi, ¶nh h­ëng ®Õn uy tÝn lao ®éng ViÖt Nam vµ c¸c C«ng ty xuÊt khÈu lao ®éng n­íc ta. ViÖc xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam ®ang cã nh÷ng b­íc tiÕn míi. Tõ th¸ng 6 n¨m 2000, sau héi nghÞ toµn quèc vÒ xuÊt khÈu lao ®éng th× ®©y lµ sù ®æi thay ®¸ng mõng víi xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam. Tuy nhiªn cßn béc lé nhiÒu yÕu kÐm cÇn ®­îc kh¾c phôc vµ gi¶i quyÕt kÞp thêi. HiÖn nay §¶ng vµ Nhµ n­íc ®· cïng víi c¸c ban ngµnh cã liªn quan ®ang t×m c¸ch th¸o gì ®Ó tõng b­íc ®­a xuÊt khÈu lao ®éng tiÕn kÞp vµo thÞ tr­êng lao ®éng thÕ giíi víi ­u thÕ m¹nh vÒ tiÒm lùc lao ®éng ViÖt Nam. ch­¬ng 3 quan ®iÓm vµ mét sè gi¶i ph¸p nh»m më réng ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng ë viÖt nam 3.1 Quan ®iÓm chØ ®¹o xuÊt khÈu lao ®éng cña §¶ng vµ Nhµ n­íc ta XuÊt khÈu lao ®éng lµ mét ho¹t ®éng kinh tÕ vµ cßn lµ mét bé phËn h÷u c¬ cña kinh tÕ ®èi ngo¹i do tÝnh chÊt ®Æc thï cña nã. XuÊt khÈu lao ®éng ph¶i ®­îc ¸p dông qu¶n lý theo c¬ chÕ thÞ tr­êng, chÊp nhËn vµ tu©n thñ mäi qui ®Þnh cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, ®Æc biÖt lµ qui luËt c¹nh tranh kh«ng thÓ tr¸nh khái. NghÞ quyÕt ®¹i héi §¶ng IX ®· kh¼ng ®Þnh "§Èy m¹nh xuÊt khÈu lao ®éng. X©y dùng vµ thùc hiÖn ®ång bé, chÆt chÏ c¬ chÕ, chÝnh s¸ch vÒ ®µo t¹o nguån lao ®éng, ®­a lao ®éng ra n­íc ngoµi, b¶o vÖ quyÒn lîi vµ t¨ng uy tÝn cña ng­êi lao ®éng ViÖt Nam ë n­íc ngoµi". §Ó thùc hiÖn ®­îc môc tiªu xuÊt khÈu lao ®éng trong thêi gian tíi, chóng ta cÇn qu¸n triÖt chñ tr­¬ng cña §¶ng trong xuy nghÜ vµ viÖc lµm cô thÓ, ®ã lµ: Thø nhÊt, c¸c Bé, ngµnh vµ ®Þa ph­¬ng cÇn coi xuÊt khÈu lao ®éng lµ ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i cã tÝnh chÊt chiÕn l­îc l©u dµi g¾n víi chiÕn l­îc kinh tÕ x· héi vµ chiÕn l­îc ®µo t¹o, sö dông nguån nh©n lùc ®Ó b»ng mäi biÖn ph¸p ®­a ®­îc mét sè l­îng lín lao ®éng ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi trong thêi gian tíi. Thø hai, xuÊt khÈu lao ®éng ph¶i phï hîp víi c¬ chÕ thÞ tr­êng; ph¶i ®a d¹ng ho¸ thÞ tr­êng lao ®éng, vÒ ngµnh nghÒ ®­a ®i; tõng b­íc thÝ ®iÓm ®Ó më réng cho c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ®­îc tham gia xuÊt khÈu lao ®éng theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt vµ d­íi sù qu¶n lý chÆt chÏ cña Nhµ n­íc. Thø ba, tËp trung nghiªn cøu më réng thÞ tr­êng, ­u tiªn thÞ tr­êng khu vùc, gi÷ v÷ng vµ cñng cè c¸c thÞ tr­êng truyÒn thèng, c¸c thÞ tr­êng hiÖn cã lao ®éng ViÖt Nam æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn l©u dµi. Thø t­, t¨ng c­êng viÖc thèng nhÊt qu¶n lý nhµ n­íc ®èi víi sù nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt ViÖt Nam vµ ph¸p luËt quèc tÕ. 3.2. Ph­¬ng h­íng vµ môc tiªu Trong mét b¸o c¸o gÇn ®©y cña Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ x· héi tr×nh Thñ t­íng ChÝnh phñ cã nªu râ ph­¬ng h­íng ®èi víi c«ng t¸c xuÊt kh©ñ lao ®éng vµ chuyªn gia thêi kú 2001- 2005, trong ®ã "coi träng vÊn ®Ò më, æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng; n©ng cao chÊt l­îng tuyÓn chän, ®µo t¹o, gi¸o dôc ng­êi lao ®éng; cñng cè, hoµn thiÖn c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng, t¨ng c­êng tr¸ch nhiÖm qu¶n lý Nhµ n­íc ®Ó xuÊt khÈu lao ®éng trë thµnh chiÕn l­îc vµ nhiÖm vô chung cña Nhµ n­íc, doanh nghiÖp vµ céng ®ång x· héi". Môc tiªu cña n­íc ta trong n¨m 2002 lµ ®­a sè lao ®éng vµ chuyªn gia ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi tõ kho¶ng 40 000 ®Õn 45 000 ng­êi vµ sÏ t¨ng dÇn sè l­îng trong nh÷ng n¨m tiÕp theo ®Ó ®Õn n¨m 2005 ®­a ®­îc 100 000 ng­êi ra n­íc ngoµi lµm viÖc ®ång thêi më réng c¸c thÞ tr­êng míi nh­ : Brunei, Céng hoµ Ailen, Hil¹p, libi Nga, Malaixia, SÐc.... Theo «ng TrÇn v¨n H»ng- Côc tr­ëng Côc qu¶n lý lao ®éng víi n­íc ngoµi, ®Ó ®¹t ®­îc môc tiªu ®Ò ra cÇn ph¶i më réng h¬n n÷a qui m« cung øng lao ®éng sang nh÷ng ®Þa bµn míi. C¸c thÞ tr­êng lao ®éng hiÖn cã nh­ Lµo, NhËt B¶n, Hµn Quèc, §µi Loan, Libi sÏtiÕp tôc ®­îc æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn. TiÕp tôc ®a d¹ng ho¸ c¸c ngµnh nghÒ ®Ó t¨ng sè l­îng cung øng lao ®éng cho c¸c n­íc cã nhu cÇu sö dông lao ®éng. Ngoµi c¸c ngµnh nghÒ ®· ®­a ®­îc sè l­îng lín lao ®éng ®i nh­: dÖt, may, giÇy da, c¬ khÝ, diÖn tö, x©y dùng, chÕ biÕn n«ng - l©m - thuû s¶n.... sÏ h­íng tíi ®Çu t­ cho lÜnh vùc tin häc ®Ó cung øng cho c¸c n­íc ch©u ©u, Mü, Canada, §µi Loan vµ Singapo. Më réng cung øng lao ®éng gióp viÖc gia ®×nh, ®iÒu d­ìng viªn, thuû thñ, thuyÒn viªn ®¸nh c¸ vµ chuyªn gia n«ng nghiÖp. Nhµ n­íc sÏ tiÕp tôc bæ sung, söa ®æi vµ hoµn thiÖn hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p qui vÒ xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia, trong ®ã ­u tiªn viÖc nghiªn cøu, söa ®æi mét sè noäi dung NghÞ ®Þnh cña ChÝnh phñ vÒ xuÊt khÈu lao ®éng trong t×nh h×nh míi vÒ vÊn ®Ò tµi chÝnh, b¶o hiÓm ®èi víi ng­êi lao ®éng, ®Æc biÖt chó ý ®Õn viÖc xö lý c¸c tr­êng hîp vi ph¹m trong xuÊt khÈu lao ®éng. Côc qu¶n lý lao ®éng víi n­íc ngoµi sÏ t¨ng c­êng phèi hîp víi c¸c §¹i sø qu¸n, c¸c tæ chøc cña ViÖt Nam ë n­íc ngoµi còng nh­ c¸c c¬ quan ®¹i diÖn v¨n phßng n­íc ngoµi ë ViÖt Nam trong viÖc n¾m b¾t th«ng tin nhu cÇu vÒ sè l­îng lao ®éng, ngµnh nghÒ tiÕp nhËn lao ®éng, chÝnh s¸ch nhËp c­ ®Ó c¸c doanh nghiÖp trong viÖc kh¶o s¸t thÞ tr­êng, ký kÕt hîp ®ång cung øng lao ®éng. Trong n¨m nay, hÖ thèng tr­êng d¹y nghÒ, trung t©m ®µo t¹o nguån lao ®éng xuÊt khÈu sÏ ®­îc thiÕt lËp vµ x©y dùng. 3.3. Mét sè gi¶i ph¸p nh»m më réng xuÊt khÈu lao ®éng ë ViÖt Nam Bé luËt Lao ®éng ®­îc Quèc héi th«ng qua th¸ng 6 n¨m 1994 vµ nghÞ ®Þnh sè 07 ngµy 20 th¸ng 1 n¨m 1995 cña Thñ t­íng ChÝnh phñ qui ®Þnh chi tiÕt mét sè ®iÌu cña Bé luËt Lao ®éng vÒ xuÊt khÈu lao ®éng lµ c¬ së ph¸p lý ®Ó thùc hiÖn chñ tr­¬ng cña §¶ng lµ më réng xuÊt khÈu lao ®éng víi nhiÒu h×nh thøc thÝch hîp vµ xem ch­¬ng tr×nh xuÊt khÈu lao ®éng lµ mét ch­¬ng tr×nh kinh tÕ x· héi quan träng trong chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ ®Õn n¨m 2005 vµ nh÷ng n¨m tiÕp theo. §Ó thùc hiÖn hiÖu qu¶ chñ tr­¬ng vµ ®Þnh h­íng xuÊt khÈu lao ®éng ®Õn n¨m 2010 cÇn t¨ng c­êng qu¶n lý nhµ n­íc b»ng c¸c gi¶i ph¸p thiÕt thùc. 3.3.1. X©y dùng vµ ban hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt Mét trong nh÷ng trë ng¹i cho sù ph¸t triÓn cña ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng cña n­íc ta hiÖn nay lµ ch­a cã mét hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p qui ®Çy ®ñ, qui ®Þnh chung vÒ ho¹t ®éng nµy do ®ã c¸c doanh nghiÖp thiÕu c¸c c¬ së ph¸p lý cÇn thiÕt ®Ó tiÕn hµnh xuÊt khÈu lao ®éng. Do vËy, mét trong nh÷ng gi¶i ph¸p ®Çu tiªn mang tÝnh chÊt ®ét ph¸ lµ nhµ n­íc cÇn tiÕp tôc bæ sung, hoµn thiÖn c¬ chÕ, chÝnh s¸ch, nhÊt lµ c¬ chÕ tµi chÝnh ®Ó n©ng cao kh¶ n¨ng ho¹t ®éng vµ t¹o sù chñ ®éng cho doanh nghiÖp xuÊt khÈu. VÒ chÝnh s¸ch ®iÒu tiÕt tµi chÝnh trong ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng cÇn ph¶i tÝnh theo h­íng t¹o cho c¸c doanh nghiÖp cung øng lao ®éng ViÖt Nam cã lîi thÕ vÒ gi¸ nh©n c«ng so víi c¸c n­íc kh¸c ®Ó cã th¾ng thÕ trong ®µm ph¸n hîp ®ång. Trong tr­êng hîp nµy, miÔn gi¶m thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp sÏ gióp t¨ng ®­îc sè l­îng ng­êi ®i lao ®éng xuÊt khÈu. Trong c¸c hîp ®ång cung øng lao ®éng cho n­íc ngoµi hiÖn nay, toµn bé c¸c nguån thu cña tæ chøc kinh tÕ ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng, thu b¶o hiÓm x· héi cho lao ®éng vµ nép ng©n s¸ch nhµ n­íc ®Òu ®­îc trÝch tõ tiÒn l­¬ng hµng th¸ng mµ chñ sö dông tr¶ cho ng­êi lao ®éng theo tho¶ thuËn trong hîp ®ång. NÕu tû lÖ thu ng©n s¸ch ®­îc ®iÒu chØnh theo h­íng doanh nghiÖp vµ ng­êi lao ®éng th× mèi quan hÖ lîi Ých gi÷a tæ chøc kinh tÕ- ng­êi lao ®éng - nhµ n­íc sÏ kh«ng chØ cã lîi cho riªng bªn nµo mµ t¹o thµnh lîi Ých cho toµn bé nÒn kinh tÕ. Lîi Ých cña nhµ n­íc do ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng mang l¹i ®­îc thÓ hiÖn ë c¶ hai mÆt: kinh tÕ vµ x· héi. Ngoµi kho¶n tiÒn thu nép ng©n s¸ch trùc tiÕp theo tû lÖ qui ®Þnh, nhµ n­íc cã ®­îc mét nguån ngo¹i tÖ lín h¬n nhê cã xuÊt khÈu lao ®éng, ®ång thêi kh«ng ph¶i bá mét l­îng vèn tõ ng©n s¸ch ®Çu t­ t¹o viÖc lµm trong n­íc cho sè lao ®éng nµy. Nhµ n­íc sÏ cã chÝnh s¸ch nh­ hç trî c¸c chi phÝ, miÔn thñ tôc hµnh chØnh rµng buéc ng­êi lao ®éng tr­íc khi ®i xuÊt khÈu lao ®éng, t¹o ®iÒu kiÖn cho lao ®éng nghÌo cã ®iÒu kiÖn ®i xuÊt khÈu lao ®éng. Trong thêi gian tíi, n­íc ta sÏ cã Ng©n hµng chÝnh s¸ch cho ng­êi ®i xuÊt khÈu lao ®éng vay vèn. Ngµy 12 th¸ng 9 n¨m 2000, V¨n phßng chÝnh phñ cã v¨n b¶n sè 3951/ VPCP - KTTH th«ng b¸o ý kiÕn cña phã thñ t­íng NguyÔn TÊn Dòng vÒ viÖc xö lý rñi ro vèn vay cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh ®èi víi ng­êi ®i lao ®éng cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi. Theo ®ã, toµn bé sè d­ nî vµ nhiÖm vô cho vay ®èi víi ng­êi ®i lao ®éng cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi thuéc diÖn chÝnh s¸ch sÏ ®­îc chuyÓn giao cho ng©n hµng chÝnh s¸ch khi ng©n hµng nµy ®­îc thµnh lËp. Tr­êng hîp cho vay ®èi víi ng­êi lao ®éng cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi thuéc diÖn chÝnh s¸ch cã ph¸t sinh rñi ro do nguyªn nh©n kh¸ch quan, ng©n hµng nhµ n­íc ViÖt Nam cã tr¸ch nhiÖm tæng hîp c¸c tr­êng hîp ®ã vµ kiÕn nghÞ biÖn ph¸p xö lý cô thÓ, b¸o c¸o Thñ t­íng chÝnh phñ xem xÐt, quyÕt ®Þnh. Bªn c¹nh ®ã, nhµ n­íc còng cÇn cã nh÷ng chÝnh s¸ch hç trî lËp quÜ phóc lîi x· héi vÒ xuÊt khÈu lao ®éng ®Ó gióp gi¶i quyÕt nh÷ng khã kh¨n cho ng­êi lao ®éng khi sang lµm viÖc ë n­íc ngoµi. 3.3.2. Tæ chøc tèt ho¹t ®éng Marketing vÒ xuÊt khÈu lao ®éng ®èi víi thÞ tr­êng ngoµi n­íc §èi víi tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ, tiÕp thÞ lµ mét kh©u hÕt søc quan träng. Qui m« vµ chÊt l­îng cña nã gãp phÇn quyÕt ®Þnh hiÖu qu¶ cña kinh doanh. XuÊt khÈu lao ®éng còng chØ cã thÓ ®¹t hiÖu qu¶ cao khi lµm tèt c«ng t¸c tiÕp thÞ. TiÕp thÞ trong xuÊt khÈu lao ®éng lµ n¾m b¾t nhanh nh¹y nhu cÇu lao ®éng cña c¸c tæ chøc kinh tÕ n­íc ngoµi vÒ sè l­îng c¬ cÊu nghÒ ngiÖp, ®ßi hái tr×nh ®é, giíi tÝnh, ngo¹i ng÷... cïng víi nã lµ ®iÒu kiÖn lµm viÖc, sinh ho¹t, tiÒn l­¬ng, gi¸ c¶ sinh ho¹t vµ nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn b¶o hiÓm, b¶o vÖ lao ®éng di c­ ®Õn ®iÒu kiÖn hoµ nhËp cña lao ®éng ta. Ho¹t ®éng tiÐp thÞ kh«ng nh÷ng ph¶i gióp n¾m ch¾c "cÇu" lao ®éng vµ c¸c cËn giíi h¹n cña gi¸ nh©n c«ng thÞ tr­êng lao ®éng n­íc ngoµi tr­íc m¾t. Ngoµi ra cßn ph¶i t×m ra nh÷ng yÕu tè kh¸c cã tÝnh chÊt dù b¸o cho viÖc ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch xuÊt khÈu lao ®éng cña n­íc ta trong giai ®o¹n tíi. C¸c c¬ quan xóc tiÕn xuÊt khÈu lao ®éng vµ b¶n th©n doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng ph¶i tæ chøc nhiÒu h×nh thøc tiÕp thÞ kh¸c nhau ®Ó tiÐn hµnh th«ng tin qu¶ng c¸o vÒ cÇu lao ®éng cña chóng ta ®Õn víi b¹n hµng kh¾p thÕ giíi. Do vËy cÇn nhanh chãng ®Èy m¹nh ho¹t ®éng, rót kinh nghiÖm ®Õ hoµn thiÖn xuÊt khÈu lao ®éng víi nhiÒu h×nh thøc: Th«ng qua ho¹t ®éng cña c¸c ®¹i diÖn tæ chøc kinh tÕ, ®¹i diÖn nhµ n­íc ta ë n­íc ngoµi, th«ng qua c¸c tæ chøc quèc tÕ, th«ng qua kh¶o s¸t, ®µm ph¸n vµ khai th¸c th«ng tin. Mét h×nh thøc tiÕp thÞ míi xuÊt hiÖn gÇn ®©y nh­ng ngay lËp tøc ®· chøng minh ®­îc tÝnh hiÖu qu¶ cña nã, ®ã lµ viÖc lång ghÐp néi dung hîp t¸c lao ®éng vµ c¸c cuéc gÆp gì, ®µm ph¸n cÊp cao gi÷a l·nh ®¹o c¸c n­íc. Khi vÊn ®Ò hîp t¸c lao ®éng ®­îc chÝnh thøc ®­a vµo néi dung cña c¸c v¨n kiÖn, biªn b¶n ghi nhí, hiÖp ®Þnh hîp t¸c kinh tÕ th­¬ng m¹i gi÷a hai hay nhiÒu quèc gia hay ch­¬ng tr×nh ho¹t ®éng cña c¸c uû ban hçn hîp sÏ t¹o ®éng lùc rÊt lín thóc ®Èy ho¹t ®éng xuÊt - nhËp khÈu lao ®éng gi÷a c¸c quèc gia ®ã. HiÖn nay, ChÝnh phñ ®· giao cho Bé ngo¹i giao, ®¹i sø qu¸n ViÖt Nam t¹i c¸c n­íc cïng tham gia t×m kiÕm vµ më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu lao ®éng th«ng qua th¨m dß t×nh h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ, ®Çu t­ c¸c dù ¸n lín vÒ x©y dùng cÇu, c¶ng, ®­êng... cña c¸c n­íc. §Ó dµnh ®­îc c¸c dù ¸n ®Êu thÇu lín ë n­íc ngoµi, Nhµ n­íc sÏ hç trî mét phÇn vèn cho doanh nghiÖp trong n­íc tham gia ®Êu thÇu. 3.3.3. Hoµn thiÖn hÖ thèng tæ chøc qu¶n lý lÜnh vùc xuÊt khÈu lao ®éng C¸c c¬ së kinh tÕ tham gia ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng tuy ®· ®­îc thµnh lËp tõ n¨m 1992 (tõ khi chuyÓn ®æi xuÊt khÈu lao ®éng theo c¬ chÕ míi) nh­ng cßn non trÎ, thiÕu ®éi ngò tæ chøc ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i. V× vËy cÇn cã chÝnh s¸ch thÝch hîp, t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c c¬ së kinh tÕ vÒ nhiÒu mÆt: vËt chÊt kü thuËt, ®µo t¹o n©ng cao tr×nh ®é qu¶n lý còng nh­ nghiÖp vô cña c¸n bé, ®Ó nh÷ng c¬ së kinh tÕ nµy nhanh chãng v­¬n lªn ngang tÇm víi c¸c ®èi t¸c cña m×nh trªn nhiÒu mÆt. Bªn c¹nh ®ã, cÇn t¨ng c­êng qu¶n lý nhµ n­íc vÒ ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng. Nhµ n­íc ph¶i t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c c¬ së kinh tÕ n¾m b¾t ®­îc nh÷ng th«ng tin vÒ thÞ tr­êng míi mét c¸ch kÞp thêi ®Ó tr¸nh s¬ hë trong ký kÕt hîp ®ång do thiÕu kinh nghiÖm. Nhµ n­íc chØ thùc hiÖn cÊp giÊy phÐp cho nh÷ng doanh nghiÖp cã ®ñ ®iÒu kiÖn ho¹t ®éng trong lÜnh vùc nµy vµ chØ cho phÐp nh÷ng ®¬n vÞ nµy thùc hiÖn nh÷ng hîp ®ång xuÊt khÈu lao ®éng nÕu xÐt thÊy ®¶m b¶o. HiÖn nay, Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi ®· tr×nh ChÝnh phñ dù th¶o NghÞ ®Þnh söa ®æi, bæ sung mét sè ®iÒu cña NghÞ ®Þnh 152/ 1999/ N§- CP trong ®ã cã t¨ng c­êng tr¸ch nhiÖm cña c¸c Bé, nghµnh, ®Þa ph­¬ng trong viÖc qu¶n lý doanh nghiÖp trùc thuéc. §ång thêi, Bé còng ®· x©y dùng ®Ò ¸n chÊn chØnh vµ s¾p xÕp l¹i c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia ®Ó tr×nh ChÝnh phñ cho thùc hiÖn. §Ò ¸n nh»m x©y dùng mét ®éi ngò doanh nghiÖp m¹nh, ®ñ søc c¹nh tranh vµ ho¹t ®éng theo ®óng c¸c qui ®Þnh cña ph¸p luËt. Theo kÕ ho¹ch nµy, Bé sÏ chän tõ 10- 15 doanh nghiÖp ®Ó ®Çu t­, n©ng cÊp thµnh doanh nghiÖp m¹nh nhÊt trong lÜnh vùc xuÊt khÈu lao ®éng, cßn c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng kh«ng cã hiÖu qu¶ th× sau 18 th¸ng kÓ tõ khi cÊp giÊy phÐp mµ kh«ng ký ®­îc hîp ®ång sÏ rót giÊy phÐp, hoÆc sau 12 th¸ng kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn míi nh­: vèn ®iÒu lÖ tõ 7 tû ®ång trë lªn, 7 c¸n bé chuyªn tr¸ch cã tr×nh ®é ®¹i häc, cã trô së æn ®Þnh vµ c¬ së ®µo t¹o, gi¸o dôc ®Þnh h­íng cho ng­êi lao ®éng... th× còng bÞ rót giÊy phÐp. Thùc tÕ cã rÊt nhiÒu tr­êng hîp vi ph¹m, ®iÓn h×nh lµ vô c«ng ty CIEPICO ®· b¸n giÊy phÐp kinh doanh ®­a ng­êi lao ®éng ra n­íc ngoµi cho nh÷ng ®¬n vÞ kh«ng cã chøc n¨ng xuÊt khÈu lao ®éng, c¸c ®¬n vÞ nµy ®· lõa 580 ng­êi lÊy 800 000 USD. NhiÒu tæ chøc, c¸ nh©n kh«ng cã chøc n¨ng xuÊt khÊu lao ®éng nh­ng vÉn ®øng ra tuyÓn lao ®éng hoÆc lµm trung gian cho mét tæ chøc kh¸c víi môc ®Ých lõa ®¶o ng­êi lao ®éng ®Ó thu lêi bÊt chÝnh. Míi ®©y, C«ng an Hµ Néi ®· kh¸m ph¸ vµ xö lý hµng lo¹t nh÷ng vô lõa ®¶o cã tæ chøc vµ qui m« lín trong ®ã cã nh÷ng c«ng ty "ma"vµ nhiÒu ®­êng d©y lõa ®¶o kh¸c, h¬n 1000 n¹n nh©n ®· mÊt c¶ triÖu USD. Mét sè c«ng ty nhµ n­íc trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn c¸c hîp ®ång xuÊt khÈu lao ®éng kh«ng cã tr¸ch nhiÖm víi ng­êi lao ®éng, do ®ã nhiÒu lao ®éng ViÖt Nam bÞ chñ ng­îc ®·i, nî l­¬ng... ph¶i nhê ®Õn sù can thiÖp cña nhµ n­íc míi ®­îc trë vÒ an toµn. Tr­íc nh÷ng vÊn ®Ò lén xén ®ã, Bé Lao ®éng- Th­¬ng binh vµ X· héi cã kÕ ho¹ch chÊn chØnh l¹i ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng, Bé sÏ phèi hîp víi c¸c bé,ngµnh, ®Þa ph­¬ng rµ so¸t kü cµng c¸c doanh nghiÖp cã giÊy phÐp chuyªn doanh xuÊt khÈu lao ®éng ®ång th¬× ph©n lo¹i, ®¸nh gi¸ vµ xö lý c¸c doanh nghiÖp vi ph¹m, ho¹t ®éng kh«ng hiÖu qu¶. Thùc hiÖn chñ tr­¬ng nµy, Bé Lao ®éng- Th­¬ng binh vµ X· héi ®· t¹m ®×nh chØ ho¹t ®éng 6 th¸ng ®­a tu nghiÖp sinh sang NhËt ®èi víi c¸c doanh nghiÖp: 1. C«ng ty x©y l¾p ®iÖn 2 (PCC2) 2. C«ng ty du lÞch 12 3. Tæng c«ng ty x©y dùng vµ th­¬ng m¹i giao th«ng vËn t¶i (VIETRACIMEX) 4. C«ng ty ®Çu t­ ph¸t triÓn giao th«ng vËn t¶i (TRACODI) Ngoµi ra, Bé ®· quyÕt ®Þnh 7 doanh nghiÖp kh«ng ®­îc tiÕp tôc xuÊt khÈu lao ®éng do giÊy phÐp hÕt h¹n, bao gåm c¸c ®¬n vÞ sau: 1. C«ng ty s¶n xuÊt- xuÊt nhËp khÈu tæng hîp Hµ Néi (HAPROSIMEX) 2. C«ng ty vËn t¶i biÓn vµ xuÊt nhËp khÈu Qu¶ng Ninh (QUNICOSHIP) 3. C«ng ty c¶ng Gianh- Qu¶ng B×nh (GIANHPORT- QUANGBINH) 4. Tæng c«ng ty xuÊt nhËp khÈu- du lÞch vµ ®Çu t­ Hå G­¬m 5. C«ng ty may 10 (GARCO) 6. C«ng ty x©y dùng N«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n- Thanh Ho¸ 7. C«ng ty cung øng lao ®éng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ §µ N½ng (LASEDCO) Thu håi giÊy phÐp xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia cña 5 doanh nghiÖp do ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶: 1. C«ng ty mÝa ®­êng NghÖ An (NASUCO) 2. C«ng ty dÞch vô c«ng Ých thanh niªn xung phong (BESCO) 3. Tæng c«ng ty Thµnh An 4. C«ng ty vËt t­ vµ x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng (TRACO) 5. Tæng c«ng ty c«ng nghiÖp tµu thuû ViÖt Nam (VINASHIN) 3.3.4. Tæ chøc quan hÖ phèi hîp liªn ngµnh t¨ng c­êng c«ng t¸c qu¶n lý lao ®éng Mét trong nh÷ng yÕu tè ®Ó c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng lao ®éng quèc tÕ lµ yÕu tè thñ tôc xuÊt c¶nh. Cã khi hîp ®ång ®· ký xong, bªn n­íc b¹n cÇn lao ®éng gÊp mµ lao ®éng xuÊt khÈu n­íc ta ph¶i qua nhiÒu thñ tôc r­êm rµ nªn kh«ng ®­a ®­îc lao ®éng ®i ngay, do ®ã kh«ng ®¸p øng ®­îc nhu cÇu cña chñ sö dông lao ®éng vµ ng­êi lao ®éng sÏ lµm mÊt uy tÝn cña n­íc ta. V× vËy, sau khi ®­îc tuyÓn chän, viÖc lµm thñ tôc nh©n sù xuÊt c¶nh ph¶i nhanh gän, ®¬n gi¶n ho¸ tiÕn tíi thùc hiÖn chÝnh s¸ch mét cöa theo qui tr×nh riªng, chÆt chÏ, th«ng tho¸ng cho lao ®éng xuÊt khÈu. VÒ vÊn ®Ò nµy, n­íc ta còng nªn nghiªn cøu häc tËp kinh nghiÖm cña mét sè n­íc cã nhiÒu thµnh c«ng trong lÜnh vùc xuÊt khÈu lao ®éng, thÝch hîp víi ®iÒu kiÖn thùc tiÔn ë ViÖt Nam nh­ Philippin, c«ng d©n ®­îc cÊp s½n hé chiÕu, khi cã hîp ®ång lao ®éng víi n­íc ngoµi hä chØ cÇn xin cÊp visa... viÖc lµm ®ã rÊt thuËn lîi cho ng­êi lao ®éng. §Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c doanh nghiÖp trong qu¸ tr×nh tuyÓn chän vµ lµm thñ tôc xuÊt c¶nh cÇn cã sù phèi hîp chÆt chÏ gi÷a Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi, Bé Y tÕ (vÒ kiÓm tra søc khoÎ), Bé C«ng An (vÒ x¸c minh chÝnh trÞ), Bé Ngo¹i giao (vÒ hé chiÕu vµ thÞ thùc nhËp c¶nh).... sao cho cã hiÖu qu¶. CÇn phèi hîp chÆt chÏ víi c¸c c¬ quan chøc n¨ng n©ng cao chÊt l­îng thanh, kiÓm tra theo chuyªn ®Ò, theo c¸c vïng träng ®iÓm nh»m h¹n chÕ tíi møc thÊp nhÊt c¸c hiÖn t­äng tiªu cùc trong tuyÓn chän lao ®éng ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi. 3.3.5. ChuÈn bÞ tèt lùc l­îng lao ®éng ®¸p øng yªu cÇu cña thÞ tr­êng lao ®éng quèc tÕ ThÞ tr­êng lao ®éng quèc tÕ ngµy cµng cã sù c¹nh tranh gay g¾t, chÊt l­îng lao ®éng trë thµnh yÕu tè quan träng quyÕt ®Þnh kh¶ n¨ng më réng thÞ tr­êng cña c¸c quèc gia xuÊt khÈu lao ®éng. N­íc ta cã nh÷ng thuËn lîi nhÊt ®Þnh, nhÊt lµ vÒ yÕu tè gi¸ nh©n c«ng nh­ng ®Ó giµnh ­u thÕ trªn thÞ tr­êng lao ®éng quèc tÕ th× cÇn ph¶i thùc hiÖn mét ch­¬ng tr×nh hµnh ®éng quèc gia vÒ ®µo t¹o nguån nh©n lùc. Tr­íc hÕt, chóng ta ph¶i chó träng tíi viÖc më réng c¸c ngµnh nghÒ ®µo t¹o, sau ®ã ®µo t¹o theo chiÒu s©u nh÷ng ngµnh nghÒ cã thÕ m¹nh nh­: dÖt, may, giÇy da, ®iÖn tö, x©y dùng. Khi ®· ®¸p øng ®­îc yªu cÇu vÒ chÊt l­îng ®µo t¹o, c¸c n­íc cã nhu cÇu sö dông lao ®éng sÏ tin t­ëng vµo lao ®éng ViÖt Nam vµ xem ViÖt Nam nh­ mét ®Þa chØ cung cÊp lao ®éng ®¸ng tin cËy. Do vËy, ViÖt Nam cÇn ph¶i ®Çu t­ b»ng nhiÒu c¸ch, trong ®ã tËp trung x©y dùng thªm c¬ së ®µo t¹o, më réng ®µo t¹o theo yªu cÇu cña thÞ tr­êng, trong ®ã nguån nh©n lùc ph¶i ®¹t chuÈn vÒ ngo¹i ng÷, tr×nh ®é chuyªn m«n, kü thuËt, tay nghÒ. Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi dù kiÕn trong 10 n¨m tíi sÏ ®Çu t­ kho¶ng 3000 tû ®ång cho ho¹t ®éng ®µo t¹o c«ng nh©n kü thuËt lµnh nghÒ vµ tr×nh ®é cao nh»m ®¸p øng nhu cÇu nh©n lùc cho c¸c khu c«ng nghiÖp, khu chÕ xuÊt vµ phôc vô xuÊt khÈu lao ®éng. Cã thÓ ®¸nh gi¸ ®©y lµ viÖc lµm cÇn thiÕt trong chiÕn l­îc më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu lao ®éng n­íc ta. Trong nh÷ng n¨m tíi, chÊt l­îng lao ®éng ë c¸c thÞ tr­êng nh­ §«ng B¾c ¸, §«ng Nam ¸, Trung §«ng... cã nh÷ng ®ßi hái ngµy cµng kh¾t khe. MÆc dï lùc l­îng lao ®éng xuÊt khÈu ViÖt Nam ®­îc coi lµ kh¸ ®a d¹ng nh­ng nÕu kh«ng n©ng cao chÊt l­îng th× chóng ta sÏ gÆp nhiÒu khã kh¨n trong c«ng t¸c ®Èy m¹nh xuÊt khÈu lao ®éng. Khã kh¨n lín nhÊt cña lao ®éng xuÊt khÈu ViÖt Nam lµ c¸c vÊn ®Ò vÒ ngo¹i ng÷, tay nghÒ, gi¸o dôc ®Þnh h­íng vµ viÖc t×m kiÕm gi¶i ph¸p th¸o gì nh÷ng vÊn ®Ò nµy lµ thùc sù cÇn thiÕt. C¸c gi¶i ph¸p chÝnh xuÊt ph¸t tõ phÝa c¸c doanh nghiÖp, do vËy ph¶i c¨n cø vµo nhu cÇu thÞ tr­êng lao ®éng vµ kh¶ n¨ng ký kÕt hîp ®ång ®Ó lËp kÕ ho¹ch xuÊt khÈu lao ®éng, phèi hîp víi c¸c ®Þa ph­¬ng ®Ó chuÈn bÞ nguån lao ®éng ®­a vµo ®µo t¹o chuyªn m«n, ngo¹i ng÷. Nhµ n­íc ph¶i t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia trong lÜnh vùc ®µo t¹o nguån b»ng viÖc ®Çu t­ ng©n s¸ch ®µo t¹o mét sè ngµnh nghÒ chñ yÕu, cho phÐp hÖ thèng trung t©m xóc tiÕn viÖc lµm ®­îc ®µo t¹o nguån lao ®éng cho xuÊt khÈu. Cho phÐp c¸c doanh nghiÖp ®­îc tuyÓn vµ hç trî kinh phÝ hoÆc theo ph­¬ng thøc ng­êi lao ®éng ®ãng gãp mét phÇn ®Ó tæ chøc ®µo t¹o c¸c ngµnh, nghÒ theo yªu cÇu cña n­íc ngoµi, khuyÕn khÝch chuyÓn giao c«ng nghÖ (kü n¨ng vµ kü thuËt) qua c¸c chuyªn gia n­íc ngoµi ®ang lµm viÖc t¹i ViÖt Nam. TËn dông kh¶ n¨ng cña c¸c ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o do n­íc ngoµi hoÆc c¸c tæ chøc quèc tÕ thùc hiÖn, khuyÕn khÝch c¸c hîp ®ång cña c¸c c«ng ty n­íc ngoµi vÒ lÜnh vùc ®µo t¹o c«ng nh©n cã tr×nh ®é cao ®Ó xuÊt khÈu. KÕt hîp ®µo t¹o kü thuËt víi ®µo t¹o ngo¹i ng÷, phong tôc tËp qu¸n, kiÕn thøc ph¸p luËt cho lao ®éng. C¸c doanh nghiÖp ph¶i thµnh lËp c¬ së ®µo t¹o cã kh¶ n¨ng ®µo t¹o th­êng xuyªn tõ 100 lao ®éng trë lªn. Ngoµi ra, doanh nghiÖp còng cÇn liªn kÕt víi c¸c tr­êng d¹y nghÒ ®Ó ®µo t¹o nguån lao ®éng cã chÊt l­îng cung cÊp cho doanh nghiÖp. Trong ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o, néi dung ®µo t¹o vÒ gi¸o dôc ®Þnh h­íng, nh÷ng vÊn ®Ò vÒ hiÓu biÕt vµ ý thøc chÊp hµnh luËt ph¸p, kû luËt lao ®éng t¸c phong c«ng nghiÖp, th¸i ®é øng xö cho ng­êi lao ®éng tr­íc khi ra n­íc ngoµi lµ rÊt quan träng, gãp phÇn ®¶m b¶o thùc hiÖn tèt hîp ®ång, n©ng cao uy tÝn cña ®éi ngò lao ®éng ta trªn thÞ tr­êng lao ®éng quèc tÕ. Tr­íc m¾t, chóng ta cÇn nghiªn cøu vµ biªn so¹n c¸c ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o cho tõng thÞ tr­êng mét c¸ch ®Çy ®ñ vµ cËp nhËt c¸c néi dung vÒ luËt c¬ b¶n cña c¸c n­íc. 3.3.6. Sö dông vµ ph¸t huy tèt kh¶ n¨ng cña sè lao ®éng trë vÒ sau khi hÕt hîp ®ång ë n­íc ngoµi §©y lµ vÊn ®Ò gi¶i quyÕt mét c¸ch tæng thÓ gi÷a lîi Ých cña mét th­¬ng gia xuÊt khÈu lao ®éng vµ ng­êi lao ®éng trong n­íc ®Ó ®¶m b¶o c«ng b»ng x· héi. Sau khi hÕt h¹n hîp ®ång, ng­êi lao ®éng ®em theo ngoµi sè lín vèn tÝch luü ®­îc cßn lµ kh¶ n¨ng ngo¹i ng÷, kü n¨ng lao ®éng.... §ã lµ nh÷ng yÕu tè cÇn ®­îc ph¸t huy nh»m gi¶i quyÕt viÖc lµm cho hä vµ nh÷ng ng­êi kh¸c. §Ó lµm ®­îc viÖc nµy, ta cÇn gióp ®ì hä vÒ c¸c mÆt nh­: t­ vÊn viÖc lµm, ®µo t¹o, båi d­ìng vµ cã ch­¬ng tr×nh hç trî vèn theo yªu cÇu vµ ®iÒu kiÖn cho hÐp. Cã thÓ nãi tíi mét sè gi¶i ph¸p nhá nh­ sau: Thø nhÊt, ng­êi tham gia xuÊt khÈu lao ®éng sau mét thêi gian lµm viÖc ®· cã mét kho¶n thu nhËp t­¬ng ®èi th× nªn khuyÕn khÝch hä tù lo cuéc sèng cña m×nh. Thùc tÕ nh÷ng n¨m qua, sè lao ®éng xuÊt khÈu giµu cã khi vÒ ®Òu tù tham gia kinh doanh d¹ng kinh tÕ t­ nh©n hoÆc gãp vèn vµo c¸c c«ng ty cæ phÇn. Trong qu¸ tr×nh lËp nghiÖp, nhµ n­íc nªn quan t©m gi¶i quyÕt nh÷ng khã kh¨n ban ®Çu cho sè lao ®éng nµy. Thø hai, cã kÕ ho¹ch thu hót l¹i mét sè ng­êi ®Ó ®­a ®i xuÊt khÈu lao ®éng tiÕp trong tr­êng hîp hä cã nhu cÇu, cã tay nghÒ cao vµ ph¶i cã yªu cÇu cña phÝa n­íc b¹n nh­ng ph¶i ®iÒu chØnh ë møc thu nhËp cao h¬n tr­íc. Thø ba, dùa vµo lîi thÕ s½n cã vÒ ng«n ng÷ vµ quen víi c«ng viÖc, phong c¸ch lµm ¨n cña tõng n­íc mµ cã kÕ ho¹ch ®­a nh÷ng ng­êi ®· lao ®éng ë n­íc ®ã khi trë vÒ vµo lµm cho c¸c c«ng ty cña hä t¹i ViÖt Nam hay khu chÕ xuÊt do n­íc ®ã ®Çu t­. §Ó thùc hiÖn ®­îc ®iÒu nµy lµ rÊt khã, cÇn ph¶i cã sù gióp ®ì cña c¸c cÊp, c¸c ngµnh liªn quan nh»m më réng h¬n n÷a m¹ng l­íi c«ng ty liªn doanh, c¸c khu c«ng nghiÖp, khu chÕ xuÊt. Khi ®· æn ®Þnh vµ sö dông tèt sè lao ®éng nµy, ngoµi viÖc æn ®Þnh x· héi, vÒ mÆt t©m lý sè lao ®éng ®ang vµ sÏ ®i lao ®éng n­íc ngoµi kh«ng ph¶i lo l¾ng nhiÒu vÒ viÖc lµm sau nµy. Do ®ã tr¸nh ®­îc t×nh tr¹ng sau khi hÕt hîp ®ång hä trèn ë l¹i n­íc b¹n hoÆc v­ît biªn tr¸i phÐp sang n­íc thø ba, cßn sè lao ®éng s¾p ®i sÏ yªn t©m thùc hiÖn hîp ®ång míi. KÕt luËn XuÊt khÈu lao ®éng lµ ho¹t ®éng phæ biÕn trªn thÕ giíi vµ mang tÝnh kinh tÕ - x· héi, xuÊt khÈu lao ®éng sÏ kh«ng thÓ ngõng l¹i mµ tiÕp tôc ph¸t triÓn phï hîp víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ vµ x· héi cña thÕ giíi. Tõ khi ViÖt Nam b¾t ®Çu xuÊt khÈu lao ®éng ®Õn nay ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng kÓ thÓ hiÖn qua sè l­îng lao ®éng ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi ngµy cµng t¨ng, thÞ tr­êng xuÊt khÈu ®­îc më réng. Ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng kh«ng nh÷ng gi¶i quyÕt viÖc lµm cho ng­êi lao ®éng mµ cßn gãp phÇn kh¼ng ®Þnh quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i cña ViÖt Nam víi c¸c n­íc kh¸c trªn thÕ giíi. Tuy ch­a ®¹t ®­îc qui m« lín nh­ng xuÊt khÈu lao ®éng ®· ®em l¹i nh÷ng thµnh c«ng nhÊt ®Þnh. Ngoµi nh÷ng thµnh c«ng, kÕt qu¶ kh«ng thÓ phñ nhËn, ho¹t ®éng nµy vÉn cßn tån t¹i, h¹n chÕ nh­: tuyÓn chän ch­a ®¹t yªu cÇu, ng­êi lao ®éng bÞ lõa ®¶o, bÞ tr¶ vÒ n­íc do kh«ng ®¸p øng ®­îc c«ng viÖc hay tù ý ph¸ hîp ®ång, ng­êi lao ®éng ch­a t¹o ®­îc niÒm tin thùc sù ë n­íc ngoµi. §Ó ®¹t ®­îc môc tiªu më réng xuÊt khÈu lao ®éng ®· ®­îc §¶ng vµ Nhµ n­íc kh¼ng ®Þnh trong NghÞ quyÕt §¹i héi §¶ng IX, Nhµ n­íc cÇn cñng cè, x©y dùng vµ ban hµnh c¸c v¨n b¶n míi t¹o hµnh lang ph¸p lý cho ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng. C«ng t¸c xuÊt khÈu lao ®éng ë ViÖt Nam cßn nhiÒu khã kh¨n, v× thÕ ®ßi hái ph¶i cã sù quan t©m s©u s¾c cña c¸c ngµnh, c¸c cÊp. Tr­íc hÕt, §¶ng vµ Nhµ n­íc ph¶i cã mét c¸ch nh×n ®óng ®¾n, ®­a ra nh÷ng chÝnh s¸ch cô thÓ ®Ó ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ kinh tÕ cao h¬n n÷a, tõng b­íc kh¼ng ®Þnh m×nh trong tiÕn tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. Tµi liÖu tham kh¶o 1. B¸o "Gi¸o dôc vµ Thêi ®¹i" sè 81, 82 n¨m 2001 2. B¸o "Lao ®éng" sè 129, 131, 149, 163 n¨m 2001 3. B¸o "Thêi b¸o kinh tÕ" th¸ng 3,4 n¨m 2002 4. §Ò ¸n ®Èy m¹nh xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia giai ®o¹n 1998 - 2010, Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi, Hµ Néi, 1998 5. §Ò ¸n chÊn chØnh vµ t¨ng c­êng n¨ng lùc ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia, Bé Lao ®äng - Th­¬ng binh vµ X· héi, Hµ Néi, 2001 6. TrÇn V¨n H»ng: C¸c gi¶i ph¸p nh»m ®æi míi qu¶n lý nhµ n­íc vÒ xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam trong giai ®o¹n 1995- 2010, Hµ Néi, 1996 7. M­êi n¨m hîp t¸c lao ®éng víi n­íc ngoµi 1980- 1990, Côc hîp t¸c quèc tÕ vÒ lao ®éng, Hµ Néi, 1991 8. NghÞ ®Þnh sè 370/ H§BT ngµy 20 th¸ng 1 n¨m 1991 cña Héi ®ång Bé tr­ëng vÒ ®­a ng­êi lao ®«ng ViÖt Nam ®i lµm viÖc cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi 9. NghÞ ®Þnh sè 07/ CP ngµy 20 th¸ng 1 n¨m 1995 cña ChÝnh phñ vÒ ®­a lao ®éng ViÖt Nam ®i lµm viÖc cã thêi h¹n ë n­¬cs ngoµi 10. NghÞ ®Þnh sè 152/ N§- CP ngµy 20 th¸ng 9 n¨m 1999 cña ChÝnh phñ qui ®Þnh viÖc ®­a lao ®éng vµ chuyªn gia ViÖt Nam ®i lµm viÖc cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi. 11. Nh÷ng qui ®Þnh vÒ ®­a ng­êi lao ®éng ViÖt Nam ®i lµm viÖc cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi, Bé Lao ®éng- Th­¬ng binh vµ X· héi, Hµ Néi, 1992 12. T­ liÖu cña Côc qu¶n lý lao ®éng víi n­íc ngoµi 13. T­ liÖu cña Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi. Môc lôc Trang lêi c¶m ¬n §Ó cã thÓ hoµn thµnh kho¸ luËn mét c¸ch hoµn h¶o, em xin bµy tá sù c¶m ¬n s©u s¾c tíi: Phßng Th«ng tin Tæng hîp - Côc qu¶n lý lao ®éng víi n­íc ngoµi; Trung t©m Th«ng tin Th­ viÖn - Bé Lao ®éng - Th­¬ng Binh vµ X· héi; Th­ viÖn khoa Kinh tÕ - §¹i häc Quèc gia Hµ Néi ®· tËn t×nh gióp ®ì em trong qu¸ tr×nh thu thËp tµi liÖu cho bµi viÕt cña m×nh. Em còng xin ch©n thµnh c¶m ¬n c« Lª ThÞ Huª - Th¹c sü, Gi¶ng viªn khoa Kinh tÕ; TiÕn sü TrÇn V¨n H»ng, Côc tr­ëng Côc Qu¶n lý lao ®éng víi n­íc ngoµi cïng toµn thÓ c¸c c« chó Phßng ThÞ tr­êng - Côc Qu¶n lý lao ®éng víi n­íc ngoµi ®· hÕt lßng h­íng dÉn, gióp ®ì em nghiªn cøu vµ hoµn thµnh kho¸ luËn. Mét lÇn n÷a, em xin ch©n thµnh c¶m ¬n!

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docV8381.DOC
Tài liệu liên quan